II SA/Po 270/10
WyrokWSA w Poznaniu2010-05-28
Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Edyta Podrazik, Danuta Rzyminiak - Owczarczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość, która została wywłaszczona pod cel publiczny, a następnie zagospodarowana jako część drogi publicznej (chodnik), podlega zwrotowi na rzecz spadkobierców byłych właścicieli, jeśli cel wywłaszczenia nie został zrealizowany na pozostałej części nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że materiał dowodowy w sprawie jest niewystarczający do ustalenia, czy działka nr [...] stanowiła drogę publiczną w dacie złożenia wniosku o zwrot nieruchomości. Brak jednoznacznego ustalenia tej okoliczności, a także sprzeczne informacje dotyczące daty włączenia działki do drogi publicznej, stanowiły naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący domagali się zwrotu nieruchomości wywłaszczonej pod zalesienie, która po latach została częściowo zagospodarowana jako chodnik stanowiący część drogi powiatowej. Organy administracji odmówiły zwrotu, argumentując, że nieruchomość stała się częścią drogi publicznej i nie podlega zwrotowi. WSA w Poznaniu pierwotnie oddalił skargę, ale NSA uchylił ten wyrok z powodu niewystarczającego ustalenia stanu faktycznego. Przy ponownym rozpoznaniu WSA uchylił decyzję organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody Wielkopolskiego. Zasądza od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz skarżących kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2010 r. sprawy ze skargi M. J., B. J., W. J. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] marca 2008r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz skarżących solidarnie kwotę 440zł (czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ W. Batorowicz /-/ E. Podrazik
Pismem z dnia [...].11.1997 r. B. J., W. J. i M. J. złożyli wniosek o zwrot m.in. nieruchomości położonej w S. przy ul. S. – stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...] m2, która była zapisana w księdze wieczystej KW nr [...] jako własność Miasta i Gminy S. – wywłaszczonej aktem notarialnym z dnia [...].04.1976 r. [...], na podstawie przepisów ustawy z dnia 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. 1974.10.64 j.t.), z przeznaczeniem pod zalesienie, a to ze względu na niezrealizowanie celu wywłaszczenia.
Decyzją Starosty P. z dnia [...].11.2007 r. nr [...], na podstawie art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 139, art. 140, art. 141, art. 142 ust. 1, art. 217 ust. 2, oraz art. 227 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, orzeczono o m.in. o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w S., stanowiącej obecnie działkę nr [...] o pow. [...] m2, zapisanej w księdze wieczystej KW [...] jako własność Miasta i Gminy S., odpowiadającej w części działce nr [...] o pow. [...] m2.
W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż wnioskodawcy W. J., M. J. i B. J. są spadkobiercami właścicieli wywłaszczonych nieruchomości. Nieruchomość, o której mowa we wniosku skarżących, stanowiąca rolę i łąkę, została nabyta na rzecz Skarbu Państwa-Zarządu Zieleni Miejskiej w P. aktem notarialnym z dnia [...].04.1976 r. Działka ta odpowiada obecnie działce nr [...] (po podziale działkom nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2). Na mocy decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...].01.1997 r. nr [...] własność przedmiotowej nieruchomości nabyła nieodpłatnie, z mocy prawa Gmina S. Zgodnie z kartą inwentaryzacyjną nr [...], stanowiącą integralną część tej decyzji, działka nr [...] znajdowała się w zarządzie i użytkowaniu lasów komunalnych Miasta P. Teren ten zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego przeznaczony był pod strefę ochronną Jeziora S. W toku postępowania przeprowadzono oględziny nieruchomości, które wykazały, że część gruntu zagospodarowana została ciągiem pieszym (chodnikiem), a na pozostałej części znajduje się: boisko sportowe (wyasfaltowane), plac zabaw oraz urządzenia infrastruktury technicznej: wodociąg, kanalizacja deszczowa, gazociąg i słupy energetyczne. Uzbrojenie energetyczne niskiego napięcia w rejonie stacji transformatorowej rozpoczęło się w 1965 r., wodociąg powstał w 1985 r., a gazociąg został wybudowany w 1989 r. W latach 1986-1994 r. obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy S. zatwierdzony dnia [...].12.1994 r. (Dziennik Urzędowy Województwa Poznańskiego Nr 5 z dnia 15.07.1987 r., poz. 69), w którym działka nr [...] była przeznaczona pod rolnicze wykorzystanie ścieków komunalnych, zaś w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta S., zatwierdzonym dnia [...].02.1994 r. (Dziennik Urzędowy Województwa Poznańskiego Nr 4 z dnia 28.03.1994 r., poz. 43) działka nr [...] położona była na obszarach oznaczonych jako tereny istniejących łąk oraz teren projektowanego osadnika wód deszczowych. W studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy S., zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w S. w dniu [...].03.2001 r. przedmiotowy teren przeznaczony jest pod tereny usług i rekreacji oraz wypoczynku i turystyki. Na przedmiotowej działce istnieją również urządzenia do odczyszczania ścieków deszczowych, które zrealizowano w latach 2001-2002. Na podstawie pisma z dnia [...].04.2006 r. Zarządu Dróg Powiatowych w P. ustalono, że na części działki nr [...], przed [...] grudnia 1998 r. został wybudowany chodnik, który z dniem [...] stycznia 1999 r. wszedł w skład drogi powiatowej - ul. S. na terenie miasta S. Na podstawie pisma Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...].03.2006 r., do którego załączono wkreśloną linię rozgraniczającą ul. S. w S., ustalono, iż ulica ta jest drogą powiatową, a wykreślona linia wskazuje minimum niezbędne dla odzyskania poniesionych przez Gminę nakładów na budowę chodnika i oświetlenia ulicznego. Zaistniała zatem konieczność przeprowadzenia postępowania podziałowego, którego celem było wydzielenie z działki nr [...] o pow. [...] m2 ciągu pieszego (chodnika), a następnie zwrotu na rzecz jej poprzednich współwłaścicieli pozostałej części nieruchomości, która stała się zbędna na cel wywłaszczenia. Decyzją z dnia [...].08.2007 r. Burmistrz Miasta i Gminy S. zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w S. oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m2. W wyniku podziału powstały działki: nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2. Reasumując organ uznał, iż nieruchomość przejęta na rzecz Skarbu Państwa - Zarządu Zieleni Miejskiej w P. nie została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia. Z uwagi na okoliczność, iż działka nr [...] o pow. [...] m2, zabudowana została chodnikiem, który stanowi integralną część drogi publicznej powiatowej nr [...], nie ma w świetle obowiązujących przepisów prawa możliwości zwrotu przedmiotowej nieruchomości. Niedopuszczalne jest orzeczenie o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej lub nabytej na podstawie przepisów wymienionych w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.00.46.543 j.t. ze zm.), jeżeli nieruchomość objęta żądaniem wprawdzie okazała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu (umowie sprzedaży nieruchomości), lecz w czasie orzekania o zwrocie stanowi część drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia [...].03.1985 r. o drogach publicznych (Dz.U.00.71.838 j.t. ze zm.). Powołano się w tej mierze na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29.05.2003 r. sygn. akt II SA/Gd 1206/01. Organ wskazał, iż nawet gdyby postępowanie zakończyło się decyzją o zwrocie obu działek, to w związku z tym, że działka nr [...] o pow. [...] m2 stanowi część pasa drogowego, właściciel nie mógłby jej zagospodarować w inny sposób, niż jest obecnie wykorzystywana, to jest jako chodnik. Niemożliwość zwrotu tej działki wynika również z art. 2 a ust. 2 ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych, który stanowi, że drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu i gminy. W związku z tym niemożliwe jest przekazanie drogi w całości lub w części osobom fizycznym. Drogi publiczne są bowiem rzeczami wyjętymi z obrotu publicznego, nie mogą one być przedmiotem obrotu ani egzekucji.
Od powyższej decyzji B. J., W. J. i M. J. złożyli odwołanie w zakresie odmowy zwrotu działki nr [...]. Podniesiono, iż w dniu składania wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości na działce nr [...] nie został zrealizowany cel wywłaszczenia. Chodnik zbudowany został w kwietniu 2002 r., co rażąco naruszało przepis art. 136 w zw. z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz stało w sprzeczności z ówcześnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Obecnie według studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy S. działki nr [...] i [...] to tereny usług i rekreacji oraz wypoczynku i turystyki (UT), nie mogą zatem stanowić część drogi powiatowej. W wykazie zmian gruntowych działka nr [...] oznaczona jest symbolem RVI, zaś drogi oznaczone są symbolem DR. Skarżący podnieśli również, że Burmistrz Miasta i Gminy S. nie potwierdził, że część działki [...] stanowi część drogi powiatowej.
Decyzją z dnia [...].03.2008 r., Wojewoda Wielkopolski utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, w szczególności w zakresie rozstrzygnięcia o odmowie zwrotu działki nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ opisał szczegółowo stan faktyczny i prawny w sprawie, podzielając w tym zakresie ustalenia poczynione przez organ I instancji. Wojewoda wskazał, iż organ I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe prawidłowo i w jego wyniku ustalił, iż przejęta na rzecz Skarbu Państwa - Zarządu Zieleni Miejskiej w P. nieruchomość nie została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia, albowiem część gruntu zagospodarowana została ciągiem pieszym (chodnikiem), a na pozostałej części znajduje się boisko sportowe (wyasfaltowane), plac zabaw oraz urządzenia infrastruktury technicznej. Zgodził się również z organem I instancji, że nie ma w świetle obowiązujących przepisów prawa możliwości zwrotu działki nr [...], z uwagi na przepisy ustawy o drogach publicznych. Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, stwierdził, iż materiał dowodowy zebrany przez organ pierwszej instancji jest wystarczający do wydania decyzji, został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący, zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a zarzuty zawarte w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie.
Skargę na decyzję Wojewody wnieśli B. J., M. J. i W. J. tylko w zakresie rozstrzygnięcia mającego za przedmiot odmowę zwrotu działki nr [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący podnieśli, iż nie budzi wątpliwości, że działka [...] w żadnej części nie została użyta na cel wywłaszczenia i w konsekwencji powinna być zwrócona w całości, stosownie do art.136 w zw. art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zarzucono organowi II instancji, iż jedynie powtarza stwierdzenia organu I instancji o rzekomym wydzieleniu i zbudowaniu przed [...].01.1999 r. drogi powiatowej. Skarżący powołali się na art. 229a ustawy o gospodarce nieruchomościami podkreślając, iż w dniu wejścia w życie tej ustawy "żadna droga nie istniała" i, zdaniem skarżących, do dnia dzisiejszego, w sensie prawnym wydzielona działka [...] nie jest drogą publiczną, a drogi prywatne stanowią własność prywatną.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wyrokiem z dnia 17.12.2008 r. w sprawie II SA/Po 375/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę B. J., M. J. i W. J. Sąd wskazał, iż bezspornym jest, że skarżący są spadkobiercami J. J., A. J. i J. D., którzy na podstawie aktu notarialnego [...] kwietnia 1976 r. nr rep. [...] sprzedali w trybie art. 6 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa - Zarządu Zieleni Miejskiej w P. działkę nr [...] (oznaczoną wówczas jako działka nr [...] z mapy nr [...], nr rej. grun. [...], dla której prowadzono księgę wieczystą KW nr [...]), działka ta na podstawie decyzji Wojewody Wielkopolskiego z [...] stycznia 1997 r., wydanej na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, stała się z mocy prawa własnością Gminy S. z dniem [...] maja 1990 r., działki nr [...] i [...] zostały użyte na cel inny niż określony w umowie o wywłaszczeniu. Zdaniem Sądu organy prawidłowo ustaliły, że działka nr [...] z dniem [...] stycznia 1999 r. weszła w skład drogi publicznej - drogi powiatowej, której część pokrywa się z ulicą S. w S., w pasie tej drogi w 2002 r. został wybudowany chodnik stanowiący część składową drogi powiatowej nr [...]. Okoliczności te wynikają z pism Zarządu Dróg Powiatowych w P. z [...] kwietnia 2006 r. i [...] czerwca 2007 r. oraz z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu [...] października 2005 r., a potwierdza to także dokumentacja dotycząca postępowania w przedmiocie budowy nawierzchni jezdni i chodników w ulicy S. oraz przebudowy i usunięcia kolizji energetycznych i telekomunikacyjnych, zakończonego decyzją Starosty P. nr [...] z [...] sierpnia 2001 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Sąd wskazał że w świetle art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami działkę nr [...] można uznać za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. O ile spełnienie przesłanek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości odnośnie działki nr [...] nie budzi wątpliwości zdaniem Sądu i zostało prawidłowo rozstrzygnięte przez organy obu instancji, tak zwrot nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] ze względu na fakt, że jest ona częścią drogi publicznej, wymaga odniesienia się do przepisów ustaw o drogach publicznych. Zgodnie z art. 4 pkt 6 tej ustawy chodnik jest częścią drogi, zaś w myśl art. 2a ust. 2 ustawy drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy. W takiej sytuacji zwrot nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] na rzecz skarżących, spowodowałby sytuację, w której osoby fizyczne, niewskazane w art. 2a ust. 2 ustawy, stałyby się właścicielami nieruchomości stanowiącej drogę publiczną. Zdaniem Sądu ograniczony obrót nieruchomościami zajętymi pod drogi publiczne jest także przeszkodą, której istnienie można uzasadnić w kategoriach podobnych, jak te wskazane w art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę kasacyjną złożyli B. J., M. J. i W. J. W uzasadnieniu podniesiono, że Sąd pierwszej instancji błędnie ustalił datę złożenia wnioseku o zwrot przedmiotowej nieruchomości, wniosek taki bowiem został złożony już w dniu [...] listopada 1997 r. W związku z tym wszelkie działania faktyczne lub prawne w stosunku do działek gruntu nr [...] oraz [...] podjęte po dniu [...] listopada 1997 r. nie mogą mieć wpływu na stan faktyczny, bądź prawny nieruchomości, której zwrotu domagają się skarżący. Żaden z organów administracyjnych, ani też Sąd, nie wskazał podstawy uznania działki [...] za drogę publiczną na dzień złożenia wniosku o zwrot nieruchomości. Wskazano, że z dokumentacji udostępnionej przez Wydział Administracji Architektoniczno – Budowlanej Starostwa Powiatowego w P. wynika, że dopiero na podstawie decyzji Starosty P. z dnia [...] sierpnia 2001 r., nr [...], Zarząd Gminy S. otrzymał pozwolenie na budowę "nawierzchni jezdni i chodników w ulicy S."', przy czym decyzja ta nie obejmowała swym zakresem spornej działki gruntu nr [...] i dotyczyła tylko ulicy S. Również w wykazie zmian gruntowych oraz wypisie z rejestru gruntów sporządzonych na dzień [...] lipca 2007 r. dla działki o nr [...] widnieje oznaczenie "R" (rola). Podniesiono, że Sąd pierwszej instancji pominął znajdujące się w aktach sprawy pismo Zarządu Dróg Miejskich w P. z dnia [...] czerwca 2001 r., z którego wynika, że działka nr [...] "zgodnie z wypisem nie jest to działka drogowa". Zdaniem skarżących ewentualne zajęcie nieruchomości pod pas drogowy - a więc zaliczenie do obszaru znacznie większego niż droga - nie powoduje wyjęcia nieruchomości z obrotu prawnego na podstawie art. 2a ustawy o drogach publicznych. Zakwestionowano pogląd, że fakt, iż działka nr [...] jest częścią drogi publicznej, spowodował konieczność zastosowanie przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, na mocy przepisu art. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ponadto w ocenie skarżących Sąd pierwszej instancji dokonał także błędnej interpretacji art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Wyrokem z dnia 05.02.2010 r. w sprawie I OSK 548/09 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 05.03.2008 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazano m.in., iż w odniesieniu do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, można zarzucić Sądowi pierwszej instancji jego naruszenie tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdził naruszenie przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to Sąd ten nie spełnił dyspozycji tej normy prawnej i nie uchylił zaskarżonej decyzji. Podkreślono przy tym, że Sąd pierwszej instancji dokonując kontroli pod względem legalności zaskarżonego aktu nie ustala ponownie stanu faktycznego, a jedynie ocenia, czy organy administracji publicznej zgodnie z regułami postępowania administracyjnego, ustaliły ten stan, a następnie, czy prawidłowo zastosowały do poczynionych ustaleń przepisy prawa materialnego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji takiej oceny nie dokonał. Wskazano, że w przedmiotowej sprawie nie zostało bezsprzecznie ustalone, czy działka nr [...] jest drogą publiczną, czy też nie. Stwierdzenie Sądu pierwszej instancji, że z dniem [...] stycznia 1999 r. przedmiotowa działka weszła w skład drogi publicznej – drogi powiatowej – jest, zdaniem Naczelnego Sadu Administracyjnego, niewystarczające, zbyt ogólne i nie stwarza jasności rozstrzygnięcia. Nie można zatem uznać, że materiał dowodowy w sprawie został w sposób wyczerpujący zebrany i rozpatrzony. Tym samym należy dojść do wniosku, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem uznać należy, że zarzut skargi kasacyjnej o naruszeniu w zaskarżonym wyroku art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 134, jak również art. 141 § 4 i art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest usprawiedliwiony.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stanowiska stron nie uległy zmianie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta sprowadza się do badania, czy zaskarżony akt nie narusza przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego. Wzruszenie aktu administracyjnego może nastąpić w razie, gdy kontrola wykaże, że zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Działając przy tym w myśl art. 134 § 1 ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie podkreślenia wymaga fakt, iż orzekał w niej już Naczelny Sąd Administracyjny i wyrokiem z dnia 05.02.2010 r. sygn. I OSK 548/09 uchylił wyrok Sądu I instancji. Zgodnie z art. 190 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd któremu, skutkiem uchylenia wyroku, sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawną dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rozpoznając niniejszą sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest zatem wykładnią prawa zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 05.02.2010 r. sygn. I OSK 548/09.
Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wymienionym wyżej wyroku zgromadzony dotychczas materiał dowodowy jest niewystarczający do ustalenia w sposób niebudzący wątpliwości, czy działka nr [...] jest drogą publiczną. Podkreślić przy tym należy, iż przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte pismem skarżących z dnia [...].11.1997 r., należało więc ustalić, czy w dacie złożenia wniosku działka nr [...] była już częścią drogi publicznej, czy stała się nią dopiero w toku postępowania zwrotowego, kiedy dokładnie to nastąpiło i co było podstawą do włączenia jej do drogi publicznej (uznania za fragment takiej drogi). Kwestii tej nie wyjaśniają w szczególności znajdujące się w aktach sparwy pisma Zarządu Dróg Powiatowych w P. Informacje zawarte w tych pismach są zbyt ogólne i niejasne, nadto podają odmienne daty wybudowania chodnika na przedmiotowej działce. W piśmie z dnia [...].06.2007 r. Zarząd Dróg Powiatowych stwierdził jedynie, iż z dniem [...] stycznia 1999 r. przedmiotowa działka weszła w skład drogi publicznej (drogi powiatowej), a w 2002 r. w pasie tej drogi został wybudowany chodnik. Natomiast w pismie z dnia [...].04.2006 r. podano, iż na części działki nr [...] przed [...].12.1998 r. wybudowano chodnik, który z dniem [...].01.1999 r. stał się częścią drogi powiatowej. Z pism tych zdaje się wynikać, iż dopiero w dniu [...].01.1999 r. przedmiotowa działka stała się częścią drogi publicznej, przy czym podawana przez Zarząd Dróg Powiatowych data nie jest niczym poparta, nie wiadomo także co było podstawą włączenia działki nr [...] w tej konkretnie dacie do fragmentu drogi publicznej – ulicy S. w S. Zauważyć należy, iż data [...].01.1999 r. nie jest związana z faktycznym wybudowaniem na przedmiotowej działce chodnika, co jednoznacznie wynika z wymienionych pisma zarządcy drogi.
W niniejszej sprawie nie można zatem uznać, że materiał dowodowy został w sposób wyczerpujący zebrany i rozpatrzony, nie ustalono okoliczności istotnych dla jej rozstrzygnięcia, co stanowi naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 kpa, zaś Wojewoda zaskarżoną decyzją naruszył również przepis art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Tym samym należy dojść do wniosku, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wadliwość taka skutkować musi uchyleniem zaskarżonej decyzji w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przy ponownym rozpoznaniu należy uzupełnić materiał dowodowy w stopniu pozwalającym ustalić wymienione wyżej okoliczności, dokonać wnikliwej oceny jego całokształtu i stosownie do poczynionych ustaleń rozstrzygnąć sprawę.
O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 wymienionej ustawy.
O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono w oparciu o przepis art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/ E.Podrazik /-/ W.Batorowicz /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak
MK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło