II SA/Po 1407/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku E. M. oraz D. M. o wstrzymanie wykonania zaskarżonych postanowień w sprawie ze skargi E. M. na postanowienie Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz w sprawie ze skargi D. M. na postanowienie Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]2014 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonych postanowień. /-/ T.Świstak Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. wystawił na D. M. w dniu 20 maja 2014r. tytuł wykonawczy nr [...]- treść obowiązku: "Poddać syna F. M. ur. [...] r., zam. [...] , [...] S. obowiązkowym szczepieniom ochronnym zgodnie z Programem szczepień ochronnych przeciwko błonicy, krztuścowi i tężcowi, przeciwko zakażeniom haemophilus influenzae oraz przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B". W tym samym dniu Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. wystawił na E. M. tytuł wykonawczy nr [...] o takiej samej treści obowiązku. Powyższe tytuły wykonawcze został skierowane do Wojewody Wielkopolskiego jako organu egzekucyjnego w celu przymusowego wykonania wymienionego w nim obowiązku. Wojewoda Wielkopolski pismami znak [...] z dnia [...] 2014 r. zawiadomił Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. o wniesieniu przez D. M. i E. M. zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczych wystawionych przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z powodu zaniechania poddania ich małoletniego syna F. M. obowiązkowym szczepieniom ochronnym, zwracając się o zajęcie stanowiska w sprawie ww. zarzutów. Państwowy Inspektor Sanitarny w S. postanowieniami z dnia [...] 2014 r. uznał zarzuty D. M. (postanowienie nr [...] ) i E. M. (postanowienie nr [...] ) dotyczące prowadzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie poddania obowiązkowym szczepieniom ochronnym małoletniego F. M., za niezasadne. Po rozpoznaniu zażaleń D. M. i E. M. Wielkopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny postanowieniami z dnia [...] 2014 r. o nr [...] (dotyczącym zażalenia E. M.) oraz o nr [...] (dotyczącym zażalenia D. M.) utrzymał mocy zaskarżone postanowienia organu I instancji. Skargi na powyższe postanowienia wnieśli E. M. oraz D. M.. Skarżący pismem z dnia 29 listopada 2014 r. zwrócili się o wstrzymanie wykonania zaskarżonych postanowień Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2014 r. nr [...] i [...] podnosząc, iż wykonanie egzekwowanego obowiązku wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków jakimi może być uszczerbek na zdrowiu dziecka wywołany szczepieniem. Natomiast niepoddanie się obowiązkowi niesie ryzyko nałożenia na strony kolejnych grzywien w celu przymuszenia, do łącznej kwoty 50.000 zł. Ponadto skarżący wnieśli o zawieszenie postępowania egzekucyjnego wszczętego tytułami wykonawczymi nr [...] i [...]. Postanowieniem z dnia [...] 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skargi E. M. na postanowienie Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]2014 r., nr [...] oraz ze skargi D. M. na postanowienie Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2014 r., nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności administracyjnej, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest zaistnienie okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd rozstrzyga w tym przedmiocie w oparciu o wniosek skarżącego oraz materiał dowodowy sprawy, przy czym uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu (czynności) spoczywa na stronie skarżącej (zob. np. postanowienie NSA z dnia 13 grudnia 2004 r., FZ 495/04, dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zaznaczyć należy, iż przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają nałożone na niego obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. T. Wosia, Warszawa 2008, s. 339). Zasadniczo więc cechy wykonalności nie posiadają decyzje lub postanowienia odmowne. Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności administracyjnej może jednak polegać także na czasowym zawieszeniu skutków prawnych wynikających z rozstrzygnięcia zawartego w danym akcie bądź wywołanych dokonaniem określonej czynności. Przekładając powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że postanowienia, których dotyczy wniosek o wstrzymanie wykonania nie kwalifikują się do wykonania (zawieszenia ich skuteczności). Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie są, bowiem postanowienia w przedmiocie uznania przez wierzyciela egzekwowanego obowiązku o niezasadności zgłoszonych przez strony zarzutów w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Postanowienia te zawierają jedynie negatywną ocenę zarzutów zgłoszonych w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. W szczególności zaś nie nakładają na zobowiązanych żadnych nowych obowiązków, ani nie zmieniają powstałego wcześniej ex lege zobowiązania, a tym samym nie wywołują żadnych bezpośrednich skutków w sferze praw czy obowiązków materialnoprawnych i prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W związku z powyższym skuteczność zaskarżonych postanowienia nie stwarza również niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków. Zaskarżone postanowienia nie nakładają bowiem na skarżących żadnych nowych obowiązków, które podlegałyby realizacji w drodze egzekucji. Podstawą wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego jest wcześniej wystawiony tytuł wykonawczy. Natomiast zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienia zostały wydane na skutek wniesienia zarzutów w trakcie toczącego się już postępowania egzekucyjnego. Stanowisko o braku przymiotu wykonalności postanowienia o nieuwzględnieniu zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego jest prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (patrz m.in. postanowienie NSA z dnia 1 października 2009 r., II OZ 813/09 i z dnia 14 października 2014 r. o sygn. akt II OZ 1072/14 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Wskazać nadto należy, że sąd administracyjny nie orzeka również o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, a jedynie może rozpoznawać skargi na postanowienia wydane w tym przedmiocie przez organ egzekucyjny. Sąd nie jest bowiem organem egzekucyjnym i nie ma kompetencji do zawieszania postępowania egzekucyjnego. Uprawnienie to na podstawie art. 56, art. 110p § 3, art. 114 d ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym przysługuje wyłącznie organowi egzekucyjnemu. Zauważyć także należy, iż zgodnie z treścią art. 35 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym zgłoszenie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 zawiesza postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, o ile wierzyciel po otrzymaniu zarzutu nie wystąpi z uzasadnionym wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. /-/ T.Świstak