II SA/Po 276/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. J. na czynność Komendanta Policji w przedmiocie przejścia praw do depozytu broni na rzecz Skarbu Państwa oraz opłaty za przechowywanie broni w depozycie postanawia odrzucić skargę. /-/ Jakub Zieliński W dniu 1 marca 2017 r. (data nadania pocztowego pisma datowanego na 8 listopada 2016 r.) M. J. (dalej również: skarżąca; strona) wniosła za pośrednictwem Komendanta Policji skargę na "decyzję Komendy Wojewódzkiej w P. [...] nr [...]" dotyczącą "przejścia dubeltówki [...] kal. [...], nr [...] rok prod. [...] na rzecz Skarbu Państwa" oraz "naliczenia ostatecznej opłaty za zdeponowanie w/w broni od M. J. – osoby rzekomo deponującej broń". W uzasadnieniu skarżąca kwestionowała prawidłowość procedury zakończonej wezwaniem jej do uiszczenia opłaty za przechowanie wyżej opisanej broni palnej w depozycie; w tym podniosła fakt, że przedmiot depozytu przeszedł na własność nabywcy (osoby trzeciej) broni od jej właściciela ([...]) przed upływem 3 lat od umieszczenia broni w depozycie, jak i że sama nie jest podmiotem zobowiązanym do poniesienia przedmiotowej opłaty, gdyż nie była jej właścicielem ani deponentem. Skarga został wniesiona w następujących okolicznościach sprawy. W depozycie [...] Komendy Policji (dalej: KWP w P.) przechowywany jest jeden egzemplarz broni palnej myśliwskiej – dubeltówka [...], kal. [...], nr [...], rok prod.[...], który stanowił uprzednio własność nieżyjącego T. J.. Broń została przyjęta do depozytu na wniosek M. J. – wdowy po zmarłym T. J.. Komendant Policji (dalej również: Komendant Wojewódzki; organ) w piśmie z dnia 13 września 2016 r. (doręczonym stronie 19 września 2016 r.) poinformował M. J., że broń palna, stanowiąca uprzednio własność jej zmarłego męża, przeszła na rzecz Skarbu Państwa z dniem 13 czerwca 2016 r. i z tego powodu naliczono ostateczną opłatę za deponowanie broni w depozycie KWP w P. i opłata ta wynosi [...] zł, którą to kwotę należy uiścić w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma. W piśmie procesowym z dnia 21 września 2016 r., które wpłynęło do organu w dniu 29 września 2016 r., M. J. wezwała Komendanta Wojewódzkiego do usunięcia naruszenia prawa dotyczącego przedmiotowego żądania od niej opłaty za przechowywanie wyżej opisanej broni. Organ w piśmie z dnia 7 października 2016 r. udzielił skarżącej odpowiedzi na złożone wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Pismo to zostało doręczone M. J. w dniu 24 października 2016 r. Wcześniej wniesiona m.in. przez M. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarga, obejmująca również czynność organu dotyczącą naliczenia opłaty za przechowywanie broni w depozycie, została odrzucona postanowieniem tutejszego Sądu z dnia 7 maca 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 154/17 (w stosunku do strony niniejszego postępowania powodem było wniesienie skargi z uchybieniem terminu). W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki wniósł o jej odrzucenie z uwagi na przekroczenie terminu do wniesienia skargi lub ewentualnie o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu z przyczyn procesowych, bez badania jej podstaw merytorycznych. Przedmiotem zaskarżenia w przedmiotowej sprawie – odmiennie niż to przedstawia strona skarżąca – jest nie "decyzja Komendy Wojewódzkiej w P. [...] nr [...]" dotycząca "przejścia dubeltówki [...] kal. [...], nr [...] rok prod. [...] na rzecz Skarbu Państwa" oraz "naliczenia ostatecznej opłaty za zdeponowanie w/w broni od M. J. – osoby rzekomo deponującej broń", lecz czynność Komendanta Policji z dnia 13 września 2016 r. znak "[...]", polegająca na: 1) pisemnym poinformowaniu M. J. o przejściu na rzecz Skarbu Państwa wyżej opisanego egzemplarza broni palnej, przechowywanego w depozycie KWP w P. i 2) wezwaniu M. J. do uiszczenia opłaty za przechowanie broni palnej myśliwskiej w depozycie [...] KWP w P.. Skierowane do skarżącej pismo z dnia 13 września 2016 r. – dotyczące opłaty za przechowywanie broni palnej w depozycie, naliczonej na podstawie art. 23 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U z 2012 r. poz. 576, z późn. zm.) – należy niewątpliwie zaliczyć do czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm. – dalej: P.p.s.a.). Niemniej jednak trzeba zaznaczyć, że poza kognicją sądu administracyjnego, nawet gdyby skarga była dopuszczalna formalnie (bez braków formalnych i fiskalnych pisma procesowego oraz w terminie), leży kontrolowanie zgodności z prawem likwidacji depozytu i stwierdzenia przejścia z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa własności przedmiotowej broni palnej jako niepodjętego depozytu. W tym względzie warto zauważyć, że w kwestionowanym piśmie z dnia 13 września 2016 r. skarżony organ wyraźnie pouczył adresata o tym, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o likwidacji niepodjętych depozytów (Dz.U. z 2006 r. nr 208, poz.1537, z późn. zm.) wystąpił do Sądu Rejonowego [...] [w P.] (dalej: Sąd Rejonowy w P.) z wnioskiem o stwierdzenie likwidacji niepodjętego depozytu, co też uczynił w piśmie z dnia 13 września 2016 r. znak "[...]". Wobec tego kwestia stwierdzenia przejścia na własność Skarbu Państwa likwidowanego depozytu (egzemplarza myśliwskiej broni palnej) jest przedmiotem oceny właściwego sądu powszechnego i strona winna była przed takim sądem kwestionować zaistnienia podstaw do stwierdzenia likwidacji niepodjętego depozytu i jego przejścia na własność Skarbu Państwa w rozumieniu art. 4 ust. 1 i art. 5 ust. 1 powołanej ustawy. W niniejszej sprawie właściwy Sąd Rejonowy w P. postanowieniem z dnia [...] 2016 r. sygn. akt [...] (znak "[...]") na podstawie art. 4 ust. 1 i 2 oraz art. 9 ust. 1 tej ustawy stwierdził likwidację na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowego depozytu. Z kolei sądy administracyjne są stosownie do treści art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego związane orzeczeniami prawomocnymi sądu cywilnego (powszechnego). Co się zaś tyczy dopuszczalności skontrolowania przez tutejszy Sąd zgodności z prawem czynności skarżonego organu polegającej na wezwaniu skarżącej do uiszczenia opłaty za deponowanie przedmiotowej broni palnej – trzeba przypomnieć, że zgodnie z art. 52 § 3 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu czynności – do usunięcia naruszenia prawa. Skargę do sądu wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa (art. 53 § 2 P.p.s.a.). Przy tym należy mieć na uwadze, że stosownie do treści art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Natomiast zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona za pośrednictwem skarżonego organu w dniu 1 marca 2017 r. – drogą pocztową (data nadania pocztowego pisma datowanego na 8 listopada 2016 r.). Było to prawidłowe wniesienie skargi w rozumieniu art. 54 § 1 P.p.s.a., niemniej jednak w sposób oczywisty nastąpiło z uchybieniem terminu ustawowego, o którym mowa w art. 53 § 1 P.p.s.a. Z odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy (przedłożonych przez organ dokumentów) wynika, że pismo organu z dnia 7 października 2016 r., stanowiące odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (pismo skarżącej z dnia 21 września 2016 r. z datą wpływu do organu: 29 września 2016 r.), zawierało pouczenie o trybie i terminie wniesienia skargi do tutejszego Sądu. Pismo to zostało doręczone stronie w dniu 24 października 2016 r., zatem ostatnim dniem terminu do wniesienia skargi był 23 listopada 2016 r., podczas gdy została ona wniesiona dopiero w dniu 1 marca 2017 r. Powyższe oznacza, że skarga została niewątpliwie wniesiona z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 P.p.s.a. Dodać przy tym należy, że strona skarżąca nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, mimo że już jej pierwsza skarga w tym przedmiocie została wniesiona po upływie terminu, co zresztą było też przyczyną odrzucenia jej wcześniejszej skargi przez tutejszy Sąd postanowieniem z dnia 7 marca 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 154/17. Ponadto na koniec trzeba również wyjaśnić, że tak okoliczność wcześniejszego wniesienia wspomnianej skargi (skarżąca była jednym z podmiotów wnoszących skargę obejmującą m.in. czynność w postaci wezwania jej do uiszczenia opłaty za przechowywanie broni w depozycie), jak i fakt odrzucenia takiej skargi – niezależnie od różnicy w zakresach żądania zgłoszonych w obydwu skargach i zachodzenia pomiędzy nimi stosunku zawierania się przedmiotu niniejszej skargi w przedmiocie określonym w tej skardze, która została formalnie rozpatrzona w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 154/17 – nie stanowiło przeszkody do rozpoznania niniejszej skargi. Co do zasady wcześniejsze odrzucenie skargi wniesionej w tej samej sprawie nie powoduje bowiem powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 4 w zw. z art. 171 P.p.s.a., zatem nie może być przeszkodą prawną do ponownego rozpoznania sprawy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 23 czerwca 2005 r. sygn. akt OSK 1708/04; 16 lipca 2009 r. sygn. akt II OZ 589/09; 24 września 2009 r. sygn. akt II FSK 1530/09; 21 września 2011 r. sygn. akt II GSK 1765/11 – orzeczenia dostępne w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dopiero przystąpienie przez sąd administracyjny do merytorycznej oceny skargi legitymuje sąd do odrzucenia skargi później wniesionej przez ten sam podmiot w tym samym przedmiocie, gdyż wówczas zachodzi sytuacja określona w art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. jako stan osądzania sprawy (sprawa w toku), a następnie stan osądzenia sprawy. O sprawie w toku (lis pendens) można bowiem mówić w sytuacji, gdy skarga rozpoznawana jest merytorycznie (patrz: postanowienia NSA z dnia 22 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 1509/12 i 13 września 2016 r. sygn. akt I OSK 774/16 – orzeczenia dostępne jw.). W ocenie tutejszego Sądu sytuacja, o której mowa w art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a., w niniejszej sprawie nie zachodzi, skoro wcześniej wniesiona przez tę samą stronę w tym samym przedmiocie skarga nie była rozpoznawana merytorycznie. A zatem, skoro wcześniejsza skarga była badana jedynie pod kątem formalnym, to w niniejszej sprawie nie zaistniała okoliczność, która uzasadniałaby zastosowanie omawianego przepisu. Niemniej jednak, jak to już zostało wyjaśnione powyżej, zaszły inne podstawy do odrzucenia skargi, tj. uchybienie terminu do jej wniesienia (przesłanka z art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 w zw. z art. 52 § 3 i art. 53 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. /-/ Jakub Zieliński