II SA/Po 213/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2013 r. Nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego I. oddala skargę, II. przyznaje adwokatowi A.O. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych 20/100) w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) tytułem podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia [...] 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpatrzeniu odwołania K. G. od decyzji wydanej z upoważnienia Wójta Gminy D. z dnia 4 października 2013 r. w sprawie przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem W. G. w okresie korzystania z urlopu wychowawczego od 1 listopada 2013 r. do 30 kwietnia 2014 r. w kwocie 400 zł miesięcznie, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zaskarżoną decyzją organ pierwszej instancji, po rozpoznaniu wniosku K. G. z dnia 16 września 2013 r., przyznał zasiłek rodzinny na dzieci: W. ur. 2 sierpnia 2010 r. i K. ur. 2 sierpnia 2010 r. w wysokości 77 zł miesięcznie na każde dziecko na okres od dnia 1 listopada 2013 r. do 31 października 2013 r. oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w kwocie 400 zł miesięcznie. Od tej decyzji odwołała się K. G. wnosząc o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na każde dziecko urodzone w trakcie jednego porodu tj. W. i K. w kwocie po 400 zł na każde dziecko. Organ wskazał, że zasady ustalania, przyznawania oraz wypłacania świadczeń rodzinnych określa ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. (tekst jednolity Dz.U. z 2006 r.. Nr 139, poz. 992 ze zm.). Art. 10 tej ustawy, na który powołał się organ pierwszej instancji wydając zaskarżoną decyzję, stanowi o zasadach przyznawania dodatku z tytułu opieki na dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Niespornym jest, że K. G. w trakcie jednego porodu w dniu 2 sierpnia 2010 r. urodziła dwoje dzieci: W. i K. Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, organ odwoławczy powołał się na aktualne orzecznictwo sądowoadministracyjne i stanął na stanowisku, że dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje tylko na jedno dziecko, w wysokości określonej w art. 10 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, natomiast dodatkowym przywilejem dla matki lub ojca bliźniaków jest wydłużenie okresu uprawniającego do przyznania dodatku. Zdaniem Kolegium, art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych jednoznacznie określa w jakiej wysokości przysługuje dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego oraz na jaki okres może być przyznany i brak jest podstaw prawnych do przyznania dwóch dodatków do zasiłku rodzinnego nad dwojgiem dzieci w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego wniosła K. G. podnosząc, że zaskarżona decyzja jest dla niej krzywdząca, gdyż pominięto jej córkę W.. Zdaniem skarżącej, dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego powinien być przyznany na każde z dzieci urodzonych podczas jednego porodu, ponieważ wychowanie bliźniąt wymaga większych nakładów. Skarżąca powołała się nadto na orzeczenia sądów administracyjnych, które twierdziły, że przyznanie jednego dodatku łącznie na wszystkie dzieci urodzone w tracie jednego porodu nie spełnia swej funkcji zaopatrzeniowej. Zdaniem skarżącej, kwestionowana decyzja została wydana z naruszeniem przepisów Konstytucji RP, Konwencji o Prawach Dziecka, przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych i Kodeksu Postępowania Administracyjnego. Pełnomocnik skarżącej, ustanowiony z urzędu, w pismach z dnia 2 kwietnia 2014 r. i z dnia 15 maja 2014 r. wniósł o uwzględnienie skargi, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( tekst jednolity z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a.. Na sądzie zatem ciąży obowiązek kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z prawem we wszystkich aspektach, nie tylko tych podniesionych w skardze, przy czym zasady słuszności czy celowości nie mogą być podstawą orzekania. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie pozostawania jej zgodności z przepisami prawa, stwierdzić należy, że została ona wydana zgodnie z prawem. Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczenia rodzinnych ( w chwili orzekania przez organy t.j. z 2006r. Nr 139, poz. 992), zwana dalej ustawą, ustanawia ogólną zasadę prawa osób uprawnionych do otrzymania świadczeń rodzinnych, w tym zasiłków rodzinnych oraz dodatków do zasiłków rodzinnych. Konstrukcja art. 8 ustawy oznacza, że objęte nim dodatki nie są świadczeniami samodzielnymi, lecz są wypłacane łącznie z zasiłkiem rodzinnym, ale na zasadach i warunkach oraz wysokości przewidzianych w unormowaniach regulujących instytucję poszczególnych dodatków. Są to normy o charakterze przepisów szczególnych, które mają pierwszeństwo stosowania w stosunku do zasad ogólnych ustawy. W sprawie niniejszej istotnym dla rozstrzygnięcia skargi było zbadanie, czy organ pierwszej instancji, który przyznał skarżącej dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na okres od 1 listopada 2013 r. do 30 kwietnia 2014 r. oraz organ odwoławczy właściwe zinterpretowały normę przepisu art. 10 ustawy poprzez uznanie, że przewidziany w tym przepisie "dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego", przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego, w wysokości 400zł miesięcznie, bez względu na ilość dzieci urodzonych podczas jednego porodu. Organy uznały, że mimo, iż K. G. urodziła bliźnięta przysługuje jej jeden dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w kwocie 400zł miesięcznie, natomiast w ocenie skarżącej, dodatek ten przysługuje na każde dziecko po 400 zł miesięcznie. W ocenie sądu orzekającego, prawidłowa jest wykładnia art. 10 ustawy dokonana przez organy orzekające. Zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 i 2 ustawy dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego, nie dłużej niż przez okres: 1) 24 miesięcy kalendarzowych, 2) 36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, 3) 72 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. Dodatek ten przysługuje w wysokości 400 zł miesięcznie. Dodatek ten stanowi wsparcie dla osób, które sprawują osobistą opiekę nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Zdaniem Sądu, przepis ten ustala w sposób jednoznaczny kwotę przysługującego świadczenia, nie pozostawiając organowi żadnych uprawnień do określenia innej wysokości tego dodatku. Zatem przepis ten nie uzależnia wysokości dodatku od ilości dzieci wychowywanych przez osobę uprawnioną do jego otrzymania, tak jak to czyni ustawodawca w przepisach art. 9 ust. 4 , art. 11a ust. 1 i 3 ,art. 14 ust. 1 i 2 , czy też w art. 12a ust. 2. Ustawodawca nie przewidział takiego rozwiązania, które pozwoliłoby na przyznanie dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w kwocie 400zł na każde dziecko urodzone podczas jednego porodu. Dodatek z tytułu opieki jest przyznawany nie "na każde dziecko", ale w związku z przebywaniem na urlopie wychowawczym. Prawo do kilku dodatków, przysługujących na każde z dzieci urodzone podczas jednego porodu musiałoby być wyraźnie przewidziane w ustawie. Ustalając ten dodatek w jednej, sztywnej kwocie 400zł, uniezależniono jego wysokość od liczby dzieci urodzonych podczas jednego porodu. Należy więc podzielić stanowisko organów administracji, że wysokość dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania w urlopu wychowawczego nie podlega zróżnicowaniu w zależności od ilości dzieci urodzonych podczas jednego porodu. Natomiast kryterium liczby dzieci urodzonych podczas jednego porodu ma znaczenie przy ustalaniu okresu przysługiwania tego dodatku, co wynika z art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy. W ocenie Sądu, oznacza to, że ustawodawca uznał, że w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu forma szczególnego wsparcia władz publicznych nad taką rodziną przybierać powinna postać istotnego wydłużenia czasu pobierania tego dodatku, a nie zwielokrotnienia jego wysokości. Dotyczy to także sytuacji sprawowania opieki nad dzieckiem lub dziećmi legitymującymi się orzeczeniem o niepełnosprawności, w których wsparcie władz publicznych polega na wydłużeniu okresu pobierania dodatku do 72 miesięcy kalendarzowych, przy czym dodatek wynosi 400zł, niezależnie od liczby dzieci niepełnosprawnych poddanych opiece. Uwzględniając powyższe, Sąd nie podzielił zarzutu skarżącej, jak również nie podzielił motywów, powołanych w skardze wyroków (m.in. wyroku WSA w Poznaniu z dnia 24 stycznia 2008r., sygn. akt IV SA/Po 848/07 i wyroku WSA w Łodzi z dnia 27 sierpnia 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 477/13) . Podzielił natomiast w pełni argumentację wyroków: WSA w Olsztynie z dnia 5 grudnia 2006r., sygn. akt II SA/Ol 837/06, WSA w Warszawie z dnia 5 czerwca 2012r., sygn. akt VIII SA/Wa 152/12 – LEX 1212298, WSA we Wrocławiu z dnia 26 czerwca 2012r. sygn. akt IV SA/Wr 149/12, WSA w Kielcach z dnia 14 lutego 2013 r. sygn. akt IISA/Po Ke 38/13 – LEX 1277976 oraz NSA z dnia 11 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 2692/12 . Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo określiły skarżącej kwotę przyznanego miesięcznie dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w okresie od 1 listopada 2013 r. do 30 kwietnia 2014 r. w kwocie 400zł miesięcznie, zgodnie z regulacją zawartą w art. 10 ust. 1 i 2 ustawy. Taka regulacja, zdaniem Sądu , nie jest sprzeczna z powołanymi przez skarżącą przepisami art. 71 ust. 1 i 2, art. 2, art. 18 i art. 32 Konstytucji RP i art. 3 ust. 1 Konwencji o Prawach Dziecka. Nietrafny okazał się zarzut skarżącej o naruszeniu przepisów k.p.a., bowiem organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, a istotą sporu była jedynie odmienna interpretacja przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity Dz.U. z 2013 r., poz.461). W ocenie Sądu charakter sprawy nie uzasadnia przyznania pełnomocnikowi skarżącej ustanowionemu z urzędu kosztów wynagrodzenia w większym wymiarze niż stawka podstawowa (minimalna). | |