II SA/Po 1095/11

WyrokWSA w Poznaniu2012-03-06

Skład orzekający: Edyta Podrazik, Elwira Brychcy, Tomasz Świstak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli czynność materialno-techniczna zameldowania była wadliwa od samego początku z powodu braku faktycznego zamieszkiwania pod wskazanym adresem?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli czynność materialno-techniczna zameldowania była wadliwa od samego początku z powodu braku faktycznego zamieszkiwania pod wskazanym adresem. W takiej sytuacji właściwym trybem jest uchylenie wadliwej czynności zameldowania na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a następnie rozpoznanie wniosku o zameldowanie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania P. K. z pobytu stałego. Prezydent Miasta K. orzekł o wymeldowaniu, ustalając, że P. K. nigdy nie zamieszkiwał w lokalu, w którym był zameldowany. Wojewoda Wielkopolski utrzymał tę decyzję w mocy. P. K. w skardze do WSA w Poznaniu zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, wskazując m.in. na wadliwość czynności zameldowania i błędne zastosowanie trybu wymeldowania. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody Wielkopolskiego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. i orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 marca 2012 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2011 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia 5 sierpnia 2011 r. Prezydent Miasta K. działając na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 47 ust 2 i art. 9 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych orzekł o wymeldowaniu P. K. z pobytu stałego w K. przy ul. K. P. [...]. Uzasadniając rozstrzygnięcie Prezydent Miasta wyjaśnił, iż postępowanie w sprawie wymeldowania P. K. z wyżej wskazanego adresu wszczęte zostało z urzędu w skutek zawiadomienia złożonego przez M. K.. W toku postępowania wyjaśniającego organ ustalił, iż P. K. nigdy nie zamieszkiwał w lokalu nr [...] przy ul. K. P. [...] w K.. Potwierdził to świadek M. K., dzielnicowy Komendy Miejskiej w K. oraz sam P. K., który zeznał, iż w trakcie trwania związku małżeńskiego i zaraz po rozwodzie zamieszkiwał z żoną M. K. w innym lokalu n r[...] na trenie tej samej posesji. W wyniku zamiany mieszkań M. K. przeniosła się do przedmiotowego lokalu nr [...] gdzie zamieszkuje do obecnej chwili. P. K. wyjaśnił, iż pomagał byłej żonie w przeprowadzce jednak sam nie zgromadził swoich rzeczy osobistych w lokalu nr [...], gdyż była żona odmówiła mu wydania kluczy i udostępnienia mieszkania. Dalej organ stwierdził, iż zgodnie z art. 9 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Ponieważ w trakcie postępowania administracyjnego bezsprzecznie ustalono, że P. K. nie zamieszkiwała nigdy w przedmiotowym lokalu nr [...] przy ul. K. P. [...] w K., a zatem do organu prowadzącego ewidencję ludności należy wyeliminowanie błędnego wpisu ewidencyjnego, który jako czynność materialno - techniczna nie nosi cech ostateczności lub prawomocności. Korekty tej właściwy organ administracji publicznej dokonuje na podstawie art. 47 ust. 2 powołanej wyżej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W odwołaniu do Wojewody Wielkopolskiego P. K. podniósł, iż organ I instancji nie odniósł się do faktu, iż nie zamieszkuje on i nie może zamieszkiwać w przedmiotowym lokalu nr [...] z uwagi na postępowanie M. K. która udaremniała mu wejście do lokalu i odmówiła wydania kluczy. Podniósł, iż nie wyzbył się chęci powrotu do mieszkania gdzie znajdują się jego rzeczy (meble i wyposażenie mieszkania). Skarżący zauważył, iż jedyną przesłanką wymeldowania jest opuszczenie przez osobę jej dotychczasowego miejsca pobytu stałego, przy czym opuszczenie to powinno nosić cechy trwałości i dobrowolności. Natomiast opuszczenie przedmiotowego lokalu nie miało cech dobrowolnego gdyż nastąpiło w wyniku działań M. K. Decyzją z dnia [...] 2011 r. nr [...] Wojewoda Wielkopolski utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 5 sierpnia 2011 r. Organ stwierdził, iż jak wynika z akt sprawy P. K. zameldowany został na pobyt stały w mieszkaniu położonym w K. przy ul. K. P. nr [...] w dniu 7 czerwca 2010 r. Zgodnie z obowiązującym, na dzień dokonania materialno - technicznej czynności zameldowania, brzmieniem ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zameldowanie w lokalu mogło nastąpić jedynie wówczas, gdy spełnione były przesłanki określone w tej ustawie, a mianowicie: przebywanie w lokalu (art. 10 ust. 1) oraz potwierdzenie przebywania osoby zgłaszającej pobyt (art. 9 ust. 2a). Jeżeli w dniu dokonywania zameldowania choćby jeden z tych warunków które muszą wystąpić łącznie nie został spełniony oznaczałoby to, że czynność zameldowania została dokonana wadliwie i podlega uchyleniu w trybie art. 47 ust. 2 omawianej ustawy. W ocenie organu odwoławczego taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Wprawdzie pismem z dnia 13 kwietnia 2011 r. M. K. wystąpiła o wymeldowanie jej byłego męża P. K. z jej mieszkania, lecz w toku przeprowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego wyszły na jaw nowe okoliczności związane z zameldowaniem odwołującego się w spornym lokalu, o których wcześniej organ meldunkowy nie posiadał wiedzy, a które skutkowałoby koniecznością podjęcia przez organ stosownego działania w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. W rozpoznawanej sprawie doszło bowiem do zameldowania odwołującego się w lokalu przy ul. K. P. nr [...] z naruszeniem przepisów prawa. Poza sporem pozostaje bowiem okoliczność, niekwestionowana przez P. K., iż w chwili dokonywania czynności zameldowania na pobyt stały w spornym lokalu nie zamieszkiwał. Wojewoda zauważył, że wprawdzie osoba uprawniona M. K. będąca najemczynią lokalu mieszkalnego potwierdziła fakt pobytu w nim byłego męża P. K. to jednak w rzeczywistości w dacie zameldowania tj. w dniu 7 czerwca 2010 r. nie przebywał on w miejscu stałego zameldowania a tym samym nie został spełniony niezbędnych warunek do zameldowania, o którym mowa w art. 10 ust.1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Brak przebywania odwołującego się w lokalu, w którym został zameldowany wbrew dyspozycji art. 10 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy stanowi o tym, iż dokonana czynność zameldowania nastąpiła z rażącym naruszeniom prawa, o czym nie posiadał wiedzy, w dacie dokonywania tej czynności organ meldunkowy. Zameldowanie na pobyt stały w spornym lokalu odwołującego się pomimo niespełnienia wymagań określonych wart. 10 ust. 1 tej ustawy czyniło czynność zameldowania wadliwą od samego początku. Wojewoda uznał, iż organ I instancji słusznie orzekł o wymeldowaniu P. K. z miejsca stałego pobytu z lokalu położonego w K. przy ul. K. P. nr [...] w trybie art. 47 ust. 2 powoływanej ustawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu P. K. zarzucił naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, poprzez wadliwe zastosowanie w niniejszym stanie faktycznym oraz naruszenie przepisów postępowania art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 11 k.p.a. W ocenie skarżącego organy nie ustaliły rzeczywistej intencji M. K. w jej wniosku z dnia 13 kwietnia 2011 r. Istnieją bowiem wątpliwości czy domagała się ona w rzeczywistości wymeldowania skarżącego na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, czy też uchylenia czynności zameldowania w trybie art. 47 ust. 2 ww. ustawy. Skarżący zważył, że zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy wymeldowanie następuje w sytuacji, gdy osoba zameldowana opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego bez wymeldowania, a uprzednio dokonana czynność materialno-techniczna polegająca na zameldowaniu była dokonana zgodnie z prawem. Natomiast w przypadku, gdy osoba zameldowana na pobyt stały nie spełniała warunków do zameldowania przewidzianych w ustawie, organ administracyjny z urzędu lub na wniosek strony winien uchylić taką wadliwą czynność. Czynność materialno-techniczna, jaką jest zameldowanie, nie nosi cech ostateczności ani prawomocności i organ administracji właściwy w sprawach meldunkowych ma obowiązek skorygowania błędnego wpisu ewidencyjnego. Skarżący podniósł, że zgłoszenie zastrzeżeń co do prawidłowości zameldowania, czy wymeldowania winno być rozstrzygane w trybie art. 47 ust. 2 ustawy. Wówczas organ ewidencyjny wydaje decyzję o anulowaniu bądź odmowie anulowania wymienionej czynności materialno - technicznej. Tymczasem organ I Instancji dokonał wymeldowania w trybie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Dalej skarżący podniósł, iż jest aktualnie zameldowany na pobyt czasowy. Na tle relacji pomiędzy pobytem czasowym a pobytem stałym w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności w orzecznictwie ukształtował się pogląd, w świetle którego zameldowanie czasowe stanowi dla strony potwierdzenie, że dopełniła nałożone przepisami ustawy obowiązki w zakresie ewidencji meldunkowej i dopóki to czasowe zameldowanie nie zostanie uznane za niezgodne z ustawą o ewidencji ludności, tak długo nie może być kwestionowane zameldowanie na pobyt stały, z którego nastąpiło czasowe wymeldowanie się do innego lokalu. Tymczasem organ odwoławczy całkowicie pominął w swych rozważaniach fakt zameldowania skarżącego na pobyt czasowy w innym miejscu. Nie można orzekać o wymeldowaniu z pobytu stałego w sytuacji, gdy aktualne pozostaje zameldowanie w innym miejscu tej samej osoby na pobyt czasowy. Odpowiadając na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy podniósł, iż zarzut, że Prezydent Miasta K. dokonał wymeldowania na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać za bezzasadny gdyż organ wymeldował skarżącego z miejsc pobytu stałego na podstawie art. 47 ust. 2 tej ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadna aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługiwały na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają, zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się, więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - powoływanej dalej jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba, że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest decyzja Wojewody Wielkopolskiego z dnia 30 września 2011r., wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 47 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] 2011 r. o wymeldowaniu P. K. z pobytu stałego w K. przy ul. K. P. [...]. Tym samym podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy powołanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. Ewidencja ludności służąca rejestrowaniu pobytu ma charakter wyłącznie porządkowy, co oznacza, że zameldowanie nie jest związane z rozstrzyganiem uprawnień do lokalu, ani tym samym prawa do przebywania w nim. Tym samym celem postępowania o zameldowanie lub wymeldowanie jest odzwierciedlenie faktu przebywania (stałego lub czasowego) osoby w oznaczonym miejscu, a więc zapewnienie zgodności pomiędzy stanem faktycznym a wpisem figurującym w ewidencji ludności. Należy w tym miejscu wyjaśnić, iż zameldowanie osoby pod danym adresem (czy to na pobyt stały czy czasowy) stanowi czynność materialno-techniczną polegającą na dokonaniu wpisów do określonej ewidencji. Ustawodawca przewiduje załatwianie spraw administracyjnych w formie czynności materialno-technicznej w przypadku, gdy należy zastosować prawo materialne bez rozstrzygania sporu co do jego treści lub ze względu na to, że nie trzeba dokonywać ustalenia obowiązującego prawa w drodze jego wykładni. Natomiast eliminacja czynności materialno-technicznej oraz jej skutków z obrotu prawnego następuje w drodze czynności prawnej właściwego organu dokonanej w formie decyzji administracyjnej stwierdzającej nieważność lub anulującej materialno-techniczną czynność zameldowania. Podstawę prawną dla takiego działania organu i wydania decyzji jest art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Czynność materialno-techniczna jaką jest zameldowanie, nie ma cech ostateczności, ani prawomocności, co oznacza, iż w każdym czasie możliwe jest skorygowanie błędnego wpisu ewidencyjnego. Stwierdzenie nieważności (anulowanie) czynności materialno-technicznej jest instytucją wyjątkową, mającą zastosowanie w sytuacjach oczywistych, to znaczy tylko wtedy, gdy wątpliwości o których mowa w art. 47 ust. 2 Ustawy ujawniły się już po dokonanej czynności materialno-technicznej związanej z zarejestrowaniem faktu zameldowania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2008 r. II OSK 1189/07 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Wrocławiu z dnia 19 sierpnia 2010 r., sygn. IV SA/Wr 3/10 oba orzeczenia dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Co do zasady, zgodnie z brzmieniem art. 47 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Czynność materialno - techniczna zameldowania będzie prawidłowa i nie budząca wątpliwości, jeżeli osoba meldująca się na pobyt stały będzie przebywać w tym miejscu zameldowania z zamiarem stałego zameldowania. Przez pojęcie "pobytu stałego" w myśl art. 6 ust. 1 powołanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy rozumieć zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Dla zaistnienia przesłanek pobytu stałego konieczne jest zatem fizyczne przebywanie osoby w miejscu pobytu stałego i skupienie tam centrum życiowego. Innymi słowy dla dokonania czynności materialno - technicznej zameldowania na pobyt stały niezbędny jest nie tylko zamiar przebywania w danym lokalu jako miejscu stałego pobytu ale też faktyczne zamieszkanie w lokalu co winno być dodatkowo potwierdzone na formularzu meldunkowym przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu (art. 29 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 2a ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych). Jak bezspornie ustaliły organy w toku postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją P. K. zameldowany w dniu 7 czerwca 2010 r. w lokalu nr [...] przy ul. K. P. [...] w K., nigdy faktycznie nie przebywał pod tym adresem. Tym samym zaszły przesłanki do stwierdzenia, iż czynność materialno-techniczna polegając na zameldowaniu P. K. pod wyżej wskazanym adresem była wadliwa (nieważna) od samego początku (ex tunc) i winna zostać uchylona na podstawie art. 47 ust 2 Ustawy (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Warszawie z dnia 5 sierpnia 2008 r., sygn. IV SA/Wa 827/08 oraz w Opolu z dnia 4 marca 2010 r., sygn. II SA/Op 389/09 dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Tymczasem organy obu instancji mimo prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i wskazania w uzasadnieniach obydwu decyzji na nieważność czynności materialno-technicznej zameldowania P. K. oraz wskazania prawidłowej podstawy prawnej dotyczącej anulowania materialno-technicznej czynności zameldowania w postaci art. 47 ust 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych orzekły o wymeldowaniu P. K. z przedmiotowego lokalu, a więc sformułowały sentencje orzeczenia w sposób właściwy dla orzekania na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy. W tym miejscu należy zauważyć, iż zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ ewidencyjny wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Co do zasady, warunkiem wymeldowania osoby w drodze decyzji jest opuszczenie przez nią miejsca dotychczasowego miejsca pobytu stałego lub czasowego bez jednoczesnego dopełnienia obowiązku wymeldowania. Opuszczenie miejsca pobytu stałego, stanowiące przesłankę wymeldowania oznacza, iż dana osoba fizyczna nie przebywa już pod danym adresem i opuszczeniu tego miejsca towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 lutego 2010 r. o sygn. akt II SA/Po 509/09, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Aby zatem dokonać wymeldowania danej osoby konieczne jest aby przebywała ona wcześniej pod danym adresem pod którym była zameldowana na pobyt stały lub czasowy. Natomiast w sytuacji gdy P. K. nie mógł zostać skutecznie zameldowany w przedmiotowym lokalu, bowiem nigdy w nimi nie przebywał, to brak jest podstaw do orzeczenia o jego wymeldowaniu, bowiem nie sposób opuścić miejsca, w którym nigdy się nie przebywało. Należy zatem stwierdzić, iż zaskarżona decyzja oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja organu I instancji zapadły z naruszeniem przepisów prawa materialnego – art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych polegającym na niewłaściwym zastosowaniu tegoż przepisu i orzeczeniu na jego podstawie o wymeldowaniu P. K. z miejsca stałego zameldowania, miast o anulowaniu (uchyleniu) czynności materialno-technicznej zameldowania go na pobyt stały przy ul. K. P. [...] w K. i następnie orzeczeniu w drodze decyzji w przedmiocie wniosku o zameldowanie go pod tym adresem. Zauważyć bowiem w tym miejscu należy, iż anulowanie (uchylenie) czynności materialno-technicznej zameldowania powoduje zaktualizowanie się po stronie organów administracji obowiązku rozpoznania stanowiącego przesłankę tej czynności materialno-technicznej wniosku o zameldowanie danej osoby pod wskazanym adresem na pobyt stały. W tej sytuacji Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Wielkopolskiego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wypływ na wynik sprawy – treść wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Ponieważ w ocenie Sądu organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i nie zachodzi potrzeba ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zasadnym było uchylenie tylko decyzji organu II instancji, który uprawniony jest w drodze decyzji reformatoryjnej do usunięcia stwierdzonego naruszenia prawa materialnego (138 § 1 pkt 2 k.p.a.). Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu, , iż z uwagi na fakt, że P. K. jest aktualnie zameldowany na pobyt czasowy, do czasu uznania zameldowania na pobyt czasowy za niezgodny z ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych brak jest podstaw do podważania prawidłowości zameldowania na pobyt stały bowiem zameldowanie na pobyt czasowy opiera się na prawidłowości zameldowania na pobyt stały wskazać należy, iż powyższy pogląd prawny może znaleźć uzasadnienie w sytuacji wymeldowania osoby z pobytu stałego w czasie gdy jest ona zameldowana na pobyt czasowy pod innym adresem. Pobytem czasowym jest bowiem przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem (art. 7 ust 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych). Zatem co do zasady osoba, która jest zameldowana na pobyt czasowy nie wyzbywa się zamiaru powrotu do miejsca swojego dotychczasowego miejsca zamieszkania, gdzie była zameldowana na pobyt stały. Z tej też przyczyny nie można wymeldować takiej osoby z miejsca pobytu stałego z uwagi na fakt, iż w nim nie przebywa, gdyż jej fizycznemu przebywaniu w miejscu zameldowania na pobyt czasowy nie towarzyszy wola definitywnego opuszczania dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urzadzenia w nim swojego centrum życiowego. Nadto dokonując zgłoszenia pobytu w miejscu czasowego przebywania osoba taka realizuje obowiązek meldunkowy i co za tym idzie nie można w jej przypadku mówić o spełnieniu przesłanki wymeldowania z urzędu z miejsca stałego zameldowania jakim świetle art. 15 ust. 2 jest nie tylko opuszczenie miejsca pobytu stałego, lecz także niedopełnienie obowiązku meldunkowego Natomiast okoliczność zameldowana osoby na pobyt czasowy nie ma wpływu na ewentualne uchylenie czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu osoby na pobyt stały, która nigdy nie przebywała pod adresem zameldowania stałego. Nie może być bowiem mowy o zamiarze powrotu do miejsca zamieszkania, którym się wcześniej nigdy nie przebywało. Trzeba nadto nadmienić, iż skarżący powołał się na okoliczność zameldowania na pobyt czasowy dopiero na etapie skargi do Sądu a tym samym uniemożliwił organom wcześniejsze odniesienie się do tej okoliczności. Ponadto nie wykazał pod jakim adresem i od jakiego czasu jest zameldowany na pobyt czasowy. Za nietrafne uznać wreszcie w ocenie Sądu należy podnoszone w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 11 k.p.a. Nie sposób bowiem podzielić stanowiska skarżącego jakoby organy nie ustaliły rzeczywistej intencji M. K. przyświecającego wywiedzeniem przez nią wniosku z dnia 13 kwietnia 2011 r., w tym w szczególności czy domagała się ona wymeldowania skarżącego na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, czy też uchylenia czynności zameldowania w trybie art. 47 ust. 2 powyższej ustawy. W treści swojego podania z dnia 13 kwietnia 2011 r. zatytułowanego "Zawiadomienie" M. K. wskazała bowiem jednoznacznie, że domaga się działań organu administracji ze względu na okoliczność, iż jej były mąż nigdy nie mieszkał w lokalu przy ul. P. [...] w K., którą to okoliczność potwierdziła będąc przesłuchiwana w charakterze świadka. Podkreślić przy tym należy, iż analogicznie jak do przypadku określonego w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych również w sprawie o uchylenie (anulowanie) czynności zameldowania organ administracji orzekać może z urzędu i w tym trybie postępowanie w niniejszej sprawie było prowadzone, przy czym jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie dopóki sprawa nie zostanie zakończona decyzją ostateczną, strona może modyfikować swoje żądanie, a organ administracji państwowej ocenia na nowo żądanie w świetle przepisów prawa materialnego i ustaleń stanu faktycznego sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2009 r., II OSK 384/08, publ. Lex nr 524016). Powyższe w realiach niniejszej sprawy oznacza, iż organy orzekające w niniejszej sprawie były nie tylko uprawnione, lecz wręcz zobowiązane do rozpoznania sprawy w oparciu o właściwe ze względu na poczynione ustalenia faktyczne przepisy prawa materialnego. Zauważyć przy tym należy, iż M. K. w żadnym ze swoich stanowisk procesowych nie domagała się wydania przez organ orzeczenia o konkretnej treści i w oparciu o wskazane przez nią przepisy prawa materialnego, lecz jedynie wskazywała na okoliczności faktyczne dotyczące niezamieszkiwania przez P. K. w miejscu, w którym został on zameldowany na pobyt stały. Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy winien mieć na uwadze treść art. 153 p.p.s.a. zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w niniejszym orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Sąd pragnie także zwrócić uwagę, iż uchwałą z dnia 5 grudnia 2011 r. o sygn. akt II OPS 1/11 Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, iż osoba dysponująca tytułem prawnym do lokalu (w tym najemca) jest stroną, w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, w postępowaniu administracyjnym o zameldowanie (wymeldowanie) w tym lokalu innej osoby, prowadzonym na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Organ ponownie rozpatrując sprawę, winien zatem umożliwić udział w postępowaniu wszystkim osobom dysponującym jakimikolwiek tytułami prawnym (zarówno rzeczowymi jak i obligacyjnymi) do lokalu [...] położonego przy ul K. P. [...]w K.. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło