II SA/Po 283/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na działania Prezydenta Miasta w przedmiocie świadczenia pomocy społecznej postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. odmówić A. K. przyznania prawa pomocy. Pismem 10 marca 2025 r. A. K. (dalej: "Skarżący") oświadczył, iż "po raz kolejny" wnosi "ten sam pozew przeciwko Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Rodzinie (da;lej: "MOPR"). Wyjaśnił, że jego pierwszy pozew został odrzucony, a tymczasem wychodzi on z bezdomności, a MOPR mu w tym nie pomaga. Wszystkimi obowiązkami w tym zakresie obciąża się jego partnerkę, którą się opiekuje jako osobą niepełnosprawną. Zauważył, iż odpracowuje godziny społeczne, opiekuje się niepełnosprawną partnerką (chodzi do lekarza i załatwia sprawy urzędowe) i z tej przyczyny nie podejmuje zatrudnienia – żaden pracodawca nie da mu tyle wolnego. Jednocześnie A. K. wniósł o przyznanie mu prawa pomocy – ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Odpowiadając na skargę Prezydent Miasta przedstawił w pierwszej kolejności działania podejmowana przez organ w ramach prowadzonych z inicjatywy A. K. postępowań, wskazując w pierwszej kolejności, że w dniu 20 listopada 2023 r. do M. O. P. w R. wpłynął wniosek Skarżącego o przyznanie pomocy finansowej. Mając na względzie powyższe w dniu 23 listopada 2023 r. został przeprowadzony wywiad środowiskowy. Decyzją z 11 grudnia 2023 r., nr [...] Prezydent Miasta odmówił A. K. przyznania renty socjalnej i pomocy finansowej na żywność, a decyzja powyższa została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] dnia 16 października 2024 r., nr [...] Następnie w dniu 15 lipca 2024 r. Skarżący złożył do MOPR kolejny wniosek o przyznanie pomocy finansowej. W związku ze złożonym wnioskiem w dniu 23 lipca 2024 r. przeprowadzono wywiad środowiskowy. Decyzją z 23 sierpnia 2024 r., nr [...] Prezydent Miasta odmówił Skarżącemu wnioskowanego świadczenia. Od powyższej decyzji Skarżący nie złożył odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Kolejno w dniu 06 września 2024 r. do MOPR został złożony przez Skarżącego następny wniosek o udzielenie pomocy finansowej, a decyzją z dnia 18 października 2024 r. nr [...] Prezydent Miasta odmówił przyznania pomocy Od powyższej decyzji A. K. nie złożył odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W dniu 8 listopada 2024 r. Skarżący wniósł pismo opatrzone datą 4 listopada 2024 r. określone jako "pozew". P. to została uznana za skargę na działania MOPR. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 20 grudnia 2024 r. odrzucił skargę. Prezydent Miasta wyjaśnił nadto, iż wszystkie podejmowanie przez organ działania były prawidłowe. M. K. i A. K. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, a kwestia niepozostawania przez te osoby w związku małżeńskim nie ma znaczenia dla tej oceny sytuacji dochodowej Skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Jak wynika z treści pisma A. K. z 10 lutego 2025 r. stanowi ono kolejną skargę na działania M. O. P. R. w zakresie rozpoznawania jego wniosków o świadczenia z pomocy społecznej. Skarga ta nie jest skierowana na konkretny akt lub czynność podejmowaną przez organy pomocy społecznej. Z nadesłanych akt administracyjnych wynika, że wobec Skarżącego zapadły trzy decyzje administracyjne w organie I instancji (decyzja z 11 grudnia 2023 r., decyzja z 23 sierpnia 2024 r., decyzja z 18 października 2024 r.) oraz decyzja w organie II instancji (decyzja z 16 października 2024 r.). Skarżący, prawidłowo pouczony o możliwości skorzystania z konkretnie wskazanych środków zaskarżenia, nie skorzystał z tego uprawnienia. Jak to już wyjaśnił Sąd Skarżącemu w postanowieniu z 20 grudnia 2024 r o sygn. akt II SA/Po 804/24, jedynie w przypadku wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Poznaniu Sąd miałby możliwość kontroli prawidłowości podejmowanych przez organ działań, w tym odniesienia się do prawidłowości działań organów w zakresie sposobu ustalenia dochodu skarżącego - w tym w zakresie uwzględnienia dochodów uzyskiwanych przez jego partnerkę. Ponownie przypomnieć należy Skarżącemu, że stosownie do treści z art. 3 § 1 stawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, zwanej dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne, nie są uprawnione do rozstrzygania określonego zagadnienia w oderwaniu od konkretnej, indywidualnej sprawy. Sąd nie może w ramach rozpoznania "pozwu", oderwanego od konkretnego postępowania administracyjnego, wydać ogólnego orzeczenia nakazującego organom, aby te uwzględniały wszystkie wnioski Skarżącego o przyznanie świadczeń pomocy społecznej czy też nie uwzględniały w prowadzonych postępowaniach dochodów jego partnerki. Z tych też przyczyn skarga ta jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a. o czym Sąd odrzekł w punkcie 1 postanowienia. W związku z powyższym stwierdzić należy, iż Skarżącemu nie przysługiwało prawo pomocy. Zgodnie z art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. W doktrynie i orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, iż skarga nie może zostać uwzględniona. Chodzi więc o taką sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, uw. 1 do art. 247). Potrzeba zastosowania art. 247 p.p.s.a. będzie zachodziła przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. (zob. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 247., i tam przywołane wypowiedzi doktryny i judykatury). Zatem w sytuacji zakwalifikowania skargi do odrzucenia, co zresztą nastąpiło, tut. Sąd jest uprawniony do uznania takiej skargi za oczywiście bezzasadną w rozumieniu art. 247 p.p.s.a. To z kolei uzasadnia odmowę przyznanie prawa pomocy Skarżącemu na tym etapie postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 28 marca 2012 r., II GZ 101/12 –dostępne na: baza CBOSA ). Z tych względów, Sąd, na podstawie art. 247 p.p.s.a. odmówił przyznania Skarżącemu prawa pomocy (pkt 2 sentencji postanowienia).