II SA/Po 206/17

WyrokWSA w Poznaniu2017-06-07

Skład orzekający: Elwira Brychcy, Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Tomasz Świstak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustalenie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, złożony po terminie określonym w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, może zostać uwzględniony?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o ustalenie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, złożony po terminie określonym w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nie może zostać uwzględniony, ponieważ termin ten ma charakter terminu prawa materialnego, który wygasa i nie podlega przywróceniu ani przedłużeniu. Brak wiedzy strony o przejściu własności nieruchomości lub o braku wydania decyzji przez wojewodę nie wpływa na bieg tego terminu.
Stan faktyczny
Skarżący B. K. i L. K. domagali się ustalenia odszkodowania za nieruchomość, która z mocy prawa przeszła na własność Gminy M. w dniu 1 stycznia 1999 r. jako grunt zajęty pod drogę publiczną. Organy administracji odmówiły ustalenia odszkodowania, wskazując na złożenie wniosku po upływie ustawowego terminu (31 grudnia 2005 r.). Skarżący argumentowali, że dowiedzieli się o utracie własności dopiero z decyzji Wojewody z 2015 r. i że ich sąsiadka otrzymała odszkodowanie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi B. K. i L. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] 2016 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za nieruchomość; oddala skargę Starosta P. decyzją z dnia [...] 2016 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, po rozpoznaniu wniosku B. K. i L. K. odmówił ustalenia odszkodowania za utracone prawo własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb M., arkusz mapy [...], działka nr [...] o pow. 0,0027 ha, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...], stanowiącej w dniu 31 grudnia 1998 r. współwłasność B. K. i L. K. w równych udziałach. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż wnioskiem z dnia 9 sierpnia 2016 r. (data wpływu 18 sierpień 2016 r.), uzupełnionym następnie pismem z dnia 10 sierpnia 2016 r. (data wpływu 2 wrzesień 2016 r.) B. K. i L. K. wystąpili o ustalenie odszkodowania za utracone prawo własności wyżej opisanej nieruchomości - w trybie art. 73 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Dalej organ przytoczył treść art. 73 ust 1 i 4 powołanej wyżej ustawy, a następnie wskazał, iż Wojewoda decyzją z dnia 21 grudnia 2015 r., znak [...] orzekł, że część nieruchomości położonej w M., w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiącej fragment ulicy [...] (obecnie ulica [...]), zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] Sądu Rejonowego w Ś., w dniu 31 października 1998 r. stanowiącej współwłasność w [...] części udziału p. B. K. (zd. Strauss) oraz w [...] części udziału p. L. K., oznaczonej geodezyjnie: obręb M., arkusz mapy 43, działka nr [...], która w projekcie podziału, stanowiącym integralną część niniejszej decyzji, została oznaczona jako działka nr [...] o pow. 0,0027 ha i pozostającej w tej dacie we władaniu Gminy M., z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się z mocy prawa, własnością Gminy M., jako grunt zajęty pod drogę publiczną - drogę gminną. Powyższa decyzja stała się ostateczna z dniem 8 stycznia 2016 r. Mając powyższe na względzie Starosta wyjaśnił, iż w niniejszej sprawie roszczenie z art. 73 ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną wygasło, bowiem wniosek B. K. i L. K. zostały złożony po upływie przewidzianego prawem terminu. Nie można zatem skutecznie powołać się na roszczenie, które wygasło z dniem 31 grudnia 2005 r. Termin, o którym mowa w art. 73 ust. 4 ww. ustawy ma charakter terminu prawa materialnego, co oznacza, że termin ten nie może być na wniosek strony ani z urzędu przedłużany, skracany bądź przywracany. Wskazano przy tym na wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia: 14 marca 2000 r. sygn. akt P 5/99, 20 lipca 2004 r. sygn. akt 11/02 oraz 19 maja 2011 r. sygn. akt K 20/09, w których stwierdzono, iż art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną jest zgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. W tej sytuacji Starosta uznał, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostaje twierdzenie wnioskodawców, iż wniosek o ustalenie odszkodowania z dnia 9 sierpnia 2016 r. nie jest spóźniony, z uwagi brak wcześniejszej wiedzy o przejściu własności należącej do nich nieruchomości na rzecz Gminy M.. Odwołanie od powyższej decyzji do Wojewody wnieśli B. i L. K., domagając się przyznania im należnego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Wskazali, iż wywłaszczona nieruchomość nie jest zagospodarowana jako droga publiczna. Ponadto, dopiero z decyzji Wojewody z dnia 21 grudnia 2015 r. dowiedzieli się o utracie przysługującego im prawa własności i przysługujących im roszczeniach odszkodowawczych, których nikt nigdy nie zaspokoił. Zdaniem wnoszących odwołanie zostali oni pokrzywdzeni z naruszeniem wszelkich zasad państwa prawa. Wojewoda decyzją z 22 grudnia 2016 r. o nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z przepisem art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1994 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, stają się z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Wypłatę odszkodowania reguluje natomiast przepis art. 73 ust. 4 tej ustawy, zgodnie z którym ustalane i wypłacane jest ono według zasad i trybu określonego w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości, złożony w okresie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r. Po upływie lego okresu roszczenie to wygasa. Dalej Wojewoda, powołując się na szereg orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego oraz sądów administracyjnych wyjaśnił, iż ww. art. 73 ust. 4 tworzy mechanizm regulujący wywłaszczanie nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, który powoduje pewne ograniczenie ekwiwalentności odszkodowania. Prowadzi do tego zarówno odsunięcie w czasie możliwości złożenia wniosku o wypłatę odszkodowania, ograniczenie okresu dochodzenia roszczenia, jak też brak określenia terminu zapłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oraz wyłączenie z zakresu czasowego waloryzacji okresu między dniem utraty własności a dniem ustalenia odszkodowania. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 20 lipca 2004 r. o sygn. akt SK 11/02 stwierdził, że rozwiązanie to pozostaje w granicach wyznaczonych przez konstytucyjny wymóg przyznania słusznego odszkodowania, którego słuszność mierzy się nie tylko interesami podmiotu wywłaszczanego, lecz również znanymi ustawodawcy możliwościami władzy publicznej w zakresie sprostania wymaganiom związanym z uregulowaniem sytuacji prawnej nieruchomości zajętych pod drogi publiczne. Wojewoda wskazał nadto, iż okoliczność, że stan prawny zajętej pod drogę nieruchomości nie został w dacie zakończenia biegu terminu do ewentualnego w wniesienia wniosku o przyznanie odszkodowania uregulowany - wojewoda nie wydał decyzji, o której mowa w art. 73 ust. 3 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną - nie ma żadnego wpływu na bieg terminu do złożenia wniosku o wypłatę odszkodowania. Przekroczenie ustawowo określonego terminu do złożenia wniosku o ustanie i wypłatę odszykowania wyklucza ustalenie tego odszkodowania. Zaznaczono, iż postępowanie w kwestii odszkodowania może być wszczęte jedynie na wniosek. Odnosząc się do twierdzeń strony dotyczących nieutwardzenia gruntu zajętego pod drogę publiczną Wojewoda wskazał, iż ustawa z 21 marca 1985 r. o drogach publiczny nie przewiduje, że droga gminna musi posiadać cechę drogi utwardzonej. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, iż wniosek o ustalenie odszkodowania nie został złożony w terminie, o którym mowa w art. 73 ust 4 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną Tym samym roszczenie o ustalenie odszkodowania wygasło. Termin określony w art. 73 ust. 4 ma charakter terminu zawitego prawa materialnego i nie podlega przywróceniu niezależnie od daty wydana przez Wojewodę deklaratoryjnej decyzji potwierdzającej jedynie okoliczność zmiany właściciela przedmiotowego gruntu, dokonanej z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli B. i L. K., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przyznanie wnioskowanego odszkodowania. Skarżący wskazali, iż dopiero z ostatecznej decyzji Wojewody z dnia 21 grudnia 2015 r. dowiedzieli się o wywłaszczeniu i możliwości ubiegania się o odszkodowanie. Zdaniem skarżących odmawianie im prawa do słusznego odszkodowania za wywłaszczony grunt narusza zasady współżycia społecznego, jest dowodem wykorzystywania prawa sprzecznie z jego przeznaczeniem oraz narusza ich ważny interes prawny jako wywłaszczonych bez odszkodowania obywateli, będących wcześniej właścicielami gruntowymi i płacącymi podatki gruntowe, co w państwie prawa nie powinno mieć miejsca. Skarżący wskazali przy tym, iż ich bezpośrednia sąsiadka uzyskała w 2013 r. odszkodowanie za grunt przejęty z mocy prawa na ten sam cel. Powyższe, zdaniem skarżących, świadczy o rażąco nierównym traktowaniu obywateli mających tożsame prawa do odszkodowania. Skarżący wnieśli przy tym o przeprowadzenie dowodu z akt postępowania dotyczących przyznania odszkodowania ich sąsiadce I. I. oraz powołanie jej na świadka . Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2016 r., poz. 1066 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j: Dz. U. 2016, poz. 718 j.t. dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzji organu pierwszej instancji (Starosty Poznańskiego) o odmowie ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą z mocy prawa pod drogę publiczną. Materialnoprawną podstawą decyzji organów obu instancji były przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. z 1998 r. nr 133, poz. 872 ze zm.). Zgodnie z art. 73 ust. 1 powołanej ustawy nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, wypłaca gmina - w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi, lub Skarb Państwa - w odniesieniu do pozostałych dróg (ust. 2) Podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości, o których mowa w ust. 1, jest ostateczna decyzja wojewody (ust. 3). Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 i 2, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa (ust. 4). Analiza powyższych przepisów prowadzi, w pierwszej kolejności, do wniosku, iż właściciele nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, które na podstawie art. 73 ustawy stały się z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, mogą dochodzić jedynie odszkodowania przewidzianego w tych przepisach, zachowując wskazany w nim tryb. Pierwszym warunkiem ustalenia i wypłaty odszkodowana jest złożenie wniosku przez dotychczasowego właściciela/właścicieli nieruchomości. Drugim jest zachowanie terminu do złożenia tego wniosku , który ustawodawca określił ściśle wskazując dwie graniczne daty – 1 stycznia 2001 r. i 31 grudnia 2005 r. Wskazanie w omawianym przepisie terminu do składania wniosków ma takie znaczenie, że nie można było złożyć skutecznie wniosku przed dniem 1 stycznia 2001 r., a po dniu 31 grudnia 2005 r. roszczenie o odszkodowanie wygasło (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 maja 2013 r., sygn. akt I OSK 2258/11; z dnia 1 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 394/06; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1611/10; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Po 558/08 - wszystkie opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Termin określony w przepisie art. 73 ust. 4 powołanej ustawy jest terminem zawitym prawa materialnego, co oznacza, że nie może być przywrócony, a wniosek złożony po tym terminie powoduje, że roszczenie o ustalenie i wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość wygasa, niezależnie od tego, z jakich powodów strona nie dochowała temu terminowi. Dla biegu terminów prawa materialnego nie są bowiem istotne przyczyny jego uchybienia. W konsekwencji też złożenie wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania poza ustawowym terminem oznacza niemożność uwzględnienia roszczenia. Jak słusznie zauważyły organy obu instancji, w tym zakresie orzecznictwo sądów administracyjnych jest jednolite i ugruntowane (patrz. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 maja 2014 r. o sygn. akt I OSK 2730/12 - opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego bez znaczenia pozostaje również okoliczność występująca w rozpatrywanej sprawie, iż w dacie zakończenia biegu terminu do ewentualnego wniesienia wniosku o przyznanie odszkodowania stan prawny zajętej pod drogę nieruchomości nie został jeszcze uregulowany, tj. wojewoda nie wydał decyzji, o której mowa w art. 73 ust. 3 ustawy – miało to miejsce w dniu 21 grudnia 2015 r. W wyroku z dnia 15 września 2009 r., sygn. akt P 33/07, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 73 ust. 4 powoływanej wyżej ustawy, w zakresie, w jakim określa termin wygaśnięcia roszczenia o odszkodowanie bez powiązania z faktem i datą wydania decyzji, o której mowa w art. 73 ust. 3 tej ustawy, jest zgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, Trybunał stwierdził, iż art. 73 powoływanej ustawy nie przewiduje bezpośredniego związku pomiędzy postępowaniem wojewody w sprawie potwierdzenia wywłaszczenia, a sprawą odszkodowawczą prowadzoną przez starostę. Nie wprowadza też obowiązku legitymowania się ostateczną decyzją wojewody do zgłoszenia zamiaru uzyskania odszkodowania. Zaznaczył, iż wniosek byłego właściciela nieruchomości o odszkodowanie ma dwojaki charakter. Po pierwsze stanowi oświadczenie, że były właściciel domaga się odszkodowania za wywłaszczenie. Art. 73 ust. 4 przepisów wprowadzających przesądza bowiem, że odszkodowanie przysługuje tylko na żądanie uprawnionej osoby. Po drugie, wniosek stanowi żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania. Dla samego zgłoszenia roszczenia odszkodowawczego, stanowiącego oświadczenie o skorzystaniu z prawa do odszkodowania, nie jest potrzebne uprzednie uzyskanie decyzji wojewody. Dalej Trybunał wywiódł, że decyzja wojewody konkretyzuje przedmiot wywłaszczenia dokonanego na mocy art. 73 ust. 1 przepisów wprowadzających - tj. obszar nieruchomości przejętej na własność podmiotu publicznego, która może stanowić ewidencyjną działkę gruntu lub jej część. Bez uzyskania ostatecznej decyzji wojewody nie będzie więc możliwe ustalenie wysokości odszkodowania. To znaczy, że decyzja, o której mowa w art. 73 ust. 3 przepisów wprowadzających, stanowi dla sprawy odszkodowawczej zagadnienie wstępne wymagające rozpatrzenia przez inny organ administracji publicznej - wojewodę. Jeżeli w konkretnej sprawie przed złożeniem wniosku odszkodowawczego nie została wydana decyzja wojewody, to postępowanie administracyjne w sprawie określenia i wypłaty odszkodowania powinno zostać zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Z powyższego wynika, iż Trybunał wprost skonstatował, że zawieszenie postępowania jest możliwe, jednakże odnosi się ono do sytuacji, gdy zostało wszczęte postępowanie o odszkodowanie za przejęcie nieruchomości pod drogę, a jeszcze nie zapadła decyzja wojewody o przejęciu drogi na rzecz Skarbu Państwa, czy jednostki samorządu terytorialnego. W analizowanej sytuacji mamy natomiast do czynienia z sytuacją odwrotną, albowiem "postępowanie odszkodowawcze" zainicjowano już po decyzji Wojewody. Przede wszystkim jednak, na co wskazywano już uprzednio, wniosek o wydanie decyzji odszkodowawczej został złożony po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia, co automatycznie go dyskwalifikowało. Zwrócić należy, uwagę, iż Trybunał Konstytucyjny jeszcze dwukrotnie wypowiadał się w kwestii zgodności art. 73 ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną z Konstytucją RP (wyroki: z dnia z 14 marca 2000 r., sygn. akt P 5/99, z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt SK 11/02 oraz z dnia 19 maja 2011 r. o sygn. akt K 20/09) i za każdym razem stwierdził, że zawarty w art. 73 ustawy mechanizm potwierdzenia wywłaszczenia i uzyskania odszkodowania jest poprawny systemowo i nie ogranicza ochrony praw należnych byłym właścicielom. Trybunał Konstytucyjny zaaprobował ustanowiony w art. 73 ust. 4 przepisów wprowadzających okres przedawnienia prawa do złożenia wniosku o odszkodowanie jak i to, że żądanie takie następuje na wniosek podmiotu uprawnionego. Reasumując, jako niezasadny należy uznać podniesiony w skardze argument, że skarżący nie posiadali wiedzy co do faktu ich wywłaszczenia z mocy prawa z uwagi na nieujawnienie tej okoliczności w księgach wieczystych. Decyzja wydana na podstawie art. 73 ust. 3 ustawy, będąca podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości, ma bowiem charakter deklaratoryjny i potwierdza jedynie stan faktyczny zaistniały w dniu 31 grudnia 1998 r., o czym strona skarżąca dbając właściwie o swoje interesy winna była wiedzieć. Ponadto, z określonej art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego zasady udzielania informacji w toku postępowania administracyjnego, nie można wywodzić tak daleko idących dla organu obowiązków, aby informował skarżących o przysługującym jej prawie do żądania odszkodowania, o którym mowa art. 73 ust. 4 powołanej ustawy, zwłaszcza w sytuacji gdy przepisy tej ustawy nie nakładały na organy takiego obowiązku. Dopiero skierowane do organu żądanie skarżących o wypłatę odszkodowania wywołało skutek w postaci wszczęcia postępowania administracyjnego, w toku którego organ był zobowiązany do udzielania informacji zgodnie z art. 9 k.p.a. Sąd nie uwzględnił także wniosku strony o zapoznanie się z dokumentacją z zgromadzoną w postępowaniu o odszkodowanie za przejętą z mocy prawa nieruchomość należącą do ich sąsiadki I. I. oraz przesłuchanie tejże w charakterze świadka. Po pierwsze zauważyć należy, iż w świetle art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z brzmienia tego przepisu wynika, iż w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie przeprowadza się dowodu z przesłuchania świadków, natomiast przeprowadzenie dowodu z dokumentu Sąd może dopuścić jednie w sytuacji, gdy bez danego dokumentu nie jest możliwe rozstrzygniecie istniejących w sprawie wątpliwości. W przedmiotowej sprawie Sąd nie miał takich wątpliwości. Sąd nie dopatrzył się jakichkolwiek uchybień organów obu instancji w ustaleniu stanu faktycznego oraz prawnego przedmiotowej sprawy. Strona skarżąca w żaden sposób nie wykazała lub chociaż uprawdopodobniła, iż jej wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną z mocy prawa nieruchomość został złożony w terminie określonym w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Wskazać także należy, iż z faktu przyznania bezpośredniej sąsiadce skarżących odszkodowania za zajętą z mocy prawa nieruchomość nie można wyprowadzać wniosku o istnieniu skutecznego roszczenia odszkodowawczego po stronie skarżących. Jak wskazano wyżej, uwzględnienie wniosku o przyznanie odszkodowania, o którym mowa w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, wymagało złożenia stosownego wniosku w terminach określonych w art. 73 ust. 4 powołanej ustawy i warunek ten nie został w niniejszej sprawie spełniony. Natomiast kwestia czy został on spełniony w przypadku sąsiadki skarżących pozostaje po za granicami niniejszej sprawy i nie podlega ocenie Sądu w niniejszym postępowaniu. Zaznaczyć też należy, iż zaskarżona decyzja nie ma charakteru uznaniowego, a organy w przypadku niedochowania terminów określonych w art. 73 ust. 4 powołanej ustawy nie mogły uwzględnić wniosku skarżących. Za prawidłowe Sąd uznał również stanowisko Wojewody, iż z faktu braku utwardzenia nawierzchni drogi nie można skutecznie wywodzić, iż nie mogło dojść do przejęcia nieruchomość przez gminę w trybie ww. przepisów. Przepis art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1994 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, stanowi o nieruchomościach pozostających w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajętych pod drogi publiczne. Z akt sprawy wynika, że sporna działka nr [...] jest częścią nieruchomości stanowiącej drogę publiczną - drogę gminną. W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło