II SA/Po 238/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Drzazga po rozpoznaniu w dniu 27 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi A. Sp. jawna na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ B.Drzazga Zarządzeniem z dnia 4 lipca 2013 r. sygn. akt II SA/Po 238/13 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu pozostawił bez rozpoznania wniosek A. Sp. jawna o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu zarządzenia wskazano, że wniosek spółki o przyznanie prawa pomocy nie został złożony, pomimo wezwania, na urzędowym formularzu i dlatego na podstawie art. 257 i 258 § 1 i 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: p.p.s.a., wniosek skarżącej spółki pozostawiono bez rozpoznania. Sprzeciw od powyższego zarządzenia wniosła skarżąca – A. sp. jawna, reprezentowana przez adwokata A. J. wnosząc o przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w postaci opłaty od zażalenia. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy w przypadku, gdy wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony na urzędowym formularzu, przesyła się stronie formularz w celu jego wypełnienia. Pełnomocnik spółki wskazał, iż do wezwania z dnia 13 czerwca 2013 r. takiego formularza nie załączono. Pismem z dnia 3 września 2013 r. Sąd wezwał pełnomocnika skarżącej spółki do złożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu. W załączeniu przesłano formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej. Wezwanie to wraz z formularzem doręczono pełnomocnikowi skarżącej spółki w dniu 5 września 2013 r. W odpowiedzi pełnomocnik spółki w dniu 12 września 2013 r. przedłożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu wnosząc o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku wskazano, że w związku z kryzysem gospodarczym obroty firmy w przeciągu ostatnich 5 lat spadły z około 4,5 mln. zł do 700 tys. zł. Zysk roczny wynosi zaledwie 50 tys. zł, co daje po 25 tys. zł na każdego wspólnika. Dodatkowo podniesiono, że firma ma ogromne problemy z utrzymaniem bieżącej płynności finansowej i regularnym spłacaniem zobowiązań, tak wobec banku, jak i w stosunku do Skarbu Państwa. Każdy nawet najmniejszy wydatek może spowodować utratę płynności finansowej i ogłoszenie upadłości. Skarżąca we wniosku oświadczyła dodatkowo, że wartość środków trwałych, jakimi dysponuje, wynosi 505.600 zł, zysk wyniósł 50.352 zł, stan rachunku to – 94.247,09 zł. Skarżąca korzysta z kredytu obrotowego w wysokości 400.000 zł zabezpieczonego hipoteką oraz kredytu w rachunku bieżącym w wysokości 100.000 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a. zarządzenie, przeciwko któremu wniesiono sprzeciw, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd, na posiedzeniu niejawnym. Sąd rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie jest związany ustaleniami dokonanymi przez referendarza sądowego. Przepis art. 246 § 2 p.p.s.a. wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, jaką jest w niniejszej sprawie wnioskująca Spółka. I tak, w zakresie częściowym przyznanie prawa pomocy następuje, gdy Spółka wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a.). Równocześnie, jak przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek dokładnego i zgodnego z prawdą przedstawienia własnej sytuacji majątkowej oraz wykazania, iż spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (postanowienie NSA z dnia 23 września 2011 r., sygn. akt II OZ 839/11, LEX 966294). W konsekwencji wnioskodawca ma obowiązek przedstawienia wszelkich istotnych okoliczności dotyczących jego sytuacji materialnej, których analiza umożliwi rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Pamiętać przy tym należy, że stosowanie do treści art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Wyjaśnić również należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą jej finansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona nie posiada środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonujący (por. wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2012 r., sygn. akt II OZ 1052/12, LEX 1240770). Ponadto osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej powinna wykazać nie tylko, że nie ma środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, pomimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków. Jak wskazuje analiza akt sprawy skarżąca nie spełnia powołanych powyżej przesłanek przyznania jej prawa pomocy. W złożonym formularzu skarżąca argumentuje, że w przeciągu ostatnich 5 lat jej obroty spadły do 700 tys. zł. Skarżąca prowadzi jednak działalność gospodarczą i wykazuje zysk roczny w wysokości 50 tys. zł. Skarżąca pomimo wskazywanych trudności prowadzi więc w sposób ciągły działalność dochodową, wykazuje zysk. Co więcej, pomimo deklarowanych trudności dotyczących prowadzonej działalności, skarżąca nie przedstawiła ani we wniosku, ani we wniesionym sprzeciwie, jakichkolwiek dokumentów, które mogłyby wskazywać, że znajduje się ona w stanie uniemożliwiającym poniesienie kosztów sądowych w wysokości 100 zł. Ze złożonego oświadczenia nie wynika bowiem, aby skarżąca znajdowała się w stanie bliskim upadłości. Skoro zatem skarżąca spółka nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych, to spoczywa na niej obowiązek partycypacji w kosztach postępowania sądowego. Okolicznością przemawiającą za przyznaniem jej wnioskowanego prawa pomocy nie mogą być również zaciągnięte kredyty – kredyt obrotowy w wysokości 400.000 zł zabezpieczony hipoteką oraz kredyt w rachunku bieżącym w wysokości 100.000 zł. Niewątpliwie decyzje o zaciągnięciu powyższych kredytów należą do sfery prywatnej podmiotu i odpowiedzialnością za ich skutki nie można obciążać Skarbu Państwa, tym samym pozostałych podatników. Dodatkowo mieć należy na względzie, że profesjonalna instytucja finansowa, jaką jest bank oceniła możliwości finansowe i majątkowe skarżącej, uznając, że posiada ona pełną zdolność do obsługi znacznych kredytów. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. /-/ B.Drzazga