II SA/Po 1132/14
WyrokWSA w Poznaniu2015-02-18
Skład orzekający: Edyta Podrazik, Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Jakub Zieliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawomocne warunkowe umorzenie postępowania karnego za sprzedaż alkoholu nieletnim stanowi wystarczającą i jedyną podstawę do obligatoryjnego cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, czy też organ administracyjny ma obowiązek przeprowadzenia własnego postępowania dowodowego w celu oceny istnienia tej przesłanki?Ratio decidendi
Warunkowe umorzenie postępowania karnego, choć stwierdza popełnienie przestępstwa i winę sprawcy, nie może być jedynym dowodem w postępowaniu administracyjnym o cofnięcie zezwolenia na sprzedaż alkoholu. Organ administracyjny ma obowiązek przeprowadzić własne postępowanie dowodowe i ocenić całokształt zebranego materiału, w tym dowody z postępowania karnego, zgodnie z regułami PPSA. Jednorazowa sprzedaż alkoholu nieletniemu jest wystarczającą przesłanką do cofnięcia zezwolenia, ale organ musi ją ustalić w toku własnego postępowania.Stan faktyczny
Burmistrz cofnął Z. K. zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych z powodu sprzedaży alkoholu nieletnim, opierając się na prawomocnym warunkowym umorzeniu postępowania karnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, uznając, że sprzedaż nieletniemu miała miejsce, mimo warunkowego umorzenia. WSA w Poznaniu oddalił skargę Z. K., uznając, że choć organ I instancji naruszył przepisy proceduralne, to organ odwoławczy prawidłowo ocenił materiał dowodowy i ustalił stan faktyczny, a naruszenia nie miały wpływu na wynik sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 18 lutego 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2015 roku sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia [...] lipca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargę
Decyzją z dnia [...] 2014 r. znak [...], wydaną w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Burmistrz Miasta K. (dalej również: Burmistrz) cofnął udzielone Z. K. zezwolenie nr [...] z dnia [...] czerwca 2012r. na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości do 4,5% alkoholu oraz piwa przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży określonym jako [...], wydane (ważne) na okres od 1 lipca 2012 r. do 31 grudnia 2015 r., wskazując jako powód cofnięcia fakt sprzedaży alkoholu nieletnim, tj. czyn określony w art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2012 r., poz. 1356, z późn. zm. - dalej: ustawa o wychowaniu w trzeźwości).
W uzasadnieniu Burmistrz przedstawił stan faktyczny sprawy oraz podniósł m.in., że w dniu 21 maja 2014 r. z Sądu Rejonowego w K. otrzymał odpis prawomocnego orzeczenia sądu karnego [II instancji], którym zostało warunkowo umorzone postępowanie karne na okres próby wynoszący jeden rok wobec oskarżonej Z. K. o zarzucany jej czyn z art. 43 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości. W tej sytuacji organ uznał, że "otrzymany prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w K. jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 k.p.a., stanowiącym dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone i odstąpił od dalszego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie". Według organu, poczynione ustalenia wskazują, że w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych na podstawie art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości, a mianowicie sprzedaż alkoholu nieletnim.
Odwołanie od powyższej decyzji Burmistrza wniosła Z. K., zarzucając naruszenie: 1) art. 10 § 1 i art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) poprzez niezapewnienie czynnego udziału w każdym stadium prowadzonego postępowania, w szczególności poprzez nieumożliwienie stronie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się i zajęcia stanowiska odnośnie materiałów i dowodów zgromadzonych przez organ I instancji w postępowaniu poprzedzającym wydanie przedmiotowej decyzji; 2) art. 11 i art. 107 § 1 k.p.a. poprzez ograniczenie uzasadnienia decyzji jedynie do stwierdzenia, że z Sądu Rejonowego w K. otrzymano odpisy wyroków I instancji z uzasadnieniami, zgodnie z którymi warunkowo umorzono postępowanie karne na okres próby 1 roku i że otrzymany prawomocny wyrok jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 k.p.a., bez jakiegokolwiek omówienia dlaczego uznano, że wyrok o takiej treści musiał skutkować wydaniem takiej decyzji i dlaczego; 3) art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez brak oceny materiałów i dowodów zgromadzonych w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji, w szczególności, czy wyrok zapadły w postępowaniu karnym, który nie jest wyrokiem skazującym, wiąże organ w postępowaniu administracyjnym.
Przy tak sformułowanych zarzutach strona wniosła o uchylenie decyzji Burmistrza i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie przedmiotowej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koninie (dalej: Kolegium), na podstawie art 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i at. 15 ust. 1, art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu Kolegium przywołało treść art. 15 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, który zabrania sprzedaży i podawania napojów alkoholowych: 1) osobom, których zachowanie wskazuje, że znajdują się w stanie nietrzeźwości; 2) osobom do lat 18; 3) na kredyt lub pod zastaw. Dalej podniosło, że w przypadku wątpliwości co do pełnoletności nabywcy sprzedający lub podający napoje alkoholowe uprawniony jest do żądania okazania dokumentu stwierdzającego wiek nabywcy (art. 15 ust. 2 powołanej ustawy). Wyjaśniło, że naruszenie warunków lub zasad sprzedaży napojów alkoholowych stanowi, w myśl art. 18 ust. 10 przywołanej ustawy, podstawę do cofnięcia zezwolenia, jak również, w niektórych przypadkach, grozi odpowiedzialnością za przestępstwo określone w art. 43 tej ustawy.
Organ II instancji, stwierdził, że zakres okoliczności faktycznych, których ustalenie jest konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy wyznacza przepis art. 18 ust. 10 pkt lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości, który stanowi, że organ zezwalający cofa zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży w przypadku sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim, nietrzeźwym, na kredyt lub pod zastaw. Odwołując się do stanowiska orzecznictwa, Kolegium stwierdziło, że hipoteza przywołanego przepisu obejmuje zatem również stan faktyczny polegający na sprzedaży i podawaniu napojów alkoholowych osobom nieletnim; z dyspozycji przepisu wynika także bezwzględny obowiązek organu cofnięcia zezwolenia w przypadku stwierdzenia takiej okoliczności, przy czym wystarczające jest stwierdzenie chociażby jednorazowego faktu takiej sprzedaży.
W dalszej kolejności organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej oskarżono Z. K. o to, że w dniu [...] kwietnia 2013 r. w [...] wbrew przepisom sprzedała napoje alkoholowe w postaci [...] butelek o pojemności [...] litra piwa o nazwie "[...]" małoletniemu E. M.; z notatki urzędowej z dnia [...] kwietnia 2013 r. wynika, że w tym dniu "funkcjonariusze [...] KPP w K. dokonali zatrzymania w [...] nieletnich E. M. ur. [...]1996r. oraz D. Z. ur. [...]1996r., którzy spożywali alkohol w postaci piwa butelkowego. W rozmowie z nieletnimi ustalono, że alkohol zakupił E. M. w sklepie [...]".
Nadto Kolegium przybliżyło wyniki postępowania dowodowego przeprowadzonego przez KPP w K. W tym wyniki eksperymentu procesowego przeprowadzonego z D. Z., mającego na celu ustalenie sklepu, w którym dokonano zakupu (w tym zakresie organ stwierdził, że D. Z. wskazał sklep [...] i opisał osobę, która sprzedała mu alkohol) oraz przedstawił treść zeznań tego świadka oraz A. P., jak również świadka E. M., który zakupił piwo, tj. [...] butelki o pojemności [...] l w przedmiotowym sklepie.
W ocenie Kolegium, z powołanych dowodów wynika, że zarówno E. M., jak i D. Z. są zgodni jeśli chodzi o opis sklepu, w którym E. M. dokonał zakupu [...] butelek piwa, zaś D. Z. jednoznacznie w trakcie eksperymentu procesowego wskazał sklep znajdujący się w [...] przy ulicy [...], którą to okoliczność potwierdził na rozprawie toczącej się przed Sądem Rejonowym w K. Dowody te wskazują zdaniem organu na to, że piwo zostało sprzedane w sklepi[...], którego właścicielką jest Z. K. Przy tym organ zwrócił uwagę na to, że na podmiocie prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży napojów alkoholowych spoczywa obowiązek zorganizowania jej w taki sposób, aby nie zaistniał jakikolwiek przypadek złamania zasad sprzedaży napojów alkoholowych określonych w ustawie.
Następnie organ zwrócił uwagę na to, że Sąd Okręgowy w K. [...] Wydział Karny wyrokiem z dnia [...] lutego 2014 r. sygn. akt [...] zmienił wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] 2013 r. sygn. akt [...] uznający Z. K. winną sprzedaży napoju alkoholowego w postaci [...] butelek o pojemności [...] litra piwa o nazwie [...] małoletniemu E. M., w ten sposób, że na podstawie art. 66 § 1 i 2 w zw. z art. 67 § 1 oraz 67 § 3 w zw. z art. 49 § 1 Kodeksu karnego (dalej: k.k.) umorzył warunkowo postępowanie karne wobec Z. K. oskarżonej o zarzucany jej czyn z art. 43 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości na okres próby wynoszący jeden rok i orzekł od oskarżonej na rzecz Funduszu A świadczenie pieniężne w kwocie [...] zł.
Przybliżając treść art. 66 § 1 k.k. powołanego w [wyroku] Sądu Okręgowego w K. i odwołując się do stanowiska orzecznictwa co do związania prawomocnym wyrokiem karnym, w tym warunkowo umarzającym postępowanie karne (ustalenia faktów ustalenia co do faktów zawarte w sentencji prawomocnego wyroku sądu nie są przedmiotem postępowania dowodowego w sprawie i ustalenia te są wiążące dla organu administracji publicznej i nie podlegają weryfikacji w odróżnieniu od innych faktów w postępowaniu administracyjnym), Kolegium stwierdziło, że w rozpatrywanej sprawie zaistniała, określona w art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości, przesłanka cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w tym punkcie sprzedaży.
W odpowiedzi na zarzuty odwołania organ II instancji stwierdził, że Burmistrz, nie informując strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i nie uzasadniając wyczerpująco decyzji, naruszył przepisy postępowania, jednak naruszenie to nie miało wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia. W tym zakresie Kolegium wskazało, że strona miała natomiast zapewniony czynny udział w postępowaniu odwoławczym.
W skardze na powyższą decyzję Kolegium Z. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Zaskarżonej decyzji zarzuciła analogicznie, jak w odwołaniu naruszenie przepisów postępowania, tj. 1) art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a. - tu poprzez przyjęcie przez skarżony organ, że niezapewnienie przez organ I instancji czynnego udziału w każdym stadium prowadzonego postępowania "uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, takich jak zgłoszenie dowodów ze świadków, oględzin sklepu, itp."; 2) art. 11 i art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji przez organ odwoławczy dlaczego uznał, że stwierdzone naruszenie przepisów postępowania nie miało wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia; 3) art. 7, art. 75 § 1 i art. 80 k.p.a. - w szczególności poprzez brak oceny, czy wyrok zapadły w postępowaniu karnym, który nie jest wyrokiem skazującym, wiąże organ w postępowaniu administracyjnym.
W odpowiedzi na skargę, Kolegium podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniosło o jej oddalenie. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego braku czynnego udziału strony w postępowaniu Kolegium wskazało, że w piśmie z dnia 14 lipca 2014 r. poinformowało skarżącą o przysługujących jej, a wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., uprawnieniach strony postępowania administracyjnego; wobec tego skarżąca miała możliwość podjęcia tych czynności procesowych, które wskazała w skardze, lecz nie skorzystała z przysługującego uprawnienia. Ponadto Kolegium podniosło, że w kwestii związania organu administracji publicznej wyrokiem sądu wypowiedziało się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przywołując w tym zakresie treść dwóch wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W piśmie procesowym z dnia 12 lutego 2015 r. skarżąca usprawiedliwiła swoją spodziewaną nieobecność na rozprawie (zapowiedziała, że w jej zastępstwie na rozprawie stawi się adwokat) i przedstawiła okoliczności dotyczące sumiennego wykonywania obowiązków zawodowych w ciągu trwającej około [...] lat aktywności zawodowej, tak w branży handlowej, jak i na niwie pracy z młodzieżą. Ponadto podniosła, że "kara (...) [jej] wymierzona jest dla (...) [niej] wielkim bólem, wina nie została (...) [jej] udowodniona, sprawa nie została wyjaśniona do końca", dlatego też trudno jej pogodzić się z "tą niesprawiedliwością, która (...) [ją] spotkała po tylu latach pracy". W piśmie tym podkreśliła, że jest osobą niewinną, zaś Burmistrz "postanowił o zabraniu (....) [jej] koncesji na sprzedaż napojów alkoholowych, nie mając dowodów ani pewności, iż to w (...) [jej] Sklepie dokonano sprzedaży piwa osobie niepełnoletniej". Dalej wyjaśniła, że od tamtej pory nie ma koncesji, tym samym nie może sprzedawać napojów alkoholowych, przez co "bardzo cierpi(...) sklep", który prowadzi już kilkadziesiąt lat. Ponadto podkreśliła, że nigdy nie miała podobnej sytuacji, nigdy nie miała do czynienia z prawem. Argumentowała, że "zawsze zarówno (...) [sama], jak i (...) [jej] pracownik (...) [sprawdzają] dokument tożsamości klienta w przypadku wątpliwości, co do wieku. Zawsze regularnie (...) [rozlicza] się z wszelkimi instytucjami państwowymi, (...) [opłaca] podatki oraz inne składki". Podnosząc, że jestem osobą uczciwą i trudno jej pogodzić się z wydaną decyzją, wniosła o pozytywne rozpatrzenie "już pewnie ostatniej sprawy w (...) [jej] życiu".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga okazała się niezasadna.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to konieczność dokonania przez sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony.
W zakresie interpretacji art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a) ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, obecnie można mówić o utrwalonej wykładni powołanego przepisu, nadającej mu ustaloną treść normatywną. Zgodnie z dominującym stanowiskiem sądów administracyjnych jedyną przesłanką zastosowania powołanego przepisu jest obiektywne nieprzestrzeganie przez przedsiębiorcę ustawowych zasad sprzedaży napojów alkoholowych, w tym zakazów i ograniczeń tej sprzedaży przewidzianych w ustawie. Ustawodawca nie różnicuje przy tym skutków nieprzestrzegania warunków sprzedaży napojów alkoholowych od stopnia szkodliwości społecznej konkretnego naruszenia ani też od ilości dokonanych naruszeń. Zatem każda, nawet jednorazowa, sprzedaż napoju alkoholowego osobie nieletniej, w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej, stanowi nieprzestrzeganie określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych i jest podstawą do cofnięcia zezwolenia na obrót napojami alkoholowymi przez uprawniony organ.
W myśl art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a) ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży podlega cofnięciu w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a w szczególności sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim, nietrzeźwym, na kredyt lub pod zastaw.. Wypada bowiem zauważyć, że cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych stanowi jeden z instrumentów w walce ze zjawiskiem alkoholizmu i stanowi sankcję administracyjną za naruszenie zakazu sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom do lat 18, ustanowionego w art. 15 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy. W związku z tym dla ustalenia odpowiedzialności administracyjnej przedsiębiorcy nie ma znaczenia wina sprzedawcy, nie jest też ważne, czy przedsiębiorca miał świadomość, że dokonuje sprzedaży napoju alkoholowego osobie nieletniej, jak też, czy dokonał sprzedaży osobiście, czy przez zatrudnionego pracownika, na którego działanie nie miał wpływu w momencie dokonywania sprzedaży i w końcu nie ma znaczenia ewentualny aspekt ekonomiczny. Przeciwdziałanie zjawiskom społecznym, takim jak alkoholizm nie może bowiem podlegać relatywizacji w zderzeniu z interesem ekonomicznym podmiotu gospodarczego. Z treści art. 1 ust. 1 i art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi wynika bowiem, iż nadrzędnym celem powołanej ustawy jest ochrona prawidłowego fizycznego, psychicznego i społecznego rozwoju społeczeństwa. Oznacza to, że celem cofnięcia zezwolenia nie jest tylko spowodowanie dolegliwości dla naruszającego prawo, ale przede wszystkim zapewnienie ochrony (w tym ochrony prewencyjnej) wartości i dóbr, w które godziło naruszanie warunków i zasad sprzedaży napojów alkoholowych. Dlatego też, mimo, że omawiany przepis jakkolwiek zawiera dość restryktywne rozwiązanie, to nie narusza konstytucyjnej zasady proporcjonalności, wynikającej z określonej w art. 2 Konstytucji RP zasady demokratycznego państwa prawnego.
Ratio legis art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a) ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi jest dążenie do eliminowania z obrotu napojami alkoholowymi tych przedsiębiorców, którzy dopuszczają się naruszeń zasad sprzedaży napojów alkoholowych. Przedsiębiorca, który sprzedał piwo osobie nieletniej, chociażby jednokrotnie, nie daje rękojmi, że nie będzie tak postępował w przyszłości, a tym samym nie daje rękojmi należytej realizacji zadań wynikających z powołanej ustawy. Dlatego też w przypadku stwierdzenia naruszenia zasad obrotem napojami alkoholowymi, można wyciągnąć dalej idące konsekwencje, sprowadzające się w efekcie do cofnięcia nie tylko zezwolenia, z którym związane jest naruszenie, ale także pozostałych zezwoleń udzielonych podmiotowi i dotyczących danego punktu handlowego (por. uchwała NSA z dnia 30 października 2007 r., sygn. akt II GPS 2/07). Tak więc przedsiębiorca z uwagi na rodzaj chronionego dobra, jak też z uwagi na fakt, iż dochowanie ustawowych zasad dystrybuowania napojów alkoholowych w istocie jest uzależnione od sprzedawcy tych napojów, jest zobowiązany zorganizować sprzedaż napojów alkoholowych w taki sposób, aby nie doszło do naruszenia zasad sprzedaży napojów alkoholowych określonych w ustawie. Toteż ryzyko ewentualnej utraty (na jakiś czas) zezwolenia na obrót napojami alkoholowymi obciążą wyłącznie tego przedsiębiorcę. Należy jednak zauważyć, iż przedsiębiorca ma możliwość uniknięcia negatywnych konsekwencji cofnięcia zezwolenia na obrót napojami alkoholowymi. Na mocy art. 15 ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi sprzedawca ma bowiem prawo do wylegitymowania nabywcy napoju alkoholowego. Skorzystanie z tego uprawnienia zależy wyłącznie od woli sprzedawcy i przysługuje bez względu na sposób postrzegania wieku osoby kupującej.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, iż prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z [...] lutego 2014r. warunkowo umorzono postępowanie karne wobec oskarżonej Z. K. o czyn z art. 43 ust. 1 ustawy z 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, polegający na tym, iż [...] kwietnia 2013r. w [...], w województwie [...] sprzedała napoje alkoholowe osobie małoletniej.
Warunkowe umorzenie postępowania karnego przez sąd powszechny, nie jest równoznaczne ze skazaniem. Zarówno poglądy doktryny, jak również orzecznictwo w tym zakresie, nie pozostawiają wątpliwości, że warunkowe umorzenie postępowania karnego [...], nie jest formą ani odmianą warunkowego skazania (por. uchwała połączonych Izb Karnej i Wojskowej Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 1971 r., sygn. akt VI KZP 26/69, OSNKW 1971, z. 3, poz. 33). Z kolei B. Kunicka-Michalska stwierdziła, że warunkowe umorzenie jest stosowane "nie tylko zamiast kary, lecz zamiast wyroku skazującego" (w: E. Bieńkowska, B. Kunicka- Michalska, G. Rejman, J. Wojciechowska, Kodeks kamy, Część ogólna, Warszawa 1999 r., s. 107). Podobne stanowisko zawarł Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 22 grudnia 1993 r., sygn. akt I KZP 34/93 (OSNKW 1994, z. 1-2, poz. 9).
Warunkowe umorzenie postępowania karnego zawiera w sobie stwierdzenie popełnienia przestępstwa. W świetle rozwiązań przyjętych przez ustawodawcę w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. kodeks karny ( Dz.U.1997.88.553), a odmiennie niż to miało miejsce w uprzednio obowiązujących przepisach, wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne przesądza również o winie oskarżonego (podejrzanego).
Jednakże wyrok o warunkowym umorzeniu postępowania karnego nie może być w toku prowadzonego postępowania administracyjnego wyłącznie jedynym elementem materiału dowodowego i stanowić wyłączną przesłankę wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń. Okoliczność, że w stosunku do skarżącej toczyło się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa zakończone wyrokiem warunkowo umarzającym postępowanie, powinna być przez organ rozważana w toku postępowania o cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, jednak ustalenia zawarte w orzeczeniu w warunkowym umorzeniu powinny podlegać swobodnej ocenie organu na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie organy były zobowiązane przeprowadzić postępowanie dowodowe, które umożliwiłoby dokonanie oceny istnienia, bądź nieistnienia podstawy cofnięcia przedmiotowego zezwolenia, o której mowa w art. 18 ust. 10 pkt 1 a) ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, w szczególności zebrać i poddać wnikliwej ocenie wszystkie istotne w sprawie dowody. W tym zakresie podzielić należy stanowisko Wojewódzkiego sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 grudnia 2012r. sygn. akt II SA/Wa 1689/12 publikowane na stronie internetowej https://cbois.nsa.gov.pl).
Rozpoznając przedmiotową sprawę organ II instancji dokonał szczegółowej analizy materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji. W szczególności przytoczył dowody, które uznał za wiarygodne i które – zdaniem organu odwoławczego – wskazują, iż Z.
K. dokonała sprzedaży piwa osobie małoletniej. Zauważyć należy, iż dowody te zostały zgromadzone już na etapie postępowania przed organem I instancji, jakkolwiek Burmistrz Miasta K. ustalając stan faktyczny nie dokonał ich analizy, a uzasadnienie decyzji z [...] 2014r. sporządzone zostało z naruszeniem art. 107 k.p.a. Okoliczności tej dał wyraz organ odwoławczy wskazując w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż Burmistrz K. naruszył przepisy postępowania: dotyczące konieczności poinformowania strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz o możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, a także przepis dotyczący sporządzenia prawidłowego uzasadnienia decyzji. Kolegium wskazało jednakże, iż uchybienia te nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu organ odwoławczy rozpoznając ponownie przedmiotową sprawę zastosował się do przepisów art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 k.p.a. w szczególności – wbrew zarzutom skargi – dokonał oceny przeprowadzonych dowodów. Jakkolwiek stwierdzenie takie nie zostało wyrażone wprost, to jednoznacznie wynika z tego fragmentu uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w której Kolegium wskazało, na podstawie których dowodów ustaliło stan faktyczny w sprawie. Oczywistym jest, iż Kolegium nie mogło tego uczynić w oparciu o dowód, któremu odmówiłoby przymiotu wiarygodności. Z art. 107 § 3 k.p.a. wynika obowiązek organu uzasadnienia przyczyn z powodu których organ ten odmawia wiarygodności i mocy dowodowej określonemu dowodowi. Z przepisu tego nie wynika natomiast obowiązek uzasadnienia dlaczego określone dowody organ uznaje za wiarygodne. Treść przepisu art. 80 k.p.a. nie zawiera wytycznych co do zakresu pisemnego uzasadnienia decyzji administracyjnej.
Podkreślić przy tym należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęty jest pogląd, że materiały dowodowe zebrane w postępowaniu karnym w szczególności takie jak protokoły z przesłuchania świadków mogą być, zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a., wykorzystane w sprawie administracyjnej pod warunkiem, że są rozpatrywane według reguł dowodowych określonych w kodeksie postępowania administracyjnego. (por. wyrok NSA z 12 grudnia 2002 r. III SA 746/02, 21 czerwca 2007 II GSK 58/07 dostępne na stronie internetowej https://cbois.nsa.gov.pl).
Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawiło pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażony w cytowanym już wyroku wydanym w sprawie o sygn. II GSK 58/07, iż "okoliczności (fakty) potwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu, należy uznać za udowodnione". Wprawdzie stwierdzenie to "dotyczy prawomocnego wyroku skazującego, to jednak nic nie stoi na przeszkodzie, aby pogląd ten odnieść do każdego prawomocnego wyroku sądu, w tym warunkowo umarzającego postępowanie karne. Wówczas należy przyjąć, że ustalenia co do faktów zawarte w sentencji prawomocnego wyroku sądu nie są przedmiotem postępowania dowodowego w sprawie. Ustalenia te są wiążące dla organu administracji publicznej i nie podlegają weryfikacji w odróżnieniu od innych faktów w postępowaniu administracyjnym". Mimo zacytowania tego poglądu organ odwoławczy rozstrzygając sprawę nie oparł się wyłącznie na fakcie wydania wobec skarżącej wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne, lecz przeprowadził, (i przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji) konkretne dowody i na nich dopiero oparł ustalony przez siebie stan faktyczny. Stwierdzając powyższe Sąd uznał za bezzasadny zarzut opisany w pkt. III skargi.
Podkreślić należy, iż w toku postępowania odwoławczego Kolegium nie przeprowadzało żadnych nowych dowodów, nie wzbogaciło postępowania o nowe dokumenty, a sprawę rozpatrzyło w oparciu o dowody, które skarżącej były znane. Dodać należy, iż dowody te w istocie były przeprowadzone w toku postępowania karnego. W takiej sytuacji nie ziściły się przesłanki wskazane w art. 138 § 2, które nakazywałyby uchylenie decyzji organu I instancji. Nie wystąpiła bowiem konieczność wyjaśnienia istotnego zakresu sprawy, niezbędnego dla jej załatwienia. Nie została zatem naruszona zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Utrzymując w mocy decyzję z [...] 2014r. Kolegium słusznie uznało, że uchybienia organu I instancji nie miały wpływu na wynik sprawy. Mimo niezastosowania się przez Burmistrza Koła do treści art. 10 k.p.a. zauważyć należy, iż dowody, które legły u podstaw ustalonego stanu faktycznego były skarżącej dobrze znane, a na etapie postępowania odwoławczego Kolegium zawiadomiło skarżącą o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i możliwości ustosunkowania się do tych dowodów (zawiadomienie z 14 lipca 2014r.). Skarżąca z tej możliwości nie skorzystała, w szczególności mimo takiej możliwości nie zgłosiła żadnych wniosków dowodowych. Tym samym niezasadny jest zarzut skarżącej jakoby naruszenie przez organ I instancji art. 10 i art. 81 k.p.a. miał wpływ na treść zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z [...] lipca 2014r. Zdaniem Sądu żadne z opisanych uchybień organu I instancji nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia organu odwoławczego.
Ustosunkowując się do zarzutów opisanych w pkt. II skargi, nie można zgodzić się ze skarżącą, iż Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie zawarło uzasadnienia oceny uchybienia przez organ I instancji przepisu art. 10 k.p.a. Takie uzasadnienie – choć niezwykle lakoniczne – znalazło się na ostatniej stronie uzasadnienia decyzji. Kolegium wskazało, iż strona miała możliwość czynnego udziału w toku postępowania odwoławczego, co jest wnioskiem trafnym, a okoliczność ta była już przedmiotem analizy Sądu w niniejszym uzasadnieniu.
Zgodzić się należy ze skarżącą, iż Kolegium bliżej nie uzasadniło oceny uchybienia organu I instancji w zakresie art. 107 k.p.a., nie dokonując w tym zakresie rozważań. Zdaniem Sądu to uchybienie Kolegium nie miało jednak wpływu na treść zaskarżonej decyzji. Z okoliczności wskazanych w niniejszym uzasadnieniu wynika jednoznacznie, że dokonana przez Kolegium ocena przedmiotowego uchybienia była trafna i na etapie postępowania odwoławczego nie ziściły się przesłanki do uchylenia decyzji organu I instancji. Naruszenie przez organ I instancji treści art. 107 k.p.a. mogłoby skutkować koniecznością uchylenia przez Kolegium decyzji z [...] 2014r. tylko w sytuacji gdyby okazało się, że nie został wyjaśniony istotny dla postępowania zakres sprawy, w szczególności nie zgromadzono istotnych dowodów. Jak już wskazano powyżej taka sytuacja nie wystąpiła w przedmiotowej sprawie.
Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło