II SA/Po 11/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 kwietnia 2017 roku sprawy ze skargi E. G. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2016 roku Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postepowania. oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego, działając na podstawie art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej jako "K.p.a.") odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania nakazu rozbiórki domu na działce nr [...] zlokalizowanej na terenie ROD "S. S." w S. . W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że postępowanie w przedmiotowej sprawie – wydania nakazu rozbiórki domu na działce nr [...] zlokalizowanej na terenie ROD "S. S." w S. L. zostało rozstrzygnięte ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. Spełniona została tym samym przesłanka, o jakiej mowa w art. 61a K.p.a., uzasadniająca wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł E. G.. Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r., Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że pismem z dnia 06 marca 2016 r. E. G. zwrócił się do Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego o wydanie nakazu rozbiórki domu, który usytuowany jest na działce nr [...] na terenie ROD "S. S." przy ul. [...] w S. L.. Następnie pismem z dnia [...] kwietnia 2016r. wniósł on zażalenie na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w związku z brakiem rozpatrzenia przez organ wniosku z dnia [...] marca 2016 r. Organ I instancji pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. poinformował E. G. o wynikach przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2016 r. kontroli oraz o tym, że nie jest możliwe przyznanie mu przymiotu strony w prowadzonym postępowaniu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. uznał natomiast zażalenie z dnia [...] kwietnia 2016 r. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego za uzasadnione i wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy tj. w ciągu 30 dni od otrzymania tego postanowienia przez organ I instancji. W związku z tym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 24 maja 2016 r. wezwał E. G. do wyjaśnienia i udowodnienia jakiego jego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy prowadzone postępowanie. Następnie organ I instancji pismem z dnia [...] maja 2016 r. zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wydania nakazu rozbiórki domu na działce nr [...] zlokalizowanego na terenie ROD "S. S." w S. L., a decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. umorzył postępowanie w sprawie wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego domu. W piśmie z dnia [...] czerwca 2016 r. E. G. wskazał, że przysługuje mu status strony w postępowaniu w związku z posiadaniem statusu członka Polskiego Związku Działkowców. Pismem z dnia 17 czerwca 2016 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego poinformował, iż E. G. nie został przyznany status strony w postępowaniu dotyczącym wydania nakazu rozbiórki domu na działce nr [...] zlokalizowanej na terenie ROD "S. S." w S. L.. Na działanie organu I instancji E. G. złożył ponownie skargę, którą Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. uznał za uzasadnioną, wskazując organowi I instancji, że nadal nie został rozpatrzony jego wniosek z dnia [...] marca 2016 r. W związku z powyższym organ I instancji zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. odmówił wszczęcia postępowania na wniosek E. G. z dnia [...].03.2016r., w którym zawarte było żądanie nakazania rozbiórki w myśl art. 48 Prawa budowlanego domu na działce nr [...] zlokalizowanej na terenie ROD "S. S." w S. L.. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przytoczył następnie treść art. 61a K.p.a. oraz zapadłe na jego tle orzeczenia sądów administracyjnych, wskazując w dalszej kolejności, że w niniejszej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego badał co prawda interes prawny E. G. do żądania wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie, jednakże w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ I instancji wskazał na wystąpienie drugiej przesłanki zawartej w przywołanym przepisie – a więc inne podstawa odmowy wszczęcia postępowania. Jak wynika z akt sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia [...] maja 2016 r. znak: zawiadomił o wszczęciu postępowania z urzędu w sprawie wydania nakazu rozbiórki domu na działce nr zlokalizowanej na terenie ROD "S. S." w S. L., które decyzją z dnia [...].06.2016r. znak: [...] umorzył w całości. Zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w niniejszym postępowaniu wystąpiła przesłanka związana z innymi uzasadnionymi okolicznościami tj. uprzednie rozpatrzenie sprawy w przedmiocie, który odpowiadał treści żądania E. G. zawartego we wniosku z dnia [...] marca 2016 r., poprzez wydanie decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. E. G. wniósł na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wskazując, że obowiązkiem organów nadzoru budowlanego było zareagowania na fakt samowoli budowlanej. Jak podkreślił skarżący, jego interes prawny i faktyczny do bycia stroną postępowania wynika z faktu dzierżawienia działki od Skarbu Państwa – gminy S. L.. W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Pismem procesowym z dnia 27 lutego 2017 r. skarżący podniósł zarzuty dotyczące wadliwej oceny organów nadzoru budowlanego, co do legalności budynku posadowionego na działce nr [...] zlokalizowanej na terenie ROD "S. S." w S. L.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. Nr 1647 ze zm.) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016, po. 718), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia prawidłowości odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania nakazu rozbiórki domu na działce nr [...] zlokalizowanej na terenie ROD "S. S." w S. L.. Podstawą rozstrzygnięcia w sprawie był art. 61a § 1 K.p.a., z którego wynika, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 K.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Ustawodawca wprowadził więc we wskazanym przepisie dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Pierwszą z nich jest wniesienie żądania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 października 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 1456/15, Baza NSA). Przez inne uzasadnione przyczyny należy zaś rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 04 października 2012 r., sygn. akt II SA/Ke 557/12, Baza NSA; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 529/16, Baza NSA). W przedmiotowej sprawie jako uzasadnienie zastosowania art. 61a § 1 K.p.a. organy uznały okoliczność, że w sprawie toczyło się już postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją, która pozostaje w obrocie prawnym. Zdaniem Sądu, stanowisko organów jest prawidłowe. W stanie faktycznym niniejszej sprawy nie jest sporne, że postępowanie dotyczące wydania nakazu rozbiórki domu na działce nr [...] zlokalizowanej na terenie ROD "S. S." w S. L. już się toczyło i funkcjonuje w obrocie prawnym ostateczna decyzja administracyjna – decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 08 czerwca 2016 r. o umorzeniu postępowania, która sprawę tę rozstrzygnęła. Co więcej Sąd z urzędu ustalił, że skarżący w dniu 02 sierpnia 2016 r. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, a postanowieniem z dnia 16 września 2016 r. Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 134 i art. 123 § 1 K.p.a., stwierdził, że odwołanie powyższe zostało wniesione z uchybieniem terminu. Postanowienie powyższe zostało następnie uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Po 859/16. Mając powyższe na względzie przyjąć należało, że w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania dotyczy sprawy rozstrzygniętej już decyzją, zachodzi przeszkoda do uruchomienia kolejnego postępowania w tej samej sprawie. To zaś stanowi podstawę do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 06 lipca 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2258/15, Baza NSA). W tym miejscu podkreślić wymaga, że zarzuty skarżącego dotyczące posiadanego przez niego interesu prawnego oraz prawidłowości decyzji z dnia 08 czerwca 2016 r. nie mogły być przedmiotem oceny przez organy w niniejszej sprawie. Na etapie stosowania art. 61a § 1 K.p.a. organ bada jedynie kwestie formalnoprawne, analizując, czy istnieją podstawy do wszczęcia postępowania w przedmiocie zgłoszonego wniosku. Nie zajmuje się natomiast analizą zasadności wniosku. Reasumując, wskazać należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a skargę podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.