II SA/Po 262/09

PostanowienieWSA w Poznaniu2009-10-08

Skład orzekający: Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Elwira Brychcy, Aleksandra Łaskarzewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na uchwałę rady gminy stwierdzającą wygaśnięcie mandatu burmistrza z powodu skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne podlega kognicji sądu administracyjnego, czy też właściwy jest sąd powszechny?
Ratio decidendi
Skarga na uchwałę rady gminy stwierdzającą wygaśnięcie mandatu burmistrza z powodu skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne podlega kognicji sądu powszechnego, a nie sądu administracyjnego. Ustawa o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta w art. 27 ust. 1 przewiduje odwołanie do właściwego sądu okręgowego od takiej uchwały, co wyłącza możliwość jej zaskarżenia na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym do sądu administracyjnego.
Stan faktyczny
Rada Miasta i Gminy S. podjęła uchwałę stwierdzającą wygaśnięcie mandatu burmistrza J. G. z powodu jego prawomocnego skazania za przestępstwo umyślne. Burmistrz J. G. wniósł skargę na tę uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, powołując się na naruszenie prawa poprzez błędne zastosowanie przepisów Ordynacji wyborczej. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, wskazując na właściwość sądu powszechnego. Pełnomocnik Rady wniósł o odrzucenie skargi z powodu braku kognicji sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Skargę odrzucono z powodu niewłaściwości sądu administracyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2009r. sprawy ze skargi J. G. na uchwałę Rady Miasta i Gminy S. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu burmistrza; postanawia: skargę odrzucić /-/A. Łaskarzewska /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ E.Brychcy Uchwałą z dnia (...) listopada 2008 r. Nr (...), wydaną na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.) w związku z art. 26 ust. 1 pkt 3, ust. 2 i ust. 3, art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz.U. Nr 113 poz. 984 ze zm.) w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz.U. z 2003 r. Nr 159 poz. 1547 ze zm.), Rada Miasta i Gminy S. stwierdziła wygaśnięcie mandatu burmistrza Miasta i Gminy S. p. J. G., na skutek uprzedniego skazania go prawomocnym wyrokiem sądu, orzeczonym za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Wskazano, iż wyrok karny Sądu Rejonowego z dnia (...) maja 2008 r. uprawomocnił się z dniem (...) listopada 2008 r. Uchwałę doręczono J. G. w dniu (...) listopada 2008 r. J. G. pismem z dnia (...) lutego 2009 r. wniósł skargę na powyższą uchwałę, bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który w dniu (...) marca 2009 r. w trybie art. 54 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przekazał skargę Radzie Miasta i Gminy S. Skarga wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę wpłynęła do tut. Sądu w dniu (...) kwietnia 2009 r. Jako podstawę prawną skargi J. G. powołał art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Skarżący wyjaśnił, iż w dniu (...) lutego 2009 r. wezwał Radę do usunięcia wskazanego naruszenia prawa, czego do dnia wniesienia skargi Rada nie uczyniła, choć w dniu (...) lutego 2009 r. odbyła się sesja. Organowi podejmującemu uchwałę zarzucił naruszenie prawa poprzez powołanie podstawy prawnej – art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, jako niezgodnej ze stanem faktycznym. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta i Gminy S. wniosła o jej oddalenie, odnosząc się merytorycznie do podniesionych w niej zarzutów. Rada wyjaśniła, iż J. G. zaskarżył przedmiotową uchwałę do Sądu Okręgowego, wnosząc odwołanie w trybie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta. Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia (...) lutego 2008 r. oddalił powyższy wniosek, a zażalenie na to postanowienie zostało przez ten Sąd odrzucone postanowieniem z dnia (...) marca 2009 r. Ponieważ to ostatnie postanowienie może zostać zaskarżone zażaleniem, Rada wskazała, iż na dzień udzielenia odpowiedzi na skargę sprawa rozpatrywana w trybie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. nie jest prawomocnie rozstrzygnięta. Uczestniczący w rozprawie przeprowadzonej przez tut. Sąd w dniu (...) września 2009 r. pełnomocnik Rady wniósł o odrzucenie skargi, bowiem zgodnie z ordynacją wyborczą w tym przypadku właściwy jest sąd powszechny. Skarżący J. G. oświadczył, iż zaskarżając uchwałę do Sądu Okręgowego nie podnosił zarzutu, o którym stanowi jego skarga do sądu administracyjnego. Wyjaśnił także, iż na postanowienie z dnia (...) marca 2009 r. złożył zażalenie, które Sąd Okręgowy rozpatrzył negatywnie na posiedzeniu w dniu (...) sierpnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje; Skarga podlega odrzuceniu, jako wniesiona w sprawie nie podlegającej kognicji sądu administracyjnego. Na wstępie należy wskazać, że Sąd z urzędu bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Do przesłanek wymienionych w tym przepisie należy m.in. niewłaściwość sądu (pkt 1). Przedmiotowa skarga wniesiona została na uchwałę Rady Miasta i Gminy S. podjętą w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu burmistrza Miasta i Gminy S. p. J. G., na skutek uprzedniego skazania go prawomocnym wyrokiem sądu, orzeczonym za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Przedmiotowa uchwała podjęta została na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 3, ust. 2 i ust. 3, art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz.U. Nr 113 poz. 984 ze zm.) w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz.U. z 2003 r. Nr 159 poz. 1547 ze zm.), przy czym dla istoty sprawy podstawowe znaczenie ma powołanie pierwszego z wymienionych w uchwale przepisów. Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta wygaśnięcie mandatu wójta następuje wskutek utraty prawa wybieralności, co ma miejsce w przypadku osób karanych za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, która to przesłanka wystąpiła w odniesieniu do skarżącego J. G. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta, od uchwały rady gminy o wygaśnięciu mandatu z przyczyn określonych w art. 26 ust. 1 pkt 3 i 4 przysługuje wójtowi, którego uchwała dotyczy, odwołanie do właściwego sądu okręgowego w terminie 7 dni od dnia doręczenia mu uchwały. W myśl przepisu art. 27 ust. 2 wygaśnięcie mandatu wójta następuje z dniem wydania przez sąd orzeczenia oddalającego odwołanie. W badanym przypadku bezspornym jest, iż z trybu zaskarżenia uchwały o wygaśnięciu mandatu do Sądu Okręgowego w skarżący J. G. skorzystał. Jednocześnie z akt sądowych tej sprawy, nadesłanych przez Wydział I Cywilny Sądu Okręgowego wynika, że postanowienie tego Sądu z dnia (...) lutego 2009 . o oddaleniu wniosku o uchylenie spornej uchwały jest prawomocne z dniem (...) marca 2009 r. (karta 78 akt sądowych). Komentatorzy ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta podkreślają, iż w przypadku uchwały o wygaśnięciu mandatu podejmowanej z przyczyn określonych w art. 26 ust. 1 pkt 3 i 4 wójtowi, którego taka uchwała dotyczy, przysługuje możliwość jej zaskarżenia wyłącznie w trybie art. 27 ust. 1 tej ustawy. Nie ma natomiast w tym przypadku możliwości zaskarżenia uchwały do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (por. Lex - Komentarz do art. 27 ustawy w: K.W. Czaplicki, B, Dauter, A. Kisielewicz, F. Rymarz – "Samorządowe prawo wyborcze. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC 2006). Wójt może natomiast wnieść skargę na uchwałę stwierdzającą wygaśnięcie jego mandatu z innych przyczyn, aniżeli wymienione w art. 26 ust. 1 pkt 3 i 4 przedmiotowej ustawy. Powyższe stanowisko zaprezentowała również Magdalena Gurdek w glosie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2007 r. P 19/04 Lex nr 81452. W ocenie Sądu rozpatrującego przedmiotową skargę za takim stanowiskiem przemawia zarówno wykładnia gramatyczna, jak i celowościowa przedmiotowej ustawy. O ile bowiem o możliwości zaskarżenia uchwały w oparciu o art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stanowi wyłącznie ta ustawa, to w ustawie z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta ustawodawca wskazał na właściwość sądu powszechnego w odniesieniu do dwóch przypadków, w tym określonego art. 26 ust. 1 pkt 3, stanowił podstawę prawną wydania zaskarżonej uchwały. Z tych przyczyn skarga podlega odrzuceniu na mocy art. 58 §1 pkt 1 wyżej powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec odrzucenia skargi z powodu braku kognicji sądu administracyjnego zbędnym jest ocena zachowania terminu do wniesienia skargi. Sąd nie dokonuje również merytorycznej oceny zaskarżonej uchwały. /-/ E. Brychcy /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ A. Łaskarzewska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło