II SA/Po 150/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 maja 2013 r. sprawy ze skargi A Sp. k. z siedzibą w B. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w P. z dnia [...] grudnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w sprawie nakazów z zakresu inspekcji pracy oddala skargę [...] czerwca 2012r. Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w P., na podstawie art. 11 pkt. 1, 2, 3, 6, 6a w zw. z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2012r. poz. 404), po przeprowadzeniu kontroli nakazał A Spółce Komandytowej w P., między innymi zapewnić w terminie do 30 września 2012 r. obudowane, ogrzewane przejście pomiędzy budynkiem, w którym wykonywana jest praca, a pomieszczeniami higienicznosanitarnymi. Pismem z 3 października 2012r. Spółka A zwróciła a się do Okręgowego Inspektora Pracy w P. o "oddalenie" nakazu z dnia [...] czerwca 2012r. w zakresie zobowiązania do zapewnienia w terminie do 30 września 2012r. obudowanego, ogrzewanego przejścia pomiędzy budynkiem, w którym wykonywana jest praca, a pomieszczeniami higienicznosanitarnymi, wskazując, iż: - wszyscy pracownicy mają zapewnione ubrania ocieplane i przeciwdeszczowe, - nie ma możliwości zabudowy działki nr [...] albowiem jest ona zabudowana, nadto budynek socjalny od strony wschodniej posadowiony jest na działce, której właścicielka nie wyraża zgody na kolejną budowę na swojej działce nr [...]. Decyzją z dnia [...] października 2012r., (Nr rej. [...]) na podstawie art. 155 k.p.a. Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w P. odmówił zmiany nakazu z dnia [...] czerwca 2012r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może w każdym czasie być za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne, nie sprzeciwiają się uchyleniu, zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Nie można uznać interesu strony za słuszny, gdy zaspokojenie tego interesu byłoby sprzeczne z jasno brzmiącym przepisem ustawy, ani też go zastępować, albowiem organy działają na podstawie prawa (art. 6 k.p.a.). W przedmiotowej sprawie przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy nakładają na pracodawcę jednoznaczne obowiązki dotyczące pomieszczeń higienicznosanitarnych, a okoliczność podjęcia przez pracodawcę działań zmierzających do wykonania tych obowiązków nie może powodować zmiany treści decyzji, które winien wykonać. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła spółka A, podnosząc argumenty zawarte we wniosku z dnia 3 października 2012r. a nadto wskazując, iż dodatkowy element budynku musiałby być usytuowany w taki sposób, iż nastąpiłaby kolizja z obecnymi czterema bramami do hali produkcyjnej, a hala bez bram wjazdowych nie mogłaby działać. Strona podniosła, iż nakaz i decyzja organu I instancji naruszają zasadę pogłębiania zaufania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Skoro odwołujący uzyskał na etapie budowy budynku socjalnego wszelkie niezbędne pozwolenia, a Państwowa Inspekcja Pracy nie wyraziła sprzeciwu, to żądanie teraz od odwołującego przebudowy budynku socjalnego narusza w sposób oczywisty ww. zasadę. Decyzją z dnia [...] grudnia 2012r. (Nr rej. [...]) Okręgowy Inspektor Pracy w P. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazano między innymi, iż wydane pozwolenie na użytkowanie budynku nie przesądza w żaden sposób o spełnianiu, bądź nie, wymogów bezpieczeństwa i higieny pracy, których spełnienie jest podstawowym obowiązkiem pracodawcy i jest oderwane od późniejszego sposobu korzystania z niego. Organy Państwowej Inspekcji Pracy mają w procesie uzyskiwania pozwolenia na użytkowanie fakultatywny udział i w tym wypadku udziału nie brały. Nie można wywodzić, że nieuczestniczenie w czynnościach związanych z odbiorem obiektu budowlanego stwarzają domniemanie o spełnieniu przez obiekt wymogów bezpieczeństwa i higieny pracy. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła spółka A zarzucając: - rażące naruszenie prawa materialnego - § 1 ust. 1 załącznika nr 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, (Dz. U z 2003r. nr 169, poz. 1650 ze zm.) poprzez nieuwzględnienie normy wynikającej z § 44 ust. 1 załącznika nr 3; - naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niedokonanie dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy przez organ, przez co nie został uwzględniony § 44 ust.1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy; - naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji, które nie przyczynia się do pogłębiania zaufania do organów Państwa. W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy w P. wniósł o jej oddalenie, odwołując się do argumentów podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje wówczas, gdy Sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W realiach niniejszej sprawy podkreślić trzeba, iż sąd administracyjny nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi i zawartą w skardze argumentacją. Obowiązany jest natomiast, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Oznacza to, iż podniesione w skardze zarzuty nie są wyłącznym kryterium badania legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd ma bowiem obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony. W niniejszej sprawie uchylenie ostatecznego nakazu z dnia [...] czerwca 2012r. leżałoby niewątpliwie w interesie skarżącej spółki. W ocenie Sądu nie można jednak uznać interesu strony za słuszny, jeżeli zaspokojenie tego interesu byłoby sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa, a wycofanie się przez organ I instancji z nałożonego na skarżącą obowiązku zapewnienia w terminie do 30 września 2012r. obudowanego, ogrzewanego przejścia pomiędzy budynkiem, w którym wykonywana jest praca, a pomieszczeniami higienicznosanitarnymi naruszałoby § 1 ust. 1 załącznika nr 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Nie można również uznać, że wydanie decyzji naruszającej obowiązujące przepisy byłoby zgodne z interesem społecznym. Nałożony na stronę obowiązek wynikał z bezwzględnie obowiązującego przepisu nakładającego na organ obowiązek orzeczenia o obowiązku zapewnienia pracownikom skarżącej obudowanego, ogrzewanego przejścia pomiędzy budynkiem, w którym wykonywana jest praca, a pomieszczeniami higienicznosanitarnymi Stwierdzając powyższe sąd podzielił stanowisko przedstawione w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 stycznia 2013r. II OSK 1689/11, publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, iż tylko decyzja uznaniowa a nie decyzja związana mogłaby być zmieniona w trybie art. 155 k.p.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyroki NSA z 23 lutego 2007 r., II OSK 352/06, Lex nr 339409 i z 9 marca 2011 r., II OSK 258/10, Lex nr 1080244) przyjęte zostało, że niedopuszczalna jest zmiana lub uchylenie decyzji o rozbiórce samowolnie wzniesionego budynku na podstawie art. 155 k.p.a., gdyż prowadziłoby to do stanu sprzecznego z wolą ustawodawcy wyrażoną w prawie budowlanym i za takim rozstrzygnięciem nie może przemawiać indywidualny interes strony. Podzielić należy również stanowisko organu II Instancji, iż wydane pozwolenie na użytkowanie budynku nie przesądza w żaden sposób o spełnianiu, bądź nie wymogów bezpieczeństwa i higieny pracy, których spełnienie jest podstawowym obowiązkiem pracodawcy. Niedostrzeżenie w toku kontroli w zakładzie pracy przez organ kontrolujący naruszenia wymogów bezpieczeństwa i higieny pracy, nie może skutkować stwierdzeniem, iż takiego naruszenia nie można już wytknąć w toku kolejnej kontroli. Wymogi powyższe chronią przede wszystkim pracowników i mogą zostać wytknięte w każdym czasie, nawet sytuacji gdy pracodawca uzyskał pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego, w którym odbywa się praca. W tym kontekście zaprezentowana przez skarżącą spółkę interpretacja art. 8 k.p.a. jest nie do zaakceptowania. To do obowiązków spółki należało takie przygotowanie miejsca pracy, by spełnione zostały przewidziane prawem wymogi z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy. Organ skierował do skarżącej nakaz z [...] czerwca 2012r. nie opierając się na własnym "widzimisię", lecz na konkretnych przepisach prawa. Na żadnym etapie postępowania organy nie wprowadziły skarżącej spółki w błąd co do standardów, jakie muszą być spełnione przy organizacji miejsca pracy. Skarżąca w związku ze swoim zaniedbaniem nie mogła być zaskoczona ww. nakazem, a podniesiony w skardze zarzut naruszenia zasady ogólnej postępowania administracyjnego, wyrażony w art. 8 k.p.a., jest całkowicie chybiony. Nie ma racji skarżąca podnosząc zarzut naruszenie prawa materialnego - § 1 ust. 1 załącznika nr 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, (Dz. U z 2003r. nr 169, poz. 1650 ze zm.) poprzez nieuwzględnienie normy wynikającej z § 44 ust. 1 załącznika nr 3. §1 ust. 1 załącznika nr 3 przewiduje, iż pomieszczenia higienicznosanitarne powinny znajdować się w budynku, w którym odbywa się praca, albo w budynku połączonym z nim obudowanym przejściem, które w przypadku przechodzenia z ogrzewanych pomieszczeń pracy powinno być również ogrzewane. Wymóg ten nie dotyczy pomieszczeń higienicznosanitarnych, o których mowa w § 27 ust. 4 i § 44. Z kolei § 44 przewiduje, iż przy pracach wykonywanych na otwartej przestrzeni lub w nieogrzewanych pomieszczeniach należy zapewnić pracownikom w pobliżu miejsc pracy pomieszczenia umożliwiające im schronienie się przed opadami atmosferycznymi, ogrzanie się oraz zmianę odzieży. Pomieszczenia te powinny być zaopatrzone w urządzenia do podgrzewania posiłków. Z protokołu kontroli przeprowadzonej w A w dniach 5, 8, 13, 14 czerwca 2012r. wynika, iż "hala produkcyjna, w której wykonywana jest praca i pomieszczenia higienicznosanitarne są ogrzewane. Zatem ani hala, ani pomieszczenie socjalne znajdujące się na terenie A nie są pomieszczeniami, o których mowa w § 44 Załącznika. Pracodawca winien zatem zapewnić obudowane i ogrzewane przejście pomiędzy halą produkcyjną a pomieszczeniem higienicznosanitarnym. Nie jest przy tym rolą Sądu dokonywanie oceny czy ustanowione normy regulujące kwestie związane z bezpieczeństwem i higieną pracy są racjonalne. Sąd posiada – co prawda - kompetencję do oceny czy przepis ustawy lub rozporządzenia jest zgodny z ustawą zasadniczą, nie posiada natomiast uprawnienia do modyfikowania obowiązującego prawa pod kątem jego racjonalności. Na marginesie należy jednakże zauważyć, iż każdy przedsiębiorca na etapie planowania swojego zamierzenia inwestycyjnego i planowanej działalności, która ma być prowadzona z wykorzystaniem pracowników najemnych, winien tak kształtować swoje zamierzenia by nie naruszyć przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy. Jeżeli tego nie uczyni w odpowiednim czasie, nie może się zasłaniać trudnościami bądź niemożnością dokonania przebudowy istniejących budynków, by wymaganiom ww. przepisów sprostać. Sąd z urzędu zważył, iż w toku postępowania administracyjnego nie doszło do naruszenia innych przepisów, w szczególności: art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 107, art. 138§ 1 pkt 1 k.p.a. Zdaniem Sądu lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji, zawierającego wszystkie elementy przewidziane w art. 107 k.p.a wskazuje, iż w toku postępowania odwoławczego nie doszło do żadnych naruszeń procedury, nadto organ odwoławczy ustosunkował się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.