II SA/Po 230/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu 15 kwietnia 2026 r., na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na uchwałę Rady Miejskiej w Obornikach z dnia 27 lutego 2003 r., nr VII/47/03 w przedmiocie uchwalenia Statutu Miasta i Gminy Oborniki postanawia: odrzucić skargę. Reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika Spółka A. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na uchwałę nr VII/47/03 Rady Miejskiej w Obornikach z dnia 27 lutego 2003 r. w sprawie uchwalenia Miasta i Gminy Oborniki. Powołując się m.in. na przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (dalej: u.s.g.), skarżący wskazał, że zaskarża wskazaną uchwałę w całości oraz zarzuca jej naruszenie: 1. art. 26 ust. 1-3 w zw. art. 15ust. 2 u.s.g. poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i modyfikacje ustawowej nazwy organu wykonawczego gminy z "Burmistrz" na "Burmistrz Obornik" podczas gdy przepisy rangi ustawowej nie przewidują kompetencji rady gminy do kształtowania nazwy organu wykonawczego w sposób odmienny niż określony w ustawie; 2. art. 7 w zw. art. 96 Konstytucji RP poprzez uregulowanie w akcie prawa miejscowego materii zastrzeżonej dla ustawy, to jest kreowanie nazwy organu władzy publicznej nieznanej ustawie ustrojowej. Wskazując na powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały, ewentualnie o stwierdzenie jej niezgodności z prawem w części obejmującej § 2 pkt 5) uchwały przez określenie wbrew ustawie, nazwy organu wykonawczego gminy jako "Burmistrz Miasta i Gminy Oborniki", co nastąpiło z naruszenie prawa, w rozumieniu art. 91 ust. 1 zd. pierwsze w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia uchwały. Naruszenie prawa w szczególności polegało na modyfikacji ustawowej nazwy członka zarządu gminy, a obecnie organu wykonawczego gminy, w sposób nieuprawniony i nieprzewidziany ustawą. Strona skarżącą podniosła, iż jej interes prawny w zaskarżeniu uchwały wynika z tego, że posiada od listopada 2023 roku siedzibę na terenie Gminy Oborniki oraz jest właścicielem nieruchomości położonych na tym terenie. Jako podmiot prawa, Spółka jest stałym adresatem decyzji administracyjnych wydawanych przez organ wykonawczy gminy (w tym decyzji podatkowych, planistycznych czy dotyczących gospodarowania nieruchomościami). Interes prawny Skarżącej jest naruszany poprzez funkcjonowanie w obrocie prawnym aktu ustrojowego (Statutu), który kreuje organ o nazwie nieznanej ustawie (Burmistrz Miasta i Gminy Oborniki). Taki stan rzeczy zdaniem autora skargi godzi w konstytucyjną zasadę legalizmu (art. 7 Konstytucji RP) i bezpieczeństwo obrotu prawnego. Wadliwe oznaczenie organu w decyzjach administracyjnych kierowanych do Spółki rodzi ryzyko stwierdzenia ich nieważności (art. 156 k.p.a.), co bezpośrednio zagraża stabilności praw nabytych przez Spółkę oraz jej interesom majątkowym w toku planowanych transakcji, np. zbycia nieruchomości. Także mając na uwadze, że wada w nazwie organu narusza prawa osób trzecich (art. 101a ust. 1) przez stwarzanie zagrożenia dla skuteczności prawnej podejmowanych przez nich czynności lub stwarzanie groźby uszczerbku na ich majątku jak choćby dla udziałowców skarżącej spółki. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Obornikach wniosła o jej odrzucenie ze względu na brak poprzedzenia jej wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa oraz brak wykazania naruszenia interesu prawnego skarżącej. Pismem z 1 kwietnia 2026 r. pełnomocnik skarżącej cofnął skargę na uchwalę z 27 lutego 2003 r., nr VII/47/03. W kolejnym piśmie z tej samej daty pełnomocnik oświadczył, iż podtrzymuje skargę w całości i podtrzymał, iż spółka miała interes prawny w zaskarżeniu uchwał dotyczących przyjęcia i nowelizowania Statutu Gminy, w zakresie określenia nazwy organu wykonawczego gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Na wstępie należy wskazać, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 z późn. zm., dalej u.s.g.), zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przepisem aktu prawa miejscowego, wydanym w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego. Należy również zwrócić uwagę, że w dniu 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), która wprowadziła zmiany m.in. do ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 - dalej: P.p.s.a.), oraz do u.s.g. Zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy nowelizującej przepisy art. 52 i art. 53 P.p.s.a. w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, to jest ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Z przytoczonej powyżej regulacji wynika, że dla ustalenia, jakie brzmienie przepisów art. 52 i art. 53 P.p.s.a. oraz art. 101 ust. 1 u.s.g. należy stosować w danej sprawie, rozstrzygająca jest nie data wniesienia skargi, lecz data wydania zaskarżonego aktu. Zaskarżona w niniejszej sprawie Uchwała została podjęta przed wejściem w życie ww. ustawy nowelizującej (w dniu 27 lutego 2003 r.), a zatem zastosowanie w sprawie znajdą przepisy art. 52 i art. 53 P.p.s.a. oraz art. 101 ust. 1 u.s.g. w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 czerwca 2017 r. Zgodnie z art. 52 P.p.s.a., w brzmieniu sprzed omawianej nowelizacji, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę (§ 3). W przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa (§ 4). W myśl natomiast art. 53 § 2 P.p.s.a., w brzmieniu sprzed omawianej nowelizacji, w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Z cytowanymi wyżej przepisami korespondowało brzmienie art. 101 ust. 1 u.s.g., który przed nowelizacją stanowił, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie skarga na uchwałę Rady Miejskiej w Obornikach z dnia 27 lutego 2003 r., nr VII/47/03 w sprawie uchwalenia Miasta i Gminy Oborniki nie została poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, co wynika z zawartego w odpowiedzi na skargę oświadczenia reprezentującego Gminę Burmistrza Obornik. Należy przy tym zaznaczyć, że za spełnienie wymogu wezwania organu administracji publicznej do usunięcia naruszenia prawa nie można uznać prowadzenia korespondencji z tym organem, która jedynie pośrednio dotyczy określonego problemu. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 P.p.s.a. (sprzed nowelizacji), jest rodzajem sformalizowanej prośby (remonstracji) o uchylenie lub zmianę jakiegoś aktu administracyjnego, wnoszonej do organu w związku z zagrożeniem zwrócenia się o ochronę sądową (zob. postanowienie WSA w Warszawie z 13 września 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1820/17). Stąd wobec brzmienia art. 101 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 52 P.p.s.a. sprzed nowelizacji, należy stwierdzić, że Skarżąca nie spełniła przesłanki warunkującej skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Wniesienie do sądu administracyjnego skargi bez uprzedniego wyczerpania przysługującego środka zaskarżenia, tj. wymaganego przez ustawę wezwania do usunięcia naruszenia, jest niedopuszczalne i skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., Odnosząc się do oświadczenia skarżącej o cofnięciu skargi wyjaśnić należy, że merytoryczne rozpatrzenie wniosku o cofnięcie skargi i umorzenie postępowania sądowego może mieć miejsce tylko wówczas, gdy skarga została wniesiona skutecznie. Natomiast, gdy skarga dotknięta jest brakami uniemożliwiającymi nadanie jej dalszego biegu podlega odrzuceniu. Nie może bowiem zostać skutecznie cofnięta skarga, która nie została skutecznie wniesiona (por.: postanowienie NSA z dnia 3 stycznia 2008 r., sygn. akt. I OSK 1829/07). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.