II SA/Po 198/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant St. sekr. sąd. Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2011 r. sprawy ze skargi Z. A. na decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2011r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej; oddala skargę. Decyzją nr [...] z dnia [...] 2010 r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. orzekł, iż nie stwierdza u Z. A. choroby zawodowej w postaci przewlekłej choroby narządu głosu, wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych określonych w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2009 r. Nr 105, poz. 869). Podstawą rozstrzygnięcia było orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. Instytutu Medycyny Pracy Kliniki Chorób Zawodowych i Toksykologii Oddział Chorób Zawodowych w Łodzi. W uzasadnieniu organ wskazał na ocenę narażenia zawodowego przeprowadzoną w związku z podejrzeniem choroby zawodowej oraz na poprzedzające orzeczenie lekarskie [...] Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi z dnia [...] lipca 2010 r. orzeczenie lekarskie Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu Ośrodek w K. nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. Odwołanie od powyższej decyzji złożył Z. A.. W uzasadnieniu odwołania z dnia [...] sierpnia 2010 r. strona zarzuciła decyzji wydanej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2010 r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oraz wydanym w tej sprawie orzeczeniom lekarskim uprawnionych jednostek orzeczniczych szereg uchybień. Zdaniem Skarżącego organ I instancji w toku postępowania administracyjnego nie wyjaśnił co, jeśli nie praca zawodowa, mogło być przyczyną powstania zmian chorobowych w narządzie głosu w związku z wykonywaną pracą zawodową nauczyciela muzyki; orzeczenia lekarskie nie udzieliły odpowiedzi na pytanie czy rozpoznany [...] [stan chorobowy] fałdów głosowych jest wtórną zmianą przerostową uzasadniającą rozpoznanie choroby zawodowej; orzeczenia lekarskie nie wskazują czy nadal występuje [...], czy jest to może schorzenie, które uległo wyleczeniu. Wielkopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na następujący stan faktyczny wynikający z akt sprawy: Z. A. zatrudniony był jak nauczyciel [...] w Szkole [...] w K. G. w latach 1973 - 1976, a następnie w latach 1976 - 2007 w Szkole [...] w G. [...]. Dalej organ stwierdził, że w prowadzonym postępowaniu wydane zostało orzeczenie lekarskie Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu Ośrodek w K. nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. wraz z opinią uzupełniającą z dnia [...] września 2010 r. oraz orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. wraz z opinią uzupełniającą z dnia [...] grudnia 2010 r. Wielkopolskie Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu Ośrodek w K. na podstawie całości dokumentacji dotyczącej przebiegu pracy zawodowej, narażenia na wysiłek głosowy oraz w oparciu o dokumentację lekarską i przeprowadzone badania (laryngologiczne, foniatryczne i wideostroboskopowe) stwierdziło, iż brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W uzasadnieniu ww. orzeczenia lekarskiego jednostka orzecznicza stwierdziła ponadto, iż zgodnie z wykazem chorób zawodowych przez przewlekłe choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem, trwającym co najmniej 15 lat rozumie się: guzki głosowe twarde, wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych bądź niedowład mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwała dysfonią. Stwierdzone przez Wielkopolskie Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu Ośrodek w K. zmiany w zakresie krtani, to jest przewlekły nieżyt krtani, nie jest objęty wykazem chorób zawodowych. Od powyższego orzeczenia lekarskiego Z. A. złożył wniosek o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce badawczo-rozwojowej w dziedzinie medycyny pracy. Instytut Medycyny Pracy w Łodzi - na podstawie przeprowadzonego dwukrotnie badania laryngologicznego i foniatrycznego (z [...] listopada 2009 r. i [...] marca 2010 r.) oraz oceny wydolności głosowej krtani metodą wideostroboskopową - wydał orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi nie stwierdził zmian morfologiczno-czynnościowych charakterystycznych dla skutków przewlekłego narażenia na nadmierny wysiłek głosowy. Organ odwoławczy, mając na uwadze znowelizowany wykaz chorób zawodowych, stanowiący załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2009 r. Nr 105, poz. 869), pismem z dnia [...] września 2010 r. zwrócił się do Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu Ośrodek w K. o zweryfikowanie opinii i ewentualne jej uzupełnienie pod kątem czy jednostka chorobowa ujęta w poz. 15 pkt 3 wykazu chorób zawodowych określona w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, to jest niedowład mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią odpowiada jednostce chorobowej zawartej w poz. 15 pkt 3 wykazu chorób zawodowych stanowiący załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. z 2002 r. Nr 132, poz. 1115), określonych jako niedowład mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią Wielkopolskie Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu Ośrodek w K. w opinii uzupełniającej z dnia [...] września 2010 r. jednoznacznie określiło, iż rozpoznane u Z. A. zmiany w obrębie narządu głosu nie dają podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej w poz. 15 pkt 1, 2 i 3 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2009 r. Nr 105, poz. 869). Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu z dnia [...] sierpnia 2010 r., organ odwoławczy, zgodnie z § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, zwrócił się pismem z dnia [...] listopada 2010 r. do Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi o wyjaśnienie wątpliwości związanych z orzeczeniem lekarskim nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Instytut Medycyny Pracy w Łodzi pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. wyjaśnił, iż rozpoznanie choroby zawodowej w procedurze orzeczniczej polega na stwierdzeniu znamiennego dla danej choroby obrazu klinicznego. W ocenie Instytutu Medycyny Pracy u Z. A. obraz kliniczny zmian patologicznych w obrębie krtani opisywany w latach 2009 - 2010 w trakcie trwania procesu orzeczniczego przez zespoły lekarzy laryngologów-foniatrów, przeszkolonych z zakresu specyfiki zawodowych chorób narządu głosu, nie dawał podstaw do zdiagnozowania choroby zawodowej narządu głosu, w tym wtórnych zmian przerostowych. Podczas przeprowadzonych badań Instytut Medycyny Pracy nie stwierdził też występowania [...] [schorzenia], co świadczy o skutecznym wyleczeniu schorzenia, bez cech dysfoni głośni, co wynika z dokumentacji oraz wyników badań diagnostyczno-orzeczniczych. Jednostka orzecznicza II stopnia ponadto stwierdziła, iż etiologia [...] [schorzenia] fałdów głosowych jest złożona i bardzo często pozazawodowa. Dalej wyjaśniła, iż trudno domniemywać o przyczynach jego powstania oraz cechach klinicznych tej zmiany patologicznej krtani u Z. A., ponieważ nie ma wglądu do obrazu wideostroboskopowego krtani z okresu przed zabiegiem chirurgicznym krtani, to jest przed [...] października 2007 r., a badanie histopatologiczne [...] nie daje podstaw do ustalenia etiologii zmiany patologicznej [...] fałdu głosowego jako następstwa przewlekłego narażenia na nadmierny wysiłek głosowy. Ponadto organ zwrócił uwagę na to, że Poradnie Chorób Zawodowych nie zajmują się diagnostyką przyczynową, a posiadają możliwości diagnostyczne wykluczenia lub potwierdzenia choroby zawodowej. Organ uznał, iż zarzut strony co do tego, że "(...) kuriozalnym wydaje się fakt, że wydane orzeczenie instytutu podpisali specjaliści nie biorący udziału w badaniach i nie kierunku specjalizacji tzw. audiologii i foniatrii" nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż w świetle § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 2009 r. w sprawie chorób zawodowych właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz.U. z 2004 r. Nr 125, poz. 1317 ze zmianami), zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3. Lekarze spełniający powyższe wymagania kwalifikacyjne na podstawie przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej oraz oceny narażenia zawodowego i dokumentacji dotyczącej przebiegu zatrudnienia pracownika lub byłego pracownika wydają orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Organ wskazał, iż w prowadzonym postępowaniu orzeczenia lekarskie podpisywał lekarz specjalista medycyny pracy, a ponadto postępowanie diagnostyczno-orzecznicze prowadzone było w niezależnych ośrodkach służby zdrowia, "ustawowo w tym celu zobligowanych", w których nie stwierdzono podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W ocenie organu II instancji orzeczenia lekarskie i opinie uzupełniające, które stanowią podstawę przedmiotowej decyzji są rzeczowe, spójne i logiczne. W konsekwencji organ uznał je za środek dowodowy w rozumieniu art. 75 kpa i art. 84 kpa, który wyjaśnia istotne dla rozstrzygnięcia sprawy kwestie wymagające wiedzy specjalistycznej. W uzasadnieniu prawnym organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z art. 235(1) ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zmianami) za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy zwanych "narażeniem zawodowym". Schorzenia, których nie ujęto w wykazie chorób zawodowych, w myśl powołanego przepisu, nie mogą być uznane za chorobę zawodową. W świetle powyższego, stwierdzenie choroby zawodowej możliwe jest, jeśli spełnione zostaną łącznie następujące przesłanki: w środowisku pracy występuje, bądź występował czynnik uciążliwy/szkodliwy, choroba zawodowa jest rozpoznana przez zakład służby zdrowia upoważniony do ich rozpoznawania, rozpoznanie schorzenia jako choroby zawodowej jest objęte wykazem chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2009 r. Nr 105, poz. 869) - ocena narażenia zawodowego przeprowadzona przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej musi wykazać związek przyczynowy rozpoznanej choroby zawodowej z warunkami lub sposobem wykonywanej pracy. Dalej organ wyjaśnił, iż w sprawie Z. A. spełniona została tylko pierwsza przesłanka, to jest narażenie na nadmierny wysiłek głosowy w środowisku pracy. Wykonane badania diagnostyczne wykazały, iż w jego narządzie głosu nie występują zmiany organiczne w postaci guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych bądź niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, które dają podstawę do rozpoznania choroby zawodowej. Stwierdzone przez Wielkopolskie Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu Ośrodek w K. i Instytut Medycyny Pracy w Łodzi zmiany morfologiczno-czynnościowe nie mieszczą się w wykazie chorób zawodowych. Zatem brak jest, w ocenie organu, podstaw do stwierdzenia choroby o etiologii zawodowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Z. A. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, jako naruszających prawo. Skarżący, który nie zgodził się ze stanowiskiem wyrażonym w decyzji organu odwoławczego, zarzucił, że orzeczenie o braku podstaw do stwierdzenia u niego choroby zawodowej nastąpiło z naruszeniem zasad wyrażonych w § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 2009 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych. Skarżący sformułował pytanie dlaczego, skoro ustalenie etiologii [...] [wymienionego schorzenia] fałdów głosowych nie jest możliwe, to skutkami takiego stanu rzeczy został on obarczony, I dalej dlaczego: pracodawca nie zobowiązał go do kontrolowania i dokumentowania stanu jego narządu głosu; podczas okresowych badań profilaktycznych lekarz medycyny pracy nie udzielił skarżącemu stosownych pouczeń, dlaczego żaden z organów, w tym wyspecjalizowanych lekarzy laryngologów - foniatrów, nie wskazał jakie pozazawodowe, skoro zawodowe wykluczono, przyczyny doprowadziły do stwierdzonej u niego choroby; lekarze-orzecznicy nie dokonali skrupulatnej oceny warunków pracy skarżącego, sposobu wykonywania pracy i oceny narażenia zawodowego; nie przeprowadzono wnioskowanych przez skarżącego badań próby zmęczenia głosu oraz badań zmęczenia głosu z oceną analizy akustycznej; organy orzekające, powołując się na niedostatek źródeł dowodowych, nie zainicjowały takich sposobów ich poszukiwania, badań, które usunęłyby nierozstrzygnięte wątpliwości albo przynajmniej próbowały je rozstrzygać. W ocenie skarżącego, dostępne publikacje, z którymi się zapoznał, wskazują, iż [...] [wymienione schorzenie] fałdów głosowych są jedną z wtórnych zmian przerostowych i gdyby specjalista orzecznik osobiście przekonał się o warunkach w jakich przebiega lekcja [...] w klasie przeciętnej szkoły podstawowej lub gimnazjum, to nie miałby wątpliwości o istnieniu związku przyczynowo-skutkowego między warunkami pracy a narażeniem na chorobę zawodową. Skarżący ponowił pytanie czy rozpoznane u niego w czasie aktywności zawodowej schorzenia są chorobą zawodową wymienioną odpowiednio w pozycji 15.2 lub 15.2 wykazu chorób zawodowych. W ocenie skarżącego poza zakresem rozważań organu orzekającego pozostały warunki wykonywania przez niego pracy zawodowej, jak i właściwości osobnicze, jako mające wpływ na stan narządu głosu. Zdaniem skarżącego obowiązujące przepisy upoważniają do przyjęcia domniemania, że jeśli praca była wykonywana w warunkach narażenia na chorobę zawodową, to istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy jednostką chorobową a warunkami narażającymi na jej powstanie. Wykluczanie zawodowego charakteru schorzenia w takiej sytuacji wymaga wykazania, że chorobę tę spowodowały przyczyny niezwiązane z pracą albo szkodliwe warunki pracy nie mogły jej wywołać. W ocenie strony organ odwoławczy przyjął arbitralne, że skoro z orzeczenia lekarskiego nie wynika choroba zawodowa, to tym samym brak jest przesłanek do jej stwierdzenia przez organ. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Poznaniu podtrzymał dotychczasowe stanowisko, wnosząc o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Na rozprawie strony podtrzymały swoje stanowiska co do zaskarżonej decyzji. Skarżący podał, iż ma żal, że nie wyjaśniono przyczyn jego schorzenia, a przyczyny te wynikały z niewłaściwych warunków pracy, w szkołach nie było kontroli Sanepidu, nadto badania okresowe w przypadku skarżącego były fikcją. Pełnomocnik organu cofnął wniosek o zasądzenie kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się bezzasadna. Podstawę rozstrzygnięcia w omawianej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. Nr 24 poz. 141). Wedle art. 235(1) Kodeksu pracy, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w stosownym wykazie, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że jej przyczyna leży w działaniu czynników szkodliwych dla zdrowia, obecnych w środowisku pracy albo wynikających w związku ze sposobem jej wykonywania ("narażenie zawodowe"). W świetle art. 235(2) Kodeksu pracy, rozpoznanie choroby zawodowej u obecnego lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w powyżej opisanych warunkach albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem jednakże wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób. Szczegółowy tryb postępowania w zakresie stwierdzenia choroby zawodowej określa wyżej przywołane rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 237 § 1 Kodeksu pracy. Przepisy przedmiotowego rozporządzenia weszły w życie w dniu 3 lipca 2009 r. i obowiązywały zarówno w chwili wydawania decyzji przez organy obydwu instancji, jak w chwili wydawania orzeczenia lekarskiego nr [...]. Przywołane powyżej rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. ma charakter mieszany, to jest zawiera zarówno normy o charakterze materialnoprawnym, do jakich zaliczyć należy sam wykaz chorób zawodowych, jak i przepisy procesowe regulujące tryb postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych. Zgodnie z § 6 ust. 1 cytowanego aktu wykonawczego, właściwy lekarz wydaje orzeczenie lekarskie w przedmiocie choroby zawodowej w oparciu o wyniki przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentację medyczną pracownika, dokumentację przebiegu zatrudnienia i ocenę narażenia zawodowego. Jeżeli zgromadzony materiał dowodowy jest niewystarczający, lekarz może wystąpić do odpowiednich organów o uzupełnienie niezbędnych informacji (§ 6 ust. 2). Należy wskazać zarazem, iż wydane orzeczenie ma moc dowodową analogiczną do opinii sporządzonej przez biegłego. Organ jest związany wnioskami wyrażonymi w takim orzeczeniu, co jednak nie wyklucza konieczności dokonania oceny zaprezentowanych tam wywodów, wziąwszy w szczególności pod uwagę merytoryczność uzasadnienia oraz przekonujące wyjaśnienie wątpliwych okoliczności (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 października 2007 r. sygn. III SA/Wr 701/06, LEX nr 492040; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 marca 2009 r. sygn. akt IV SA/Po 467/08 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przedmiotowe rozporządzenie zastąpiło z dniem 3 lipca 2009 r. wcześniej obowiązujące rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115). Rozporządzenie w § 6 ust. 3 stanowi, iż ocenę narażenia zawodowego przeprowadza: 1) w związku z podejrzeniem choroby zawodowej - lekarz, który sprawuje profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, którego dotyczy podejrzenie; 2) w toku ustalania rozpoznania choroby zawodowej - lekarz zatrudniony w jednostce orzeczniczej, o której mowa w § 5 ust. 2 i 3; 3) w toku podejmowania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny. Treść ust. 4 tegoż paragrafu wskazuje, że ocenę narażenia zawodowego sporządza się na formularzu określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 237 § 4 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, przy wykorzystaniu dokumentacji gromadzonej zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 298(1) tej ustawy przez pracodawców i jednostki organizacyjne Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a także, jeżeli postępowanie dotyczy aktualnego zatrudnienia, na podstawie oceny przeprowadzonej bezpośrednio u pracodawcy z uwzględnieniem oceny ryzyka zawodowego. Na podstawie art. 237 § 4 pkt 1 Kodeksu pracy wydane zostało rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 1 sierpnia 2002 r. w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób (Dz.U. Nr 132, poz. 1121) określające w załączniku nr 4 wzór karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej. Obydwa rozporządzenia w wykazie chorób zawodowych pod pozycją 15. przewidują: Przewlekłe choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat: 1) guzki głosowe twarde, 2) wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych, jak również w pkt 3 nieco odmiennie opisują następujące schorzenie: rozporządzenie z 2009 r. wskazuje niedowład mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, a rozporządzenie z 2002 r. wskazuje niedowład mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. Okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, został dla powyższych schorzeń określony w rozporządzeniu z 2009 r. na dwa lata. Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw po temu wydaje w świetle § 8 ust. 1 przywołanego rozporządzenia z 2009 r. właściwy państwowy inspektor sanitarny na podstawie między innymi danych zawartych we wspomnianym orzeczeniu lekarskim. Wyliczenie to ma jednakże charakter przykładowy, gdyż ustawodawca w żaden sposób nie limituje możliwości przeprowadzania innych dowodów, o ile są one przydatne dla wykazania danej okoliczności. Organ powinien wręcz czuwać nad tym, by uzyskane środki dowodowe rzeczywiście przyczyniały się do wyjaśnienia sprawy Przedsiębrane czynności mogą w szczególności polegać na wystąpieniu do właściwych podmiotów z wnioskiem o udzielenia koniecznych informacji (§ 8 ust. 2). Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności niniejszej sprawy odnotować należy, że organy w toku postępowania należycie zebrały materiał dowodowy i dokonały jego całościowej oceny. W tym miejscu trzeba zwrócić uwagę, że przeprowadzone do czasu wejścia w życie nowego rozporządzenia dowody zachowują swoją skuteczność. W świetle § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 2009 r. w sprawie chorób zawodowych nie budzi wątpliwości stwierdzenie, iż czynności dowodowe dokonane pod rządem poprzedniego rozporządzenia pozostają w mocy. Tym bardziej też trudno podzielić argument skarżącego o wskazującego na braki postępowania administracyjnego. W tym miejscu zaznaczyć należy, iż ze wskazanych powyżej przepisów § 6 ust. 3 rozporządzenia z 2009 r. w sprawie chorób zawodowych wynika, że ocenę narażenia zawodowego w trakcie procedury stwierdzania chorób zawodowych przeprowadza się trzykrotnie, to jest przy podejrzeniu choroby zawodowej - przez lekarza zgłaszającego podejrzenie, w toku ustalania rozpoznania choroby zawodowej - przez lekarza jednostki orzeczniczej i w toku podejmowania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przez państwowego powiatowego inspektora sanitarnego. Taki stan rzeczy winien znaleźć odzwierciedlenie w aktach sprawy, w których powinny znajdować się wypełnione przez wskazane powyżej właściwe podmioty formularze karty oceny narażenia zawodowego. Przechodząc do rozważań o charakterze merytorycznym wskazać należy, iż choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne, a owe przewidywalne uszkodzenia zdrowia zostały ujęte w wykazie chorób zawodowych. Spełnienie przesłanki narażenia zawodowego w niniejszej sprawie nie wywołuje żadnych wątpliwości. Okoliczność ta nie była kwestionowana przez żadną ze stron postępowania. Odnosząc do kontrolowanej sprawy powyższe uwagi co do wymogu trzykrotnego przeprowadzenia oceny narażenia zawodowego należy zaznaczyć, iż pierwszą ocenę narażenia zawodowego w stosunku do skarżącego przeprowadzono w zakładzie pracy (k. 12-9 akt adm.), już po zgłoszeniu podejrzenia choroby zawodowej, co wobec faktu, że jest on emerytem nie było w sprawie obowiązkowe, skoro nie dotyczyło aktualnego zatrudnienia. Z kolei następna ocena narażenia zawodowego, już po odwołaniu się przez skarżącego od orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. wydanego przez Wielkopolskie Centrum Medycyny Pracy Ośrodek w K., została przeprowadzona w postępowaniu administracyjnym w dniu [...] lipca 2009 r. (k. 15 akt adm.) W konsekwencji powyższe uchybienie nie ma jednakże dla sprawy istotnego znaczenia, bowiem żadna z jednostek orzeczniczych ani żaden z organów Inspekcji Sanitarnej nie zakwestionowały faktu wykonywania pracy w warunkach narażenia zawodowego, a jedynie nie stwierdzili występowania u skarżącego takich schorzeń narządu głosu, które odpowiadałyby przewlekłej chorobie narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym (poz. 15 wykazu chorób zawodowych), co przełożyło się na negatywną decyzję w zakresie stwierdzenia choroby zawodowej. Orzeczenie lekarskie jednostki orzeczniczej II stopnia nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. (uzupełnione pismem/opinią z dnia [...] grudnia 2010 r. - k. 60/61 akt adm.) wprost wskazuje na okresy narażenia zawodowego w postaci nadmiernego wysiłku głosowego (k. 20 akt adm.), jednakże wobec wyników badań klinicznych nie stwierdza, iżby stwierdzone u skarżącego schorzenia były następstwem przewlekłego narażenia na nadmierny wysiłek głosowy. W konsekwencji tego rodzaju wada proceduralna nie mogła samoistnie doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270), bowiem nie mogła mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Organ odwoławczy w toku prowadzonego postępowania uzyskał uzupełnienia orzeczeń lekarskich jednostek orzeczniczych I i II stopnia. Przeprowadził ocenę tych podstawowych dla rozstrzygnięcia sprawy dowodów, stosownie do treści art. 77 § 1 i art. 80 kpa, uznając je za wyjaśniające kwestie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a wymagające wiedzy specjalistycznej, czemu też dał wyraz, jak tego wymaga art. 107 § 1 i 3 kpa, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania oceny dowodów przeprowadzonej przez organ administracji. Orzeczenie lekarskie specjalistycznej placówki medycznej - Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi zostało poprzedzone badaniami klinicznymi (wykonanymi dwukrotnie) przez zespoły lekarzy laryngologów-foniatrów, przeszkolonych z zakresu specyfiki chorób zawodowych narządu głosu. Rodzaj i metoda wykonanych badań, obraz kliniczny i opis stanu narządu głosu skarżącego i zmiany stwierdzone w drugim badaniu (hospitalizacja w dniu [...] marca 2010 r.) w stosunku do stanu stwierdzonego podczas pierwszej hospitalizacji w dniu 19 listopada 2009 r. jednoznacznie wynikają z (uzupełnionego) orzeczenia lekarskiego nr [...]. Wniosek, jaki wypływa z tego orzeczenia, wskazuje, iż nie zostały u skarżącego stwierdzone zmiany morfologiczno-czynnościowe charakterystyczne dla skutków przewlekłego narażenia na nadmierny wysiłek głosowy, w tym wtórnych zmian przerostowych. W świetle ustalonego przez organy stanu faktycznego - znajdującego pełne oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym - nie powinna budzić wątpliwości ani okoliczność występowania w środowisku pracy czynników szkodliwych dla zdrowia (narażenia zawodowego - narażenia na nadmierny wysiłek głosowy), ani też okoliczność, że pomimo występowania narażenia zawodowego stwierdzony u skarżącego stan narządu głosu nie uzasadnia orzeczenia o stwierdzeniu u niego choroby zawodowej narządu głosu zapisanej pod poz. 15 w wykazie chorób z 2009 r. Wbrew zarzutom skargi, wyjaśnienie etiologii [...] [schorzenia] fałdów głosowych nie miały decydującego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. W ocenie Sądu podstawowe znaczenie dla sprawy ma wykluczenie u skarżącego występowania takich schorzeń, które odpowiadałyby chorobie zawodowej narządu głosu, a nie w ogóle poszukiwanie przyczyn jakichkolwiek schorzeń czy objawów chorobowych narządu głosu skarżącego. Jednostka orzecznicza II stopnia w piśmie uzupełniającym z dnia [...] grudnia 2010 r. wyjaśniła trudność w ustaleniu etiologii usuniętego [...] [schorzenia], między innymi wyjaśniła, iż badanie histopatologiczne usuniętego [...] [schorzenia] nie daje podstaw do ustalenia etiologii zmiany patologicznej [...] fałdu głosowego jako następstwa przewlekłego narażenia na nadmierny wysiłek głosowy. Wbrew zarzutowi skargi jednostka orzecznicza II stopnia stwierdziła, iż podczas badań nie stwierdzono występowania [...] [wymienionego schorzenia], co świadczy o skutecznym wyleczeniu tego schorzenia bez cech dysfunkcji głośni (jak wynika z załączonej dokumentacji oraz wyników badań diagnostyczno - orzeczniczych). Skarżący, u którego występują określone schorzenia narządu głosu, jest żywotnie zainteresowany w uzyskaniu korzystnego orzeczenia i wydania pozytywnej decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej, jednakże to nie jego subiektywne przekonanie, lecz obiektywnie przeprowadzone dowody w postępowaniu administracyjnym, w szczególności orzeczenia lekarskie uprawnionych jednostek orzeczniczych z zakresu medycyny pracy, stanowią podstawę do rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej. W tym stanie rzeczy, rozstrzygając w granicach przedmiotowej sprawy, Sąd wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, nie znalazł podstaw do wzruszenia zaskarżonej decyzji ani decyzji ją poprzedzającej. W konsekwencji Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.