II SA/Po 263/25

WyrokWSA w Poznaniu2025-08-07

Skład orzekający: Sędzia WSA Tomasz Świstak, Sędzia WSA Edyta Podrazik, Asesor WSA Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel sąsiedniej nieruchomości, której nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, posiada legitymację procesową jako strona w postępowaniu o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że właściciel sąsiedniej nieruchomości, której nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, nie posiada legitymacji procesowej jako strona w postępowaniu o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę. Brak takiego oddziaływania oznacza brak interesu prawnego, a tym samym brak podstaw do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni T. B. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę chlewni, twierdząc, że mieszka bezpośrednio przy działce inwestycyjnej i znajduje się w zasięgu oddziaływania inwestycji. Starosta odmówił uchylenia decyzji, uznając, że wnioskodawczyni nie posiada przymiotu strony. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. W skardze do WSA wnioskodawczyni podtrzymała swoje stanowisko, argumentując, że powinna mieć legitymację procesową jako właścicielka sąsiedniej nieruchomości, zwłaszcza w kontekście potencjalnych oddziaływań na środowisko i zdrowie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Asesor WSA Robert Talaga po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 sierpnia 2025 r. w sprawie ze skargi T. B. na decyzję Wojewody z dnia 21 lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddalono skargę Starosta K. decyzją z dnia 05 lipca 2024r. nr [...] zatwierdził projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielił K. R. pozwolenia na budowę budynku chlewni wraz z rozbiórką dwóch budynków gospodarczych, budynku mieszkalnego oraz części budynku gospodarczego w miejscowości N. W. nr [...], na działce nr [...]. Wnioskiem z dnia 16 października 2024 r. T. B. wniosła o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: K.p.a.) postępowania zakończonego wyżej opisaną decyzją ostateczną Starosty K. z dnia 05 lipca 2024 r. Skarżąca wskazała, że mieszka bezpośrednio przy działce inwestycyjnej nr [...] i znajduje się w zasięgu oddziaływania inwestycji. O powyższej decyzji strona dowiedziała się 1 października 2024 r. Postanowieniem z dnia 31 października 2024r. Starosta K. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej opisaną decyzją ostateczną. Decyzją z dnia 10 grudnia 2024 r. Starosta działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia 5 lipca 2024 r. nr [...], znak [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że jako źródło swojego interesu prawnego strona wymieniła przepisy ochrony środowiska z zakresu chowu i hodowli zwierząt, tj. § 3 ust.1 pkt 104 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839, dalej: r.p.o.ś.), przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130) oraz przepisy art. 140 i 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061). Organ wskazał, że dla przedmiotowej inwestycji Wójt Gminy R. wydał w dniu 08 lutego 2022 r. decyzję nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczącą budowy dwóch budynków chlewni i adaptacji istniejącego magazynu maszyn na chlewnie, zlokalizowanego na działce o numerze ewidencyjnym [...], obręb N. W.. W decyzji stwierdzono brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko i nie ustanowiono obszaru ograniczonego użytkowania. Organ środowiskowy analizował potencjalne ograniczenia i uciążliwości dla terenów sąsiednich w kontekście uwarunkowań środowiskowych, w tym emisji substancji, emisji hałasu, ogrzewania, oświetlenia tuczami, pojenia i karmienia zwierząt, powstania odpadów, Z uzasadnienia decyzji wynika, że przed wydaniem decyzji przeanalizowano: rodzaj, cechy i skalę przedsięwzięcia, wielkość zajmowanego terenu, zakres robót związanych z jego realizacją, prawdopodobieństwo, czas trwania, zasięg oddziaływania, możliwości ograniczenia oddziaływania oraz odwracalność oddziaływania, powiązania z innymi przedsięwzięciami, a także wykorzystanie zasobów naturalnych, różnorodność biologiczną, emisję i uciążliwości związane z eksploatacją przedsięwzięcia, gęstość zaludnienia wokół przedsięwzięcia oraz usytuowanie go względem obszarów wymagających specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin, grzybów i zwierząt, ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszarów Natura 2000. Dalej wskazano, że Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody [...] pismem nr [...] z dnia 17 listopada 2021 r. oraz Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. w piśmie z dnia 23 listopada 2021 r. wyrazili opinię, iż dla przedsięwzięcia nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. postanowieniem z dnia 28 grudnia 2021 r. wyraził opinię, że dla planowanego przedsięwzięcia nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz wskazał warunki do uwzględnienia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Na podstawie analizy danych zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, uwzględniając przyjęte rozwiązania techniczne nie przewiduje się, aby eksploatacja inwestycji mogła powodować przekroczenie dopuszczalnych poziomów azotu ze źródeł rolniczych w środowisku określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 12 lutego 2020 r. w sprawie przyjęcia Programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu (Dz. U. z 2020 r., poz. 243). Po dokonaniu analizy stwierdzono, że eksploatacja planowanego gospodarstwa nie będzie powodować przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu na terenach objętych ochroną akustyczną określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r.w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014 r. poz. 112). Realizacja przedsięwzięcia nie wpłynie także na obszary chronione , a w szczególności na siedliska przyrodnicze, gatunki roślin i zwierząt oraz ich siedliska dla których ochrony zostały wyznaczone obszary Natura 2000, a także nie spowoduje pogorszenia integralności poszczególnych obszarów Natura 2000 lub ich powiązań z innymi obszarami. Ponadto przedsięwzięcie nie spowoduje utraty i fragmentacji siedlisk oraz nie wpłynie na korytarze ekologiczne i funkcję ekosystemu. Wobec powyższego Wójt Gminy R. stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Starosta zweryfikował również zgodność projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W części opisowej projektu zagospodarowania terenu w analizie wpływu inwestycji na środowisko zawarto informację, że przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne nie stwarza zagrożenia dla środowiska i projekt spełnia wymogi decyzji środowiskowej. Dalej wskazano, że źródłem interesu prawnego skarżącej nie są też przepisy u.p.z.p. Teren inwestycji nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wobec czego Wójt Gminy R. wydał w dniu 29 listopada 2023 r. decyzję nr [...] o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Planowany budynek chlewni powstać ma na terenie istniejącej zabudowy zagrodowej a zatem planowana inwestycja jest zgodna z przeznaczeniem terenu. Starosta stwierdził, że nie można też uznać, iż przepisami odrębnymi, na podstawie których możliwe jest przyznanie statusu strony w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę są przepisy prawa cywilnego, a w szczególności przepisy art. 140 i art. 144 k.c. Organ stwierdził, że przymiotu strony postępowania administracyjnego w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę nie daje jednak jakiekolwiek oddziaływanie inwestycji na nieruchomości sąsiednie, lecz oddziaływanie określone w art. 3 pkt 20 Pr. bud., czyli powodujące ograniczenie w zabudowie wynikające z odrębnych przepisów. Z przepisu art. 144 k.c. tego rodzaju ograniczenie w kontekście prawa budowlanego nie wynika. Ograniczenia takiego nie można bowiem upatrywać tylko w następstwie potencjalnych obciążeń czy uciążliwości dla otoczenia związanych z przyszłym użytkowaniem obiektu budowlanego. Analizując obszar oddziaływania obiektu organ I instancji zbadał zgodność inwestycji z przepisami techniczno-budowlanymi określonymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2022 r. poz. 1225 dalej: r.w.t.) oraz rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 stycznia 2023 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. 2023 r. poz. 297 dalej: r.w.t.b.r.). Nieruchomość należąca do T. B. nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym m in. w oparciu o przepis § 12, 13, 29, 57, 60 i 271-273 r.w.t. Organ stwierdził, że nie dochodzi również do naruszenia warunków wyznaczonych r.w.t.b.r. Mając na uwadze powyższe zdaniem Starosty przedmiotowa inwestycja nie odbiera właścicielce działki nr [...] możliwości zabudowy tej działki zgodnie z jej przeznaczeniem. Nie istnieją żadne przepisy prawa materialnego i prawa miejscowego, które wprowadzałyby ograniczenia w zabudowie działki nr [...] w związku z powstaniem przedmiotowej chlewni na działce nr [...]. Budowa ta będzie oddzielona istniejącymi zabudowaniami na działce inwestora. Częściowa rozbiórka budynku gospodarczego nie wpłynie w żaden sposób na jej użytkowanie i jest odsunięta na odległość ponad 3m od działki nr [...]. Starosta końcowo wskazał, że źródła interesu prawnego skarżącej nie można upatrywać się w § 3 ust.1 pkt 104 r.p.o.ś. bowiem kwestie te były przedmiotem rozważania organu na etapie wydawania decyzji środowiskowej, a wskazana w tym przepisie odległość 210 m jest odległością uwzględnianą podczas jej wydawania. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, po ponownej analizie przepisów określających obszar oddziaływania obiektu stwierdzono, że w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na budowę prawidłowo określono, że właścicielka działki nr [...] nie jest stroną w tym postępowaniu. T. B. wniosła do Wojewody odwołanie od wyżej opisanej decyzji Starosty K. , podnosząc że przysługuje jej przymiot strony postępowania jako właścicielce nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji. Wojewoda decyzją z dnia 21 lutego 2025 r. nr [...] działajac na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego w kontrolowanej decyzji wydanej w sprawie odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej wykazano należycie, że nie wystąpiła podstawa wznowieniowa wskazana w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., tzn. Starosta K. wykazał dostatecznie, że T. B. nie posiadała przymiotu strony w postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji Starosty K. nr [...] z dnia 5 lipca 2024 r., znak [...] Z zebranego materiału dowodowego wynika, wnioskodawczyni wywodzi swój interes prawny z faktu bycia współwłaścicielem działki nr [...], która bezpośrednio graniczy z terenem działki inwestycyjnej. Wojewoda stwierdził, że z samego faktu sąsiedztwa z nieruchomością objętą daną inwestycją nie wynika jednak automatycznie przymiot strony w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę. Kluczową kwestią dla wyjaśnienia, czy właścicielowi sąsiedniej nieruchomości przysługuje przymiot strony, jest ustalenie, czy istnieją konkretne normy prawa, które mogą stanowić źródło ewentualnych ograniczeń w zagospodarowaniu jego działki, spowodowanych realizacją kwestionowanej inwestycji. Projektowany budynek inwentarski znajduje się w odległości ok. 15 m od granicy działki nr [...], stanowiącej własność skarżącej. Wojewoda wyjaśnił, iż zgodnie z § 12 ust. 8 r.w.t., budynek inwentarski lub budynek gospodarczy, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273 r.w.t, nie może być sytuowany ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w odległości mniejszej niż 8 m od ściany istniejącego na sąsiedniej działce budowlanej budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego lub budynku użyteczności publicznej, lub takiego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4 r.w.t. Analiza projektu zagospodarowania terenu wykazała, że w otoczeniu projektowanego budynku inwentarskiego brak jest zabudowy, która spełniałaby konieczność uwzględnienia ww. zapisu § 12 ust. 8 r.w.t (budynek mieszkalny znajdujący się na działce nr [...] znajduje się w odległości ok. 20 m od ściany projektowanego budynku inwentarskiego, poza tym bliżej granicy skarżącej znajdują się inne zabudowania opisane jako istniejące budynki gospodarcze, które de facto ogradzają ją od planowanej inwestycji). Ponadto w rozpatrywanej sprawie przedłożony przez inwestora projekt budowlany zawiera informację o obszarze oddziaływania obiektu (str. [...]), sporządzoną przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje zawodowe, zgodne z § 13a rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarski Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r., poz. 462), obowiązującego w dacie przygotowania tego projektu. Zdaniem organu odwoławczego sporne przedsięwzięcie nie powoduje jakichkolwiek ograniczeń wynikających z obowiązujących przepisów prawa w zakresie zagospodarowania nieruchomości skarżącej. Takich ograniczeń nie można wyprowadzić również z przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Co więcej, skarżąca w żaden sposób nie wykazała, iż nastąpiło naruszenie jej interesu prawnego. Nie wskazała zatem żadnego konkretnego naruszenia przepisu prawa materialnego, który ograniczałby w sposób realny i konkretny korzystanie z nieruchomości należącej do skarżącej pod kątem oddziaływania projektowanego obiektu. Tak więc jeżeli inwestycja nie wykazuje żadnej sprzeczności z powyższymi przepisami, to spowodowane realizacją inwestycji dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu T. B. zaskarżyła w całości decyzję Wojewody wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia 10 grudnia 2024 r., nr [...], znak: [...] oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W skardze argumentowano, że skarżąca powinna posiadać legitymację procesową w postępowaniu o pozwoleniu na budowę dla przedsięwzięcia mogącego potencjalnie oddziaływać na środowisko. Ponadto skarżąca uważa, że przedmiotowa inwestycja powinna zostać zaliczona do przedsięwzięć mogących nie tylko potencjalnie, ale zawsze znacząco oddziaływujących na środowisko, bowiem inwestor przedstawił wadliwe wyliczenie DJP. Zdaniem skarżącej już sam fakt wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach znak: [...] z dnia 08 lutego 2022 r. musi być oceniany jako okoliczność potwierdzająca istnienie interesu prawnego dla właścicieli sąsiedniej działki. Oddziaływanie może wynikać z bardzo wielu przyczyn (czynników) takich jak np.: odoru (emisja zanieczyszczeń do atmosfery np. dwutlenku węgla), możliwości zanieczyszczenia wód gruntowych ściekami: tu gnojowicą, obornikiem i ściekami bytowymi, czy hałasu. W ocenie skarżącej magazyny na gnojowicę stanowią otwarte zbiorniki, o których mowa jest w § 6 ust. 2 pkt 1 r.w.t.b.r.: "Odległości otwartych zbiorników na produkty pofermentacyjne w postaci płynnej, otwartych zbiorników na nawozy naturalne płynne oraz płyt do przechowywania nawozów naturalnych stałych powinny wynosić co najmniej: 25 m od pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi na działkach sąsiednich, jednak nie mniej niż 30 m od okien i drzwi w tych pomieszczeniach." Skoro projektowany budynek chlewni ma być usytuowany w odległości zaledwie 15 m od granicy z działką skarżącej to nie ulega wątpliwości, że działka skarżącej znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej chlewni i posiada legitymację procesową jako strona postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się niezasadna. Kontrolą sądową w rozpoznawanej sprawie objęte zostały decyzje wydane w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, mianowicie w trybie wznowienia postępowania. Jako przesłankę wznowienia strona skarżąca wskazała na art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Orzekające w sprawie organy obu instancji oceniły, że wskazana przesłanka nie wystąpiła, a to uzasadniało orzeczenie w I instancji o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej. Ocena ta, zdaniem Sądu, jest prawidłowa. Rozwijając to stanowisko Sąd przed wszystkim zauważa, że przepisy regulujące procedurę wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145art. 152 K.p.a.) w sposób wyraźny wyodrębniają kilka jego etapów. Na każdym z nich organ ustala i rozważa właściwe dla tego etapu okoliczności sprawy oraz – wydając rozstrzygnięcia – stosuje odpowiednie na tym etapie podstawy prawne. Etap wstępny omawianego postępowania obejmuje jedynie badanie formalnoprawnej dopuszczalności wznowienia, w tym zachowanie terminu z art. 148 K.p.a., kolejny zaś – mający miejsce po wydaniu postanowienia o wznowieniu –dotyczy badania istnienia przyczyny wznowienia. Gdy organ ustali nieistnienie badanej przesłanki wznowienia, to chociażby dostrzegł inne wady prawne decyzji dotychczasowej, wydaje decyzję o odmowie jej uchylenia w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. Nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (czyli decyzję merytoryczną) organ wydaje dopiero po stwierdzeniu wystąpienia przyczyny wznowienia i po uchyleniu decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., o ile w końcowej fazie swych ustaleń nie stwierdzi, iż wystąpiły przeszkody wymienione w art. 146). Do merytorycznej oceny sprawy w trybie wznowienia organ ma więc obowiązek przystąpić po jednoznacznym ustaleniu, że wystąpiła podstawa wznowienia. Dopiero bowiem w sytuacji stwierdzenia jej wystąpienia, organ przystępuje do dalszej, już merytorycznej oceny i bada wpływ zaistniałej podstawy wznowienia na rozstrzygnięcie sprawy. Wskazać w końcu należy, że art. 151 K.p.a. reguluje możliwe sposoby rozstrzygnięcia w postępowaniu wznowieniowym. Przepis art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. ma zastosowanie w przypadku, gdy w toku postępowania (po wznowieniu) ustalono, że przesłanka wznowienia (w związku z którą uruchomiono to postępowania) nie wystąpiła, a tym samym nie było podstaw do ponownej merytorycznej oceny sprawy zakończonej decyzją ostateczną (a to – w granicach stwierdzonej podstawy wznowienia i w celu usunięcia stwierdzonej nieprawidłowości). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że zasady rządzące postępowaniem wznowieniowym zostały w sprawie zachowane; prawidłowo bowiem wznowiono postępowanie z wniosku skarżącej przyjmując, że osoba ta zachowała termin miesięczny uregulowany w art. 148 § 2 K.p.a. oraz, że badanie przesłanki wznowienia wskazanej w tym wniosku może mieć miejsce tylko w toku postępowania, po jego wznowieniu. Sąd podziela także rozważania i argumenty obu organów, które dotyczą ustalenia, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 kKp.a. a więc pozbawienia strony skarżącej udziału w postępowaniu bez jej winy. Istotnym wobec tego było wyjaśnienie, czy wnioskodawczyni winna być uznana za stronę postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia 5 lipca 2024 r. o pozwoleniu na budowę budynku chlewni wraz z rozbiórką dwóch budynków gospodarczych, budynku mieszkalnego oraz części budynku gospodarczego w miejscowości N. W. nr [...] na działce nr [...]. Dokonując ustaleń we wskazanej kwestii należało z jednej strony uwzględnić okoliczności podnoszone przez skarżącą, z drugiej zaś: art. 28 ust. 2 Pr. bud., który stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 K.p.a., wprowadzając ograniczenia podmiotowe przez wskazanie podmiotów uprawnionych do bycia stroną w postępowaniach w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę (także, zgodnie z dominującym orzecznictwem, prowadzonych w trybach nadzwyczajnych), uzależniając dodatkowo ich status od tego, czy ich nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, zdefiniowanym w art. 3 pkt 20 Pr. bud. Tak też uczyniono w niniejszej sprawie biorąc pod uwagę stan prawny, przedmiot kwestionowanej decyzji, rozwiązania projektowe oraz argumentację skarżącej. W konsekwencji trafnie wywiedziono o braku wystąpienia w niniejszej sprawie wady z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Zasadnie bowiem uznano, że nieruchomość skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, a podnoszone przez nią okoliczności wskazują co najwyżej na jej interes faktyczny a nie prawny. Należy wskazać, że postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę dotyczy interesu prawnego właściciela (użytkownika wieczystego, zarządcy) sąsiedniej nieruchomości, jeżeli nieruchomość ta znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, który ma być wybudowany. Zgodnie z art. 3 pkt 20 pr.bud., w brzmieniu wprowadzonym ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471, dalej: "ustawa zmieniająca"), przez pojęcie obszaru oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Z tego ostatniego wynika, że chodzi wyłącznie o ograniczenia w zabudowie sąsiadującego z projektowanym obiektem terenu, znajdujące oparcie w konkretnej regulacji prawnej, a więc tego rodzaju ograniczenia, które uniemożliwiają lub ograniczają wykonywanie robót budowlanych z uwagi na przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, czy inne - regulujące dodatkowe wymogi. Inne formy ograniczenia w kontekście obecnej treści art. 3 pkt 20 Pr.bud., dla ustalenia obszaru oddziaływania obiektu nie mają natomiast prawnego znaczenia. Wymaga podkreślenia (z uwagi na argumentację Wojewody), że to w regulacji przed zmianą z dnia 13 lutego 2020 r. ograniczenia odnosiły się do zagospodarowania terenu sąsiedniej nieruchomości. Aktualnie zaś ograniczenia te dotyczą już wyłącznie zabudowy terenu, a więc ustawodawca w znaczny sposób ograniczył definicję obszaru oddziaływania. Zdaniem Sądu organy obu instancji prawidłowo stwierdziły, że w okolicznościach niniejszej sprawy sporna inwestycja nie wprowadza ograniczeń w zabudowie nieruchomości skarżącej. Okoliczności na które wskazuje skarżąca głównie odnoszą się ewentualnych immisji (hałas, zapach) mogących powstać po wybudowaniu inwestycji, co jednak nie wpływa na wykorzystanie terenu nieruchomości skarzącej na cele budowlane według przepisów techniczno-budowlanych. Inaczej mówiąc argumentacja skarżącej w żaden sposób nie wskazuje by realizacja inwestycji przez K. R. wprowadziła na jej nieruchomości ograniczenia w jej zabudowie. Podkreślenia wymaga, że samo subiektywne odczucie skarżącej, że inwestycja ogranicza sposób korzystania i zabudowę jej nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia. Nie może o tym świadczyć powoływanie się przez skarżącą na wzrost uciążliwości dla otoczenia związanych z przyszłym użytkowaniem obiektu chlewni. Dlatego też nawet potencjalna możliwość oddziaływania projektowanej inwestycji, aby mogła uzasadniać występowanie interesu prawnego uprawniającego do udziału w postępowaniu, musi wiązać się z potrzebą zbadania zakresu tego oddziaływania w powiązaniu z konkretnymi przepisami regulującymi dopuszczalne granice oddziaływania danej inwestycji, przy czym znaczenie prawne mają wyłącznie te dotyczące zabudowy terenu. Należało podzielić stanowisko organów orzekających w sprawie, że projekt kwestionowanej inwestycji nie tylko nie wpływa na możliwość zabudowy, ale też na sposób zagospodarowania nieruchomości skarżącej. I tak, organy obu instancji uwzględniły charakter inwestycji, jej usytuowanie, parametry (w tym wysokość), nadto – położenie względem nieruchomości, z którą skarżąca wiąże swój przymiot strony w sprawie. Analizując projekt zagospodarowania terenu Wojewoda wskazał, że nie dochodzi do naruszenia przepisów § 12 r.w.t (odległość budynków na działce budowlanej od granicy z sąsiednią działką budowlaną), §13 r.w.t (odległość od innych obiektów), § 29 r.w.t (zmiana kierunku spływu wód), § 57 r.w.t (oświetlenie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi), 60 r.w.t (wymagany czas nasłonecznienia) i § 271-273 r.w.t (usytuowanie budynków z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe). Organ odwoławczy stwierdził, że nie dochodzi również do naruszenia warunków wyznaczonych r.w.t.b.r. Słusznie również zauważono, że z projektu zagospodarowania terenu wynika, że działka należąca do skarżącej mimo, że graniczy bezpośrednio z działką, na której będzie realizowana inwestycja, to budynek mieszkalny znajdujący się na działce nr [...] znajduje się w odległości ok. 20 m od ściany projektowanego budynku inwentarskiego, a przy granicy działki skarżącej znajdują się inne zabudowania opisane jako istniejące budynki gospodarcze, które również odgradzają skarżącą od planowanej inwestycji. Co więcej w sprawie interes prawny nie mógł być też wyprowadzony na podstawie § 6 ust. 1 i 2 r.w.t.b. bowiem zbiorniki na nieczystości płynne (gnojowicę) będą zamknięte (por. str. 20-21 projektu zagospodarowania działki). Ponadto zgodnie z projektem w chlewni zamontowane zostaną wentylatory dachowe Fancom typ 1450m (6sztuk), a generowany przez nie hałas nie przekroczy dopuszczalnych norm. W tym miejscu należy też wskazać dla prawidłowego zastosowania w sprawie art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Pr.bud. i art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. i wyznaczenia strefy oddziaływania obiektu, nie mogły mieć prawnego znaczenia immisje w rozumieniu art. 144 k.c. Fakt immisji może uzasadniać powstanie po stronie osób poszkodowanych odpowiednich roszczeń o charakterze cywilnoprawnym, nie pozostaje jednak w sferze zainteresowania organów architektoniczno-budowlanych, bo wykracza poza definicję obszaru oddziaływania obiektu, tym bardziej w brzmieniu obecnie obowiązującym, wprowadzonym ustawą zmieniającą. Sąd zauważa przy tym, że wywodzenie interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym z norm prawa materialnego cywilnego może nastąpić wyłącznie w sytuacji istniejącego powiązania uprawnień wynikających z prawa cywilnego (m.in. prawa do ochrony prawa własności) z przepisami materialnego prawa administracyjnego. Podniósł to NSA w wyroku z 28 kwietnia 2020 r. o sygn. akt II OSK 1126/19 zauważając, że "Przepis art. 144 k.c. stanowiący element cywilnoprawnego określenia treści i granic prawa własności nieruchomości nie może być wyłączną i samoistną podstawą interesu prawnego w sprawie administracyjnej dotyczącej weryfikacji udzielenia pozwolenia na budowę. Powołany przepis stanowi, iż właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Przepis ten odnosi się do oddziaływania nieruchomości na otoczenie w postaci tzw. immisji pośrednich (np. pyły, zapachy, hałasy, gazy itp.), które są co do zasady dozwolone, o ile nie przekraczają przeciętnej miary w nim wskazanej. Jednakże (...) przymiotu strony postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę prowadzonej w trybie zwykłym lub nadzwyczajnym nie daje jakiekolwiek oddziaływanie inwestycji na nieruchomości sąsiednie, lecz jedynie oddziaływanie określone w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, a więc powodujące ograniczenia w zagospodarowaniu otoczenia wynikające z odrębnych przepisów. Z przepisu art. 144 k.c. tego rodzaju ograniczenie w kontekście Prawa budowlanego nie wynika. (...) ograniczenia takiego nie można upatrywać tylko w następstwie potencjalnych obciążeń czy uciążliwości dla otoczenia związanych z przyszłym użytkowaniem obiektu budowlanego. Okoliczność występowania tzw. immisji (pośrednich) (...) może rodzić określone roszczenia jedynie na gruncie cywilnoprawnym, lecz nie daje praw strony postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego (por. wyroki NSA z 21 listopada 2019 r., sygn. II OSK 3365/17; 8 grudnia 2015 r., II OSK 905/14; 26 lutego 2013 r., sygn. II OSK 2011/11; 28 kwietnia 2009 r., sygn. II OSK 12/08; 26 stycznia 2016 r., sygn. II OSK 1365/14; 8 grudnia 2015r., sygn. II OSK 905/14)". Interes prawny skarżącej nie wynikał także z § 3 ust. 1 pkt 104 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko ani okoliczność wydania decyzji środowiskowej dla inwestycji. Jak już wyżej wskazano kluczem do oceny interesu prawnego strony są przepisy art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Pr. bud. W sprawie nie zostało wykazane by w związku z wydaniem decyzji środowiskowej ani charakterem samej inwestycji doszło do jakichkolwiek ograniczeń w zabudowie nieruchomości skarżącej. Nie miała więc racji strona skarżąca twierdząc, że sam fakt wydania decyzji środowiskowej na potrzeby postępowania świadczyć miał o istnieniu interesu prawnego po jej stronie w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę. Dodać trzeba, że wspomniana decyzja środowiskowa nie podlegała kontroli w niniejszym postępowaniu, a więc chybione okazały się te argumenty skargi, które zarzucały m.in. wadliwość wyliczenia przez inwestora obsady DJP, czy rozwiązań technologicznych w zakresie magazynowania nieczystości ciekłych. Podsumowując, Sąd nie podzielił żadnego z zarzutów skargi. Przeprowadzone w sprawie postępowanie, w tym w szczególności w zakresie kwestii formalnej – dotyczącej interesu prawnego skarżącej, zostało przeprowadzone właściwie, z uwzględnieniem również okoliczności ważnych dla samej skarżącej, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji przedstawia pełną analizę spornego zagadnienia, (spełniając wymóg z art. 107 § 3 k.p.a.), a analiza ta jest prawidłowa, Z tych względów Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. słusznie uznając, że skarżąca nie miała interesu w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia 05 lipca 2024 r. nr [...]. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło