II SA/Po 272/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 listopada 2019 r. sprawy ze skargi M. H. na postanowienie Wojewody z dnia [...] stycznia 2019 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania; oddala skargę Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...], orzekł o utracie przez M. G. (obecnie M. H.) statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] października 2018 r., nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W dniu [...] grudnia 2018 r. M. H. wniósł do Wojewody odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. We wniosku, domagając się przywrócenia terminu, wskazał, że nie został w żaden sposób poinformowany przez pocztę o próbach doręczenia decyzji. Z decyzją zapoznał się w dniu [...] grudnia 2018 r. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...], Wojewoda działając na podstawie art. 58 § 1 i 2 oraz art. 59 § 2 w związku z art. 123 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: "K.p.a.") oraz art. 10 ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2018 r., poz. 1265), odmówił przywrócenia M. H. terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że przesyłka listowa zawierająca decyzję organu I instancji została skutecznie doręczona skarżącemu z dniem [...] listopada 2018 r. Była ona dwukrotnie awizowana, tj. w dniu [...] listopada 2018 r. oraz w dniu [...] listopada 2018 r. przez pracownika urzędu pocztowego, który nie zastał M. H. pod wskazanym adresem. Ponieważ M. H. nie odebrał przesyłki z urzędu pocztowego, w dniu [...] listopada 2018 r. poczta zwróciła przesyłkę do Powiatowego Urzędu Pracy w [...]. W związku z powyższym termin do wniesienia odwołania upłynął odwołującemu się w dniu [...] grudnia 2018 r. Tymczasem odwołanie zostało wniesione w dniu [...] grudnia 2018 r. Wraz z odwołaniem M. H. złożył wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia, podnosząc, że nie został w żaden sposób poinformowany przez pocztę o próbach doręczenia decyzji w terminie, a z decyzją zapoznał się w dniu [...] grudnia 2018 r. Dalej organ wskazał, że po zapoznaniu się z aktami sprawy, w dniu [...] stycznia 2019 r. wnioskodawca przedłożył dodatkowo "Potwierdzenie zgłoszenia" przesłane drogą elektroniczną w dniu [...] stycznia 2019 r. na adres [...] S.A. [...]". Jako powód zgłoszenia wnioskodawca wskazał "zaginięcie przesyłek pocztowych w obrocie krajowym i zagranicznym oraz zwrotnych potwierdzeń odbioru przesyłek poleconych". W uzasadnieniu zgłoszenia wyjaśnił, że niedawno spodziewał się przesyłki z jednej z publicznych instytucji. Następnie przez długi okres czasu nie otrzymał żadnego zawiadomienia. W międzyczasie był przez pewien czas nieobecny pod adresem zamieszkania. W przybliżeniu, dwa miesiące później od momentu rozpoczęcia oczekiwania udał się do instytucji aby uzyskać informacje w sprawie. Okazało się, że przesyłka była awizowana wielokrotnie. Natomiast w skrzynce pocztowej znajdowały się jedynie ulotki. Przesyłka z Powiatowego Urzędu Pracy w [...] nie jest jedyną korespondencją, na którą czekał. Istnieje ryzyko, iż część korespondencji skierowanych pod jego adres zamieszkania jest zwracana bez próby doręczenia i informacji o awizowaniu. Odnosząc się do powyższego Wojewoda stwierdził, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił, że z powodu obiektywnych okoliczności zewnętrznych nie był w stanie wnieść odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] w ustawowym terminie. Skoro przez pewien czas wnioskodawca był nieobecny pod adresem zamieszkania, nie mógł terminowo odebrać korespondencji kierowanej do niego przez PUP w [...]. Organ zauważył również, że wnioskodawca nie poinformował urzędu o fakcie czasowej zmiany miejsca zamieszkania. Zdaniem organu wnioskodawca nie wykazał, że bez swojej winy nie był w stanie wnieść odwołania w ustawowym terminie, dlatego też nie było podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W skardze z dnia [...] marca 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. H. wskazał, że nie zna przyczyny nieodebrania, niedostarczenia albo niepodjęcia próby dostarczenia korespondencji w sprawie. W przeszłości doświadczył już nieprzyjemności ze strony listonosza. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2019 r. pełnomocnik M. H. wniósł o uchylenie w całości postanowienia Wojewody z dnia [...] stycznia 2019 r., zarzucając mu naruszenie: 1) art. 58 § 1 K.p.a. poprzez błędne uznanie, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2018 r. ([...]) nastąpiło bez jego winy; 2) naruszenie art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie błędnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w szczególności przedłożonych przez skarżącego dokumentów dotyczących reklamacji złożonej na usługi pocztowe świadczone przez [...] W uzasadnieniu strona skarżąca wyjaśniła, że do rąk skarżącego nigdy nie trafiło odpowiednie awizo umożliwiające odbiór przesyłki z placówki pocztowej i złożenie odwołania w terminie. Okoliczność ta została przez skarżącego uprawdopodobniona poprzez przedłożenie do akt sprawy korespondencji reklamacyjnej z [...]. Skarżący w dniu [...] stycznia 2019 r. dokonał zgłoszenia reklamacyjnego w związku z niedostarczaniem przesyłek pocztowych przez [...] S.A. Co więcej, w 2018 r. skarżący wielokrotnie zgłaszał reklamacje na nieodpowiednie zachowanie kuriera. Pomimo złożonych skarg, w dalszym ciągu przesyłki były dostarczane skarżącemu przez tego samego pracownika [...]. Konflikt pomiędzy skarżącym a pracownikiem [...] mógł mieć znaczący wpływ na dostarczanie przez niego przesyłek do skarżącego. Wobec powyższego nie sposób uznać, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. W piśmie procesowym z dnia [...] września 2019 r. pełnomocnik skarżącego wskazał na szereg uchybień ze strony Powiatowego Urzędu Pracy, które w ocenie skarżącego bezpośrednio doprowadziły do utraty przez niego statusu osoby bezrobotnej, i które mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy piśmie procesowym z dnia [...] października 2019 r. pełnomocnik skarżącego przekazał dalszą korespondencję pomiędzy skarżącym a [...] S.A. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 58 § 1 K.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Instytucja przywrócenia terminu, której przesłanki podlegały badaniu w niniejszej sprawie, służy do kwestionowania skutków doręczenia przez awizo - jej celem jest nie tyle wykazanie, że doręczenie nie zostało dokonane, co uchylenie ujemnych skutków w zakresie terminów, jakie się wiążą dla strony z tym doręczeniem. Oznacza to, że w celu uchylenia się od negatywnych następstw przyjętej przez ustawodawcę fikcji prawnej strona musi uprawdopodobnić np. że nie wiedziała o oczekującym na nią w placówce pocztowej piśmie. W kontekście dowodu z dokumentu, jakim jest koperta ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, przeciwdowodu nie może stanowić przy tym samo oświadczenie strony o braku awizo. W rozpoznawanej sprawie z szeregu wymogów, których spełnienie jest w świetle art. 58 § 1 K.p.a. konieczne dla przywrócenia terminu, sporny w sprawie jest tylko jeden, tj. to, czy skarżący uprawdopodobnił okoliczności świadczące o braku jego winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Na gruncie omawianego przepisu w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie. Organ powinien jedynie przestawione przez nią okoliczności ocenić w świetle przesłanek z art. 58 § 1 i 2 K.p.a. Co przy tym istotne, "uprawdopodobnienie", o którym mowa w tym przepisie oznacza wykazanie za pomocą dowolnych środków, że wskazane przez stronę zdarzenie mogło zaistnieć, co jednak nie może opierać się wyłącznie na samych twierdzeniach strony, zwłaszcza, gdy są one w opozycji do pozyskanych w sprawie dowodów (por. wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2018 r., sygn. akt I GSK 820/18, dostępny pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie skarżący uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazał, że nie został w żaden sposób poinformowany przez [...] o próbach doręczenia decyzji w terminie (k. 46 akt adm.). Po zapoznaniu się z aktami sprawy w dniu [...] stycznia 2019 r. (k. 51 akt adm.), skarżący przedłożył również wydruk dokonania na adres elektroniczny [...] S.A. zgłoszenia "zaginięcia przesyłek pocztowych w obrocie krajowym i zagranicznym oraz zwrotnych potwierdzeń odbioru przesyłek poleconych" z dnia [...] stycznia 2019 r. W zgłoszeniu tym wskazał, że niedawno spodziewał się przesyłki z jednej z publicznych instytucji, jednak przez długi okres czasu nie otrzymał żadnego zawiadomienia. W międzyczasie był przez pewien czas nieobecny w miejscu zamieszkania. Dwa miesiące później udał się do instytucji, aby uzyskać informacje w sprawie. Okazało się, że przesyłka była awizowana wielokrotnie. Natomiast w skrzynce pocztowej znajdowały się wyłącznie ulotki. Przesyłka z Powiatowego Urzędu Pracy w [...] nie była jedyną korespondencją, na którą czekał. Wskazał, że istnieje ryzyko, iż część korespondencji skierowanej na jego adres jest zwracana bez próby doręczenia i informacji o awizowaniu (k. 56 akt adm.). W kontekście powyższego zdaniem Sądu należy stwierdzić, że wskazane przez skarżącego okoliczności w istocie nie uprawdopodobniają, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy skarżącego. Po pierwsze zauważyć należy, że choć skarżący informację o wydaniu decyzji powziął w dniu [...] grudnia 2018 r. – na co jednoznacznie wskazuje we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania – zgłoszenia do operatora pocztowego związanego z nieprawidłowościami w doręczeniach dokonał dopiero w dniu [...] stycznia 2019 r. Dalej wskazać należy, że w powyższym zgłoszeniu skarżący w ogóle nie oznaczył numeru nadawczego przesyłki zawierającej decyzję organu I instancji, a który znajduje się na kopercie w aktach sprawy (k. 43 akt adm.). W zgłoszeniu skarżący wskazał jedynie, że istnieje "ryzyko, że część kierowanej do niego korespondencji jest zwracana bez próby doręczenia/informacji". Brak podania numeru nadawczego przesyłki w istocie wykluczał rzetelne wyjaśnienie sprawy przez urząd pocztowy. Sąd wskazuje również, że zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1529 ze zm.), w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi pocztowej prawo wniesienia reklamacji przysługuje: 1) nadawcy oraz 2) adresatowi - w przypadku gdy nadawca zrzeknie się na jego rzecz prawa dochodzenia roszczeń albo gdy przesyłka pocztowa lub kwota pieniężna określona w przekazie pocztowym zostanie doręczona adresatowi. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy należy wnioskować, że skarżący - jako adresat przesyłki, wniósł reklamację bez jakiegokolwiek porozumienia z nadawcą przesyłki. Tymczasem na mocy § 3 ust. 3 w zw. z § 3 ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji w sprawie reklamacji usługi pocztowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1468 ze zm.), do zgłoszenia reklamacyjnego należy dołączyć oświadczenie nadawcy o zrzeczeniu się prawa do dochodzenia roszczeń - w przypadku, o którym mowa w art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Nie sposób więc uznać, że dokonane przez skarżącego zgłoszenie było reklamacją zgłoszoną zgodnie z przepisami prawa i uruchamiającą w związku z tym sformalizowany tryb postępowania z Rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji w sprawie reklamacji usługi pocztowej. Wynika to zresztą również z odpowiedzi operatora pocztowego na dokonane zgłoszenie, który potraktował pismo skarżącego jako skargę sygnalizującą zastrzeżenia co do jakości świadczonych przez operatora pocztowego usług, która zostanie wykorzystana przy planowaniu oraz wdrażaniu działań naprawczych (k. 85 akt adm.). Identyczna odpowiedź była wysyłana przez operatora w odpowiedzi na inne zgłoszenia skarżącego, które nie zawierały skonkretyzowanego żądania i numeru nadawczego przesyłki (przykładowo – k. 86 akt sąd.). Tymczasem na mocy § 10 ust. 1 pkt 3 wskazanego rozporządzenia, w przypadku zgłoszenia reklamacji, odpowiedź operatora zawiera rozstrzygnięcie o uznaniu lub odmowie uznania reklamacji w całości lub w części. Mając powyższe na uwadze, Wojewoda zasadnie uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności świadczących o braku jego winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Zwykłe, niepoparte rzetelnymi dowodami oświadczenie o braku awiza, nie może prowadzić do obalenia skutków doręczenia przesyłki w trybie z art. 44 K.p.a. Domaganie się zatem przez skarżącego uwzględnienia jego stanowiska o uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania nie mogło przynieść spodziewanych skutków. Odnosząc się z kolei do dokumentów przedłożonych przez skarżącego już na etapie postępowania sądowego wskazać należy, że i one nie uprawdopodobniają okoliczności świadczących o braku jego winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. W tym kontekście wskazać należy, że żadne ze zgłoszeń wystosowanych do operatora pocztowego przed datą zastępczego doręczenia decyzji organu I instancji nie odnosi się bowiem do wadliwości doręczania korespondencji (braku pozostawienia awiza). Zgłoszenie z dnia [...] kwietnia 2018 r. dotyczy niewłaściwego zachowania kuriera (k. 81 akt sąd.), a zgłoszenia z dnia [...] sierpnia 2018 r. i [...] września 2018 r. dotyczą niewłaściwego, niekulturalnego zachowania listonosza (k. 82 i 83 akt sąd.). Z kolei pozostałe zgłoszenia skarżącego, dokonywane w kilkudniowych odstępach począwszy od [...] stycznia 2019 r. w istocie potwierdzają, że listonosz pozostawia awiza w skrzynce pocztowej. Skarżący wskazuje w nich bowiem, że w skrzynce znalazł awizo, choć cały dzień w mieszkaniu przebywała osoba, która przesyłkę mogła odebrać, domofon jest sprawny, lecz nie zadzwonił. Nie podjęto więc próby doręczenia przesyłki, natomiast bezpośrednio ją awizowano (k. 43 – 44, 47 – 52, 54, 57 – 69, k. 71 – 79 i k. 115 akt sąd.). W przypadku dwóch przesyłek awizowanych w dniu [...] lipca 2019 r. skarżący wskazał co prawda, że w skrzynce nie było awizo, jednakże przesyłki te odebrał już dnia następnego (k. 55 i 56 akt sąd.). Co zaś się tyczy podnoszonych przez skarżącego kwestii uchybień Powiatowego Urzędu Pracy, które zdaniem skarżącego bezpośrednio doprowadziły do utraty przez niego statusu osoby bezrobotnej (niestosowne zachowanie pracowników, konieczność stawiennictwa w zakładzie pracy, w którym wielokrotnie łamano podstawowe zasady bezpieczeństwa i higieny pracy) wskazać należy, że okoliczności te nie mają wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie, której przedmiotem jest odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W tej sprawie bowiem ocenie podlegało jedynie spełnienie przez skarżącego przesłanek z art. 58 § 1 i 2 K.p.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), oddalił skargę.