II SA/Po 180/24

Dnia 5 lipca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 lipca 2024 roku sprawy ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w C. na uchwałę Rady Miasta Gniezna z dnia 26 września 2012 r., nr XXV/271/2012 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej kwotę 300 zł (słownie: trzystu złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Pismem z dnia 12 lutego 2024 r. A. sp. z o.o. z siedzibą w C. (zwana dalej "skarżącą"), reprezentowana przez pełnomocnika – adw. M. P. – wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której kwestionuje uchwałę nr XXV/271/2012 Rady Miasta Gniezna z dnia 26 września 2012 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu pomiędzy ul. Poznańską a ul. E. Orzeszkowej w Gnieźnie (Dz. Urz. Woj. Wielk. z 2012 r. poz. 4952, zwanej dalej "uchwałą nr XXV/271/2012"). Do skargi dołączono kopię pisma z dnia 20 lipca 2022 r., z którego wynika, że poprzednik prawny skarżącej – T. K. – wezwał Radę Miasta Gniezna (zwanej dalej "Radą") do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie uchwały nr XXV/271/2012. Rada udzieliła odpowiedzi na wezwanie i nie zdecydowała się na uchylenie zaskarżonej uchwały. Dnia 30 sierpnia 2022 r. T. K. przeniósł, w drodze umowy w formie aktu notarialnego, na rzecz skarżącej własność nieruchomości działki nr ew. [...], jako wykonanie zobowiązania cywilnoprawnego. Od tego dnia właścicielem działki jest skarżąca. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Gniezna (zwany dalej "Prezydentem"), działający w imieniu Rady, wniósł o oddalenie jej. Prezydent odniósł się do merytorycznej strony skargi. Przewodnicząca Wydziału II tut. Sądu wezwała skarżącą do wykazania, że skarżąca wezwała Radę do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi. W odpowiedzi na to wezwanie, pismem z dnia 28 marca 2024 r. skarżąca podniosła, że stosowne wezwanie wniósł poprzedni właściciel działki – T. K. – a niniejsza skarga jest kontynuacją tej samej sprawy, dlatego skarżąca osobno nie zwracała się do Rady z takim samym wezwaniem. Sąd wezwał Prezydenta do wykazania, że odpowiedź, jaką niegdyś udzielił T. K., została jemu doręczona. Prezydent, reprezentowany przez pełnomocnika – r. pr. M. K. – nadesłał potwierdzone za zgodność z oryginałem zwrotne potwierdzenie odbioru, z którego wynika, że odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa została doręczona pełnomocnikowi T. K. – r. pr. R. D. – w dniu 25 lipca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. W niniejszej sprawie znajdują zastosowanie przepisy obowiązujące do dnia 1 czerwca 2017 r. z uwagi na treść art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustawy (Dz. U. z 2017 r. poz. 935). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Z kolei w myśl § 3 powołanego przepisu: "Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym." Zgodnie z art. 52 § 4 p.p.s.a.: "W przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania". W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest uchwała nr XXV/271/2012, a więc akt prawa miejscowego. To oznacza, że nie ma i nie było żadnych środków zaskarżenia, które mogłyby służyć do usunięcia inkryminowanych naruszeń prawa. W związku z tym ustawodawca przewidział quasi-środek zaskarżenia, tj. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Skuteczne wniesienie skargi musiało zatem być poprzedzone zastosowaniem środka, o którym mowa w art. 52 § 4 p.p.s.a. Z kolei, jak stanowi art. 53 § 2 p.p.s.a.: "W przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa". Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, T. K., poprzedni właściciel działki skarżącej, wezwał Radę do usunięcia naruszenia prawa w piśmie z dnia 24 czerwca 2022 r. (k. [...] akt sądowych). Na to wezwanie odpowiedzi udzieliła Rada, wystosowując pismo z dnia 20 lipca 2022 r. (k. [...] akt sądowych), a odpowiedź ta została doręczona pełnomocnikowi T. K. w dniu 25 lipca 2022 r. (k. [...] akt sądowych). Ten dzień otworzył 30-dniowy termin do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i upływał on z dniem 24 sierpnia 2022 r. Tymczasem skarga została wniesiona przez następcę prawnego T. K., tj. skarżącą, w dniu 12 lutego 2024 r., co wynika z adnotacji o nadaniu korespondencji, umieszczonej na kopercie (k. [...] akt sądowych). Należy zatem stwierdzić, że skarga na uchwałę nr XXV/271/2012 została wniesiona po upływie terminu wyznaczonym do tego. Jak zasadnie przyjmuje się w orzecznictwie w przypadku zastosowania trybu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a., i nie udzielenia przez organ odpowiedzi na to wezwanie, skargę do sądu administracyjnego można wnieść - w myśl art. 53 § 2 p.p.s.a. - między trzydziestym a sześćdziesiątym dniem, licząc od dnia wniesienia wezwania, natomiast jeżeli odpowiedź zostanie udzielona - termin do wniesienia skargi wynosi trzydzieści dni od dnia doręczenia odpowiedzi (postanowienie NSA z dnia 20 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1830/15, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych [zwanej dalej "CBOSA"] na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). To samo dotyczy przypadków, kiedy przedmiotem zaskarżenia są akty prawa miejscowego, tak jak w niniejszej sprawie (zob. postanowienie NSA z dnia 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 710/13, dostępne w CBOSA). "Do skarg wnoszonych do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. ma zastosowanie art. 53 § 2 p.p.s.a., co oznacza, że z dniem wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciu dni do wniesienia skargi, mimo że sprawa udzielenia odpowiedzi na to wezwanie jest otwarta. W okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku dalszy bieg tego terminu staje się bezprzedmiotowy, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie, rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni od dnia doręczenia tej odpowiedzi. Jeżeli natomiast w tym okresie organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, to nieprzerwanie biegnie termin sześćdziesięciu dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa." (postanowienie NSA z dnia 20 lutego 2013 r., sygn. akt I OZ 121/13, dostępne w CBOSA). Sąd miał na względzie, że w niniejszej sprawie zachodziła sukcesja co do właścicieli działki objętej zaskarżonym planem miejscowym. Skoro jeden właściciel wezwał Radę do usunięcia naruszenia prawa, to nie można skonstatować, że nowy właściciel (tu: skarżąca) może jeszcze raz wnioskować o to samo. Ustawodawca przewidział tylko jednorazową możliwość wniesienia quasi-środka zaskarżenia, a to z kolei otwiera drogę do zaskarżenia uchwały do sądu administracyjnego. Zresztą sama skarżąca uznaje, że skoro jej poprzednik prawny wezwał Radę do usunięcia naruszenia prawa, to ona sama nie ma zamiaru powtarzać tej czynności. Tymczasem, odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa została doręczona w dniu 25 lipca 2022 r., a skarga na akt prawa miejscowego została wniesiona w dniu 12 lutego 2024 r. Jest to ponad roczne uchybienie terminu. Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania o zaistnieniu okoliczności uzasadniającej odrzucenie skargi – wniesienie skargi po upływie terminu. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę (pkt I sentencji postanowienia). O zwrocie uiszczonego wpisu Sąd postanowił w oparciu o przepis 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a, zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy (pkt II sentencji postanowienia).