II SA/Po 152/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak- Owczarczak (spr.) Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant st. sekr. sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2019 r. sprawy ze skargi A. B. działającej przez kuratora B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2017 r. Nr [...] w przedmiocie usług opiekuńczych; oddala skargę Decyzją z dnia [...] 2017 r., nr [...], wydaną po rozpatrzeniu wniosku A. B. - reprezentowanej przez kuratora B. K., Prezydent Miasta K. na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 1, art.17 ust. 1 pkt 11, art. 50 ust.2 ust 3 i ust 5, ust.6, art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t.j.: Dz.U. z 2017 poz.1769), odmówił przyznania wnioskowanej pomocy w formie usług opiekuńczych. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż w dniu 26.09. 2017r. B. K. (kurator A. B.) złożyła wniosek z prośbą o pomoc w formie usług opiekuńczych dla matki A. B.. Pracownik socjalny w dniu 05.10.2017r. przeprowadził wywiad środowiskowy, w trakcie którego B. K. oświadczyła, że "Oczekuje pomocy w postaci usług opiekuńczych w ilości 3 godzin dziennie w dni robocze oraz w dni wolne od pracy. Zakres usług ma obejmować: zakupy i wnoszenie ich na górę, wynoszenie odpadków śmieciowych, pomoc w toalecie, spacery, utrzymanie ogólnego porządku w mieszkaniu, drobne zajęcia usprawniające fizycznie, poziomowanie nogi, poruszanie ręką." Organ wyjaśnił, że z uwagi na stan zdrowia A. B. wymaga opieki osób drugich, została uznana za osobę niepełnosprawną w stopniu znacznym (orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. [...] z dnia 7 kwietnia 2015r.). Córka B. K. jest osobą niepełnosprawną w stopniu lekkim, nie pracuje zawodowo ani dorywczo, nie jest zarejestrowana w PUP. Z dniem 10.07.2017r. B. K. utraciła status osoby bezrobotnej z uwagi na osiągnięcie wieku emerytalnego. Organ następnie wyjaśnił, że zasady i tryb postępowania w zakresie pomocy społecznej, a także zasady i tryb udzielania świadczeń zostały uregulowane w ustawie z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej. Jak wynika z przepisu art. 50 ust. 1 tej ustawy osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych. Jak z kolei stanowi art. 50 ust. 2 ustawy, usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni, nie mogą takiej pomocy zapewnić. Ponadto, stosownie do art. 3 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej "rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy". A. B. ma dwie córki: B. P. zamieszkałą w pobliżu K. i B. K., z którą zamieszkuje wspólnie. A. B. prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Wspólnie zamieszkała córka B. K. gospodaruje odrębnie. B. K. nie pracuje zawodowo ani dorywczo. Z dniem 10.07.2017r. utraciła status osoby bezrobotnej z uwagi na osiągniecie wieku emerytalnego. B. K. przedłożyła pismo z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Rolniczego Społecznego - Odział Regionalny w P. z dnia 26.09 2017r. o złożeniu wniosku o emeryturę. W chwili obecnej dysponuje więc czasem aby móc zaopiekować się matką. B. K. swoje ograniczone możliwości pomocowe tłumaczy stanem swojego zdrowia. Orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. została zaliczona do lekkiego stopnia niepełnosprawności czasowo do 28 lutego 2019r. (dowód: orzeczenie [...] z [...] 2017r. ), od którego B. K. w dniu 20 lutego 2017r. wniosła odwołanie. Posiłkując się przepisem art. 16a ust. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych organ wyjaśnił, że jedynie fakt ustalonej niepełnosprawności w stopniu znacznym usprawiedliwia niemożność świadczenia pomocy i sprawowania opieki nad członkiem rodziny, który takiej pomocy i opieki wymaga. Zatem wspólnie zamieszkała córka B. K. dysponuje możliwością świadczenia pomocy dla A. B. i sprawowania nad nią opieki. Pracownik socjalny podczas przeprowadzania wywiadów środowiskowych stwierdził, że matkę z córką łączy duża pozytywna więź emocjonalna. Podniesiono następnie, że druga z córek (Barbara Pasternak) podczas wywiadu środowiskowego w dniu 16 listopada 2016r. oświadczyła pisemnie, że jest pozytywnie ustosunkowana do matki, wyraża chęć i wolę negocjowania z siostrą zasad opieki nad matką, jednak siostra nie wyraża takiej chęci i woli. Ponadto oświadczyła, że przez 16 lat opiekowała się matką i uczestniczyła w kosztach jej opieki. W dniu 14.06.2017 r. B. P. obszernie wyjaśniła przyczyny braku bezpośredniej opieki nad matką. W kwestii ewentualnego współfinansowania opieki wyjaśniła, że sprawa toczy się przed Sądem Rejonowym w K.. Zdaniem organu z ustaleń w sprawie wynika, że A. B. nie jest osobą samotną, gdyż zgodnie z art. 6 pkt 9 ustawy o pomocy społecznej, osoba samotna to osoba samotnie gospodarująca, niepozostająca w związku małżeńskim i nieposiadająca wstępnych ani zstępnych. A. B. posiada dwie córki (zstępnych), a więc przy rozpatrywaniu wniosku o objęcie usługami opiekuńczymi ma zastosowanie art. 50 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że "usługi opiekuńcze mogą być przyznane osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić". Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 2 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy, w myśl którego "pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne możliwości, zasoby i uprawnienia". Zdaniem organu A. B. w pierwszej kolejności winna skorzystać z możliwości świadczenia pomocy przez swoje córki. Stosownie do art. 87 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego rodzice i dzieci obowiązani są wspierać się wzajemnie, co oznacza pomoc materialną, psychiczne wsparcie w chorobie, cierpieniu i kalectwie pomoc intelektualną przy podejmowaniu ważnych decyzji lub załatwianiu spraw życiowych oraz pomoc fizyczną przy wykonywaniu różnych czynności, których nie są w stanie samodzielnie zaspokajać. Wzajemne wsparcie pomiędzy rodzicami i dziećmi powinno być całkowicie bezinteresowne, co wynika przede wszystkim z norm moralnych. Orzecznictwo sądów administracyjnych w podobnych sprawach jest zgodne. W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 sierpnia 2010r. Sygn. akt I SA/Wa 961/10 stwierdzono, że "usługi opiekuńcze kierowane są przede wszystkim dla osób samotnych, ponieważ nie mogą one liczyć na pomoc najbliższych (art. 50 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). Omawianą pomoc mogą również otrzymać osoby mające rodziny (art.50 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej), jednak w tych przypadkach ustawodawca odwołuje się do zasady pomocniczo zwracając uwagę na obowiązki opiekuńcze wynikające z więzi rodzinnych. Osobie wymagającej opieki można przyznać usługi opiekuńcze dopiero wówczas, gdy opieki nie mogą jej zapewnić najbliżsi członkowie rodziny, którą zwykle tworzą : małżonek, wstępni, i zstępni. Obowiązki tych osób w zakresie opieki istnieją również wtedy, gdy nie mieszkają one wspólnie z osobą potrzebującą pomocy, a tym samym gdy nie tworzą one rodziny w myśl definicji zawartej w art.6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej. Ponadto z uwagi na stan zdrowia A. B. korzysta z pielęgniarskiej domowej opieki długoterminowej (dowód: zaświadczenie Pielęgniarskiej Domowej Opieki Długoterminowej z dnia 16.10.2017r.). Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej, pielęgniarka opieki długoterminowej domowej wykonuje wszystkie czynności pielęgnacyjne zgodnie z procesem pielęgnowania. Zatem przyznana pomoc pielęgniarskiej opieki długoterminowej oraz pomoc ze strony córek winny w pełni zabezpieczyć potrzeby w zakresie opieki i pielęgnacji A. B.. Organ podniósł, że pomoc w formie usług opiekuńczych dla osób posiadających rodziny ma charakter fakultatywny i uzależniona jest między innymi od wysokości środków, jakimi dysponuje Ośrodek. Środki zaplanowane na 2017r. na zapewnienie usług opiekuńczych w mieście K. wynoszą [...] zł i są niższe w stosunku do roku 2016r. Konieczność uwzględnienia od stycznia 2017r. wzrostu minimalnego wynagrodzenia oraz minimalnej stawki za godzinę pracy dla pracowników zatrudnionych w podmiotach realizujących usługi opiekuńcze powoduje znaczny wzrost w 2017r. ceny za godzinę świadczonych usług. W tej sytuacji miasto K. zawarło umowy z podmiotami realizującymi usługi określając cenę za jedną godzinę usług na kwotę 18.00zł. Spowodowało to, że w roku 2017roku możliwe jest przyznanie 180.888 godzin usług opiekuńczych, podczas gdy w 2016r. przy wykonaniu planu w wysokości 3.338.741,00 zł i stawce 14.50 zł za godzinę usług zrealizowanych było 230.258 godzin usług opiekuńczych u podopiecznych. Aktualny plan środków finansowych na zapewnienie usług opiekuńczych nie pozwala w całości zabezpieczyć wszystkich potrzeb osobom wymagającym tej formy pomocy. Wymusza to w pierwszej kolejności zapewnienie świadczeń obligatoryjnych dla osób samotnych i w minimalnym zakresie tym osobom, których rodzina pracuje zawodowo. Reasumując uznano, że aktualna sytuacja rodzinna i sposób sprawowania opieki B. K. nad matką daje możliwość odmowy pomocy w formie usług opiekuńczych dla A. B.. Organ wyjaśnił, że w przypadku ponownego zaistnienia konieczności wyjazdu córki za granicę A. B. może wystąpić z wnioskiem o objęcie pomocą w formie usług opiekuńczych na czas nieobecności wspólnie zamieszkałej córki. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła B. K., działająca jako kurator A. B.. Wnosząc o uchylenie tego aktu B. K. podniosła, że od 1987 roku mieszka w Australii, a do Polski przyjeżdża aby sprawować opiekę nad chorą matką. Sama jest osobą niepełnosprawną o silnej degeneracji kręgosłupa i od 13 lat ma zabronione podnoszenie i przesuwanie ciężarów powyżej 5 kg. Sama nie posiada żadnego dochodu i nie jest w stanie pomagać matce, która wymaga stałej opieki. Decyzją z dnia [...] 2017 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej powoływane również jako "Kolegium") utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium przytoczyło ustalenia stanu faktycznego sprawy. Odnosząc się do złego stanu zdrowia B. K., Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że stosownie do przepisu art. 16a ust. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych jedynie orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności usprawiedliwia niemożność sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny. Podniesiono, że druga z córek A. B. oświadczyła pisemnie chęć i wolę opieki nad matką, jednakże siostra nie wyraża woli negocjowania zasad tejże opieki. Pani Pasternak oświadczyła, że przez 16 lat opiekowała się matką i uczestniczyła w kosztach jej opieki. W kwestii ewentualnego współfinansowania opieki toczy się obecnie sprawa przed Sądem Rejonowym w K.. Jak wynika z akt sprawy Pani A. B. korzysta z pielęgniarskiej domowej opieki długoterminowej. W opinii pracownika socjalnego wsparcie ze strony najbliższych Pani A. B. jest na tyle wystarczające, że może Ona nadal funkcjonować w miejscu zamieszkania. Kolegium wyjaśniło, że pomoc w formie usług opiekuńczych w pierwszej kolejności przyznawana jest osobom samotnym. Usługi opiekuńcze dla osoby mającej rodzinę jest świadczeniem uznaniowym i uzależnione jest od wysokości środków, jakimi dysponuje Ośrodek. Aktualny plan środków finansowych na zapewnienie usług opiekuńczych nie pozwala w całości zabezpieczyć wszystkich potrzeb osobom wymagającym tej formy pomocy. A. B. powinna w pierwszej kolejności korzystać z pomocy obu swoich córek. W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do tut. Sądu, działająca w imieniu A. B. kurator B. K. zakwestionowała prawidłowość działania rozpatrujących sprawę organów administracji. W tym zakresie podtrzymano stanowisko przedstawione w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta K.. Podniesiono ponadto, że matka nie może oczekiwać pomocy od drugiej z córek, bowiem ta z chwilą wystąpienia poważnej choroby oddała matkę do Ośrodka. To B. P. wniosła o ubezwłasnowolnienie matki i dopiero teraz udało się usunąć z obrotu prawnego orzeczenie o ubezwłasnowolnieniu matki. Siostra nie interesuje się matką, a sprawa o alimenty od niej jest w sądzie. Podczas rozprawy sądowoadministracyjnej przeprowadzonej w dniu 7 marca 2019 r. ustanowiony w sprawie w ramach przyznanego skarżącej prawa pomocy pełnomocnik podtrzymał skargę, jej zarzuty i argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 2107) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, Sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości lub w części Sąd skargę oddala w całości lub w części (art. 151 p.p.s.a.). W ocenie Sądu, skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. W stanie faktycznym niniejszej sprawy zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] 2017 r., odmawiającą przyznania usług opiekuńczych dla A. B.. Materialnoprawną podstawę kontrolowanych rozstrzygnięć organów orzekających stanowiły przepisy ustawy z 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (tj. Dz.U. z 2017 r. poz. 1769), dalej "u.p.s.". Na wstępie wyjaśnić należy, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 u.p.s.). Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń z pomocy społecznej powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i ust. 4 u.p.s.). Jedną z form pomocy społecznej jest świadczenie niepieniężne w postaci usług opiekuńczych. Osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych (art. 50 ust. 1 u.p.s.). Skarżąca nie jest osobą samotną w rozumieniu przepisów u.p.s., gdyż nie spełnia wszystkich kryteriów wymienionych w art. 6 pkt 9 tej ustawy. Osobą samotną jest bowiem jedynie osoba samotnie gospodarująca, niepozostająca w związku małżeńskim i nieposiadająca wstępnych ani zstępnych. Skarżąca natomiast jest wprawdzie osobą samotnie gospodarującą, gdyż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe (art. 6 pkt 10 u.p.s.), nie pozostaje też w związku małżeńskim, ale posiada zstępnych – dwie córki. Z jedną z córek okresowo w roku wspólnie zamieszkuje, a druga córka zamieszkuje w pobliżu. W ramach rozpatrywania sprawy organy poczyniły ustalenia odnośnie faktycznej możliwości udzielania pomocy skarżącej przez obie córki. Stosownie do treści art. 50 ust. 2 u.p.s., usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić. Usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz, w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem (art. 50 ust. 3 u.p.s.). Decyzja wydana na podstawie art. 50 ust. 2 u.p.s. jest decyzją uznaniową, nie jak w przypadku regulacji z art. 50 ust. 1 u.p.s. - obligatoryjną. Uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie przyznania usług opiekuńczych powoduje zaś, że nawet w przypadku spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek, organ pomocy społecznej może przyznać ją w wymiarze i zakresie, który uzna za niezbędny. Uprawnienia wynikające z przepisów ustawy o pomocy społecznej mają bowiem charakter jedynie subsydiarny, co oznacza, że uzupełniają środki, możliwości i uprawnienia własne osoby objętej systemem świadczeń z pomocy społecznej. Osoba uprawniona do uzyskania pomocy w postaci usług opiekuńczych nie może zatem oczekiwać, że ta forma pomocy zaspokoi jej wszelkie oczekiwania i doprowadzi do sytuacji, w której sama nie będzie zmuszona do wykorzystania własnych możliwości, umiejętności czy środków w pokonywaniu trudności i ułomności z jakimi się boryka (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 28 października 2016 r., sygn. II SA/Łd 405/16, publ. Lex nr 2154510, wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2012r., sygn. I OSK 1344/11, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 5 listopada 2009 r., sygn. IV SA/Wr 400/09, wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 czerwca 2009 r., sygn. I SA/Wa 192/09, wyrok WSA w Opolu z dnia 14 maja 2013 r., sygn. II SA/Op 130/13, wszystkie powołane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Uznanie administracyjne pozwala organowi na wybór rozstrzygnięcia, które uważa za najbardziej właściwe. Wyjaśnić należy, że sądowa kontrola legalności decyzji uznaniowych jest ograniczona, bo sprowadza się do zbadania, czy w toku postępowania w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy, czy dokładnie zostały wyjaśnione istotne w sprawie okoliczności, a zatem czy prowadząc postępowanie organ ją rozpoznający nie uchybił przepisom art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Ponadto, czy organ w sposób wszechstronny i wnikliwy rozważył cały zebrany materiał dowodowy i czy po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu owego materiału dokonał prawidłowej oceny istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie przepisu przewidującego możliwość przyznania owego uprawnienia i zakresu owego uprawnienia. W opinii Sądu, w przedmiotowej sprawie organy administracji w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające. Z uwagi na fakultatywny charakter przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie usług opiekuńczych w oparciu o art. 50 ust. 2 u.p.s., organy administracji dokonały oceny spełnienia przesłanek z tego przepisu, mając na uwadze indywidualną sytuację skarżącej i jak wynika z wydawanych decyzji, w okresie gdy córka Bożena wyjeżdża za granicę i skarżąca pozostaje sama w domu - to na ten czas jest przyznawana pomoc w formie usług opiekuńczych. Niewątpliwie skarżąca, z uwagi na swój stan zdrowia wymaga codziennej pomocy w formie usług opiekuńczych innej osoby. Z akt sprawy wynika, że skarżąca korzysta z pielęgniarskiej domowej opieki długoterminowej (dowód: zaświadczenie Pielęgniarskiej Domowej Opieki Długoterminowej z dnia 16.10.2017r.). Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej, pielęgniarka opieki długoterminowej domowej wykonuje wszystkie czynności pielęgnacyjne zgodnie z procesem pielęgnowania. W zakresie tym mieszczą się objęte wnioskiem drobne zajęcia usprawniające fizycznie, poziomowanie nogi, poruszanie ręką. Sąd w pełni podziela również stanowisko organów, iż takiej pomocy może udzielać skarżącej jej córka z którą faktycznie wspólnie przez znaczną część roku zamieszkuje, jak również druga z córek – B. , która – co ustalono – deklaruje wolę udzielania pomocy. Wskazać należy, że obowiązek alimentacyjny wynikający z art. 28 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy może polegać również na wsparciu finansowym. W realiach przedmiotowej sprawy skarżąca oświadczyła, że sprawa o alimenty od córki B. jest w sądzie, natomiast z oświadczenia złożonego na druku PPF w związku z ubieganiem się o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca otrzymuje alimenty w kwocie 200 zł miesięcznie. Zatem przyznana pomoc pielęgniarskiej opieki długoterminowej oraz pomoc ze strony córek winny w pełni zabezpieczyć potrzeby w zakresie opieki i pielęgnacji A. B.. Organy pomocy społecznej nie pozostawiły skarżącej bez jakiejkolwiek pomocy w zakresie usług opiekuńczych, pomimo istniejącego obowiązku najbliższych krewnych do zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych (art. 16 ust. 2 u.p.s.). Pomoc świadczona przez opiekunki w wymiarze określanym w odrębnych decyzjach w czasie gdy córka B. K. wyjeżdża za granicę – do Australii gdzie okresowo mieszka - jest niewątpliwie znaczącym odciążeniem i wsparciem w opiece nad skarżącą. Na etapie rozpatrywania niniejszej sprawy Sąd z urzędu zapoznał się z wyrokiem wydanym w tut. Sądzie w sprawie o sygn. akt II SA/Po 1167/18 (wyrok z dnia 29 maja 2018 r.). Wskazany wyrok wydany został w sprawie ze skargi A. B. (działającej przez kuratora B. K.) na decyzje, którymi przyznano skarżącej usługi opiekuńcze na okres od 1 września do 30 września 2017r. - po 8 godzin dziennie z odpłatnością w wysokości 2,70 zł/h. Wskazać w tym miejscu należy, że takiej samej treści decyzję (i na taki sam okres jednego miesiąca) Prezydent Miasta K. wydał po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek ww. wyroku (decyzja z dnia [...] 2018 r. nr [...] – karty nr 97-99 akt sądowych). Jak zaś już wyżej wspomniano, uprawnienia wynikające z pomocy społecznej mają jedynie charakter subsydiarny, a więc uzupełniają środki i możliwości osoby uprawnionej. Na gruncie niniejszej sprawy organy nie naruszyły granic uznania administracyjnego i w wystarczający sposób uzasadniły, z jakich względów nie przyznały skarżącej usług opiekuńczych. W szczególności wyczerpująco wyjaśniono możliwości finansowe Ośrodka oraz konieczność objęcia w pierwszej kolejności pomocą osób samotnych, pozbawionych dochodu. Przy wykazanym wzroście liczby podopiecznych oraz znaczącym obniżeniu środków, jakimi Ośrodek dysponuje na wnioskowany cel, nie można oczekiwać, iż świadczenie zostanie przyznane, do tego w takim rozmiarze i formie, o jakie strona wystąpiła. W niniejsze sprawie istotne jest, że taka pomoc jest świadczona – w formie pielęgniarskiej opieki długoterminowej oraz opieki sprawowanej przez córkę B. K., która na etapie postępowania administracyjnego nie legitymowała się znacznym stopniem niepełnosprawności. Określając zakres usług, które miałyby być wykonywane w ramach przyznanych świadczeń, podczas wywiadu środowiskowego wymieniono takie usługi, jak: zakupy i wnoszenie ich na górę, wynoszenie odpadków śmieciowych, utrzymanie ogólnego porządku w mieszkaniu. Należy w tym miejscu nadmienić, że obie Panie mieszkają w jednym małym mieszkaniu i nie można oczekiwać, aby wnioskowane usługi były świadczone również na córkę skarżącej. W związku z powyższym Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Sąd nie dostrzegł również naruszenia przepisów prawa procesowego w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Reasumując, skargę jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.