II SA/Po 200/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2009r. sprawy ze skargi J. Ł. na uchwałę Rady Miejskiej w T. z dnia [..] Nr [..] w przedmiocie likwidacji szkoły podstawowej oddala skargę /-/ M. Kwiecińska /-/ B. Drzazga /-/ W. Batorowicz Uchwałą z dnia 16 stycznia 2009r. Nr XLI/238/2009 Rada Miejska w Trzemesznie na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h) ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991r. (Dz. U. z 2004r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) oraz art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2005r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 ze zm.) zlikwidowała z dniem 31 sierpnia 2009r. Szkołę Podstawową w J . J. Ł. po uprzednim bezskutecznym wezwaniu Rady Miejskiej w Trzemesznie do usunięcia naruszenia prawa wniosła skargę na powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu skargi podniosła, iż wbrew art. 20 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym sesję nadzwyczajną, na której podjęto przedmiotową uchwałę zwołał nie Burmistrz, a jego zastępca. W takiej sytuacji Przewodniczący Rady powinien, po otrzymaniu nieprawidłowego wniosku, odmówić zwołania sesji w tym trybie. Jeżeli Przewodniczący Rady chciał zwołać sesję nadzwyczajną z uwagi na pilność sprawy powinien poinformować Zastępcę Burmistrza, że taką sesję można zwołać na wniosek 1/4 składu Rady. Zdaniem skarżącej bez znaczenia przy tym jest, że Burmistrz, który w tym czasie był chory, co uniemożliwiało mu wykonywanie obowiązków służbowych, udzielił swemu zastępcy upoważnienia do złożenia wniosku o zwołanie sesji nadzwyczajnej. Upoważnienie to nie ma żadnego umocowania prawnego w tej konkretnej sytuacji, bowiem sesja w dniu 16 stycznia 2009r. była zwołana przez osobę nieuprawnioną. Skarżąca podkreśliła, iż sprawa likwidacji szkoły jest bardzo ważna dla nauczycieli, dzieci i rodziców dzieci uczęszczających do szkoły, a więc gmina w tym względzie powinna zachowywać procedury wskazane w ustawie o samorządzie gminnym. Ponadto zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym podjęcie uchwały na sesji zwołanej przez nieuprawnioną osobę powoduje nieważność uchwały (wyrok NSA z 10.01.2000r., II SA 1244/01, wyrok z dnia 31.10.2000r. II SA 1741/00). W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Trzemesznie wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącej kosztów postępowania sądowego. Organ wyjaśnił, że Zastępca Burmistrza składając Przewodniczącemu Rady Miasta Trzemeszna wniosek o zwołanie nadzwyczajnej sesji rady działał w imieniu i na rzecz Burmistrza, który to w dniu składania wniosku z uwagi na chorobę nie mógł uczynić tego osobiście. Ponadto złożenie wniosku o zwołanie sesji nadzwyczajnej w sprawie likwidacji szkół m.in. w J. poprzedzała szeroko opisywana w mediach debata publiczna, w której uczestniczył Burmistrz Miasta i Gminy Trzemeszno. Projekt uchwały w sprawie likwidacji szkoły przed złożeniem go na sesji Rady został skierowany przez Burmistrza do konsultacji społecznych, w tym do zaopiniowania przez związek zawodowy reprezentujący nauczycieli zatrudnionych w tejże w szkole. Dodatkowo przed sesją nadzwyczajną, na której podjęto uchwałę o likwidacji szkoły, projekt uchwały omawiany był w ramach komisji Rady Miejskiej, gdzie K. D., Burmistrz Trzemeszna przedstawił ów projekt jako własny. Projekt ten Burmistrz przedstawił również na sesji nadzwyczajnej w dniu 16 stycznia 2009r. Powyższe fakty potwierdzają zatem, że Zastępca Burmistrza złożył wniosek o zwołanie sesji nadzwyczajnej w imieniu Burmistrza Trzemeszna i za jego zgodą. Rada Miasta podniosła również, że zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym naruszenie interesu prawnego musi nastąpić poprzez podjęcie uchwały. Stąd też naruszenie interesu prawnego osoby składającej wezwanie do usunięcia naruszenia prawa musi wynikać z treści konkretnej, podjętej uchwały rady gminy o oznaczonej treści. Tymczasem skarżąca podnosi tylko i wyłącznie zarzut formalny - zwołania sesji w dniu 16 stycznia 2009r. przez osobę nieuprawnioną. Zatem skarżąca wzywając do usunięcia naruszenia prawa nie wskazała w jaki sposób doszło do naruszenia jej indywidualnego interesu prawnego wynikającego z przepisów prawa materialnego. Ponadto, zdaniem organu, procedura likwidacji Szkoły Podstawowej w J. została przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Na rozprawie w dniu 13 maja 2009r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, że dziecko skarżącej nie uczęszcza do szkoły w J. Jednocześnie przedłożył Sądowi listę z nazwiskami i podpisami rodziców uczniów szkoły w J., oświadczając, iż lista ta została sporządzona i dołączona do skargi z dnia 23 stycznia 2009r. Podał też, że był pewien, iż lista z podpisami rodziców dzieci uczęszczających do szkoły w J. zostanie dołączona do skargi i że skarżąca reprezentuje wszystkich rodziców. Poinformował też Sąd, że skarżąca może przedłożyć upoważnienie od wszystkich rodziców do działania w ich imieniu w niniejszej skardze, stąd wnosi o ich dopozwanie. Wskazał, że rodzice uczniów szkoły w J. mają legitymację w zaskarżeniu niniejszej uchwały, gdyż przeniesienie dzieci do szkoły w Trzemesznie zmieni ich dotychczasowy tryb życia, bowiem dzieci będą musiały być dowożone. Ponadto jego zdaniem skarżąca ma interes prawny do kwestionowania zaskarżonej uchwały, ponieważ brała udział w sesji Rady Miejskiej Trzemeszna w dniu 16 stycznia 2009r., na której ją podjęto. Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi, podając że skarżąca w skardze wskazała jedynie siebie jako skarżącą. Ze skargi nie wynika, że J.Ł. jest pełnomocnikiem innych osób. Organ wskazał, że załączona przez pełnomocnika skarżącej w dniu rozprawy lista rodziców uczniów uczęszczających do szkoły w J. nie została dołączona do skargi w niniejszej sprawie. Sąd postanowieniem wydanym na rozprawie odrzucił wniosek skarżącej w przedmiocie dopozwania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna, albowiem skarżąca J. Ł. nie wykazała, by zaskarżona uchwała w jakikolwiek sposób naruszała jej interes prawny. Niniejsza skarga została wniesiona w oparciu o przepis art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), dalej: u.s.g., zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Wskazać należy, iż zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007r. II OPS 2/07 (ONSAiWSA z 2007, nr 3, poz. 60) przepis art. 53 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Oznacza to, że skarga w niniejszej sprawie winna była zostać wniesiona w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Stwierdzić należy, że skarżąca zarówno zachowała tryb, jak i termin do wniesienia skargi. Z akt sprawy wynika, że J. Ł. pismem z dnia 23 stycznia 2009r. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi Rada Miasta i Gminy Trzemeszno podjęła uchwałę z dnia 25 lutego 2009r. Nr XLIII/252/2009, w której uznała wezwanie za bezzasadne, następnie zaś w dniu 3 marca 2009r. J. Ł. wniosła skargę do tutejszego Sądu. W tej sytuacji, zważywszy na treść art. 101 ust. 1 u.s.g., Sąd zobowiązany był poddać analizie legitymację skargową J. Ł. Warunkiem bowiem skuteczności skargi wniesionej na podstawie tego przepisu musi być naruszenie przez zaskarżoną uchwałę interesu prawnego lub uprawnienia skarżącej. Wyjaśnić należy, iż powołany przepis stanowi lex specialis w odniesieniu do ogólnej normy art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) określającej podmioty, którym przysługuje legitymacja skargowa, gdy w odmienny sposób wywodzi legitymację skargową z interesu prawnego. Jeżeli bowiem w art. 50 p.p.s.a., legitymacja powiązana jest z interesem prawnym, to w art. 101 ust. 1 u.s.g. jest powiązana z naruszeniem interesu prawnego. Dlatego strona inicjująca postępowanie sądowe w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. musi się wykazać nie tylko samym interesem prawnym, lecz również jego naruszeniem (W. Kisiel [w:] Komentarzu do ustawy o samorządzie gminnym pod red. P. Chmielnickiego, Warszawa 2007, s. 714-715). Skarżąc uchwałę organu gminy na podstawie powołanego przepisu skarżący musi wykazać istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą a jego indywidualną sytuacją prawną. Musi on udowodnić, że zaskarżona uchwała naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną, pozbawia go przykładowo pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Interes prawny skarżącego musi zatem wprost wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę (por. wyrok WSA w Warszawie z 1.06.2005r. II SA/Wa 1928/04, Legalis; wyrok NSA z 3.09.2004r. OSK 476/04, ONSAiWSA 2005, nr 1, poz. 2). Mając na uwadze przedmiot sprawy stwierdzić można, iż relatywnie łatwo jest wykazać legitymację skargową rodzicom uczniów szkoły gminnej, która ulega likwidacji. Rodzice ci są zawiadamiani o zamiarze likwidacji szkoły, ich dzieciom należy zapewnić możliwość kontynuowania nauki (art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004r. Nr 256, poz. 2572). Nie ma wątpliwości, że uchwała o likwidacji szkoły ingeruje w interesy prawne rodziców i podmiotowe prawo uczniów do nauki. Dlatego legitymacja skargowa takich rodziców nie jest nigdy kwestionowana przed sądem administracyjnym. Natomiast Komitet Rodzicielski, czy też inne podmioty nie mogą być uznani za strony tego postępowania (W. Kisiel [w:] Komentarzu do ustawy o samorządzie gminnym pod red. P. Chmielnickiego, Warszawa 2007, s. 717). W ocenie Sądu legitymacji skargowej nie można również odmówić nauczycielom likwidowanej szkoły. Podzielić trzeba pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 19 marca 2009r. IV SA/Po 398/08 (dostępne na stronie internetowej: www.nsa.gov.pl ), w którym uznano, że stwierdzenie nieważności takiej uchwały skutkować może uwzględnieniem powództwa każdego z nauczycieli o przywrócenie do pracy. Naruszenie interesu prawnego, mającego oparcie w prawie pracy, ma również charakter materialny, bowiem nauczyciel otrzymywał za swą pracę wynagrodzenie od swego dotychczasowego pracodawcy, gromadził składki z tytułu ubezpieczenia społecznego na poczet świadczeń emerytalno-rentowych, czy też miał opłacane składki na ubezpieczenie zdrowotne. Przechodząc do oceny niniejszej sprawy stwierdzić należy, że wnosząc przedmiotową skargę J.Ł. w żaden sposób nie wykazała, by uchwała Rady Miasta i Gminy Trzemeszno z dnia 16 stycznia 2009r. w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej w J. naruszała jej interes prawny. Co więcej na rozprawie w dniu 13 maja 2009r. pełnomocnik skarżącej podał, że skarżąca nie jest rodzicem żadnego z uczniów likwidowanej szkoły. Wskazał jednocześnie, że interesu prawnego do wniesienia skargi upatruje w tym, że skarżąca wniosła przedmiotową skargę w imieniu rodziców uczniów. W dowód powyższego pełnomocnik skarżącej przedłożył Sądowi listę zawierającą imiona i nazwiska osób (wraz z ich podpisami), które rzekomo skarżąca reprezentuje. Jednocześnie zapewnił, że skarżąca może przedłożyć upoważnienie od wszystkich rodziców do działania w ich imieniu w niniejszej skardze i w związku z tym wniosła o dopozwanie osób wymienionych w piśmie złożonym w toku rozprawy. Wniosek o dopozwanie został odrzucony, bowiem ustawa z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje takiej instytucji prawnej. Zdaniem Sądu ze skargi wniesionej w niniejszej sprawie nie wynika, by J. Ł. wniosła ją w imieniu innych osób. W rubrum skargi określiła ona siebie jako skarżącą, a na wezwanie Sądu, podpisała się pod skargą jako skarżąca. Oceny, że to J. Ł. występuje w niniejszej sprawie w roli skarżącej nie zmienia również fakt, że do wezwania skierowanego do Rady Miejskiej Trzemeszna do usunięcia naruszenia prawa z dnia 23 stycznia 2009r. skarżąca dołączyła listę rodziców uczniów szkoły w J. z ich podpisami, a w jego treści wskazała, że wnosi je w swoim imieniu i w imieniu tychże rodziców. Zgodnie bowiem z treścią art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, co oznacza, że powinna m.in. - stosownie do przepisu art. 46 § 1 pkt 1 i 4 p.p.s.a. - zawierać imię i nazwisko stron i ich pełnomocników oraz podpisy stron albo ich pełnomocników. Skoro więc w skardze J. Ł. jednoznacznie wskazała, że tylko ona jest stroną skarżącą, brak było podstaw do uznania, że wnosi ją w czyimś imieniu. Mając zatem na względzie, że skarżąca nie wykazała w jaki sposób zaskarżona uchwała narusza jej interes prawny skargę należało na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalić. Stąd orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ M. Kwiecińska /-/ B. Drzazga /-/ W. Batorowicz