II SA/Po 184/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi A. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] listopada 2014 r. Nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania; oddala skargę Wójt Gminy G. decyzją z dnia [...] lipca 2014r., nr [...], ustalił dla A. L. opłatę adiacencką w związku z wybudowaniem sieci gazowej wraz z przyłączami we wsi G., gm. G., dla nieruchomości nr [...], o pow. 700 m2, zapisanej w księdze wieczystej [...], jako własność A. L. , w wysokości 977,10 zł. Decyzję tę doręczono adresatce w dniu [...] lipca 2014 r. W dniu [...] sierpnia 2014 r. A. L. reprezentowana przez A. S. (pełnomocnictwo dołączono do odwołania) wniosła odwołanie od powyższej decyzji Wójta Gminy G. Następnie w dniu [...] sierpnia 2014 r. A. S. reprezentujący stronę wniósł o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, wskazując, że z powodu choroby pozbawiony był możliwości działania. W załączeniu przedstawił zaświadczenie z Centrum Okulistycznego we W. o planowanym na [...] sierpnia 2014 r. zabiegu operacyjnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...], odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia, z powołaniem się na przepisy art. 129 § 2, art. 58 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej: k.p.a., wskazano, że decyzja organu I instancji została prawidłowo doręczona stronie w dniu [...] lipca 2014 r., a zatem 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upływał w dniu [...] sierpnia 2014r. Kolegium wskazało, że odwołanie sporządzone w dniu [...] sierpnia 2014 r. i wniesione przez stronę w dniu [...] sierpnia 2014 r. zostało wniesione po upływie terminu od daty doręczenia decyzji. Kolegium uznało, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił w żadnym zakresie braku winy w uchybieniu terminu. Wyjaśniono, że kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu (art. 58 k.p.a.), wiąże się z obowiązkiem osoby dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest zatem dopuszczalne, gdy osoba dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W konsekwencji, o braku winy można mówić tylko w sytuacji, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której osoba nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Organ odwoławczy zaznaczył, ze w uzasadnieniu wniosku wskazano, iż działanie pełnomocnika uniemożliwiła choroba. Z przedłożonego dokumentu wynika zaś jedynie, że dzień bliżej nieoznaczonego zabiegu operacyjnego wyznaczono na [...] sierpnia 2014 r. Kolegium wskazało, że nie jest podane kogo dotyczy zabieg. Nawet zaś gdyby przyjąć, że adresatem pisma w sprawie terminu zabiegu jest A. S., to w żaden sposób nie wynika z niego jakoby przed datą zabiegu jakiekolwiek dolegliwości uniemożliwiały pełnomocnikowi całkowity udział w sprawie. Jest to tym bardziej niezrozumiałe, że pismem datowanym na dzień [...] sierpnia 2014 r. pełnomocnik wniósł odwołanie. W związku z tym organ II instancji uznał za nieprawdopodobne, by zabieg operacyjny w dniu [...] sierpnia 2014 r. uniemożliwił złożenie odwołania w dniu [...] sierpnia 2014 r., ale nie stanowił przeszkody do dokonania tej czynności w dniu [...] sierpnia 2014 r. Dlatego Kolegium nie uwzględniło wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. A. L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., żądając jego uchylenia. Skarga podpisana została przez A. S., który w zakreślonym przez Sąd terminie nie odpowiedział na wezwanie Sądu, iż jest osobą uprawnioną do reprezentowania skarżącej w świetle brzmienia art. 35 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. W konsekwencji Sąd wezwał A. L. do podpisania skargi, co skarżąca w zakreślonym terminie uczyniła. W odpowiedzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o odrzucenie skargi, względnie jej oddalenie jako bezzasadnej. Wskazało, że do skargi nie został dołączony dowód uiszczenia wpisu, co winno skutkować odrzuceniem skargi, w przypadku nieuzupełnienia jej braków. Kolegium przytoczyło stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. A. S. wniósł o zniesienie terminu rozprawy, co umożliwi mu złożenie wyjaśnień i występowanie w imieniu skarżącej A. L. Wyjaśnił, że przygotuje dokumenty i po przejrzeniu akt postępowania złoży stanowisko i dowody. Wraz z pismem A. S. do akt sprawy złożył pełnomocnictwo udzielone mu "jako radcy prawnemu" przez skarżącą. Postanowieniem wydanym na rozprawie przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2015 r. Sąd postanowił o nieuwzględnieniu wniosku A. S. o odroczenie rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się bezzasadna. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] listopada 2014 r., którym odmówiono A. L. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy G. z dnia [...] lipca 2014 r. o ustaleniu dla A. L. opłaty adiacenckiej w związku z wybudowaniem sieci gazowej wraz z przyłączami we wsi G., gm. G., dla nieruchomości nr [...], o pow. 700 m2, zapisanej w księdze wieczystej [...], w wysokości 977,10 zł. W pierwszej kolejności, odnosząc się do kwestii proceduralnych, Sąd wyjaśnia, że w sprawie nie zachodziły podstawy do odroczenia rozprawy. W myśl art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm. - dalej: p.p.s.a.) sąd nawet na zgodny wniosek stron może odroczyć posiedzenie tylko z ważnej przyczyny. W niniejszej sprawie nie miało miejsca zgłoszenie zgodnego wniosku, bowiem inicjatywę w tej kwestii wykazał tylko pełnomocnik skarżącej. Ponadto warto podkreślić, że nawet zgodny wniosek stron nie byłby dla sądu wiążący. Z kolei, zgodnie z art. 109 p.p.s.a. rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. Nadto, stosownie do treści art. 110 p.p.s.a. rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd postanowi zawiadomić o toczącym się postępowaniu sądowym osoby, które dotychczas nie brały udziału w sprawie w charakterze stron. Żadna z takich sytuacji nie miała miejsca w niniejszej sprawie, ani nie zaszły leżące po stronie tutejszego Sądu przesłanki fakultatywnego odroczenia rozprawy. Sąd oddalił wniosek pełnomocnika strony skarżącej o odroczenie rozprawy "w celu umożliwienia mu zapoznania się ze sprawą i złożenia wyjaśnień oraz przygotowania dokumentów i dowodów" (k. nr 31 akt sądowych), bowiem w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej już wcześniej zgłaszał swój udział w sprawie - to on wniósł skargę i podpisał się pod nią. Z przyczyn Sądowi nieznanych, pełnomocnik nie odpowiedział na wezwanie Sądu o udzielenie wyjaśnień co do charakteru jego osoby w aspekcie regulacji wynikającej z art. 35 § 1 p.p.s.a., co wymagało wezwania skarżącej do podpisania wniesionej w jej imieniu skargi. Skarżąca została przez Sąd zawiadomiona o terminie rozprawy ze znacznym wyprzedzeniem, bo w dniu [...] lipca 2015 r. (k. nr 26 akt sądowych). Rozprawa przewidziana została na dzień [...] sierpnia 2015 r., zaś wniosek o jej odroczenie złożony został [...] sierpnia 2015 r. W opinii Sądu wnioskujący w uzasadnieniu tego wniosku nie wskazał żadnych przyczyn uzasadniających brak możliwości uczestniczenia przez niego w rozprawie i zajęcia stanowiska, względnie pisemnego zajęcia stanowiska. Podnoszona konieczność zapoznania się z aktami sprawy wobec charakteru zaskarżonego postanowienia (odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania – na wniosek złożony przez tego samego pełnomocnika) oraz faktu, że A. S. reprezentował skarżącą na etapie postępowania administracyjnego, nie pozwoliły Sądowi uznać, iż zaszły okoliczności uzasadniające odroczenie rozprawy. Bezsporne w niniejszej sprawie jest, iż A. L. - reprezentowana w zakończonym postępowaniu administracyjnym przez A. S., wniosła odwołanie od powołanej wyżej decyzji Wójta Gminy G. z dnia [...] lipca 2014 r. z uchybieniem terminu. Przepis art. 129 § 2 k.p.a. określa, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. W niniejszej sprawie decyzja Wójta Gminy G. z dnia [...] lipca 2014 r. została doręczona A. L. w dniu [...] lipca 2014 r., co oznacza, w świetle art. 129 § 2 k.p.a., że termin do wniesienia odwołania upływał skarżącej w dniu [...] sierpnia 2014r. Tymczasem skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika A. S., wniosła odwołanie w dniu [...] sierpnia 2014 r., by następnie [...] sierpnia 2014 r. złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo ocenił, iż pełnomocnik skarżącej nie uprawdopodobnił, by uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przepis art. 58 § 2 k.p.a. określa, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). Po pierwsze należy mieć na uwadze, że w przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ocenie jej winy bądź jej braku w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze także działania pełnomocnika (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1743/10, Lex nr 1149237). Ustanowienie pełnomocnika jest bowiem wyłącznie decyzją strony, która "przerzuca" niejako na niego niektóre prawa i obowiązki samego skarżącego. Tym samym strona musi zdawać sobie sprawę z tego, że zaniechania pełnomocnika będą odnosić skutek w stosunku do strony. Po wtóre, przepis art. 58 § 1 k.p.a. wymaga uprawdopodobnienia okoliczności, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Udowodnienie czyni istnienie pewnego faktu pewnym, uprawdopodobnienie - tylko prawdopodobnym. Udowodnienie służy celowi przekonania organu orzekającego o prawidłowości pewnego twierdzenia, uprawdopodobnienie służy celowi obudzenia w organie orzekającym ufności w to, że pewne twierdzenie odpowiada prawdzie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 lipca 2013 r., III SA/Po 1159/12, Lex nr 1343508). Uprawdopodobniając brak winy w uchybieniu terminowi, osoba powinna stosowną argumentacją uwiarygodnić swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda w dokonaniu czynności była od niej niezależna. Nie powoduje to zwolnienia organu z obowiązku podjęcia wszelkich działań, w celu potwierdzenia wiarygodności okoliczności powołanych we wniosku, zwłaszcza jeśli są one dla organu mało przekonywujące, bądź też są lakoniczne i ogólnikowe. Uprawdopodobnienie, o którym mowa w art. 58 § 1 k.p.a., jest środkiem zastępczym dowodu nie dającym pewności, lecz jedynie czyniącym wiarygodne twierdzenia o danym fakcie, który wskazuje na niemożliwość dokonania danej czynności z powodu przeszkód niemożliwych do przezwyciężenia (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 12 lutego 2013 r., II SA/Op 532/12, Lex nr 1287000). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż organ II instancji prawidłowo przyjął, że pełnomocnik strony w żaden sposób nie uprawdopodobnił, by uchybienie termu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Po pierwsze wskazać należy, że skarżąca udzieliła A. S. pełnomocnictwa w niniejszej sprawie w dniu [...] lipca 2014 r., a więc w terminie otwartym do wniesienia odwołania. Po wtóre, jak trafnie wskazało Kolegium, powołanie się przez pełnomocnika strony na przyszłe zdarzenie zabiegu operacyjnego (wyznaczonego na dzień [...].08.2014 r.) nie stanowi okoliczności, która uprawdopodobniłaby, że pełnomocnik uchybił terminowi do wniesienia odwołania bez własnej winy, tym bardziej, że w dniu [...] lipca 2014 r. podjął się reprezentowania strony. Ponadto twierdzenie pełnomocnika skarżącej zawarte w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania o rzekomym pozbawieniu możliwości działania z powodu choroby trafnie organ odwoławczy uznał za gołosłowne w świetle załączonego do wniosku zaświadczenia z Centrum Okulistycznego we W., które wskazuje bez podania danych pacjenta na planowany zabieg operacyjny wyznaczony na dzień [...] sierpnia 2014 r. Pełnomocnik strony nie uprawdopodobnił w żaden sposób, by przyszły okulistyczny zabieg operacyjny (jeśli jego dotyczył) miał wpływ na uchybienie przez niego terminowi do wniesienia odwołania w terminie do [...] sierpnia 2014 r. Co więcej wskazać należy, iż sam fakt choroby, nawet poświadczony zaświadczeniem lekarskim, nie jest wystarczający dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. W przypadku choroby trzeba wskazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 stycznia 2013 r., I SA/Wa 673/12, Lex nr 1325414). W związku z powyższym, w świetle art. 58 § 1 i 2 k.p.a. Sąd uznał, że Kolegium przy wydaniu zaskarżonego postępowania nie dopuściło się naruszenia prawa, co nie pozwala uwzględnić skargi. Dlatego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.