II SA/Po 303/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Spółka z o.o. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy terenu postanawia odrzucić zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] r. /-/ A.Łaskarzewska Pismem z dnia [...] r. (k.116) skarżąca Spółka złożyła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia [...] r., sygn. II SA/Po 303/08 oddalające wniosek o wyłączenie sędziego. W związku z powyższym stronę skarżącą wezwano do uiszczenia wpisu stałego od zażalenia w kwocie 100 zł, pod rygorem odrzucenia zażalenia (k. 122). W odpowiedzi na wezwanie prezes zarządu skarżącej spółki - po raz pierwszy - wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych (k.124). Postępowanie incydentalne w sprawie przyznania prawa pomocy z wniosku skarżącej spółki zostało zakończone prawomocnie dnia [...].2009r. (k.176), kiedy Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego "A" Sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...].2009r., którym oddalono wniosek skarżącej Spółki o zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia (k.164). Skarżąca spółka została ponownie wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł (k.188). W odpowiedzi na wezwanie pismem sporządzonym dnia [...].2009r. (k.189) prezes zarządu spółki - po raz drugi - wniósł o zwolnienie od obowiązku uiszczenia tej opłaty, tym razem w części, tj. ponad [...] zł, uzasadniając, że w sytuacji ekonomiczno-finansowej Spółki nastąpiły nowe niekorzystne okoliczności. Postanowieniem z dnia [...].2009 r. (k.206) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek skarżącej spółki o zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od zażalenia ponad kwotę [...] zł. Skarżąca spółka wniosła zażalenie na to postanowienie (k.213). Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 15.01.2010 r., sygn. II OZ 1184/09 oddalił je (k.221). Uzasadniając NSA wskazał, iż kolejny wniosek skarżącego prawidłowo został rozpoznany w trybie art.165 ppsa. Skarżąca spółka na żadnym etapie postępowania nie wykazała "zmiany okoliczności faktycznych", a w świetle zebranego materiału stwierdzić należy, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością prowadząca działalność gospodarczą jest w stanie uiścić wpis sądowy od zażalenia w pełnej wysokości 100 zł, a nie tylko w kwocie [...] zł. Zarządzeniem z dnia [...].2010 r. skarżącą spółkę po raz kolejny wezwano do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł (k. 234). Pismem z dnia [...].2006 r. skarżąca spółka złożyła ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienie od kosztów sądowych, tj. o zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od zażalenia ponad kwotę [...] zł (k.235). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W razie zbiegu w tym samym czasie obowiązku uiszczenia opłaty warunkującej podjęcie przez Sąd czynności (art. 220 § 1 ppsa) i uprawnienia strony niezamożnej do ubiegania się o przyznanie prawa pomocy (art. 243 § 1 ppsa), pierwszeństwo uzyskuje postępowanie o zwolnienie od kosztów. Kończy się ono postanowieniem podlegającym zaskarżeniu zażaleniem (art. 227 § 1 ppsa). W chwili ustawowo oznaczonej postanowienie takie staje się prawomocne (art. 168 § 1 ppsa) i od tej chwili wiąże m.in. także Sąd, który je wydał (art. 170 ppsa). Jako orzeczenie nie rozstrzygające o istocie sprawy nie korzysta co prawda z powagi rzeczy osądzonej, ale ma pełny przymiot prawomocności, a zatem wiążącą moc skonkretyzowanej i zindywidualizowanej przez Sąd normy prawnej. Z mocy tej wypływa obowiązek i nakaz dla strony uiszczenia wymaganego wpisu i faktu tego nie może zmienić obowiązek ponownego wezwania jej do uiszczenia opłaty. Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu, nie może wobec tego uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia i tym samym nie ma wpływu na bieg terminu określonego na podstawie art. 220 § 1 ppsa. Dopiero wydanie i uprawomocnienie się postanowienia o odmiennej treści w przedmiocie prawa pomocy powoduje utratę mocy pierwszego postanowienia, lecz nie wpływa na skutki niezastosowania się przez stronę do treści postanowienia prawomocnego. Złożenie wobec tego przez stronę skarżącą ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia [...].2010 r. (k.235), bez powołania istotnej zmiany okoliczności uzasadniającej powtórne rozpatrzenie sprawy w tym zakresie nie przerywa biegu terminu określonego w art. 220 § 1 i § 3 ppsa do usunięcia braku opłaty. Dotyczy to wezwania do uiszczenia wpisu sądowego z dnia [...].2010 r., które doręczono prezesowi skarżącej spółki dnia [...].2010 r. Dodatkowo podkreślenia wymaga, że obydwa wcześniejsze wnioski, tj. zarówno z dnia [...].2008 r. jak i [...].2009 r. były wnioskami o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, przy czym pierwszy ze wskazanych wniosków był dalej idący. Rozstrzygając go Sąd mógł zwolnić skarżącą spółkę zarówno od obowiązku uiszczenia całego wpisu od zażalenia jak i od części tego wpisu. Prawomocne oddalenie wniosku z [...].2009 r. oznacza, że Sąd nie znalazł ponownie podstawy nawet do zwolnienia skarżącego od obowiązku uiszczenia części wpisu od zażalenia. Dla wywołania przez ponownie złożony wniosek skutku w postaci przerwania biegu terminu do uiszczenia opłaty sądowej muszą wystąpić tzw. "nowe okoliczności", na co uwagę zwrócił m.in. Sąd II instancji rozpoznając zażalenie skarżącej spółki. Stanowisko takie należy również uznać za ugruntowane w sądownictwie powszechnym, a dotyczące analogicznych rozwiązań prawnych (por. post. SN z 21.04.1999 r. w sprawie I CKN 1461/98 publ. OSNC 1999/11/96). Pogląd ten podziela w pełni Naczelny Sąd Administracyjny przyjmując, iż ponowne zgłoszenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie, w której zapadło już prawomocne orzeczenie sądu drugiej instancji, nawet dokonane w terminie określonym w wezwaniu do uiszczenia wpisu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia w tym zakresie (por. postanowienie NSA z 06.11.2007 r., sygn. II OZ 1068/07). W tym stanie rzeczy skoro w niniejszej sprawie zapadło już prawomocne orzeczenie sądu drugiej instancji, ponowne zgłoszenie przez skarżącą spółkę wniosku o zwolnienie od wpisu od zażalenia w części powyżej [...] zł, przy jednoczesnym braku "zmiany okoliczności faktycznych", nie przerwało biegu do uiszczenia wpisu od zażalenia w kwocie 100 zł. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 220 § 3 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia. /-/ A.Łaskarzewska