II SA/Po 2487/03

Dnia 14 maja 2004r.r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych- Olszanowska Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska (spr.) Włodzimierz Zygmont Protokolant: sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2004r. sprawy ze skargi Firmy "A" w K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...].r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej o d d a l a s k a r g ę /-/ W. Zygmont /-/ M. Lorych-Olszanowska /-/ M. Skwierzyńska 3/II SA/Po 2487/03 UZASADNIENIE Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...]r. na podstawie § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115) stwierdził u B. J. chorobę zawodową- zawodowe uszkodzenie słuchu. W uzasadnieniu decyzji organ ten stwierdził, że w.w. w okresie od 1.IX.1972r. do 31.VI.1978r. i od 6.XI.1981r. do 31.V. 1985r. zatrudniony był w Firmie "B" w warunkach, w których narażany był na działanie hałasu o poziomie do 92,8 dB(A) ( w pierwszym okresie) oraz do 85 dB(A). Następnie podczas pracy w Firmie "A" od 17.VI. 1985r. do chwili obecnej pracował na stanowiskach, na których poziom równoważny dźwięku wynosił od 82 do 83 d(B). Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające potwierdziło, że warunki w jakich pracował zainteresowany stwarzały ryzyko urazu akustycznego. Badanie, jakiemu B.J. poddał się w Instytucie Medycyny Pracy , wykazało obustronny odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego w uchu prawym 29,3 dB i w uchu lewym 59,3 dB przy współistniejącym uszkodzeniu lewego błędnika, co wskazuje na współudział czynników pozazawodowych w rozwoju ubytku słuchu (przebyty uraz głowy w 1994r). Z kolei w opinii Wojewódzkiego Centrum Medycyny Pracy stwierdzono, że brak podstaw do rozpoznania u B. J. choroby zawodowej narządu słuchu w sytuacji gdy u badanego występuje niedosłuch obustronny asymetryczny odbiorczy typu pozaślimakowego. Traktując opinie lekarskie jako dowód podlegający ocenie, Powiatowy Inspektor Sanitarny stanął na stanowisku, że skoro Ośrodek Wojewódzkiego Centrum Medycyny Pracy nie jest wyposażony w zestaw do badań otoemisji to nie ma tym samym możliwości weryfikowania kwalifikacji niedosłuchu, wobec czego za miarodajne w sprawie należało uznać orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy . Zgromadzona w sprawie dokumentacja m. in. orzeczenie z 1981 r. stwierdzające przeciwwskazanie pracy B. J. w warunkach narażenia na hałas, wskazuje na istnienie związku przyczynowego między uszkodzeniem słuchu w.w. a pracą w warunkach szkodliwych dla zdrowia. Mając na względzie , że obustronny ubytek słuchu typu ślimakowego jest schorzeniem typowym dla następstw przewlekłego urazu akustycznego i jest jednostką chorobową wymienioną w poz. 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych, a także, że istnieje związek przyczynowy między uszkodzeniem słuchu i pracą w warunkach, w których B. J. narażany był na działanie hałasu o poziomie mogącym spowodować trwałe uszkodzenie słuchu, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny stwierdził u w.w. chorobę zawodową. Od decyzji tej Firma "A" odwołała się do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego , zarzucając organowi I instancji uznanie choroby zawodowej u B. J. w sytuacji, gdy w żadnej z dwóch wydanych w sprawie opinii zakładów: tj. WCMP w P. Ośrodek w K. i Instytutu Medycyny Pracy w L. nie stwierdzono u w.w. choroby zawodowej. Nadto odwołująca się kopalnia podnosi, że skoro z zaskarżonej decyzji wynika, iż B. J. był narażony na działanie nadmiernego hałasu w Firmie "B", to właśnie ta Firma "B", a nie Firma "A" winna być stroną w sprawie. Po rozpoznaniu odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektorat Sanitarny decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K., co do stwierdzenia wystąpienia u B. J. choroby zawodowej- uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu, podkreślając, że Instytut Medycyny Pracy w L. stwierdził u w.w. obustronny ubytek słuchu typu ślimakowego, co jest typowe dla skutków długotrwałego działania hałasu. W miarę wydłużania się ekspozycji hałasu powyżej 80 dB jest on coraz bardziej szkodliwy zwłaszcza dla osób osobniczo wrażliwych i może doprowadzić do przewlekłego urazu akustycznego. W związku z tym uznano za zakład pracy, o którym mowa w § 10 ust.3 pkt.2 w.w. rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983r, Firmę "A". Istnienie związku przyczynowego między schorzeniem a warunkami pracy nie zawsze może być pewne, wystarczające jest jednak jego wysokie prawdopodobieństwo na co zwrócił uwagę Sąd Najwyższy (orzeczenie sygn. akt III PZP 85/86). W tej sytuacji organ II instancji nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania. W skardze na tę decyzję Firma "A" wnosi o uchylenie decyzji obu instancji, zarzucając im rażące naruszenie prawa przez orzeczenie o chorobie zawodowej w sytuacji, gdy z medycznego punktu widzenia choroby tej brak. Ponadto skarżąca podnosi, że B. J. nie pracował w Firmie "A" w hałasie ponadnormatywnym, a wyniki badań jego słuchu wykazują, że do 1993r. wydolność społeczna była zachowana. Progresja niedosłuchu nastąpiła w latach 1996-1998r. czyli po urazie głowy jaki w.w. doznał w roku 1994r. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpatrując sprawę na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), zważył co następuje: Zebrana w sprawie w toku postępowania administracyjnego dokumentacja potwierdza fakt zatrudnienia B. J. w warunkach, w których narażony był na działanie nadmiernego hałasu i to zarówno w Firmie "B" jak i w Firmie "A". Z orzeczenia lekarskiego Instytutu Medycyny Pracy z dnia 17.VII.2002r. wynika, ze u w.w. rozpoznano "obustronny odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego większy w uchu lewym" oraz dysfunkcję lewego błędnika po przebytym urazie głowy w 1994r. Nie uznano jednak, że u B. J. wystąpiła choroba zawodowa. W myśl postanowień § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1984r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294) mającego zastosowanie w niniejszej sprawie, zgodnie z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz.U. Nr 132, poz. 115), za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. W przypadku B. J. uszkodzenie słuchu nasilało się w miarę upływu czasu w warunkach nadmiernego hałasu, na co wskazują np. badania audiomatyczne: w roku 1975r. słuch w normie (k. 63 akt) od roku 1977 pogorszenie słuchu i przeciwwskazanie lekarskie do pracy w hałasie (k. 15).Dokonane w sprawie przez organ inspekcji sanitarnej ustalenia wykazujące związek uszkodzenia słuchu u w.w. z zatrudnieniem w nadmiernym hałasie, czego skarżąca Firma "A" nie kwestionuje ( vide pismo z dnia [...]r. k. [...] akt administracyjnych- natężenie hałasu –83 dB, ocena poziomu hałasu z 5.VI.1990r.-52-86 dB, z 1.VII.1992-70-98 dB). W tym stanie rzeczy Inspektor Sanitarny, zgodnie z § 10 ust. 1 w.w. rozporządzenia, na podstawie orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy i wyników dochodzenia epidemiologicznego mógł wydać decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej u B. J. Zauważyć należy, że stanowisko zawarte w wyżej wspomnianym orzeczeniu nie jest konsekwentne, a nadto nie zawiera wystarczająco przekonywującego uzasadnienia dlaczego ubytek słuchu charakterystyczny dla rozpoznania zawodowego ubytku słuchu w przypadku B. J. wykluczył uznanie choroby zawodowej. Istotna jest również w sprawie ocena rozmiarów i skutków urazu głowy w.w., jakiego doznał w 1994r. Skoro, jak stwierdza zainteresowany polegał on na rozcięciu skóry głowy po stronie lewego, lepiej słyszącego ucha, a jednostki właściwe do rozpoznania chorób zawodowych nie ustaliły rozmiarów tego urazu i jego skutków przyjmując, że pogorszenie słuchu po latach 1996-1998r. było spowodowane jedynie tym urazem, uzasadnione jest stwierdzenie, że wskazane organy nie dość starannie przeprowadziły wywiad lekarski, co rzutuje na ocenę zasadności orzeczenia lekarskiego. Nadmienić też należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, iż orzeczenie organów właściwych do rozpoznania choroby zawodowej ma charakter opinii (art. 84 kpa), która nie jest wiążąca dla organów inspekcji sanitarnej i podlega jego ocenie, zgodnie z art. 80 kpa (vide wyrok z 3.XII.1996r. sygn. akt I SA 1350/96, z 17.XI.1998r. sygn. akt I SA 1318/98 i z 19.II. 1999r., sygn. akt II SA/Wr 1452/97). Z tych względów, traktując w.w. orzeczenie jako dowód w sprawie podlegający ocenie organu inspekcji sanitarnej, uznanie przez niego choroby zawodowej u B. J. nie narusza prawa. Mając powyższe na uwadze sąd administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, wobec czego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. /-/ W. Zygmont /-/ M. Lorych-Olszanowska /-/ M. Skwierzyńska