II SA/Po 1686/02
WyrokWSA w Poznaniu2004-12-09
Skład orzekający: Paweł Miładowski, Maciej Dybowski, Bożena Popowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dowód rejestracyjny pojazdu, który został przerobiony z samochodu osobowego na ciężarowy, może zostać unieważniony na podstawie przepisów o stwierdzaniu nieważności decyzji administracyjnych, jeśli nie uzyskano nowego świadectwa homologacji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zmiana rodzaju i przeznaczenia pojazdu z samochodu osobowego na ciężarowy, polegająca na przeróbce wnętrza, stanowi zmianę typu pojazdu w rozumieniu art. 68 ust. 9 Prawa o ruchu drogowym, co rodzi obowiązek uzyskania nowego świadectwa homologacji. Brak takiego świadectwa przy rejestracji pojazdu jako ciężarowego stanowi rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji rejestracyjnej. Sąd podkreślił, że rejestracja pojazdu jest czynnością formalną poprzedzoną decyzją administracyjną, a nie czynnością materialnoprawną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) stwierdzającej nieważność dowodu rejestracyjnego pojazdu, który pierwotnie zarejestrowano jako samochód osobowy, a następnie, po dokonaniu przeróbek wnętrza, zarejestrowano jako samochód ciężarowo-specjalizowany. Spółka skarżąca podniosła, że dowód rejestracyjny nie jest decyzją administracyjną, a zatem nie można stwierdzić jego nieważności. Spółka zarzuciła również naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie Sędzia WSA Maciej Dybowski ( spr ) Sędzia WSA Bożena Popowska Protokolant referent – stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi [...] Sp.z o.o w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu o d d a l a s k a r g ę /-/ B.Popowska /-/ P.Miładowski /-/ .Dybowski JFS
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 17 pkt 1, art. 127 § 3 i art. 156 § 1 pkt 2 kpa i art. 68 ust. 1, 4, 9 ustawy z 20.6.1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. 98/97/602 ze zm.- dalej prd), stwierdziło nieważność dowodu rejestracyjnego seria [...] z dnia [...] r. wydanego A[...] P[...] na samochód ciężarowy- specjalizowany marki Seat Toledo, o numerze nadwozia[...] , o nr silnika [...] i o nr rejestracyjnym [...].
W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium wskazało, że na wniosek Prokuratora Okręgowego w [...] wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności owego dowodu rejestracyjnego. Starosta Powiatowy w[...] zarejestrował przedmiotowy pojazd dnia [...] r. po raz pierwszy jako samochód osobowy o nr rejestracyjnym [...] dowód rejestracyjny seria [...]. Następnie pojazd ów poddano badaniu technicznemu dnia [...] r. przez [...] i na tej podstawie dnia [...] r. wydano zaświadczenie nr [...] po przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu i w pozycji /III/3/ załącznika do zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu dotychczas posiadającego nr rej. [...] i będącego pojazdem osobowym, stał się pojazdem ciężarowym- specjalizowanym, przeznaczonym do przewozu ładunków o dopuszczalnej ładowności 515 kg, z 4 miejscami siedzącymi. Na podstawie owego zaświadczenia i dodatkowego wniosku A. P. z dnia [...] r., pojazd o nr rej. [...] Starostwo Powiatowe w[...] przerejestrowało na pojazd ciężarowo-specjalizowany i otrzymał nowy dowód rejestracyjny seria[...] i nowe numery rejestracyjne[...]. W pojeździe dokonano przebudowy wnętrza pojazdu, polegającej na przystosowaniu tego pojazdu do przewozu ładunków, przez zamontowanie za tylnymi fotelami stałej przegrody. Zgodnie z art. 68 ust. 1 prd producent lub importer nowego typu pojazdu samochodowego oraz przedmiotów wyposażenia lub części jest obowiązany uzyskać na nie świadectwo homologacji typu, wydane przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej. Zgodnie z art. 68 ust. 2, za producenta uważa się również podmiot dokonujący montażu lub zabudowy pojazdów. W myśl art. 68 ust. 9, w razie wprowadzenia zmian w typie pojazdu, przedmiocie wyposażenia lub części wpływających na zmianę warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa homologacji, producent lub importer jest obowiązany uzyskać nowe świadectwo homologacji na dany typ pojazdu, przedmiot wyposażenia lub część. Zarówno przed, jak i po wejściu w życie prd, pojęcie rodzaju pojazdu nie występowało samodzielnie, a zawsze jako element i cecha typu pojazdu. Obowiązek uzyskania nowego świadectwa homologacji przez producenta lub importera istnieje także w razie wprowadzenia zmian w typie pojazdu, w porównaniu z wcześniej homologowanym ( art. 68 ust. 9 prd). Producentem jest podmiot odpowiedzialny za wszelkie aspekty procesu homologacji typu i zapewnienia zgodności produkcji ( § 3 pkt 9 rozporządzenia z dnia 7 października 1999 r.). Przy dokonaniu zmian w typie pojazdu obowiązek uzyskania nowego świadectwa homologacji będzie ciążył na podmiocie dokonującym takiej zmiany i dopiero spełnienie tego wymogu umożliwi zarejestrowanie pojazdu lub wprowadzenie zmiany w jego dowodzie rejestracyjnym. Chodzi o zmiany, o których mowa w art. 78 ust. 2 pkt 2 prd i § 14 ust. 2 rozporządzenia z 19 czerwca 1999 r., wymagającego załączenia dokumentu potwierdzającego, że są one dokonane zgodnie z przepisami określającymi warunki techniczne pojazdu. Owe wymogi dotyczą również zmian, dokonywanych przez właściciela pojazdu. Zmiany rodzaju pojazdu z samochodu osobowego na ciężarowy nie można w żadnym wypadku traktować mniej rygorystycznie niż obowiązku uzyskania nowego świadectwa homologacji przy zmianie np. przedmiotu wyposażenia lub części pojazdu ( art. 68 ust. 9 prd). W przedmiotowym samochodzie przez zamontowanie stałej przegrody, wprowadzono do wnętrza pojazdu nowe wyposażenie, którego podczas pierwszej rejestracji nie było. Samorządowe Kolegium przywołało uchwałę składu 5 Sędziów z 23.10.2000 r. OPK 17/2000 Naczelnego Sądu Administracyjnego.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, [...] sp. z oo (dalej [...] lub Spółka) wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. i umorzenie postępowania w sprawie. Spółka zarzuciła decyzji naruszenie prawa, w szczególności art. 156 kpa. W uzasadnieniu [...] podniosła, że obecnie jest Ona właścicielką pojazdu marki Seat Toledo, o numerze nadwozia[...], nr silnika [...] i nr rejestracyjny[...], uprzednio będącego własnością A[...] P[...]. Stwierdzenie przez Samorządowe Kolegium zaskarżoną decyzją nieważności dowodu rejestracyjnego z dnia [...] r. seria [...] spowodowało, że postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] "Urząd Miejski w [...] Wydział Komunikacji" wznowił postępowanie administracyjne w sprawie rejestracji na wnioskodawcę owego samochodu ciężarowego. Zgodnie z art. 156 § 1 kpa organ publiczny stwierdza nieważność decyzji, a dowód rejestracyjny pojazdu jest materialno-techniczną czynnością potwierdzającą wydanie decyzji o zarejestrowaniu pojazdu i dokumentem stwierdzającym dopuszczenie zarejestrowanego pojazdu do ruchu. W żadnym przypadku dowód rejestracyjny nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu kpa, zatem nie jest możliwym stwierdzenie nieważności dowodu rejestracyjnego, bowiem instytucja stwierdzenia nieważności odnosi się wyłącznie do decyzji, ewentualnie postanowień wydawanych przez organ administracji publicznej w toku postępowania administracyjnego.
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 17 pkt 1, art. 145 § 1 pkt 4, art. 186 kpa wznowiło postępowanie, motywując to brakiem udziału Spółki w sprawie.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 17 pkt 1, art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy swą decyzję z dnia [...] r.
Uzasadniając swe stanowisko Samorządowe Kolegium podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r. Nadto Kolegium wskazało, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 18 grudnia 2000 r. sygn. "OP" [winno być "OPK"] 18/00 stwierdził, że podmiot dokonujący w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zmiany rodzaju oraz przeznaczenia pojazdu samochodowego osobowego po pierwszej rejestracji na ciężarowy, ma obowiązek wykazania nowego świadectwa homologacji. Z art. 68 ust. 1, 2 i 9 prd w sposób oczywisty i jednoznaczny wynika obowiązek uzyskania świadectwa homologacji na dany typ pojazdu, przedmiot wyposażenia lub części przed dokonaniem zmiany w dowodzie rejestracyjnym rodzaju i przeznaczenia pojazdu z samochodu osobowego na ciężarowy.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiodła [...] sp. z oo, zarzucając decyzji nieważność, w szczególności z przyczyn określonych w art. 156 § 1 pkt 2 kpa i rażące naruszenie prawa mające istotny wpływ na wynik postępowania, w szczególności art. 107 kpa. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie. W uzasadnieniu Skarżąca przytoczyła w szczególności argumenty, uprzednio zaprezentowane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Samorządowe Kolegium nie odniosło się do podniesionych przez Skarżącą w owym wniosku, co stanowi poważne naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik postępowania- w tym wymogów art. 107 kpa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację prawną i faktyczną przedstawioną w decyzji z dnia [...] r. i decyzji ją poprzedzającej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W sprawie, w której przedmiotem jest rejestracja pojazdu Seat Toledo
bezsporne są, w świetle zebranych dowodów, trzy fakty: dokonanie dnia [...] r. pierwszej rejestracji ( na wniosek A. P.) w/w pojazdu- fabrycznie nowego, wyprodukowanego w [...] r.- jako samochodu osobowego; dokonanie zmian w pojeździe, po których pojazd z osobowego stał się ciężarowym- specjalizowanym a następnie- dnia [...]r. - po dokonaniu owych zmian w pojeździe- kolejnej rejestracji ( na wniosek A. P. z dnia [...]r.) - jako samochodu ciężarowego (k. 1- 8 akt administracyjnych I instancji). Sytuacje te podlegają unormowaniu przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym z dnia 20.6.1997 r. (Dz. U. 98/97/602 ze zm.). Wymogi rejestracji określa art. 72 i wydane na jego podstawie- obowiązujące w dacie obu rejestracji- rozporządzenie MTiGM z 19.06.1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. 59/ 99/632 – dalej rozporządzenie z 1999 r.), a okoliczności obligujące do uzyskania świadectwa homologacji normuje art. 68 ust. 1 i 9 prd. Wydane dnia 7.10. 1999 r. na podstawie art. 68 ust. 13 prd rozporządzenie MTiGM w sprawie homologacji pojazdów (Dz. U. 91/99 /1039) weszło w życie 17.11.1999 r.- po wydaniu decyzji w sprawie rejestracji przedmiotowego pojazdu.
Choć literalne brzmienie znajdującego tu zastosowanie art. 72 prd w dniu wydania decyzji przez Starostę i w dniu wydania decyzji przez SKO różniło się , lecz wymogi dotyczące rejestracji, co do istoty nie zmieniły się. I tak prd wg. brzmienia z 1999 r., wśród dokumentów stanowiących podstawę rejestracji wymienia: "wyciąg ze świadectwa homologacji (...) lub zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli są wymagane" (art. 72 ust. 1 pkt 3). Przepis ów uległ zmianie i od 1.1.2002 r. (Dz. U. 129/01/1444) obowiązuje w następującym brzmieniu (w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy):
"1. Rejestracji pojazdu dokonuje się na podstawie:
1)...
2)...
3) wyciągu ze świadectwa homologacji albo odpisu decyzji zwalniającej
pojazd z homologacji, jeżeli są wymagane,
4) zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego
pojazdu, jeżeli jest wymagane,
5)...".
Sąd Wojewódzki w niniejszym składzie podziela pogląd, że obowiązek przedstawienia tych dokumentów ciążył na składającym wniosek, a w razie ich nieprzedstawienia nie mogła nastąpić rejestracja (wyrok NSA z 12.3.1998 r., II SA 32/98 LEX nr 41680; R. A. Stefański "Ustawa Prawo o ruchu drogowym- Komentarz" Dom Wydawniczy ABC 2003, str. 522).
Jeśli w konkretnym przypadku zachodził wymóg przedstawienia świadectwa homologacji, to organ rejestrujący winien był takiego dokumentu żądać.
Wymóg taki zachodził w przypadku zmiany kwalifikacji pojazdu Seat Toledo, który po pierwszej rejestracji- jako samochodu osobowego- został przerobiony z osobowego na ciężarowy i następnie ( po czterech dniach po pierwszej rejestracji), zarejestrowany został jako samochód ciężarowy.
W myśl art. 71 ust. 1 i 2 prd, dowód rejestracyjny jest dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego, a pojazdy są dopuszczone do ruchu, jeśli spełniają warunki określone w art. 66 i są zarejestrowane. Spełnienie warunków określonych w art. 66 prd potwierdza świadectwo homologacji (art. 68).
W myśl art. 68 ust. 9, w razie wprowadzenia zmian w typie pojazdu, przedmiocie wyposażenia lub części wpływających na zmianę warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa homologacji, producent lub importer jest obowiązany uzyskać nowe świadectwo homologacji na dany typ pojazdu, przedmiot wyposażenia lub część. Zgodnie z art. 68 ust. 2, za producenta uważa się również podmiot dokonujący montażu lub zabudowy pojazdów. Wg orzecznictwa, art. 68 ust. 9 prd w stanie prawnym przed wejściem w życie ustawy z 6.09.2001 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 129/01/1444) przewidywał obowiązek uzyskania nowego świadectwa homologacji w przypadku dokonania zmiany rodzaju i przeznaczenia pojazdu z samochodu osobowego na samochód ciężarowy (uchwała składu 5 Sędziów NSA z 1.07.2002 r. sygn. OPK 22/02- ONSA 2/03/ 52). W cyt. uchwale NSA przytoczył swe wcześniejsze uchwały i wyroki prezentujące stanowisko, iż zmiana rodzaju i przeznaczenia pojazdu przez przerobienie samochodu osobowego na ciężarowy, powodowała zmianę typu pojazdu w rozumieniu art. 68 ust. 9 prd, co rodziło obowiązek uzyskania nowego świadectwa homologacji.
Jakkolwiek wprowadzona zmiana polegała na wyodrębnieniu badań technicznych w innym punkcie, tym nie mniej i pierwotne jego brzmienie nie dawało podstaw do równorzędnego traktowania dwu różnych rodzajów badań, potwierdzających ich wyniki dokumentów, co stwierdził m. in. Sąd Najwyższy w wyroku z 9 listopada 2001 r. sygn. III RN 194/01 (OSNAP 5/02/103, z aprobującą glosą A. Bartosiewicza i A. Kubackiego- "Glosa“ 4/02/20). Sąd Najwyższy wyjaśnił nadto, że pojęcie "badania homologacyjne" mają na celu określenie między innymi także "rodzaju pojazdu" i stanowią podstawę do wydania "świadectwa homologacji" (art. 68 prd w zw. z § 5 ust. 1 pkt 1 i § 55 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów- j.t. Dz.U. 155/96/772 ze zm. - dalej rozporządzenie z 1993 r. ) a z drugiej - tzw. "badania techniczne pojazdu" stanowią podstawę do wydania zaświadczenia o wyniku badania technicznego pojazdu (art. 66 prd w zw. z § 5 ust. 1 pkt 2 i § 57 rozporządzenia z 1993 r.) a ich celem jedynie wyjątkowo może być ewentualnie także określenie danych objętych świadectwem homologacji i może mieć to miejsce wówczas gdy pojazd w ogóle nie posiada świadectwa homologacji (art. 68 ust. 10 i 11 oraz art. 72 ust. 1 pkt 3 prd w zw. z § 5 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia z 1993 r.). Sąd Najwyższy stwierdził kategorycznie, że w żadnym wypadku nie jest dopuszczalna zmiana danych określonych w "świadectwie homologacji" pojazdu w drodze wydania "zaświadczenia o wyniku badań technicznych" tego pojazdu.
Wejście w życie rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. 44/99/432) nie doprowadziło do istotnych zmian w stanie prawnym, ważkim dla rozstrzygnięcia sprawy, wobec utrzymania w mocy w szczególności § 55- 62 rozporządzenia z 1999 r. (§ 58). Przed wejściem w życie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy- prd, przepis art. 68 ust. 9 prd przewidywał obowiązek uzyskania nowego świadectwa homologacji w przypadku dokonania zmiany rodzaju i przeznaczenia pojazdu z samochodu osobowego na ciężarowy ( i odwrotnie). Na istnienie takiego obowiązku wskazywały trafnie: uzasadnienia wyroków NSA z 29 sierpnia 1997 r.- II SA 1649/96 i z 30 kwietnia 1998 r.- II SA 155/98, jak i uchwały 5 Sędziów NSA z 23.10.2000 r.- sygn. OPK 17/00- ONSA 2/01/62 (akceptowana przez A. Bartoszewicza i R. Kubackiego- "Glosa" 11/01/21) i z 18.12.2000 r.- sygn. OPK 18/00- ONSA 3/01/103, i powołany wyrok SN z 9.11.2001 r.- OSNAP 5/02/103.
Nie sposób dokonywać wykładni § 14 ust. 2 rozporządzenia z 1999 r. w oderwaniu od przepisów ustawy, na podstawie której wydano owo rozporządzenie wykonawcze. Utrwalonym jest zatem pogląd, że pojęcie "rodzaj pojazdu" nie występowało samodzielnie w ustawie Prawo o ruchu drogowym, lecz zawsze jako element i cecha typu pojazdu. Zmiana rodzaju i przeznaczenia pojazdu przez przerobienie samochodu osobowego na ciężarowy ( czy odwrotnie) powodowała zmianę typu pojazdu w rozumieniu art. 68 ust. 9 prd, co rodziło obowiązek uzyskania nowego świadectwa homologacji. Takiej zmiany pojazdu nie można traktować mniej rygorystycznie niż zmiany przedmiotu wyposażenia lub części pojazdu, co także jest objęte dyspozycją art. 68 ust. 9 prd, nakładającego obowiązek uzyskania nowego świadectwa homologacji na dany przedmiot lub część pojazdu ( uchwała 5 Sędziów NSA z 23.10.2000 r.- ONSA 2/01/62). Zmiana rodzaju pojazdu i jego przeznaczenia, związana z przerobieniem samochodu osobowego na ciężarowy ( bądź odwrotnie), mieści się w pojęciu zmiany typu pojazdu w rozumieniu art. 68 ust. 9 prd ( uchwała 5 Sędziów NSA z dnia 1.7.2002 r.- sygn. OPK 22/02- Wokanda 2/03/27).
Wykładnia tych przepisów, jak to wyżej przytoczono, w orzecznictwie organów odwoławczych, nadzorczych i Naczelnego Sądu Administracyjnego była konsekwentna i jednoznaczna; nie uzasadnia więc istnienia jakichkolwiek wątpliwości co do stanu prawnego po stronie organów dokonujących rejestracji pojazdów.
Obowiązek uzyskania świadectwa homologacji nałożony jest także na podmiot dokonujący montażu lub zabudowy pojazdu ( art. 68 ust. 2 w zw. z ust. 1 prd)- a takim posłużył się poprzednik prawny Skarżącej, zlecając dnia 24 września 1999 r. dokonanie zmian w owym pojeździe. Występując z wnioskiem o rejestrację pojazdu miał zatem A. P.- prowadząc działalność gospodarczą w zakresie handlu samochodami i mechaniki pojazdowej- obowiązek przedstawienia wyciągu z nowego świadectwa homologacyjnego ( art. 72 ust. 1 pkt 3 prd) , a tego nie uzyskał i organowi rejestrowemu nie przedłożył.
Stanowiska tego nie podważa odmienna wykładnia prawa, dokonywana przez Wicedyrektora Departamentu Transportu Samochodowego Ministerstwa Transportu i Gospodarki Morskiej- w szczególności w piśmie z dnia 31 stycznia 2000 r., bowiem to nie urzędnik Ministerstwa, a Naczelny Sąd Administracyjny, uprawniony jest do dokonywania wykładni operatywnej ( Maciej Zieliński "Wykładnia prawa. Zasady. Reguły. Wskazówki" W. Pr. 2002 s. 59- 60). Nie sposób z idei państwa prawa ( art. 2 Konstytucji) wyprowadzać wniosku, że na podstawie błędnej wykładni nierealistycznej ( M. Zieliński- op. cit. s. 59), zaprezentowanej przez urzędnika Ministerstwa, podmiot gospodarczy, trudniący się profesjonalnie przerabianiem samochodów z osobowych na ciężarowe, nie musiał się liczyć z ryzykiem gospodarczym i prawnym zlecenia przerobienia samochodu z osobowego na ciężarowy, a następnie zarejestrowaniem takiego samochodu jako ciężarowego- bez wymaganej homologacji.
Nietrafny jest pogląd, że cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą mimo, że za takim poglądem opowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10.9.1999- III SA 7586/98. W każdej dziedzinie wiedzy- także w nauce prawa i w orzecznictwie- następuje rozwój poglądów. We współczesnej nauce prawa odstąpiono od orzekania na podstawie przepisu, a oparto się na normach prawa. Normy te mogą być dekodowane z jednego przepisu, bądź z wielu przepisów- w tym znajdujących się w różnych aktach prawnych, także różnie umieszczonych w hierarchii źródeł prawa (np. Konstytucji, umowy międzynarodowej, ustawy, rozporządzenia wykonawczego). Pogląd o "prostym zestawieniu treści decyzji z treścią przepisu" odwołuje się do dawnej i zarzuconej koncepcji wykładni prawa, odwołującej się do zasady clara non sunt interpretanda. Od ponad 10 lat ( od 1990 r.) Sąd Najwyższy odstąpił od stosowania tej zasady, zastępując ją zasadą interpretatio cesat in claris ( interpretację należy zakończyć, gdy osiągnięto jej jednoznaczny rezultat) i w przytłaczającej większości przypadków, nawet przy uzyskaniu jednoznaczności językowej, sięgał do interpretacji systemowej i funkcjonalnej ( A. Municzewski "Reguły wykładni w orzecznictwie Sądu Najwyższego (1990- 2000) Szczecin 2000; M. Zieliński- op. cit. s. 56 i przypis 18). Wojewódzki Sąd Administracyjny w niniejszym składzie ową metodę wykładni podziela, nie podzielając wykładni pojęcia rażącego naruszenia prawa, prezentowanej przykładowo w wyroku z dnia 10.9.1999- III SA 7586/98. Rozbieżność wykładni jest częstym zjawiskiem i wiąże się zwykle z różnym przygotowaniem dokonujących wykładni do czynienia ze swych umiejętności użytku. Nie sposób przyjąć, by błędna wykładnia urzędnika administracji, czy też strony, opierającej swą aktywność gospodarczą na dokonywanej przez siebie wykładni prawa, mogła podważać trafną wykładnię operatywną najwyższych instancji sądowych.
Zatem nie fakt nie ukrywania przez A. P. faktu dokonania przebudowy pojazdu ( którą sam zlecał), lecz to, że do rejestracji owego samochodu jako samochodu ciężarowego bez koniecznej homologacji ( w dodatku tego samego dnia, co zarejestrowanie tego samochodu jako osobowego- ze stosowną homologacją), świadczy o ewidentnym przypadku bezprawia, którego nie można tolerować ani usprawiedliwiać, a co przemawiało za uznaniem, że decyzja [...] z dnia [...] r. o zarejestrowaniu owego samochodu jako ciężarowy, rażąco naruszała prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa ( odpowiednio- wyrok 5 Sędziów SN z 8.4.1994- III ARN 15/94- OSNAP 3/94/36; wyrok NSA z 6.9.1984- II SA 737/84- GAP 18/88/45, akceptowane przez zespół pod red. A. Wróbla w: "Kpa. Orzecznictwo. Piśmiennictwo" Zakamycze 2002 s. 784 t. 69, s. 789 t. 89; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 1997 r.- sygn. III SA 1425/96).
Ponieważ to zarejestrowanie pojazdu decyduje o możliwości jego udziału w ruchu, a w rozpatrywanym przypadku brak było homologacji typu pojazdu w zakresie pojazdu ciężarowego, to nie było możliwe unieważnienie decyzji jedynie w części dotyczącej zmiany rodzaju pojazdu.
Trafnie Skarżąca podnosi, że rejestracja pojazdu odbywała się w drodze decyzji administracyjnej, nie zaś czynności materialnoprawnej (uchwały 5 Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15.11.1999: OPK 24/99 i OPK 25/99- ONSA 2/00/54 i 55) i tak sformułowana winna być sentencja decyzji z dnia 20 grudnia 2001 r. Jednakże utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego- na tle stosowania różnych przepisów materialnoprawnych- jest pogląd, że nietrafne ujęcie rozstrzygnięcia w sensie językowym, nie powoduje nieważności decyzji (odpowiednio- wyrok NSA z: 9.2.1993- SA/Lu 1187/92 z aprobującą glosą W. Tarasa- Samorząd Terytorialny 11/93/68; 27.6.1997- I SA/Gd 691/96 ). Skoro zatem z sentencji i uzasadnienia decyzji (stanowiących jedną całość) wynika jednoznacznie, że Samorządowe Kolegium trafnie stwierdzało nieważność rejestracji owego pojazdu, to uchybienie procesowe w zakresie językowej redakcji sentencji decyzji było naruszeniem postępowania, lecz nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- Dz.U. 153/02/1270, zm. 162/04/1692.
Skoro zatem zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- Dz.U. 153/02/1270, zm. 162/04/1692 w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- Dz.U. 153/02/1271 ze zm., skargę należało oddalić.
/-/ B.Popowska /-/ P.Miładowski /-/M.Dybowski
JFS
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło