II SA/Po 165/18
WyrokWSA w Poznaniu2018-08-29
Skład orzekający: Barbara Drzazga, Elwira Brychcy, Jan Szuma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie wybudowanego ogrodzenia może zostać zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu rozstrzygnięcia sprawy o zasiedzenie nieruchomości, na której znajduje się ogrodzenie?Ratio decidendi
Postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie wybudowanego ogrodzenia nie powinno być zawieszone do czasu rozstrzygnięcia sprawy o zasiedzenie nieruchomości, ponieważ ustalenie prawa własności nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. dla postępowania o legalizację samowoli budowlanej. Organ nadzoru budowlanego powinien prowadzić postępowanie w oparciu o stan faktyczny i prawny z chwili orzekania, a nie oczekiwać na wynik wieloletnich postępowań cywilnych dotyczących prawa własności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. J. na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WWINB) uchylające postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o zawieszeniu postępowania w sprawie budowy ogrodzenia. PINB zawiesił postępowanie do czasu rozstrzygnięcia sprawy o zasiedzenie części działki, na której znajduje się ogrodzenie. WWINB uchylił to postanowienie, uznając, że sprawa o zasiedzenie nie stanowi zagadnienia wstępnego dla postępowania nadzoru budowlanego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. poprzez błędne przyjęcie braku przesłanki do zawieszenia postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę P. J. na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi P. J. na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2017 r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego; oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] 2017 r. nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WWINB), po rozpatrzeniu zażalenia L. O. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (dalej: PINB) z dnia [...] 2017 r. znak: [...] o zawieszeniu postępowania w sprawie budowy ogrodzenia z siatki stalowej, na działce nr [...] w m. Ś., na długościach wyznaczonych przez odcinki północnych granic działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego – rozstrzygnięcia prawa własności części działki nr [...] w postępowaniu sądowym o zasiedzenie, prowadzonym przez Sąd Rejonowy w K. sygn. akt Ns [...] z wniosku C. sp. z o.o. w K. (dalej: Centrum lub spółka), uchylił zaskarżone postanowienie.
Powyższe postanowienie wydano w następujących okolicznościach.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 1531/15 oddalił skargę kasacyjną Centrum od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Po 845/14 w sprawie ze skargi Centrum na decyzję WWINB z dnia [...] 2014 r. nr [...], którą uchylono zaskarżoną decyzję PINB z dnia 28 marca 2014 r., znak [...] nakazującą Centrum rozbiórkę ww. ogrodzenia na działce nr [...] w m. Ś. i poprzedzające ją postanowienie PINB z dnia [...] 2014 r. nakładające na Centrum obowiązek przedłożenia odpowiednich dokumentów, zaświadczeń i oświadczeń w terminie 30 dni.
W tym stanie sprawy PINB ww. postanowieniem z dnia [...] 2017 r., na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej: k.p.a.), zawiesił postępowania w sprawie budowy ogrodzenia z siatki stalowej na działce nr [...] do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego – rozstrzygnięcia prawa własności części działki nr [...] w postępowaniu sądowym o zasiedzenie, prowadzonym przez Sąd Rejonowy w K. sygn. akt Ns [...] z wniosku Centrum.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł L. O. kwestionując zasadność zawieszenia postępowania z powodu trwającego postępowania sądowego w sprawie zasiedzenia nieruchomości objętej postępowaniem organów nadzoru budowlanego. Zaznaczył, ż Centrum wystąpiło o zasiedzenie przedmiotowej nieruchomości w połowie 2011 r., o czym organ nadzoru budowlanego od początku wiedział. Zdaniem wnoszącego zażalenie kwestia zasiedzenia nieruchomości, zgodnie z orzecznictwem, nie stanowi zagadnienia wstępnego, które uzasadniałoby zawieszenie postępowania administracyjnego organów nadzoru budowlanego.
Uchylając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. ww. postanowienie z dnia [...] 2017 r. WWINB przytoczył treść art. 97 § 1 k.p.a., by następnie wyjaśnić istotę zagadnienia wstępnego. Następnie organ odwoławczy stwierdził, że wedle PINB zagadnieniem wstępnym jest rozstrzygnięcie w sprawie prawa własności części działki nr [...] w Ś., której dotyczy postępowanie. WWINB stwierdził, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, że orzeczenie sądu powszechnego w sprawie zasiedzenia nie jest dla postępowania o legalizację samowoli budowlanej, prowadzonego na podstawie art. 48, czy art. 49b Prawa budowlanego rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Wskazuje się, że hipoteza określona w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zachodzi jedynie wówczas, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji nie byłoby możliwe. Zdaniem organu II instancji postępowanie w sprawie rozstrzygnięcia kwestii prawa własności do przedmiotowej działki w postępowaniu sądowym o zasiedzenie nie jest zagadnieniem wstępnym w niniejszym postępowaniu. Nadto WWINB wyjaśnił, że wystarczające jest jedynie uchylenie zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. wskazując, że zróżnicowanie kwestii procesowych regulowanych w formie postanowienia powoduje, że ostatni człon przepisu art. 138 § 1 pkt 2, musi być stosowany z zachowaniem odpowiedniości. Oznacza to, że w niektórych sprawach nie będzie można go zastosować. Na marginesie organ odwoławczy wyjaśnił żalącemu się, że WWINB nie może w niniejszym postępowaniu zażaleniowym wyznaczyć organowi I instancji terminu załatwienia sprawy, lecz organ ten zgodnie z przepisami k.p.a. zobowiązany jest podjąć i prowadzić postępowanie bez zbędnej zwłoki.
P. J. wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższe postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego zarzucił naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez przyjęcie, że nie zachodzi przesłanka do zawieszenia postępowania związania z okolicznością rozpatrzenia sprawy o zasiedzenie przedmiotowej działki. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W motywach skargi podniesiono, że sąd I instancji wydał już korzystny wyrok w sprawie zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości, lecz sąd II instancji wyrok ten uchylił. W uzasadnieniu orzeczenia wskazał jednak, że nie ma wątpliwości co do prawidłowości zasiedzenia w części dotyczącej działki, na której znajduje się przedmiotowe ogrodzenie, wyjaśnienia wymaga natomiast spełnienie przesłanki posiadania samoistnego w części dotyczącej zachodniej części działki nr [...], patrząc od bramy wjazdowej. W związku z powyższym zdaniem skarżącego prowadzenie przez PINB przed zakończeniem postępowania sądowego o zasiedzenie działki jest nie tylko bezzasadne, ale może też doprowadzić do naruszenia przepisów k.k., w szczególności art. 276 i art. 277 k.k. Skarżący podał, że w postępowaniu sądowym ustalono, że działka ta była w posiadaniu samoistnym Kopalni Węgla Brunatnego w K., a dalej przez jej następców prawnych i nie miała charakteru publicznego. Dalej skarżący przywołał fragment uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w K. sygn. akt "I1Ca [...]". Następnie wskazał, że obecnie toczące się postępowanie sądowe na rzecz następcy prawnego KWB K. tj. Centrum o zasiedzenie działki nr [...] jest istotnym i nierozerwalnie związanym elementem toczącego się postępowania prowadzonego przez PINB.
W odpowiedzi Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi.
Sąd postanowieniem z dnia 29 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Po 1162/17 odrzucił skargę P. J. wniesioną w niniejszej sprawie z powodu nieuiszczenia w wyznaczonym terminie wpisu od skargi. Następnie sąd postanowieniem z dnia 18 stycznia 2018 r. przywrócił skarżącemu termin do uiszczenia wpisu od skargi, wskutek czego sprawę zarejestrowano na nowo pod sygn. akt II SA/Po 165/18. Postanowieniem z dnia 22 lutego 2018 r. Sąd oddalił wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. W piśmie procesowym z dnia 17 lipca 2018 r. uczestnicy postępowania Irena i L. O. wnieśli o oddalenie skargi, popierając stanowisko WWINB.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga P. J. nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego (WWINB) z dnia [...] 2017 r. uchylające postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2017 r. o zawieszeniu postępowania w sprawie budowy ogrodzenia z siatki stalowej, na działce nr [...] w m. Ś., do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego – rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowym o zasiedzenie, prowadzonym przez Sąd Rejonowy w K. sygn. akt Ns [...], z wniosku Centrum, prawa własności części działki nr [...].
W ocenie Sądu organ II instancji prawidłowo stwierdził brak istnienia bezpośredniego związku przyczynowego między rozstrzygnięciem sprawy prowadzonej przez PINB odnośnie samowolnie wybudowanego ogrodzenia (bez wymaganego zgłoszenia), a sprawą o zasiedzenie części nieruchomości, na której znajduje się przedmiotowy obiekt budowlany, toczącą się przed Sądem Rejonowym w K..
Wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Jedną z obligatoryjnych przesłanek przerwania toku postępowania – jego zawieszenia – jest sytuacja, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd (art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.). W orzecznictwie przyjmuje się, że istnienie konieczności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, należy rozumieć w ten sposób, że dana kwestia prawna stała się sporna w toku postępowania administracyjnego lub przepisy prawa wymagają ustalenia stanu prawnego w danej kwestii mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w toku postępowania okaże się, że ustalenie tego stanu może nastąpić tylko w drodze rozstrzygnięcia właściwego organu lub sądu. W wyroku z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 1698/07 (dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), Naczelny Sad Administracyjny stwierdził, że, organ, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej, musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. O takiej zależności przesądza treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej. Powyższa zależność musi być bezpośrednia. Gdy w sprawie wyłania się zagadnienie, które wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Mogą wiązać się z nim określone skutki, ale powstanie takiego zagadnienia nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania administracyjnego.
Główne postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie toczy się w trybie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm., dalej: p.b.). W wyroku z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Po 845/14 wydanym w niniejszej sprawie tutejszy Sąd stwierdził, że przedmiotowe postępowanie dotyczyło legalności wykonania robót budowlanych zrealizowanych w latach 2002-2003 i polegających na zastąpieniu przęseł ogrodzenia z siatki osadzonej w ramkach stalowych siatką stalową powlekaną tworzywem, osadzoną na słupkach stalowych, o wysokości 1,60 cm, oraz bramą wykonaną z kształtowników stalowych. Zakres tych prac uznano za bezsporny, gdyż nie był kwestionowany przez żadną ze stron postępowania. Dalej Sąd wskazał, że w uprzednio wydanym wyroku w sprawie z dnia 4 września 2013 r., II SA/Po 666/13 przesądzono, iż roboty budowlane wykonane przez skarżącego (Centrum) stanowiły odbudowę, a zatem powinny być kwalifikowane jako budowa w rozumieniu art. 3 pkt 6 p.b. Inwestor zdemontował bowiem stare ogrodzenia, zakładając na jego miejsce nowe ogrodzenie. Zakres tych robót budowlanych wykraczał zatem poza pojęcie remontu lub przebudowy. W orzeczeniu tym wskazano, że przedmiotowe ogrodzenie zostało wykonane od strony miejsca publicznego, co w konsekwencji oznacza, że niezbędne było dokonanie przez inwestora zgłoszenia, o jakim mowa w art. 30 ust. 1 pkt 3 p.b. Sąd stanął na stanowisku, że działka nr [...] nie posiada wprawdzie statusu drogi publicznej, lecz niemniej zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 2010 r., zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej Gminy Ś. z dnia 18 marca 2010 r., nieruchomość ta zakwalifikowana została jako ogólnodostępna droga pieszo-jezdna. Tym samym stanowi ona miejsce publiczne.
W związku z powyższym w niniejszej sprawie bezsporne jest, że przedmiotowy obiekt budowlany (ogrodzenie od strony drogi publicznej) został wybudowany w warunkach tzw. samowoli budowlanej, czyli bez wymaganego zgłoszenia (art. 30 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 49b p.b., co potwierdził NSA w ostatnio wydanym wyroku w sprawie z dnia 24 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1431/15, dostępny j.w.), jak również to, że jest on posadowiony na działce nr [...].
Zgodnie z art. 49b ust. 1 p.b. organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. W myśl art. 49b ust. 2 p.b. jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie:
1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4;
2) projektu zagospodarowania działki lub terenu;
3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
W aktualnym stanie niniejszej sprawy prawomocna stała się decyzja WWINB z dnia [...] 2014 r., którą uchylono decyzję PINB z dnia 28 marca 2014 r. nakazującą Centrum rozbiórkę ww. ogrodzenia na działce nr [...] w m. Ś. i poprzedzające ją postanowienie PINB z dnia [...] 2014 r. nakładające na Centrum na podstawie art. 49b ust. 2 p.b.: opisu wykonanych robót i terminów ich realizacji, projektu zagospodarowania działki, oświadczenia inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz zaświadczenia Burmistrza M. Ś. o zgodności budowy – wykonanego ogrodzenia z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W związku z powyższym postępowanie administracyjne organów nadzoru budowlanego powinno być - wobec samowolnie wykonanego ogrodzenia na działce nr [...] w Ś. – prowadzone na nowo w trybie art. 49b p.b.
Tymczasem PINB, już po zwróceniu mu akt sprawy przez WWINB wraz z kopią prawomocnego wyroku tutejszego Sądu z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Po 845/15, co nastąpiło 23.05.2017 r.) postanowieniem z dnia [...] 2017 r. wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesił postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie, uznając, że wynik niniejszego postępowania zależy od rozstrzygnięcia sądowego dotyczącego kwestii zasiedzenia przedmiotowej działki nr [...] w Ś. (sprawa przed Sądem Rejonowym w K. pod sygn. akt I Ns [...]).
Zważyć należy, że równocześnie z akt sprawy wynika, że umową z dnia 1 marca 2016 r. zawartą w formie aktu notarialnego rep. A nr [...] C. sp. z o.o. sprzedała zorganizowaną część przedsiębiorstwa składającą się z zespołu materialnych i niematerialnych składników (wymienionych w załączniku do sporządzonego aktu notarialnego i w samym akcie) na rzecz P. J. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma U. P. J. z siedzibą w R. . W umowie tej spółka oświadczyła, że przed Sądem Rejonowym w K. z wniosku spółki toczy się postępowanie o zasiedzenie działki nr [...] w Ś. pod sygn. akt I Ns [...]. Strony zgodnie zdeklarowały, że po uzyskaniu prawa własności nieruchomości objętej wnioskiem o zasiedzenie, w terminie 30 dni spółka sprzeda na rzecz P. J. na potrzeby prowadzonej przez niego działalności gospodarczej prawo własności ww. nieruchomości. Jednocześnie spółka oświadczyła, że z dniem zawarcia umowy przenosi na rzecz P. J. posiadanie działki objętej wnioskiem o zasiedzenie i wyraża zgodę na złożenie przez niego wniosku o wstąpienie do toczącego się postępowania w charakterze uczestnika postępowania.
W tym miejscu podkreślenia wymaga, że przepis art. 52 p.b. określa, że inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się w świetle art. 52 p.b., że inwestor nielegalnego obiektu może zostać określony jako adresat decyzji nakazującej rozbiórkę - co do zasady - tylko wtedy, jeżeli w momencie orzekania przez organy nadzoru budowlanego posiada on prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane lub jest jej właścicielem. Jeżeli więc inwestor po dokonaniu samowoli budowlanej utracił tytuł prawny umożliwiający wykonanie decyzji rozbiórkowej albo jeżeli dane inwestora samowoli nie mogą zostać ustalone, to zgodnie z ustawową kolejnością określania podmiotów zobowiązanych do usuwania skutków samowoli budowlanych właściwe organy mają obowiązek obciążenia obowiązkiem wykonania nakazu rozbiórki aktualnego właściciela nieruchomości, na której posadowiony jest nielegalny obiekt budowlany lub jego część. Jedynie wyjątkowo istnieje możliwość nałożenia obowiązku wykonania rozbiórki na inwestora, który nie jest właścicielem nieruchomości. Możliwość ta pojawia się w sytuacji, gdy inwestor wybudował samowolnie obiekt budowlany bez zgody właściciela nieruchomości, a aktualny właściciel wyraża zgodę na wykonanie obowiązku rozbiórki przez inwestora. Dopiero w trzeciej kolejności - w razie niemożności ustalenia inwestora albo skierowania do niego nakazu rozbiórki oraz stwierdzenia, że aktualnie prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest wykonywane przez podmiot, na rzecz którego ustanowiono ograniczone prawo rzeczowe, lub przez podmiot, któremu powierzono z mocy ustawy lub na podstawie umowy dysponowanie nieruchomością na cele budowlane - decyzja rozbiórkowa może zostać skierowana do tego rodzaju podmiotu jako zarządcy nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 714/16, wyrok NSA z dnia 9 lipca 2009 r., II OSK 1234/08 oraz wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2015r., sygn. akt II OSK 2146/13, wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2000 r., sygn. akt II SA/Ka 2059/98, dostępne j.w.). Reasumując stwierdzić należy, że przepis art. 52 p.b. został tak skonstruowany, aby nie doszło m.in. w przypadku samowoli budowlanej – ze względu na zmiany tytułów prawnych do nieruchomości - do paraliżu postępowania organów nadzoru budowlanego.
W tym stanie rzeczy nie sposób podzielić twierdzenie skarżącego i organu I instancji, że prowadzone postępowanie sądowe w sprawie zasiedzenia spornej nieruchomości, zmierzające do ustalenia innego jej właściciela, stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. dla postępowania prowadzonego w trybie art. 49b p.b. Ustalenie prawa własności nieruchomości, czy też przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami odbywa się w postępowaniu cywilnym. W postępowaniu administracyjnym przed organami nadzoru budowlanego odbywa się postępowanie, co do zgodności wybudowanego obiektu budowlanego z prawem budowlanym. Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyrokach z dnia 11 czerwca 2015 r., sygn. II OSK 2723/13 oraz z dnia 16 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2274/10, że orzeczenie sądu powszechnego w sprawie o zasiedzenie, nie jest dla postępowania o legalizację samowoli budowlanej rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Jak wyjaśniono, hipoteza określona w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zachodzi jedynie wówczas, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji nie byłoby możliwe. O takiej ewentualności decydują przepisy prawa materialnego, w tym przypadku przepis art. 49b ust. 2 pkt 1 w zw. z art. art. 30 ust. 2 i art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b.. Wynika z nich, że nieprzedłożenie przez zobowiązanego w wyznaczonym terminie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane powoduje zastosowanie przepisu art. 49b ust. 1 P.b. Brak orzeczenia sądu powszechnego w przedmiocie zasiedzenia nieruchomości nie stanowi zatem zagadnienia wstępnego, gdyż sprawa samowoli budowlanej jest wówczas rozstrzygana w oparciu o stan faktyczny i prawny z chwili orzekania.
Konstatując organy nadzoru budowlanego nie mogą i nie mają obowiązku, aby oczekiwać na wynik spraw sądowych dotyczących prawa własności, które niekiedy mogą toczyć się przez wiele lat.
Reasumując, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe i zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a przytoczona przez organ II instancji argumentacja zasługuje na uwzględnienie. Okoliczności zaistniałe w sprawie, jak też prawidłowość ich oceny przez organ odwoławczy nie budzą wątpliwości. Fakt zainicjowania przez spółkę C. sporu cywilnego – całkowicie niezależnego od prowadzonego postępowania administracyjnego nie stanowi zagadnienia wstępnego uzasadniającego zawieszenie postępowania.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło