II SA/Po 219/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi "A" Sp. jawna na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy /-/ T. Świstak Postanowieniem z dnia 05 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Po 983/12, referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odmówił przyznania "A" Sp. jawna prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów postępowania zażaleniowego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 02 maja 2013 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W uzasadnieniu powyższego postanowienia podniesiono, że w przedłożonym przez skarżącą urzędowym formularzu PPPr wskazano, że w związku z kryzysem gospodarczym obroty firmy w przeciągu ostatnich 5 lat spadły z około 4,5 mln. zł do 700 tys. zł. Zysk roczny wynosi zaledwie 50 tys. zł, co daje po 25 tys. zł na każdego wspólnika. Dodatkowo podniesiono, że firma ma ogromne problemy z utrzymaniem bieżącej płynności finansowej i regularnym spłacaniem zobowiązań, tak wobec banku, jak i w stosunku do Skarbu Państwa. Każdy nawet najmniejszy wydatek może spowodować utratę płynności finansowej i ogłoszenie upadłości. Skarżąca we wniosku oświadczyła dodatkowo, że wartość środków trwałych, jakimi dysponuje, wynosi 505.600 zł, zysk wyniósł 50.352 zł, stan rachunku to – 96.823,64 zł. Skarżąca korzysta z kredytu obrotowego w wysokości 400.000 zł zabezpieczonego hipoteką oraz kredytu w rachunku bieżącym w wysokości 100.000 zł. Zdaniem referendarza przedłożone oświadczenie majątkowe nie uzasadniało twierdzenia, że skarżąca nie dysponuje kwotą 100 zł, niezbędną do uiszczenia opłaty od zażalenia na postanowienie Sądu. Jak wyjaśniono skarżąca kontynuuje prowadzenie działalności gospodarczej, z której uzyskuje zysk. Nie jest wiec tak, jak podnosi skarżąca, że z uwagi na kryzys gospodarczy działalność stała się zupełnie nieopłacalna i Spółka znajduje się w stanie bliskim upadłości. Dodatkowo, choć skarżąca korzysta ze znacznych kredytów obrotowych, to jednak w pełni je obsługuje i nie wskazano, aby miała zaległości w ich bieżącej obsłudze. Sama okoliczność posiadania zadłużenia w celu prowadzenia działalności gospodarczej nie może przesądzać o braku środków na poniesienie opłaty od zażalenia w niniejszej sprawie. Sprzeciw od powyższego postanowienia wniosła skarżąca – "A" Sp. jawna, reprezentowana przez adwokata A.J. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w postaci opłaty od zażalenia. W ocenie skarżącej w złożonym wniosku jednoznacznie wykazano, że nie jest ona w stanie ponieść najmniejszych wydatków. Obecnie posiada ona trudności w utrzymaniu płynności finansowej, co skutkuje m.in. niemożnością wypłaty pełnego wynagrodzenia zatrudnianym pracownikom. Podniesiono, że w przypadku powstania wątpliwości, co do złożonego formularza, obowiązkiem referendarza było wystąpienie do skarżącej o przedłożenie dodatkowego oświadczenia lub materiałów źródłowych. W przedmiotowej sprawie zaniechano jednak zrealizowania powyższego obowiązku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) postanowienie, przeciwko któremu wniesiono sprzeciw, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd, na posiedzeniu niejawnym. Sąd rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie jest związany ustaleniami dokonanymi przez referendarza sądowego. Przepis art. 246 § 2 powołanej powyżej ustawy, wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, jaką jest w niniejszej sprawie wnioskująca Spółka. I tak, w zakresie częściowym przyznanie prawa pomocy następuje, gdy Spółka wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Równocześnie, jak wskazuje bogate orzecznictwo sądów administracyjnych, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek dokładnego i zgodnego z prawdą przedstawienia własnej sytuacji majątkowej oraz wykazania, iż spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2011 r., sygn. akt II OZ 839/11, LEX 966294). W konsekwencji wnioskodawca ma obowiązek przedstawienia wszelkich istotnych okoliczności dotyczących jego sytuacji materialnej, których analiza umożliwi rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Pamiętać przy tym należy, że stosowanie do treści art. 199 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą jej finansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona nie posiada środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywujący (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 04 grudnia 2012 r., sygn. akt II OZ 1052/12, LEX 1240770). Ponadto osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej powinna wykazać nie tylko, że nie ma środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, pomimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków. Jak wskazuje analiza akt sprawy skarżąca nie spełnia powołanych powyżej przesłanek przyznania jej prawa pomocy. W złożonym formularzu skarżąca argumentuje, że w przeciągu ostatnich 5 lat jej obroty spadły do 700 tys. zł. Skarżąca prowadzi jednak działalność gospodarczą i wykazuje zysk roczny w wysokości 50 tys. zł. Skarżąca pomimo wskazywanych trudności prowadzi więc w sposób ciągły działalność dochodową. wykazuje zysk. Co więcej, pomimo deklarowanych trudności dotyczących prowadzonej działalności, skarżąca nie przedstawiła ani we wniosku, ani we wniesionym sprzeciwie, jakichkolwiek dokumentów, które mogłyby wskazywać, że znajduje się ona w stanie uniemożliwiającym poniesienie kosztów sądowych w wysokości 100 zł. Ze złożonego oświadczenia nie wynika bowiem, aby skarżąca znajdowała się w stanie bliskim upadłości. Jak zasadnie wyjaśnił referendarz, skoro skarżąca nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych, to spoczywa na niej obowiązek partycypacji w kosztach postępowania sądowego. Okolicznością przemawiającą za przyznaniem jej wnioskowanego prawa pomocy nie mogą być również zaciągnięte kredyty – kredyt obrotowy w wysokości 400.000 zł zabezpieczony hipoteką oraz kredyt w rachunku bieżącym w wysokości 100.000 zł. Niewątpliwie decyzje o zaciągnięciu powyższych kredytów należą do sfery prywatnej podmiotu i odpowiedzialnością za ich skutki nie można obciążać Skarbu Państwa, tym samym pozostałych podatników. Dodatkowo mieć należy na względzie, że profesjonalna instytucja finansowa, jaką jest bank oceniła możliwości finansowe i majątkowe skarżącej, uznając, że posiada ona pełną zdolność do obsługi znacznych kredytów. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia. /-/ T. Świstak