II SA/Po 300/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o wstrzymanie wykonania postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] w sprawie ze skargi A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany postanowienia postanawia: oddalić wniosek /-/ T. Świstak Pismem z dnia [...] marca 2021 r. A. K. wniósł skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako [...]WINB) z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...]. Postanowieniem tym utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako PINB) z dnia [...] grudnia 2020 r., którym organ odmówił zmiany postanowienia z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] w zakresie zmiany terminu przedłożenia nakazanych dokumentów. W skardze, poza wnioskami głównymi obejmującymi uchylenie postanowień obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, Skarżący wystąpił o wstrzymanie wykonania postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] w zakresie dotyczącym nałożenia na Skarżącego obowiązku przedłożenia dokumentacji w postepowaniu legalizacyjnym, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej "P.p.s.a."). W uzasadnieniu wniosku wskazano, że ewentualne wykonanie postanowienia z [...] czerwca 2020 r. wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...], nie może zostać uwzględniony. Stosownie do art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przepis ten stanowi także, że możliwość wstrzymania dotyczy aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z konstrukcji powyższego przepisu wynikają dwie zasady. Po pierwsze postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji (postanowienia) jest postępowaniem wnioskowym, co oznacza, iż sąd nie może działać z urzędu, a jedynie w takim zakresie, w jakim zakreśla to treść żądania zawarta we wniosku. A po drugie, postępowanie to dotyczy - co do zasady - możliwości wstrzymania decyzji zaskarżonej do sądu. Zasadniczo nie budzi wątpliwości, że wniosek złożony w oparciu o art. 61 § 3 P.p.s.a. może objąć nie tylko zaskarżoną decyzję, ale także decyzję ją poprzedzającą. Kluczowe jednak dla zakresu stosowania możliwości, które przewiduje art. 61 § 3 in fine, będzie mieć znaczenie, jakie przyjmie się dla pojęcia "sprawy", w granicach której sąd może wstrzymać wykonanie aktów lub czynności. Należy przyjąć, że ustawodawca odsyła do pojęcia sprawy administracyjnej, i to w jej rozumieniu materialnoprawnym (w kwestii różnych znaczeń, w jakich ustawodawca używa pojęcia "sprawa" w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego; por. T. Woś, Pojęcie "sprawy" w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego i jej tożsamość (granice) wyznaczają elementy wyznaczające tożsamość skonkretyzowanego w decyzji administracyjnej stosunku administracyjnoprawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku (czyli węzła praw i obowiązków stron stosunku) oraz identyczność obu jego podstaw – prawnej i faktycznej (por. postanowienia NSA: z dnia 3 lutego 2015 r., II OZ 63/15, LEX nr 1628854; z dnia 14 maja 2014 r., II FZ 511/14, LEX nr 1460131, i z dnia 15 kwietnia 2014 r., II OZ 369/14, LEX nr 1461940). Ponadto powołany przepis nie wyklucza możliwości wstrzymania również i innych aktów wydanych w granicach tej samej sprawy. Jednak, dopiero gdy zaistnieją podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, (postanowienia) utrzymującej w mocy decyzję (postanowienie) organu I instancji, sąd może wstrzymać także wykonanie i tej decyzji pierwszoinstancyjnej. Podkreślenia wymaga również, że przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które bezpośrednio nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a ponadto nie każdy wymaga wykonania. Instytucja tymczasowej ochrony sądowej odnosi się do takich aktów, które nakładają na adresata określone obowiązki bądź przyznają uprawnienia i mogą być realizowane dobrowolnie bądź przymusowo w drodze egzekucji. Charakteru takiego ze swej istoty nie mają decyzje odmowne, nie nadające się do wykonania (postanowienie NSA z dnia 24 kwietnia 2014 r., II FZ 470/14, LEX nr 1452663). Przedmiotem niniejszej skargi jest postanowienie [...]WINB z dnia [...] lutego 2021 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji wydane na podstawie art. 77 § 2 K.p.a. o odmowie zmiany postanowienia. Tymczasem podstawę prawną postanowienia z dnia [...] czerwca 2020 r. o nałożeniu na skarżącego obowiązku przedłożenia stosownych dokumentów stanowił przepis art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane w brzmieniu obowiązującym przed [...] września 2020 r. Z uwagi na powyższe uznać należy, że w sprawie brak jest podstaw do wstrzymania wykonania postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2020 r. Po pierwsze postanowienie o którego wstrzymanie wnioskuje skarżący nie zawiera się "w granicach tej samej sprawy", ponieważ nie występuje tożsamość skonkretyzowanego w postanowieniu stosunku administracyjnoprawnego. Ponadto wstrzymanie wykonania dotyczy sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne. Skutków takich nie wywołuje postanowienie w przedmiocie odmowy zmiany postanowienia, jak i postanowienie ustanawiające procesowy termin do wykonania określonej czynności., zatem i z tego powodu nie jest możliwe wstrzymanie takiego aktu. Ewentualne wstrzymanie wykonania mogłoby być rozważane jedynie w przypadku wydania i zaskarżenia do Sądu decyzji o jakiej mowa w art. 48 ust. 4 ustawy Prawo Budowlane ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. Prawo Budowlane w brzmieniu obowiązującym przed [...] września 2020 r., co jednakże jak dotąd nie nastąpiło. Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że strona skarżąca nie uargumentowała swojego wniosku w należyty i przekonujący sposób. Z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Skarżący nie wykazał jakichkolwiek okoliczności przemawiających za tym, że wykonanie zaskarżonego aktu grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub wywoła skutki trudne do odwrócenia. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie pozwala Sądowi na dokonanie oceny zasadności tego wniosku. Wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Konkludując Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Mając powyższe na względzie na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. /-/ T. Świstak