II SA/Po 258/17
WyrokWSA w Poznaniu2017-06-22
Skład orzekający: Danuta Rzyminiak - Owczarczak, Barbara Drzazga, Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organizacja ekologiczna, która nie brała udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, ma prawo do wniesienia odwołania od decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko?Ratio decidendi
Organ odwoławczy powinien zweryfikować, czy organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, nawet jeśli organizacja ekologiczna nie brała udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. Jeśli organ odwoławczy stwierdzi, że ocena organu pierwszej instancji była wadliwa lub przedwczesna, powinien uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, zamiast umarzać postępowanie odwoławcze. Brak takiej weryfikacji prowadzi do naruszenia przepisów postępowania i uniemożliwia kontrolę prawidłowości odstąpienia od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.Stan faktyczny
Fundacja złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy K. o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanej budowy zakładu produkcyjnego betonowych elementów. Fundacja zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak możliwości czynnego udziału w postępowaniu oraz nierzetelną ocenę karty informacyjnej przedsięwzięcia. SKO i inwestor argumentowali, że Fundacji nie przysługuje prawo do odwołania, ponieważ nie brała ona udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, a sprawa nie wymagała udziału społeczeństwa. Sąd uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżoną decyzję z powodu naruszenia przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Fundacji kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi F. A. I i O. Ś w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2017r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Fundacji kwotę [...]zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] października 2016 r. Wójt Gminy K. [...] stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zakładu produkcyjnego betonowych elementów wibroprasowanych wraz z niezbędną infrastrukturą w M. przy ul. [...] na działce nr ewid. [...] obręb M., gm. K., Powiat S..
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 84 i 85 ust. 1 i 2 pkt 2 a także art. 75 ust 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 353 ze zm., dalej: u.u.i.ś.) oraz § 3 ust 1 pkt 52 lit. b oraz pkt 21 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016r. poz. 71) oraz art. 104 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej: K.p.a.).
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że z wnioskiem z dnia [...] lipca 2016 r. J. S., będący pełnomocnikiem X. Sp. z o.o., zwrócił się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji wskazanego przedsięwzięcia. Planowane przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zgodnie z § 3 ust 1 pkt 52 lit. b oraz pkt 21 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Dalej Wójt wskazał, że w dniu 17 sierpnia 2016 r. wpłynęła do organu opinia sanitarna Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego znak [...], wyrażająca stanowisko o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Takie samo stanowisko zajął Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w opinii z dnia [...] sierpnia 2016 r., znak [...]. Organ I instancji wskazał, że na podstawie art. 85 ust. 2 pkt 2 u.u.i.ś. w zw. z art. 63 ust. 1 u.u.i.ś. przeanalizował planowane przedsięwzięcie. Teren zakładu podzielony będzie na strefę produkcyjną, obejmującą maszyny, urządzenia i pomieszczenia znajdujące się wewnątrz hali produkcyjnej, strefę magazynu oraz strefę socjalną. Oprócz hali produkcyjnej powstać ma portiernia, trafostacja, zbiornik na nieczystości płynne, miejsce gromadzenia odpadów, studnia, zbiornik na gaz oraz zasieki na kruszywo i budynek socjalno - biurowy. W związku z realizacją przedsięwzięcia planuje się m.in. budowę węzła betoniarskiego, zadaszonych silosów piasku, kruszyw, silosów cementu i popiołów, komorę dojrzewania wyrobów, montaż linii technologicznej (strona mokra) oraz linii technologicznej (strona sucha) i wykonanie pola magazynowego wyrobów gotowych. Powierzchnia całkowita działki przeznaczonej pod inwestycje wynosi 9,7 ha, natomiast planowany teren zainwestowania to 4,28 ha. Obecnie teren inwestycji stanowią pola uprawne. Teren działki od strony wschodniej, południowej oraz zachodniej bezpośrednio przylega również do pól uprawnych. Od strony północnej przebiega ulica [...], będąca droga powiatową nr 1870P, za którą również znajdują się pola uprawne. Najbliższa zabudowa mieszkaniowa usytuowana jest w miejscowości M., w odległości około 340 m od granicy działki w kierunku północnym. Pojedynczy budynek mieszkalny (zabudowa zagrodowa) zlokalizowany jest po wschodniej stronie, około 270 m od granicy działki. Projektowany zakład zostanie zlokalizowany w północno - zachodniej części działki nr [...]. Inwestycja nie jest położona na obszarze objętym obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Bezpośrednie otoczenie działki od strony wschodniej oraz północnej stanowią tereny o podobnym przeznaczeniu tj. przeznaczone na obiekty produkcyjne, składy i magazyny oraz zabudowę usługową (Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego terenów działalności gospodarczej we wsi M., Uchwała Rady Gminy K. N. [...] z dnia [...] marca 2013 r.) Działka nr [...] znajduje się na obszarze objętym Uchwałą Nr [...] Rady Gminy K. z dnia [...] października 2015 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów aktywizacji gospodarczej w miejscowości M. rej. ul. [...], Gmina K., zgodnie z którym planuje się kontynuację przeznaczenia terenów pod obiekty produkcyjne, składy i magazyny wraz z zabudową usługową. W Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy K. przedmiotowa nieruchomość znajduje się na obszarze oznaczonym jako tereny przemysłowe i gospodarcze. Uwzględniając lokalizację, charakter przedsięwzięcia oraz planowane rozwiązania techniczne i technologiczne nie przewiduje się negatywnego wpływu przedsięwzięcia na obszary wodno - błotne oraz inne obszary o płytkim zaleganiu wód podziemnych, obszary leśne oraz obszary objęte ochroną, w tym strefy ochronne ujęć wód, a także na wody powierzchniowe. Realizacja planowanej inwestycji nie będzie stanowić przedsięwzięcia mogącego spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych, zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry. Inwestycja zlokalizowana jest w granicach Jednolitej Części Wód Podziemnych JCWPd nr [...] w obrębie regionu W.. Według charakterystyki jednolitych części wód podziemnych stan ilościowy i chemiczny został oceniony jako dobry. Ocena ryzyka ilościowego i chemicznego oceniona została jako niezagrożona. Przedsięwzięcie realizowane będzie ponadto w obrębie J. C. Wód Powierzchniowych rzecznych [...] Sama do Kanału L. o statusie "silnie zmieniona", o złym stanie, zagrożonej nieosiągnięciem celów środowiskowych. Realizacja inwestycji związana jest z wykorzystywaniem energii elektrycznej, paliw i gazu (propan) oraz surowców (żwiru, piasku, cementu, popiołu, plastyfikatorów i barwników, wody, kruszywa). Planowane przedsięwzięcie będzie źródłem emisji pyłów i gazów do powietrza o charakterze zorganizowanym i niezorganizowanym związanych z poruszaniem się pojazdów po terenie zakładu oraz procesami związanymi z produkcją betonu i elementów wibroprasowanych. Do utrzymania odpowiedniej temperatury w dojrzewalni będzie wykorzystywany kocioł o mocy 150 kW opalany gazem. Zgodnie z zapisami karty informacyjnej przedsięwzięcia silosy będą wyposażone w filtry tkaninowe, a w budynku produkcyjnym przewiduje się odciągi miejscowe podłączone do centralnego filtra workowego. Ze względu na rodzaj i charakter emisji wprowadzanych do środowiska na etapie eksploatacji przedsięwzięcia nie przewiduje się jego znaczącego wpływu na stan jakości powietrza w rejonie zainwestowania. Przedsięwzięcie nie wpłynie znacząco na zmiany klimatu na etapie realizacji, eksploatacji i likwidacji. Przyjęte rozwiązania techniczne i technologiczne ograniczą wrażliwość przedsięwzięcia na zmiany klimatu na etapie jego funkcjonowania. W okresie realizacji inwestycji wystąpią uciążliwości typowe dla placów budów, spowodowane pracą maszyn butlo wlany cli, zwiększonym natężeniem ruchu pojazdów i wykonawstwem robót montażowych. Będą one okresowe i ustaną z chwilą zakończenia prac budowlanych. To samo dotyczy fazy likwidacji. Na każdym etapie realizacji oraz eksploatacji projektowanego przedsięwzięcia należy przestrzegać zapisów Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2012r. poz. 1031). W związku z funkcjonowaniem przedsięwzięcia roczne zapotrzebowanie na wodę wyniesie około 3600 m3. Woda na cele bytowe będzie pobierana z wodociągu gminnego, natomiast na cele technologiczne będzie pobierana z własnego ujęcia wód podziemnych. Planowana inwestycja może spowodować zwiększenie emisji hałasu. Oddziaływanie źródeł emisji nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu i wartości odniesienia poza terenem do którego inwestor posiada tytuł prawny. Dla zapewnienia właściwych poziomów substancji i energii wprowadzanych do środowiska Inwestor planuje na etapie eksploatacji zainstalowanie odpowiedniej infrastruktury oraz stosowanie się do zasad oszczędnego zużycia energii. Odpady powstające na etapie funkcjonowania inwestycji będą magazynowane w sposób selektywny w wydzielonym miejscu, a następnie zostaną przekazane uprawnionemu podmiotowi celem dalszego zagospodarowania zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Organ wskazał też, że teren przeznaczony pod przedsięwzięcie zlokalizowany jest poza obszarami chronionymi na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2015 r. poz. 1651 ze zm.), a najbliżej położonym obszarem Natura 2000 jest mający znaczenie dla Wspólnoty obszar [...], oddalony o około 0,5 km od przedsięwzięcia. Planowana inwestycja przy zastosowaniu rozwiązań chroniących środowisko opisanych w przedłożonej karcie informacyjnej przedsięwzięcia nie powinna emitować substancji i energii negatywnie oddziałujących na zdrowie i warunki życia ludzi, nie wymaga też przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w zakresie wymagań sanitarno - higienicznych. Na terenie inwestycji nie ma zabytków nieruchomych. Najbliżej położonym obiektem zabytkowym jest park dworski, krajobrazowy M., wpisany do rejestru zabytków nr rej. [...] z dn. [...].06.1980 r. oddalony o ok. 500 metrów od działki inwestycyjnej.
Z powyższą decyzją nie zgodziła się Fundacja [...] w P., która wywiodła od niej odwołanie.
W środku zaskarżenia Fundacja zarzuciła organowi obrazę art.63 ust.1 u.u.i.ś. oraz art. 28, 61 i art. 77 K.p.a., a także art.85 ust. 2 pkt 2 u.u.i.ś.
Do odwołania dołączono informację z Krajowego Rejestru Sądowego, zgodnie z którą Fundacja [...] w P. została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym [...] sierpnia 2003 r., a celem działania organizacji jest między innymi działalność na rzecz szeroko rozumianej ochrony środowiska oraz zrównoważonego rozwoju.
W uzasadnieniu odwołania strona skarżąca wskazała, że organ oznaczając zabudowania mieszkalne w pobliżu planowanej inwestycji (ok. 240 i 400 m) miał obowiązek zaliczyć te osoby (mieszkańców) do kategorii stron postępowania, bowiem zamierzone przedsięwzięcie może wpływać na ich warunki życiowe i zdrowotne. Fundacja podniosła także, że działka nr [...] usytuowana jest pomiędzy działkami objętymi planem zagospodarowania przestrzennego terenów działalności gospodarczej. Na tej podstawie wywiedziono, że lokalizowane przedsięwzięcia muszą spełniać warunki ochrony określone dla terenów wskazanych w planie zagospodarowania przestrzennego. Autor odwołania się nie zgodził się także z argumentacją organu, w której poprzestano na stwierdzeniu, że teren planowanego przedsięwzięcia znajduje się poza obszarami chronionymi Natura 2000 [...] i nie przewiduje się negatywnego oddziaływania na środowisko. Wszak wszystkie działki objęte już planem znajdują się poza tym obszarem jednak w takiej odległości, że przeprowadzenie szczegółowego oddziaływania na środowisko w ramach Natura 2000 zostało ujęte jako obligatoryjne. Dopiero badania specjalistyczne botaników mogą być podstawą do stwierdzenia braku oddziaływania na populację gatunków chronionych, ptaków itp. Nadto w karcie informacyjnej przedsięwzięcia oszacowano, że w ciągu jednej tylko zmiany nastąpi rozładunek 2 cementowozów, przejazd 15 pojazdów dostarczających kruszywo oraz przejazd 17 pojazdów odbierających wyroby gotowe, to w systemie całodobowym - a taki jest zakładany - będzie to rozładunek 6 cementowozów, przejazd 45 pojazdów dostarczających kruszywo i 51 samochodów odbierających wyroby gotowe. Do tego dochodzi praca ładowarki kołowej w rejonie zasieków i instalacji do produkcji betonu, wszystko w odległości 360 metrów od Natury 2000 i od 270 do 340 metrów od zabudowań mieszkalnych. Istnieje także realne zagrożenie obniżenia lustra wód gruntowych.
Dalej w odwołaniu podniesiono, iż planowana inwestycja zakłada budowę studni i eksploatację wód gruntowych dla potrzeb przemysłowych. Inwestor podał szacunkową ilość, rocznego zapotrzebowania około 3600 m3. Tymczasem W/g normy PN-EN 206-1 wyroby betonowe używane do budowy powierzchni dróg muszą spełniać wymagania klasy ekspozycji XF4. Minimalna ilość cementu na m3 mieszanki betonowej w/g tej normy to 340 kg, natomiast współczynnik w/c woda/cement to 0,45. Opierając się na powyższych założeniach autor odwołania wyliczył, że na 1 m3 wyrobów betonowych potrzeba 153 I wody. Umniejszając tą ilość o ok. 20 litrów wody zawartej w kruszywie należy do 1 m3 betonu dolać ok. 130 l wody. Skoro zaś dzienna produkcja ma wynosić 900 ton, a jeden m3 betonu waży 2,3 tony, to produkcja ma wynosić 391 m3 wyrobów betonowych dziennie, co daje dzienne zużycie wody wynoszące 50 m3 (391 x 130 = 50 830litrów). Dalej w odwołaniu wskazano, iż skoro rocznie jest min 220 dni produkcyjnych, to roczne zużycie wody przez planowana inwestycje tylko dla celów produkcji wyniesie 11 000 m3 (50 x 220).
W ocenie odwołującej się organizacji ekologicznej oznacza to, że codzienna, wieloletnia i znacznie wyższa eksploatacja wód gruntowych na skalę produkcyjną może znacząco wpłynąć na wysokość lustra wód gruntowych. Fundacja podniosła także, iż w sytuacji, gdyby istniały wątpliwości co do oceny informacji zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, obowiązkiem organu byłoby, zgodnie z zasadą ogólną prawdy materialnej wyznaczonej dyspozycją art. 7 K.p.a., wezwanie wnioskodawcy do usunięcia takich wątpliwości. Gdyby zaś tych wątpliwości nie usunięto, to zgodnie z zasadą przezorności, należałoby orzec o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Odwołanie powyższe wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wraz z aktami sprawy [...] listopada 2016 r.
Postanowieniom z dnia [...] grudnia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zawiadomiło odwołującą się Fundację o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy i wskazało nowy termin do załatwienia sprawy do [...] lutego 2017 r.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., nr SKO. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] października 2016 r., [...]
W uzasadnieniu organ II instancji streścił stan sprawy oraz przytoczył art. 71 ust. 1 i ust 2 pkt. 2 i art. 84 u.u.i.ś. Stwierdził, że na podstawie § 3 ust 1 pkt 60 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawę przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko przedmiotowe przedsięwzięcie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których realizacji wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i dla których sporządzenie raportu może być wymagane. Organ stwierdził, że w złożonym odwołaniu ani w toku postępowania nie przedstawiono żadnych dowodów, które mogłyby podważać prawidłowość i rzetelność Karty informacyjnej przedsięwzięcia, w szczególności nie przedłożono dokumentu sporządzonego przez specjalistów w dziedzinie objętym daną tematyką, który stanowiłby przeciwdowód dla złożonej przez inwestora karty informacyjnej. Organ odwoławczy stwierdził, że Fundacja ogranicza się do wyrażanych w sposób arbitralny, nieudokumentowanych żadnymi dowodami twierdzeń. Fundacja nie wskazała w żadnym miejscu odwołania istotnie negatywnego oddziaływania, które poparte byłoby stosownymi dowodami czy konkretnymi danymi. Kolegium podniosło także, że odmowa wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może nastąpić w przypadku zaistnienia sprzeczności z innymi przepisami prawa lub gdy z przeprowadzonego postępowania wyniknie możliwość negatywnego oddziaływania na środowisko. Sprzeciw społeczeństwa (społeczności lokalnej) lub jednej ze stron postępowania wobec planowanej inwestycji nie może stanowię wyłącznej przesłanki odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia a strony postępowania do momentu wydania niniejszej decyzji nie przedstawiły dowodów, okoliczności opartych na konkretnych wyliczeniach lub danych, które wskazywałyby na zaistnienie przypadku, w którym wydaje się decyzję odmowną w sprawie środowiskowych uwarunkowań.
Fundacja [...] w P. w terminie prawem przewidzianym złożyła na powyższą decyzję Kolegium skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego, to jest art. 63 ust.1 pkt 1 pkt 2 a, d, e oraz art. 85 ust. 2 pkt 2 u.u.i.ś. przez pominięcie wskazanych tam zasad oraz przepisów prawa administracyjnego mających istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 10 § 1, art. 6, 7, 8, 9 K.p.a., art. 77 K.p.a. oraz art.107 § 3 K.p.a. i138 §1 K.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącemu czynnego udziału oraz możliwości wypowiedzenia co do zgromadzonych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji po ujawnieniu się istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów istniejących w dniu rozpatrywania przez SKO decyzji a nieznanych temu organowi z uwagi na pozbawienie strony czynnego udziału w tym postępowaniu i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia zarzutów strony skarżącej podniesionych w odwołaniu strony od decyzji organu I instancji, a także nienależytego zbadania okoliczności stanu faktycznego i prawnego sprawy i przez to naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do Państwa.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu skargi streszczono stan sprawy, powtórzono argumentację wskazaną w odwołaniu i wskazano, że Kolegium stwierdzając, iż wyliczenia zawarte w odwołaniu nie są sporządzone przez osoby do tego kompetentne nie zwróciło się do skarżącego o uzupełnienie odwołania o "dokumenty sporządzone przez specjalistów" i wręcz uniemożliwiło skarżącemu przedłożenie takich opinii. Tymczasem dwukrotne rozpoznanie sprawy oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego. Przedmiotem postępowania odwoławczego nie jest kontrola decyzji organu pierwszej instancji, lecz ponowne i całościowe rozpoznanie sprawy administracyjnej. Fundacja wskazała także, że jeżeli bez wdawania się w szczegóły SKO uznało, że skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, to tym bardziej nie sposób zaakceptować procedury, która uniemożliwiła skarżącemu ich przedstawienie. Fundacja przywołała treść sporządzonych na jej zlecenie opinii wskazując, że dr S. R. w swojej opinii wskazał między innymi, iż z analizy całości materiałów wynika, że wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowanych realizacji przedsięwzięcia nastąpiło z pominięciem właściwej oceny oddziaływania na formy przyrody a w szczególności Natura 2000 [...]. Autor tej opinii wskazał zarówno na uchybienia w tym zakresie k.i.p. jak środowiskowe wymogi w tym zakresie, które zostały pominięte. Natomiast w opinii wydanej przez prof. J. J. z P. P. jej autor wskazał i wyliczył, że przeciętne roczne zużycie wody do celów przedsięwzięcia planowanego przez inwestora wyniesie 12 750 m3 na rok a nie jak podał to inwestor a w ślad za nim organ I instancji jedynie 3 600 m3, przy czym całkowite zużycie widy niezbędnej dla pracy takiego zakładu (niezbędnej dla czyszczenia form, pielęgnacji betonu itp. wynosić będzie rocznie 34 750 m3 - łącznie 47 500 m3). Natomiast w opinii sporządzonej przez dr M. K. i dr A. K. jej autorzy wskazali, że należy krytycznie ocenić od strony merytorycznej k.i.p. oraz nierzetelne podejście w tej karcie do tematu ochrony i zachowania stanu jakości środowiska wód podziemnych i powierzchniowych, szczegółowo uzasadniając swoje stanowisko także w odniesieniu do opinii Państwowego Powiatowego Inspektora ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2016 r. jak i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. z dnia [...] sierpnia 2016 r. Dalej, w opinii wydanej przez prof.dr hab. W. R. wskazano, że stanowiska archeologiczne na obszarze objętym inwestycją nie zostało dotąd wystarczająco dobrze rozeznane.
Dalej strona skarżąca podniosła, że karta informacyjna przedsięwzięcia podobnie jak i raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest dokumentem prywatnym, będącym dowodem w sprawie administracyjnej, przedkładanym przez inwestora. Nie oznacza to jednak, iż dowód taki powinien podlegać innej ocenie niż pozostałe dowody w sprawie, a nawet wykluczeniu, co oznaczałoby konieczność samodzielnego podjęcia przez organ stosownych ustaleń dotyczących parametrów planowanej inwestycji oraz jej wpływie na środowisko. Karta informacyjna przedsięwzięcia jako dokument obligatoryjnie dołączany do wniosku o uzyskanie decyzji środowiskowej podlega takiej samej ocenie jak inne dowody, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, wynikającą z art. 80 K.p.a. Nie korzysta więc z domniemania zgodności treść karty informacyjnej przedsięwzięcia ze stanem faktycznym, co oznacza, że zawarte w nim stwierdzenia odnośnie faktów i analizy ich znaczenia podlegają ocenie, jak każdy dowód w sprawie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Skarżąca podkreśliła, że na str. 5 uzasadnienia decyzji organu I instancji wskazano, iż planowane przedsięwzięcie położone jest w krajobrazie rolniczym i jego realizacja będzie oddziaływać na krajobraz, tymczasem do żadnych rozwiązań chroniących środowisko inwestor nie został zobligowany.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej uwzględnienie, jednakże z innych jednakże przyczyn niż wskazane przez Fundację.
SKO podniosło, że skoro Fundacja nie uczestniczyła w postępowaniu przed organem I instancji, to nie mogła skutecznie złożyć odwołania. Organ przywołał art. 72 ust 1 pkt 1, 10, 14 i 18, 61 ust. 1, art. 44 u.u.i.ś. oraz art. 31 K.p.a. Skonstatował, że w sprawie Fundacja nie brała udziału na prawach strony w postępowaniu toczącym się przed organem pierwszej instancji. Ponadto postępowanie to przeprowadzone zostało bez oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W sprawie Państwowy Powiatowy Inspektorat Sanitarny opinią sanitarną nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. wyraził opinię, że dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zakładu produkcyjnego betonowych elementów wibroprasowanych wraz z niezbędną infrastrukturą na nieruchomości położonej w M., przy ul. [...], nr dz. [...], obręb M., gm. K., nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, następnie zaś Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] wyraził taką samą opinię. Po otrzymaniu opinii Wójt Gminy K. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] orzekł, że nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W konsekwencji decyzja Wójta Gminy K. nr [...] z dnia [...] października 2016r. stwierdzała brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Skoro więc właściwy organ uznał, że nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia, to nie ma tu zastosowania art. 44 ust. 2 u.u.i.ś.
Przy uzupełniającym skargę piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2017 r. Fundacja [...] w P. przedłożyła do akt sprawy kopie sporządzonych na jej zlecenie opinii na jakie powołała się w uzasadnieniu skargi.
W kolejnym piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2017 r. Fundacja [...] w P. odnosząc się do argumentacji podniesionej w odpowiedzi na skargę wskazała, że wprowadzenie art. 44 u.u.i.ś. do polskiego porządku prawnego stanowi wykonanie ciążących na Polsce jednoznacznych zobowiązań międzynarodowych wynikających z Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska sporządzonej w Aarhus dnia 25 czerwca 1998 r. (Dz. U. z 2003 r. Nr 78, poz. 706, także Dz. Urz. UE L 124 z dnia 17 maja 2005 r., s. 4, dalej powoływanej jako "Konwencja z Aarhus"). Konwencja ta w ocenie skarżącej zastosowanie w sprawie, albowiem w postępowaniu tym chodzi o zezwolenie w niej wymienione w pkt 5 załącznika I do konwencji, a nadto Konwencja ma zastosowanie do "wszelkiej działalności (...) gdzie w ramach procedur oceny wpływu na środowisko, z mocy krajowego porządku prawnego, przewidziany jest udział społeczeństwa.". Dalej skarżąca wskazał, że zgodnie z art. 9 ust. 2 Konwencji z Aarhus: "Każda ze Stron zapewnia, w ramach krajowego porządku prawnego, że członkowie zainteresowanej społeczności: a) mający wystarczający interes; lub, alternatywnie, b) powołujący się na naruszenie uprawnień, jeśli przepisy postępowania administracyjnego Strony wymagają tego jako przesłanki, mają dostęp do procedury odwoławczej przed sądem lub innym niezależnym i bezstronnym organem powołanym z mocy ustawy, dla kwestionowania legalności z przyczyn merytorycznych lub formalnych każdej decyzji, działania lub zaniechania w sprawach regulowanych postanowieniami artykułu 6 oraz, jeśli przewiduje tak prawo krajowe i z zastrzeżeniem ustępu 3 poniżej, innymi postanowieniami niniejszej Konwencji.", przy czym "określenie tego, co stanowi wystarczający interes oraz naruszenie uprawnień, następuje zgodnie z wymaganiami prawa krajowego i stosownie do celu, jakim jest przyznanie zainteresowanej społeczności szerokiego dostępu do wymiaru sprawiedliwości w zakresie określonym niniejszą konwencją. Dla osiągnięcia tego interes organizacji pozarządowej spełniającej wymagania, o których mowa w artykule 2 ustęp 5, uważa się za wystarczający w rozumieniu litery a). Taką organizację uważa się również za posiadającą uprawnienia mogące być przedmiotem naruszeń w rozumieniu litery b)".
W ocenie skarżącej z powyższego wynika, że w sprawach określonych w art. 6 Konwencji z Aarhus organizacje pozarządowe określone w art. 2 ust. 5 Konwencji maja prawo do kwestionowania z przyczyn merytorycznych i formalnych każdej decyzji.
Dalej w piśmie procesowym powołano się na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2016 r., sygn. II OSK 1674/14 oraz z dnia 28 maja 2015 r., sygn. II OSK 2629/13 i podsumowując wskazano, iż w świetle powyższych aktów prawnych i orzeczeń stanowisko SKO zaprezentowane w odpowiedzi na skargę jest bezpodstawne i narusza art. 44 ust. 2 u.u.i.ś.
W pismem procesowym z dnia [...] czerwca 2017 r. uczestnik postępowania X. z siedzibą w W. (inwestor) wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji i umorzenie postępowania odwoławczego w sprawie, względnie na wypadek nie uwzględnienia powyższego wniosku o oddalenie skargi w całości.
W uzasadnieniu pisma procesowego pierwszym rzędzie powołano się na brak legitymacji czynnej po stronie skarżącej Fundacji do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, wskazując, że postępowanie zakończone wydaniem przez Wójta Gminy K. decyzji z dnia [...] października 2016 r., nr [...] nie było postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa, bowiem nie była w jego toku przeprowadzana ocena oddziaływania społeczeństwa na środowisko. Co za tym idzie art. 44 ust. 2 u.u.i.ś. nie miał zastosowania do skarżącej. Dla poparcia powyższego stanowiska strona powalała się na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2016 r., sygn. II OSK 1131/14 i z dnia 27 kwietnia 2016 r., sygn. II OSK 2037/14 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 17 września 2013 r., sygn. II SA/Ol 436/13. Odwołując się do orzeczeń przywoływanych przez stronę skarżąca w piśmie procesowym z dnia 10 kwietnia 2017 r. uczestnik wskazał natomiast, iż wyrok sygn. II OSK 1674/14 dotyczył postępowania, w toku którego przeprowadzono ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zaś wyrok wydany w sprawie o sygn. II OSK 2629/13 stanowi jedynie jednostkowe odosobnione orzeczenie nie cytowane później przez sądy administracyjne.
Odnosząc się do zarzutów strony skarżącej uczestnik postępowania wskazał, że nie jest trafny zarzut pozbawienia skarżącej możliwości udziału w postępowaniu odwoławczym bowiem skoro odwołanie wpłynęło do organu w dniu 2 listopada 2016 r., to skarżąca miała ponad miesiąc na zapoznanie się z aktami postępowania oraz złożenie wniosków dowodowych, z którego to uprawnienia jednak nie skorzystała, mimo że była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, a zdecydowała się na zapoznanie z aktami sprawy dopiero w dniu 3 stycznia 2017 r. Uczestnik postępowania podkreślił, że mimo, że skarżąca posiadała od 5 stycznia 2017 r. opinie biegłych, to aż do wydania przez SKO decyzji nie złożyła wniosku dowodowego dotyczącego tych opinii, jak też nie sygnalizowała organowi, że zamierza przedstawić dodatkowe dowody.
Dalej uczestnik wskazał, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało w niniejszej sprawie – zgodnie z art. 30 i 33 u.u.i.ś. oraz art. 21 ust. 2 pkt 9 tej samej ustawy – umieszczone w publicznie dostępnym miejscu w urzędzie gminy, na tablicy informacyjnej sołectwa w BIP gminy oraz publicznie dostępnych elektronicznych wykazach. Skarżąca już na etapie postępowania przed organem I instancji mogła więc wziąć (zgłosić) udział w sprawie, a następnie zapoznać się z aktami postępowania. Jednocześnie w piśmie wskazano, iż brak zawiadomienia skarżącej o możliwości zapoznania się z aktami sprawy nie miał żądnego wpływu na wynik sprawy, bowiem w aktach nie znajdowały się żądne nowe, nieznane skarżącej dowody, inne niż dokumenty zgromadzone w postępowaniu w I instancji.
Uczestnik postępowania za chybiony uznał także zarzut braku należytego wyjaśnienia sprawy wskazując, że organ powinien przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe w sytuacji gdy w wyniku dokonania oceny karty informacyjnej przedsięwzięcia, poweźmie wątpliwości co do jej rzetelności. Oceny tej organ dokonuje zaś samodzielnie w oparciu o zasady określone w art. 80 K.p.a. Z uzasadnień decyzji organów obu instancji wynika zaś, iż karta informacyjna przedsięwzięcia nie wzbudziła wątpliwości żadnego z organów, zaś skarżąca nie dostarczyła w toku postępowania administracyjnego dowodów, które spowodowałyby powzięcie wątpliwości co do treści karty informacyjnej przedsięwzięcia przez organy, a organy nie miały obowiązku poszukiwać dodatkowych dowodów. Uczestnik postępowania powołał się w tym zakresie na uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. II OSK 1837/11. Nadto w swoim pismem procesowym uczestnik postępowania obszernie odniósł się także do pozostałych podniesionych w skardze i uzupełniających ja pismach zarzutów oceniając je jako nietrafne i wskazując, iż w karcie informacyjnej przedsięwzięcia zawarto wszystkie wymagane informacje, jest ona rzetelna i wiarygodna oraz został ona prawidłowo oceniona przez organy administracji., co pozwala na przyjęcie, że zarówno decyzja SKO, jak i decyzja Wójta są prawidłowe i w sprawie nie jest konieczne sporządzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Występujący na rozprawie w dniu 22 czerwca 2017 r. pełnomocnik skarżącej Fundacji oraz pełnomocnik uczestnika postępowania Spółki z o.o. X. wnosili i wywodzili jak we wcześniejszych pismach procesowych, a pełnomocnik skarżącej dołączył do akt sprawy pisemne stanowisko , w którym odniósł się do argumentacji zawartej w pismem procesowym uczestnika postępowania. W stanowisku tym strona skarżąca powtórzyła wcześniejszą argumentację oraz wskazała, iż jedynie w sytuacji wskazanej w art. 79 u.u.i.ś. zapewnia się udział społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Takie wymogi nie są stawiane w razie udziału organizacji ekologicznych na prawach strony z art. 44 ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna, choć nie można zgodzić się z wszystkimi zarzutami i argumentami w niej podniesionymi.
Sądy administracyjne stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swojej właściwości sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: P.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Przepis ten umożliwia zatem Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (decyzji bądź postanowienia) następuje wówczas, gdy Sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 i 3 P.p.s.a. sąd z urzędu stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach, względnie stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub w innych przepisach.
Z przywołanych przepisów w sposób jednoznaczny wynika, iż usunięcie zaskarżonego aktu (decyzji) z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jego wydawaniu organy naruszyły prawo materialne lub normy procesowe, przy czym naruszenie to musi mieć charakter kwalifikowany, to jest rażący i mający bądź mogący mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2016 r., nr SKO. [...] utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] października 2016 r., [...] stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zakładu produkcyjnego betonowych elementów wibroprasowanych wraz z niezbędną infrastrukturą w M. przy ul. [...] na działce nr ewid. [...] obręb M., gm. K., Powiat S..
W sytuacji procesowej zaistniałej w niniejszym postępowaniu, kluczowym zagadnieniem prawnym istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy jest udzielenie odpowiedzi na pytanie czy w przedmiotowym postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia polegającego na budowie zakładu produkcyjnego betonowych elementów wibroprasowanych wraz z niezbędną infrastrukturą w M. przy ul. [...] na działce nr ewid. [...] Fundacji [...] w P. służyło prawo wniesienia odwołania pomimo, że nie brała ona udziału w postępowaniu prowadzonym przed organem I instancji.
Kwestionowanie powyższego uprawnienia w odpowiedziach na skargę złożonych zarówno przez skarżony organ, jak i uczestnika postępowania wynika przy tym z faktu, iż postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia zakończone zostało przez organ I instancji decyzją stwierdzająca brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia.
W związku z powyższym tak SKO w P., jak i Spółka z o.o. X. z siedzibą w W. powołując się na dorobek orzeczniczy sądów administracyjnych wskazali, iż skoro zgodnie z art. 79 ust. 1 u.u.i.ś. przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, to a contrario oznacza to, iż postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa jest postępowanie zmierzające do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, gdy w jego ramach przeprowadzana jest ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Co za tym idzie brak podstaw do tego, aby przepis art. 44 ust. 2 u.u.i.ś. stanowiący, że organizacji ekologicznej służy prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa prowadzonym przez organ pierwszej instancji wykładać wbrew jego wyraźnemu brzmieniu, w ten sposób, że stanowi on podstawę udziału organizacji ekologicznej także w takim postępowaniu, w którym nie przeprowadzono oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, czyli w takim postępowaniu, które zgodnie z art. 79 ust. 1 tej ustawy, nie wymaga udziału społeczeństwa.
Z powyższej argumentacji autorzy obydwu odpowiedzi na skargi wyprowadzili wniosek, iż skoro organ I instancji wydał w sprawie decyzję, którą stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zakładu produkcyjnego betonowych elementów wibroprasowanych wraz z niezbędną infrastrukturą, to organizacja ekologiczna nie była uprawniona do wywiedzenia odwołania od takowej decyzji, co oznacza, że postępowanie odwoławcze zainicjowane takowym środkiem zaskarżenia nie powinno być wszczęte, a wszczęte winno zostać umorzone, bez merytorycznego badania sprawy przez organ I instancji.
Ze stanowiskiem takowym w ocenie orzekającego w niniejszej sprawie Sądu nie można się zgodzić, albowiem jest ono nadmiernie uproszczone i prowadzi do skutków nieaprobowalnych zarówno z punktu widzenia wyrażonej w art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej zasady, iż Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, jak i z punku widzenia celów jakim służyć miało wprowadzenie do polskiego systemu prawnego ustawy z 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie oraz aktów prawa międzynarodowego w postaci Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska sporządzonej w Aarhus dnia 25 czerwca 1998 r. i dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz. Urz. UE.L 26 z dnia 28 stycznia 2012 r.).
Przed przystąpieniem do szczegółowego uzasadnienia powyższego stanowiska Sad pragnie przy tym wskazać, iż nie stanowiła zagadnienia spornego pomiędzy stronami okoliczność, iż Fundacji [...] w P. jest organizacją ekologiczną w rozumieniu art. 44 ust. 1 u.u.i.ś. oraz spełnia wymogi formalne określone w tym przepisie. Pogląd ten aprobuje także orzekający w sprawie Sąd.
Dalej zauważyć należy, iż nie budzi wątpliwości Sądu zakwalifikowanie przedmiotowej inwestycji jako przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zgodnie z § 3 ust 1 pkt 52 lit. b oraz pkt 21 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Powyższe oznacza, iż zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 2 dla przedmiotowej inwestycji wymagane było uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przy czym w związku z faktem, iż jest to przedsięwzięcie mogące jedynie potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, decyzja ta przybrać mogła formę zarówno klasycznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydawanej jna podstawie art. 80 u.u.i.ś. - jeżeli byłaby przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jak i przewidzianej w art. 84 ust. 1 decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w której właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Przypomnieć w tym miejscu trzeba, iż zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 2 u.u.i.ś. przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1.
Przywołany powyżej art. 63 ust. 1 tej samej ustawy stanowi zaś, iż obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie szereg enumeratywnie wyliczonych w tym przepisie szczegółowo określonych kryteriów, śród których przykładowo i w nawiązaniu do rodzaju planowanego przedsięwzięcia wskazać można na kryteria: skali przedsięwzięcia, istotnych rozwiązań charakteryzujących przedsięwzięcie, powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, wykorzystywania zasobów naturalnych, w tym gleby, wody i powierzchni ziemi, usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska uwzględniające obszary wodno-błotne, inne obszary o płytkim zaleganiu wód podziemnych, w tym siedliska łęgowe oraz ujścia rzek, obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin, grzybów i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000, oraz pozostałe formy ochrony przyrody i inne.
Dalej zauważyć należy, iż zgodnie z art. 44 ust. 1 tej samej ustawy organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony, jeżeli prowadzą działalność statutową w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody, przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia tego postępowania, przy czym przepisu art. 31 § 4 K.p.a. nie stosuje się, zaś ust. 2 tego samego przepisu stanowi, że organizacji ekologicznej służy prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa prowadzonym przez organ pierwszej instancji; wniesienie odwołania jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w takim postępowaniu. W postępowaniu odwoławczym organizacja uczestniczy na prawach strony. W art. 44 ust. 3 prawodawca wskazał natomiast, iż na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji ekologicznej służy zażalenie.
Zauważyć w tym miejscu należy, iż prawodawca w żadnym akcie prawnym, w tym w szczególności w ustawie z 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie nie zamieścił wykazu postępowań wymagających udziału społeczeństwa, co oznacza, że dla oceny czy dane posterowanie udziału takowego wymaga konieczna jest każdorazowa analiza przepisów postępowanie to normujących.
Taką regulację zawiera odnośnie postępowań w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia stanowi niewątpliwe art. 79 ust. 1 stanowiący, iż przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Z regulacji tej niewątpliwie wyprowadzić można wniosek, iż społeczeństwo ma zagwarantowany udział w tych postępowaniach dotyczących określenia uwarunkowań środowiskowych, w których przeprowadzana jest ocena oddziaływania na środowisko.
Do tych postępowań niewątpliwie stosować się zatem będzie regulacja zawarta w art. 44 u.u.i.ś.
Jak trafnie wskazuje się w doktrynie rozwiązanie to ma swoje racjonalne uzasadnienie – skoro bowiem zagrożenia ze strony konkretnego przedsięwzięcie dadzą się ocenić bez konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, to znaczy, że udział czynnika społecznego nie jest konieczny. Natomiast jeżeli na wstępnym etapie (oczywiście w stosunku do tych przedsięwzięć, dla których jest to możliwe) nie da się przewidzieć skutków oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wówczas udział społeczeństwa jest uzasadniony (patrz Gruszecki Krzysztof, Udostępnianie informacji o środowisku i jego ochronie, udział społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko. Komentarz, wyd. II, teza I do art. 79, dostępny w Lex).
Wskazać jednakże w tym miejscu trzeba na oczywiste i widoczne na pierwszy rzut oka niebezpieczeństwo wiążące się z przyjęciem sugerowanego przez organ i uczestnika postępowania poglądu, iż skoro wydana została decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stwierdzająca brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, to oznacza to, że organizacja ekologiczna generalnie pozbawiona jest prawa do wniesienia odwołania od takowej decyzji, względnie zgłoszenia udziału w postępowaniu przed organem I instancji, o ile zdąży to uczynić pomiędzy wydaniem przez ten organ postanowienia o jakim mowa w art. 63 ust. 2 u.u.i.ś., a wydaniem decyzji kończącej postępowanie w sprawie przed organem I instancji.
Niebezpieczeństwo to wyraża się bowiem w zaistnieniu sytuacji, gdy organ wbrew wynikom oceny kryteriów o jakich mowa w art. 63 ust. 1 u.u.i.ś. wyda postanowienie, a następnie decyzję stwierdzające brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko mimo, że przeprowadzenie takowej oceny byłoby w realiach danej sprawy konieczne, względnie stwierdzi brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w oparciu o wadliwą (np. niekompletną, wewnętrznie sprzeczną, względnie obciążoną innymi brakami) kartę informacyjną przedsięwzięcia.
W takiej bowiem sytuacji i przy przyjęciu wykładni prawa proponowanej przez organ i uczestnika zaistnieje sytuacja, gdy mimo, że w sprawie obiektywnie zachodzą przesłanki do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko danego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, to nie tylko że ocena takowa nie zostanie przeprowadzona, to jeszcze uniemożliwione zostanie organizacjom ekologicznym podnoszenie i zwalczanie tych braków postępowania i podejmowanie działań zmierzających do zapewnienia celów ustawy i implementowanych przez nią do polskiego systemu prawnego przepisów prawa między narodowego, w tym w szczególności celów Konwencji z Aarhus oraz implementującej ją na obszarze Unii Europejskiej dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko, do których należy zapewnienie ochrony, zachowania i ulepszania stanu środowiska oraz zapewnienia zrównoważonego i przyjaznego środowisku rozwoju. Szczególnie znamiennymi na gruncie niniejszej sprawy jawią się przy tym postanowienia preambuły przywołanej wyżej dyrektywy, gdzie w pkt 7 wskazano, iż zezwolenia na inwestycje dotyczące publicznych i prywatnych przedsięwzięć, które mogą powodować znaczące skutki w środowisku, powinny być udzielane jedynie po wykonaniu oceny możliwych znaczących skutków środowiskowych tych przedsięwzięć, a ocena ta powinna być przeprowadzana na podstawie odpowiednich informacji dostarczonych przez wykonawcę, które mogą być uzupełniane przez organy i społeczność, która może być zainteresowana danym przedsięwzięciem, w pkt 16 wskazano, że skuteczny udział społeczeństwa w podejmowaniu decyzji umożliwia społeczeństwu wyrażenie, a decydentom branie pod uwagę opinii i trosk, które mogą mieć związek z tymi decyzjami, zwiększając w ten sposób odpowiedzialność i przejrzystość procesu podejmowania decyzji oraz wnosząc wkład w publiczną świadomość w zakresie kwestii dotyczących środowiska i w poparcie dla podjętych decyzji, zaś w pkt 17, iż udział, w tym uczestnictwo poprzez stowarzyszenia, organizacje i grupy, w szczególności organizacje pozarządowe promujące ochronę środowiska, powinien być odpowiednio rozwijany, w tym między innymi poprzez promowanie edukacji społeczeństwa w zakresie środowiska.
Inaczej i nieco kolokwialnie rzecz ujmując przyjęcie wykładni odpowiednich przepisów zaproponowanej w odpowiedzi na skargę prowadziłoby do sytuacji, w której wadliwe, względnie przedwczesne stwierdzenie przez organ braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko uwalniałoby ten organ od konieczności dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji ekologicznych i eliminowałoby możliwość sprawowania przez obywateli zrzeszających się w organizacjach ekologicznych funkcji kontrolnej nad działalnością organów administracji w tym zakresie i co za tym idzie czyniłoby fikcyjnym udział społeczeństwa w postępowaniu przedmiocie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia, a więc stałoby w oczywistej i jaskrawej sprzeczności z wskazywanymi wyżej założeniami przepisów prawa międzynarodowego, w tym unijnego.
Taka wykładnia prawa stawiałaby zatem organy przed pokusą każdorazowego stwierdzania braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla przedsięwzięć mogący jedynie potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko dla uniknięcia w ten sposób trudności i niedogodności związanych z społeczną (obywatelską) kontrolą wydawanych w tego rodzaju sprawach decyzji.
Prowadziłoby to także do sprzecznej z zasadą racjonalności prawodawcy w sytuacji, w której odnośnie tego samego rodzaju inwestycji, co do której stwierdzono potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a więc co do której zapewniono dokonanie bardziej wnikliwej i wszechstronnej niz w karcie informacyjnej przedsięwzięcia oceny wpływu na środowisko zagwarantowano by udział czynnika społecznego, w tym prawo działania dla organizacji ekologicznych, zaś dla analogicznego przedsięwzięcia, co do którego orzeczono o braku potrzeby przeprowadzania takiej oceny i oparto rozstrzygnięcie jedynie na karcie informacyjnej przedsięwzięcia wyeliminowano by udział czynnika społecznego, w tym organizacji ekologicznych i uniemożliwiono by temu czynnikowi nie tylko uzyskanie wpływu na określenie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia, lecz wręcz pozbawiono by go prawa ubiegania się o przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Dla uniknięcia wskazanych wyżej niebezpieczeństw art. 44 ust. 1 i 2 u.u.i.ś. należy wykładać w powiązaniu z art. 79 ust. 1 tej samej ustawy, w ten sposób, że w postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań, w którym przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ma charakter fakultatywny, prawidłowe merytorycznie ustalenie przez organy braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla danego przedsięwzięcia skutkuje tym, iż postępowanie to traci charakter postępowania, które wymaga udziału społeczeństwa i co za tym idzie w takiej sytuacji brak podstaw do tego, aby przepis art. 44 u.u.i.ś. stanowił podstawę udziału organizacji ekologicznej także w takim postępowaniu (art. 44 ust. 1), względnie wywiedzenia środka zaskarżenia od decyzji organu I instancji (art. 44 ust. 2), jednakże w przypadku zgłoszenia przez organizację ekologiczną chęci udziału w takim postępowaniu, względnie wywiedzenia środka odwoławczego od decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia, gdy nie brała ona udziału w postępowaniu, prawidłowość odstąpienia od nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko podlega procesowej weryfikacji przez organ II instancji.
Powyższe wynika nie tylko z przedstawionej powyżej celowościowej wykładni przepisów u.u.i.ś. i aktów prawa międzynarodowego, lecz także z art. 44 ust. 4 u.u.i.ś. zgodnie z którym na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji ekologicznej służy zażalenie.
Skoro bowiem art. 44 ust. 1 u.u.i.ś. stanowi, iż organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony, jeżeli prowadzą działalność statutową w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody, przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia tego postępowania, to oczywistym jawi się, że przesłanką odmowy dopuszczenia danej organizacji do udziału w tym postępowaniu może być zarówno brak spełnienia przesłanki określonej długotrwałości prowadzenia działalności statutowej, jak i ustalenie przez organ, iż dane postępowanie nie jest postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa.
Jednocześnie zauważyć należy, iż ustawodawca nie przewidział w art. 44 u.u.i.ś. szczególnej formy orzekania przez organ II instancji o dopuszczalności złożenia przez organizację ekologiczna na podstawie art. 44 ust. 2 u.u.i.ś. odwołania od decyzji zapadłej w postępowaniu, w którym nie brała ona udziału.
Powyższe oznacza, iż kontroli dopuszczalności tego rodzaju środka odwoławczego pochodzącego od organizacji ekologicznej organ winien dokonać na zasadach ogólnych określonych w K.p.a. i o ile ustali, iż organizacja ekologiczna nie była uprawniona do jego wywiedzenia winien umorzyć postępowanie odwoławcze.
Opisana powyżej specyfika postępowań w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizacje przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko pozwala jednakże na stwierdzenie, iż weryfikacja posiadania przez odwołująca się organizację ekologiczna legitymacji procesowej czynnej do wniesienia odwołania nie może ograniczać się do stwierdzenia, iż skoro organ I instancji wydał decyzję stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, to sprawa nie wymaga zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu i co za tym idzie brak jest przesłanek do rozpoznania odwołania organizacji ekologicznej złożonego na podstawie art. 44 ust. 2 u.u.i.ś., lecz winna być poprzedzona dokonaniem przez organ odwoławczy badania, czy organ I instancji prawidłowo ocenił, że informacje zawarte w karcie informacyjnej przedsięwzięcia są wystarczające dla ustalenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a jeżeli tak to czy w świetle tych informacji dokonane przez organ w tym zakresie ustalenia co do braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko są prawidłowe.
Zauważyć bowiem trzeba, iż w gdyby istniały wątpliwości co do oceny informacji zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, obowiązkiem organu byłoby, zgodnie z zasadą ogólną prawdy materialnej wyznaczonej dyspozycją art. 7 K.p.a., wezwanie wnioskodawcy do usunięcia takich wątpliwości. Gdyby zaś tych wątpliwości nie usunięto, to zgodnie z zasadą przezorności, należałoby orzec o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, co skutkowałoby – zgodnie z art. 79 ust. 1 u.u.iś. przekształceniem tegoż postępowania w postępowanie wymagające udziału społeczeństwa.
Inaczej rzecz ujmując Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela utrwalony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, iż co do zasady brak jest podstaw do tego, aby przepis art. 44 ustawy z 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku, wykładać w ten sposób, że stanowi on podstawę udziału organizacji ekologicznej także w takim postępowaniu, w którym nie przeprowadzono oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, czyli w takim postępowaniu, które zgodnie z art. 79 ust. 1 tej ustawy, nie wymaga udziału społeczeństwa, z tą jedynie modyfikacją, że stwierdzony przez organ I instancji brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko podlega w przypadku wywiedzenia przez organizację ekologiczną odwołania od takowej decyzji weryfikacji w postępowaniu przed organem II instancji, który to organ o ile pogląd ten podzieli winien wydać decyzję umorzeniu postępowania odwoławczego, zaś o ile uzna, że zgodnie z zasadą przezorności, należałoby orzec o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko winien rozpoznać odwołanie organizacji ekologicznej i uchylić zaskarżoną decyzję przekazując sprawę wraz z odpowiednimi wytycznymi co do dalszego biegu postępowania do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Podkreślić bowiem należy, iż nie do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawnym jest sytuacja, w której w następstwie merytorycznie wadliwego rozstrzygnięcia stwierdzającego brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko eliminuje się możliwość jego kontroli, a organizacja ekologiczna, która w przypadku zgodnego z prawem działania organu miałaby prawo udziału w postępowaniu i wywiedzenia środka odwoławczego, uprawnień tych jest pozbawiona, przez co eliminuje się możliwość poddania tegoż rozstrzygnięcia kontroli instancyjnej i sądowej właśnie w zakresie prawidłowości odstąpienia od nałożenia obowiązku uzyskania tego rodzaju oceny.
Za nietrafną uznana natomiast została przez Sąd argumentacja dotycząca tego zagadnienia przedstawiona w pismach procesowych strony skarżącej, która to argumentacja abstrahowała zupełnie od treści art. 79 ust. 1 u.u.i.ś., a jednocześnie odwoływała się do orzeczeń zapadłych w sprawach o odmiennych stanach faktycznych.
Przedstawione powyżej niebezpieczeństwo i nieaprobowalne z punktu widzenia praworządności skutki prawne są szczególnie wyraźnie widoczne w realiach niniejszej sprawy, albowiem zawarte w karcie informacyjnej przedsięwzięcia wyliczenia dotyczące wykorzystania przez przedmiotową inwestycje wód podziemnych budzą oczywiste i widoczne na pierwszy rzut oka wątpliwości co do ich rzetelności i kompletności, a jednocześnie nie zostały one w żaden sposób wyjaśnione zarówno przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jak i organ I instancji i organy współdziałające, które ograniczyły się w tym zakresie do bezrefleksyjnego powtórzenia za inwestorem zapisów z karty informacyjnej przedsięwzięcia.
W szczególności z karty informacyjnej przedsięwzięcia nie wynika w jaki sposób jej autor ustalił, iż na cele produkcyjne zużywane będzie około 3200 m3 wody na rok, zaś na cele produkcyjne i bytowe 3620 m3 wody na rok.
Z karty informacyjnej przedsięwzięcia wynika jedynie, że planowana dzienna produkcja zakładu wyniesie 900 Mg (ton) betonowych elementów wibroprasowanych (s. 13), zaś proces produkcji przebiegał będzie w systemie 3 zmianowym (s. 13 karty informacyjnej przedsięwzięcia). W karcie informacyjnej przedsięwzięcia brak przy tym informacji przez ile dni w roku planowana jest praca zakładu, jaka jest planowana roczna wielkość produkcji i jakie jest zapotrzebowanie na wodę w procesie produkcyjnym w przeliczeniu na tonę betonu o charakterystykach odpowiadających profilowi produkcji. Znamiennym jest przy tym, iż odnośnie wielkości produkcji i wszystkich surowców poza wodą karta informacyjna posługuje się jednostkami masy, zaś odnośnie wielkości zapotrzebowania na niezbędną do produkcji betonu wodę jednostkami objętości, co dodatkowo utrudnia ocenę prawidłowości przyjętych w tejże karcie parametrów.
Co za tym idzie w oparciu o kartę informacyjną przedsięwzięcia w żaden sposób nie można zweryfikować przy podawana przez inwestora wielkość rocznego zapotrzebowania na wodę, która będzie pobierana z własnego ujęcia wód podziemnych jest rzetelna i odpowiada rzeczywistemu stanowi rzeczy. Co za tym idzie w oparciu o materiały znajdujące się w aktach sprawy nie sposób zweryfikować zarzutów podnoszonych w tym zakresie zarówno w odwołaniu jak i w skardze, gdzie – odmiennie niż w karcie informacyjnej przedsięwzięcia i zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji - skarżąca organizacja ekologiczna w oparciu o obszerne obliczenia podjęła próbę wykazania, iż informacje podawane w tym zakresie (to jest rocznego zapotrzebowania przedsięwzięcia na wodę) w karcie informacyjnej przedsięwzięcia są niepełne i wewnętrznie sprzeczne, a nadto obarczone brakiem w postaci braku uwzględnienia ilości wody koniecznej nie tylko w samym procesie wytwarzania betonu, lecz także przy czyszczeniu form i urządzeń.
Uwzględniając, iż definitywne i ostateczne zweryfikowanie tych okoliczności wymaga wiedzy specjalistycznej Sąd pragnie zauważyć, iż faktem powszechnie znanym jest, iż gęstość zwykłego betonu wynosi od 2200 do 2600 kg/mł, co oznacza, iż planowana dzienna maksymalna produkcja rzędu 900 ton odpowiadać może w przybliżeniu od 346 do 409 m3 tego produktu. Przy skali produkcji wynoszącej od 346 do 409 m3 betonu dziennie, co najmniej wątpliwym wydaje się zużywanie rocznie na potrzeby produkcji jedynie 3200 m3 wody. Planowana wielkość zużycia wody wynosząca 3200 m3 (a więc 3200 ton) rocznie wydaję się także nie współgrać z planowanym zużyciem innych surowców, w tym przede wszystkim cementu, które w karcie informacyjnej przedsięwzięcia określono na 15 000 ton, w sytuacji gdy faktem powszechnie znanym jest, iż proporcja cementu do wody przy produkcji betonu wynosi około 2:1.
Okoliczność planowanego zużycia wody przez przedsięwzięcie może mieć przy tym kluczowe znaczenie dla ustaleń co do konieczności bądź braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w sytuacji gdy dla celów produkcyjnych inwestor zakłada pobór wody z własnego ujęcia wód podziemnych (s. 40 karty informacyjnej przedsięwzięcia), zaś w odległości 500 m od zakładu (k. s. 105 karty informacyjnej przedsięwzięcia) znajduje się obszar Natura 2000 Grądy Bytyńskie, na obszarze który występują zabagnienia będące ostoją dla wielu gatunków płazów.
Powyższe wątpliwości dodatkowo uprawdopodobniają w ocenie Sądu wywody przedstawione w tym zakresie w odwołaniu, do których jednakże organ II instancji w ogóle się nie odniósł, poprzestając jedynie na ogólnikowym stwierdzeniu, iż nie przedstawiono żadnych dowodów, które mogły by podważać prawidłowość i rzetelność karty informacyjnej przedsięwzięcia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze de facto uchyliło się zatem od dokonania samodzielnej, wnikliwej oceny czy organ I instancji prawidłowo ustalił, że informacje zawarte w karcie informacyjnej przedsięwzięcia są wystarczające dla ustalenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a jeżeli tak to czy w świetle tych informacji dokonane przez organ w tym zakresie ustalenia co do braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko są prawidłowe.
W przedstawionych powyżej okolicznościach, nie można zdaniem Sądu stwierdzić, że organ II instancji w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie wyjaśniające i zweryfikował ocenę karty informacyjnej przedsięwzięcia dokonaną przez organ I instancji, a co za tym idzie by zweryfikował czy odwołującej się organizacji ekologicznej służyło w niniejszej sprawie uprawnienie do zainicjowania postępowania odwoławczego.
Tymczasem wskazana wyżej dysproporcja chociażby pomiędzy danymi dotyczącymi zapotrzebowania przedsięwzięcia na wodę zawartymi w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, a wiedzą powszechną i zasadami doświadczenia życiowego oraz obliczeniami przedstawionymi przez skarżącą w odwołaniu nie pozwalała na jednoznaczne stwierdzenie o braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w szczególności z uwzględnieniem takich danych jak rzeczywista ilość zasobów naturalnych potrzebnych do realizacji przedsięwzięcia, ale również zniekształcała realną skalę przedsięwzięcia i wielkość terenu na jaki inwestycja potencjalnie może oddziaływać, w sytuacji gdy w realiach niniejszej sprawy zdecydowanie większa niż wskazywana w karcie informacyjnej przedsięwzięcia ingerencja w stan wód gruntowych może potencjalnie wpływać na mikrosystem wodny również terenu wokół przedmiotowej działki. Ocena tej okoliczności wymaga zaś z jednej strony wiadomości specjalnych, a z drugiej uwarunkowana jest poczynieniem rzetelnych ustaleń co do zapotrzebowania przedsięwzięcia na wodę pozyskiwana z zasobów wód podziemnych.
Powyższe okoliczności uzasadniały uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem przepisów postępowania (art. 7 i 77 § 1 K.p.a.) polegającym na braku wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym w szczególności dotyczących przysługiwania Fundacji [...] w P. prawa do zainicjowania postępowania odwoławczego, które w polskim systemie prawnym toczyć się może wyłącznie na wniosek uprawnionego podmiotu, a nigdy z urzędu oraz naruszeniem art. 80 K.p.a. polegającym na braku rzetelnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym przede wszystkim stanowiącej podstawowy dowód w sprawie karty informacyjnej przedsięwzięcia.
Powyższe naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem w zależności od poczynionych ustaleń i dokonanej oceny dowodów organ winien umorzyć postępowanie odwoławcze o ile kontrola instancyjna wykazałaby, iż Wójt [...] prawidłowo stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zakładu produkcyjnego betonowych elementów wibroprasowanych wraz z niezbędną infrastrukturą, albowiem w takiej sytuacji procesowej organizacji ekologicznej nie służyłoby prawo do wywiedzenia odwołania na podstawie art. 44 ust. 2 u.u.i.ś., względnie uchylić zaskarżoną decyzją i sprawę przekazać organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia o ile kontrola instancyjna wykazałaby, iż w sprawie zachodzą przesłanki dla nałożenia na wnioskodawcę obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko na podstawie art. 63 ust. 1 u.u.i.ś.
Okoliczności powyższej nie mógł samodzielnie rozstrzygnąć (i co za tym idzie zgodnie z wnioskiem zawartym w odpowiedziach na skargi umorzyć postępowania prowadzonego przed organem II instancji) orzekający w sprawie Sąd, albowiem wymagałoby to przeprowadzenia postępowania dowodowego co do istoty sprawy, w tym uzyskania od wnioskodawcy wyjaśnienia wątpliwości co do treści karty informacyjnej przedsięwzięcia i prowadziłoby do zastąpienia organu przez Sąd w rozpoznaniu sprawy. Sąd administracyjny nie jest zaś organem "III instancji" i nie zastępuje organów orzekających w sprawie, lecz jedynie kontroluje ich rozstrzygnięcia pod kątem zgodności z prawem.
Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącej, zgodnie z którym działka nr ewid. [...] obręb M., gm. K. winna być objęta obostrzeniami wskazanymi w planie zagospodarowania przestrzennego dla nieruchomości sąsiadujących z nią, wskazać należy, że w tym zakresie zarzut skarżącej jest chybiony. Oczywistym bowiem jest, iż brak objęcia danej nieruchomości miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego powoduje, że dla danej nieruchomości nie obowiązują jego postanowienia.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c orzeczono jak w punkcie I sentencji.
Ponownie rozpatrując sprawę organy zastosują się do wskazań Sądu wyrażonych w niniejszym uzasadnieniu. W szczególności ponownej weryfikacji powinna być poddana karta informacyjna przedsięwzięcia w zakresie wątpliwości co do zgodności wskazanych w niej danych – w szczególności zużycia wody dla określonego w niej rodzaju betonu, lecz także pozostałych informacji kwestionowanych przez skarżącą organizację ekologiczną. Jednocześnie Sąd podkreśla, że nie przesądza o kształcie ostatecznego rozstrzygnięcia organów, a jedynie wskazuje, że musi być ono poparte wyczerpującym postępowaniem dowodowym.
O kosztach postępowania Sad orzekł w punkcie II sentencji, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. uwzględniając poniesiony przez skarżącą koszt wpisu (200 zł) oraz wynagrodzenie należne pełnomocnikowi (480 zł), ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800) oraz koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł) – łącznie [...] zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło