II SA/Po 1121/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 maja 2016 r. sprawy ze skargi E. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2015 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania; I. oddala skargę, II. przyznaje radcy prawnemu B. N. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu, kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych) w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) tytułem podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia [...] 2015 r., nr [...] Prezydent Miasta P. odmówił przyznania E. K., zam. P. , ul. [...] - zasiłku celowego na opłacenie kosztów prowadzenia rachunku bankowego oraz ubezpieczenia mieszkania. Po rozpoznaniu odwołania E. K. Samorządowe Kolegium Odwoławczego w P. decyzją z dnia [...] 2015 r. nr [...]utrzymało w mocy ww. decyzję Miasta P. z [...]2015 r. Pismem z dnia 1 czerwca 2015 r. E. K. wniósł m.in. odwołanie od decyzji Prezydent Miasta P. z dnia [...] 2015 r., nr [...] oraz do decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2015 r., nr [...]. Podnosząc, iż w dniu 8 kwietnia 2015 r. podpisał z pracownikiem socjalnym umowę o korzystanie z karty przedpłaconej i której koszt oraz koszt prowadzenia rachunku bankowego ponosi Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej niemniej do momentu wniesienia odwołania nie otrzymał tej karty. Podniósł, iż gdyby w tym czasie zamknął posiadany dotychczas rachunek bankowy pozostałby bez środków do życia za miesiąc maj 2015 r. Podniósł, iż zrobi to dopiero, gdy otrzyma kartę przedpłaconą. Postanowieniem z dnia [...] 2015 r., nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławczego w P. stwierdziło niedopuszczalność odwołania. Organ analizując treść pisma strony z dnia 1 czerwca 2015 r. doszedł do wniosku, iż nie stanowi ono wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną - Nr [...] z dnia [...]2015 r., ani nie jest to wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji organu I jak i II instancji. Z treści pisma (pkt.2) z dnia 1 czerwca 2015 r. wynika jednoznacznie, iż intencją strony postępowania jest odwołanie się od decyzji Prezydenta Miasta P. Nr [...]z dnia [...]2015 r. oraz od decyzji Kolegium Nr [...] z dnia [...] 2015 r. utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] 2015 r. Kolegium stanęło na stanowisku, iż skoro Prezydent Miasta P. rozstrzygnął w dniu [...] 2015 r. wniosek E. K. z dnia [...] 2015 r. poprzez wydanie orzeczenia, które zostało utrzymane w mocy decyzją Nr [...] z dnia 27 kwietnia 2015 r., to nie jest możliwe wniesienie odwołania od decyzji organu I instancji, ani od decyzji organu II instancji z dnia 27 kwietnia 2015 r. Rozpatrzenie takiego odwołania powtórnie i wydanie decyzji stanowiłoby rażące naruszenie prawa w świetle art. 156 § 1 pkt. 2 w związku z art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.). Wyjaśniono jednocześnie, iż na orzeczenie Kolegium z dnia [...] 2015 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł E. K., a Sąd do dnia wydania przedmiotowego postanowienia nie rozstrzygnął sprawy. W sytuacji gdy strona postępowania wnosi odwołanie od stanowiska organu I instancji oraz II instancji, od których w istocie nie można wnosić odwołania, Kolegium zobowiązane jest stwierdzić niedopuszczalność odwołania. Skargę na powyższe postanowienie wniósł E. K. podnosząc, iż jego wniosek o przyznanie pomocy finansowej na opłacenie kosztów prowadzenia rachunku bankowego jest zasadny, bowiem świadczenia przyznawane mu przez ośrodek pomocy społecznej są wypłacane jedynie na rachunek bankowy. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia postanowienia, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a., stwierdzenia jego nieważność bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny uchyla akt administracyjny, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.), względnie naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdzić należy, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądu administracyjnego w niniejszym postępowaniu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] 2015 r. stwierdzając na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, niedopuszczalność odwołania E. K. z dnia [...] 2015 r. od decyzji Prezydent Miasta P. z dnia [...] 2015 r., nr [...]oraz od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2015 r., nr [...]. W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga czy pismo z dnia 1 czerwca 2015 r. faktycznie uznać należy za odwołanie od wyżej wymienionych decyzji Prezydent Miasta P. i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. W ocenie Sądu na taki charakter tego pisma wskazuje nie tylko zatytułowanie go przez skarżącego jako "odwołanie" i zaadresowanie go do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., ale przede wszystkim jego treść, w której E. K. podnosi okoliczności, które miały miejsce po wydaniu kwestionowanych decyzji i które jego zdaniem dodatkowo potwierdzały konieczność przyznanie mu zasiłku celowego na opłacenie kosztów prowadzenia rachunku bankowego. Zgodzić należy się z organem odwoławczym, iż w piśmie tym skarżący nie wskazał okoliczności mogących uzasadnić potraktowanie tego pisma jako wniosku o stwierdzenie nieważności powyższych decyzji czy też wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2015 r. Skarżący nie wskazał bowiem na uchybienia wymienione w art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a. czy też w art. 145 § 1 pkt 1-8, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 K.p.a. Reasumując pismo to stanowi polemikę z wydanymi przez organy obu instancji rozstrzygnięciami odwołująca się do zdarzeń zaistniałych juz po wydaniu tych rozstrzygnięć i dlatego też nie mogło być uznane za wniosek o wszczęcie postępowania wznowieniowego lub nieważnościowego, jak też za nowy wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego na opłacenie kosztów prowadzenia rachunku bankowego w późniejszych okresach nie objętych kwestionowanymi decyzjami. Mając powyższe na uwadze zauważyć należy, iż zgodnie z art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, iż niedopuszczalność odwołania o której mowa w tym przepisie, może wynikać z przyczyn przedmiotowych oraz podmiotowych. Do tych pierwszych zaliczyć można brak przedmiotu zaskarżenia, wyłączenie możliwości wniesienia środka odwoławczego lub wyczerpanie przysługujących środków odwoławczych. Do podmiotowych przyczyn niedopuszczalności odwołania zalicza się przypadki wniesienia środka zaskarżenia przez osobę niemającą do tego legitymacji bądź przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych" (por. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2007 r., II OSK 1661/06 – opubl. na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl oraz B. Adamiak w B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. 11 wydanie, Warszawa 2011 str. 502-503). Postępowanie administracyjne oparte jest na zasadzie dwuinstancyjności – art. 15 K.p.a. – której treścią jest dopuszczalność dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej. Stąd też od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy odwołanie tylko do jednej instancji (art. 127 § 1 K.p.a.) Wyczerpanie tej możliwości powoduje niedopuszczalność wniesienia przez ten sam podmiot kolejnego odwołania od tej samej decyzji organu I instancji (patrz: B. Adamiak w B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. 11 wydanie, Warszawa 2011 str. 502. oraz wyrok WSA w Łodzi z 14 lipca 2004 r. o sygn. akt II SA/Łd 465/03 - opubl. na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Nie ulega wątpliwości, że skarżący wniósł już wcześniej odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta P. nr [...] z dnia [...]2015 r. które zostało merytorycznie rozpoznane decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...]2015 r., nr [...]. W tej sytuacji organ rozpoznający sprawę trafnie uznał, że ponowne rozpatrzenie kolejnego odwołania od tej samej decyzji jest niedopuszczalne, gdyż naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w art. 15 K.p.a. oraz zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych z art. 16 K.p.a. Zgodnie z tym ostatnimi przepisem decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. W świetle powołanego przepisu art. 16 K.p.a. oraz 127 § 1 K.p.a. niedopuszczalne jest także wniesienie odwołania od ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2015 r., nr [...] wydanej, jak wskazano wyżej, w wyniku rozpoznania odwołania E. K. od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2015 r., nr [...] Od decyzji tej stronie przysługiwała, na podstawie przepisów P.p.s.a., skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, z czego, co jest wiadome Sądowi z urzędu, strona skorzystała (sprawa o sygn. akt II SA/Po 607/15). Mając powyższe na uwadze skargę należy uznać za bezzasadną i z tej też przyczyny Sąd ją oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, zauważyć należy, iż dotyczą one kwestii odmowy przyznania stronie wnioskowanego świadczenia – zasiłku celowego, a nie dotykają w żaden sposób kwestii orzeczenia o niedopuszczalności odwołania z dnia 1 czerwca 2015 r. Z tych też przyczyn zarzuty te nie mogły mieć wpływu na wynik niniejszej sprawy sądowoadministracyjne, której przedmiotem była jedynie kontrola zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2015 r., nr [...]. O zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a oraz § 2 ust. 3, § 3 ust. 1 oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j Dz. U. z 2013 r. poz. 490 ze zm.) w zw. z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 , poz. 1805).