II SA/Po 244/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 listopada 2009r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej sprawy ze skargi Spółdzielni A w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych; oddala skargę /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ W.Batorowicz /-/ E.Brychcy Prezydent Miasta Poznania decyzją z dnia [..]12.2008 r. nr [...] powołując się na przepis art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego i art. 18 ust.10 pkt.1 ustawy z dnia 26.10.1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi / Dz. U. z 2007 nr 70 poz.473 / cofnął zezwolenie nr [...] z 8.08.2007 r. na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5 % do 18% przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w określonym sklepie wydanego dla "A" w P . W uzasadnieniu wskazano, że w związku z pismem Prokuratury Rejonowej Nowe Miasto w P. z dnia 31.10.2008 r. zostało z urzędu wszczęte postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. W toku postępowania ustalono, że wyrokiem z dnia 4.08.2008 r. Sąd Rejonowy Nowe Miasto i Wilda w P. Wydział VI Grodzki warunkowo umorzono postępowanie karne przeciwko J. B. podejrzanej o to, że w dniu 9.01.2008 r. będąc pracownikiem sklepu "A" sprzedała alkohol w postaci nalewki czarnej osobie ,której zachowanie wskazywało, że znajduje się w stanie nietrzeźwości. W ocenie organu wyrok warunkowo umarzający postępowanie w tej sprawie przesądził kwestię naruszenia przepisów art. 15 ust.1 pkt.1 ustawy z 26.10.1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, ponieważ warunkowe umorzenie oznacza uznanie winy i sprawstwa osoby oskarżonej pomimo nie wymierzenia kary i poddanie próbie. Naruszenie zaś tego zakazu zgodnie z art. 18 ust.10 pkt.1 cyt. ustawy skutkuje cofnięciem zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Odwołanie od tej decyzji złożyła "A" domagając się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji i obciążenie uczestnika postępowania kosztami postępowania. W ocenie odwołującej nie jest oczywiste czy faktycznie miała miejsce sprzedaż alkoholu osobie nietrzeźwej, pracownica sklepu w postępowaniu prokuratorskim oświadczyła, że kupujący zachowywał się normalnie, orzecznictwo sądowoadministracyjne w sprawie cofania zezwoleń na sprzedaż alkoholu nie jest jednoznaczne, a jednorazowe naruszenie przepisów ustawy nie musi rodzić obligatoryjnego skutku w postaci cofnięcia decyzji. Podano też, że przepisy ustawy są nielogiczne, nieżyciowe i będą zmienione oraz, że pracownicy sklepu zawsze przestrzegali przepisów tej ustawy, sklep był placówka wzorcową. W tej sytuacji w ocenie odwołującej zaskarżona decyzja jest rażąco niesprawiedliwa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia [...].01.2009 r. z powołaniem na art. 138 §1 pkt.1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję W motywach uzasadniających decyzję wskazano, że fakt sprzedaży alkoholu osobie nietrzeźwej jest potwierdzony wyrokiem Sądu warunkowo umarzającym na okres próby jednego roku postępowanie przeciwko J. B.– sprzedawczyni w sklepie, oskarżonej o przestępstwo z art. 43 ust.1 ustawy z 26.10.1982 r. o wychowaniu w trzeźwości /.../ Powyższy wyrok przesądził o tym, że naruszono przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Wskazano, że za sprzedaż alkoholu osobom nieletnim i nietrzeźwym w danym punkcie sprzedaży odpowiada właściciel punktu sprzedaży, który posiada właściwe zezwolenie. Natomiast osoba sprzedająca alkohol podlega karze z art. 43 ust.1 cyt. ustawy .Ponieważ zezwolenie cofa się na podstawie art. 18 ust.10 pkt.1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości dla organu cofającego zezwolenie istotny jest fakt sprzedaży alkoholu osobie nietrzeźwej lub nieletniej . W niniejszej sprawie fakt ten uznano za bezsporny ponieważ wynika on z wyroku Sądu i nie ma obowiązku przeprowadzenia przesłuchań świadków w celu sprawdzenia słuszności lub poprawności tego wyroku. Dalej wskazano na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia27.09.2005 r. II GSK 148/05, w którym wyjaśniono, że obowiązkiem organu zezwalającego jest cofnięcie wydanego zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych nawet w przypadku stwierdzenie jednorazowej sprzedaży takiego napoju osobie nieletniej lub nietrzeźwej. Powyższa decyzja jest przedmiotem skargi złożonej do Sądu przez "A" z wnioskiem o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzeniem kosztów postępowania. Skarżąca zarzuca naruszenie przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi przez błędną interpretację tych przepisów. W ocenie skarżącej jednorazowy incydentalny przypadek uchybienia przepisom cyt. ustawy nie może rodzić tak drastycznej decyzji jakim jest cofnięcie zezwolenia. Bezpośrednim zaś skutkiem takiej decyzji będzie konieczność zwolnienia dalszych pracowników o różnym stopniu niepełnosprawności i likwidacja sklepu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne określa ustawa z 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. nr 153 poz.1269 /,stanowiąc w art. 1ust.2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli Sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153 poz.1270, zwanej dalej p,p.s.a/ Oznacza to, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sądy wtedy gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie, w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję gdy stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, albo innego naruszenia przepisów postępowania ,jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Granice orzekania przez sąd administracyjny określa przepis art. 134 p.p.s.al, który stanowi, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kierując się przedstawionymi powyżej regułami Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw. Na wstępie podkreślić należy, że istota podniesionych w skardze zarzutów błędnej wykładni przepisów ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi sprowadza się do wniosku, że jednorazowy i niezawiniony akt sprzedaży (podania) alkoholu osobie nietrzeźwej nie może być przesłanką do natychmiastowego cofnięcia przedsiębiorcy zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Zdaniem Sądu Administracyjnego zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie. Podkreślić należy, że kwestia ta była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z poglądem prezentowanym w orzecznictwie Sądu, jednorazowe naruszenie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, w tym sprzedaż alkoholu osobie nietrzeźwej lub nieletniej, obliguje właściwy organ do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych (por. wyrok z dnia 27 września 2005 r. o sygn. akt II GSK 148/05 oraz wyrok z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt II GSK 175/06). Tezę tę uzasadnia wykładnia językowa i systemowa przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości . W myśl art. 18 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży. Z kolei art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a stanowi, że zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, organ zezwalający cofa w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, w szczególności sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim, nietrzeźwym, pod kredyt lub pod zastaw. Zdaniem Sądu Administracyjnego wykładnia językowa cytowanego przepisu jednoznacznie potwierdza wcześniejszą tezę, że jednorazowa sprzedaż napoju alkoholowego osobie poniżej 18 roku życia lub osobie nietrzeźwej jest wystarczającą i uzasadnioną przyczyną do zastosowania sankcji w postaci cofnięcia zezwolenia na obrót takimi napojami. Gdyby zamiarem ustawodawcy było uznanie za przesłankę cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych jedynie wielokrotnych aktów naruszeń zakazu sprzedaży (podawania) tych napojów osobom nieletnim i nietrzeźwym to wprowadziłby w art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a regulację analogiczną do regulacji w pkt 3 tego przepisu. Przepis art. 18 ust. 10 pkt 3 ustawy wyraźnie stanowi, że zezwolenie cofa się w przypadku powtarzającego się, co najmniej dwukrotnie w okresie 6 miesięcy w miejscu sprzedaży lub w najbliższej okolicy, zakłócania porządku publicznego w związku ze sprzedażą alkoholu przez dany punkt sprzedaży. Prawidłowość wykładni językowej potwierdza wykładnia systemowa art. 1 ust. 1 i art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że przeciwdziałanie patologicznym zjawiskom społecznym takim jak alkoholizm jest celem nadrzędnym ustawy, który nie podlega jakiejkolwiek relatywizacji w zderzeniu z interesem ekonomicznym podmiotów gospodarczych zajmujących się handlem napojami alkoholowymi. Ograniczenie obywatelom dostępu do alkoholu przez cofnięcie przedsiębiorcom zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w przypadku jednorazowego naruszenia ustawowych zasad ich dystrybuowania, jest jednym z instrumentów, w jaki ustawodawca wyposażył organy jednostek samorządu terytorialnego w celu eliminacji zjawiska alkoholizmu. Odnośnie zarzutu skargi w którym sugeruje się, że brak dostatecznego ustalenia faktu sprzedaży alkoholu osobie nietrzeźwej z tej racji, że sprzedawczyni w postępowaniu prokuratorskim oświadczyła, że kupujący zachowywał się "normalnie"-to w ocenie Sądu twierdzenia takie nie mają żadnego potwierdzenia i co więcej organy administracji państwowej nie mogły ustalać czego innego niż wynika to z prawomocnego wyroku warunkowo umarzającego postępowanie. W takiej sytuacji organy obu instancji związane były ustaleniami prawomocnego wyroku sądu karnego z którego jednoznacznie wynika, że pracownik skarżącej dopuścił się naruszenia zasad sprzedaży napojów alkoholowych poprzez sprzedaż takich napojów osobie nietrzeźwej. Wyrok warunkowo umarzający postępowanie oznacza przypisanie sprawcy popełnienie przestępstwa oparte na stwierdzeniu jego winy. W tym zakresie nie ma możliwości aby w postępowaniu administracyjnym ustalać co innego, przeciwnie ustalenia wyroku karnego są dla organów administracji w tym przypadku wiążące. Reasumując zaskarżona decyzja odpowiada prawu, zarzuty zawarte w skardze nie są trafne i Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił. /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/W.Batorowicz /-/E.Brychcy