II SA/Po 320/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2008 r. sprawy ze skargi K.W. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej dotyczącej pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. Nr [...] , II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego , III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ E. Podrazik /-/ B. Drzazga /-/ W. Batorowicz Decyzją z dnia [...]. Prezydent Miasta P. odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej tj. decyzji z dnia [...]. w sprawie pozwolenia na budowę budynku położonego w P. przy ul. P.. Postępowanie toczyło się z wniosku K. W. o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę opisanego budynku. Wnioskujący jako podstawę swojego żądania wskazywał art.145 § 1 pkt 4 kpa. Postanowieniem z dnia [...]. organ wznowił postępowanie i w dalszym etapie przeprowadził postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Postępowanie zakończone zostało decyzją o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...]. w sprawie pozwolenia na budowę, wobec przyjęcia przez organ, że właściciel działki nr ewidencyjny [..] ark[..] obręb G. – K. W. nie jest stroną tego postępowania. W ocenie organu stronami postępowania, zgodnie z art. 28 ust.2 ustawy Prawo budowlane, są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Działka nr ewidencyjny [..], której właścicielem jest skarżący nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Powyższe eliminuje skarżącego z grupy uczestników postępowania. Odwołanie od decyzji organu I instancji złożył K. W. domagając się jej uchylenia. Podnosił, iż przysługuje mu status strony postępowania z uwagi na to, iż jest właścicielem działki bezpośrednio graniczącej z działką inwestora, a więc znajdującej się w obszarze oddziaływania. Decyzją z dnia [...]. Wojewoda W. utrzymał decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...]. w mocy. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że skarżący słusznie nie został uznany za stronę postępowania. Samo bowiem bezpośrednie sąsiedztwo w stosunku do działki objętej inwestycją bez wykazania naruszenia interesu prawnego właściciela sąsiadującej nieruchomości nie przesądza w sposób automatyczny o uznaniu sąsiada za stronę w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę. Krąg podmiotów mogących potencjalnie uzyskać przymiot strony, ustala każdorazowo indywidualnie organ prowadzący postępowanie administracyjne na podstawie art. 28 ust 2, w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Zdaniem organu postępowanie dowodowe prowadzone w sprawie o pozwolenie na budowę w postaci analizy potwierdzającej spełnienie wymogów § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75 poz. 690 ze zm.), dotyczące usytuowania projektowanego budynku w zakresie wpływu na naturalne oświetlenie innych nieruchomości, przesądziło o wyniku postępowania. Skargę na decyzję Wojewody W. złożył K. W. , domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący wywiódł, że powinien być uznany za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Jego nieruchomość usytuowana w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji jest narażona na oddziaływanie i to w zakresie intensywności użytkowania - instytucja usługowa - oraz ograniczenia stopnia nasłonecznienia, wynikającego z wysokości zabudowy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał na dotychczas przytoczone argumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. zważył co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 153 poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Skarga jest uwzględniona tylko wtedy, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego orzeczenia. W niniejszej sprawie kontrolą sądową objęta została decyzja wydana w postępowaniu wznowieniowym należącym do nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, a umożliwiającym wzruszenie decyzji ostatecznych. Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o przepis art. 151 § 1 pkt 1 – odmowa uchylenia decyzji ostatecznej wobec braku podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Przepis ten stanowi o wznowieniu postępowania jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Dlatego istotne dla rozstrzygnięcia było czy występujący o wznowienie postępowania jest stroną postępowania wznowieniowego. Pojecie strony w postępowaniu administracyjnym reguluje art. 28 kpa, który przewiduje, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Prawo budowlane, które miało zastosowanie w postępowaniu wznowieniowym w art. 28 stanowiącym lex specjalis do art. 28 kpa określa natomiast, że stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu będącego przedmiotem tego postępowania. Natomiast stosownie do art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego przez pojęcie: "obszar oddziaływania obiektu" należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, w których przewidziano ograniczenia w zagospodarowaniu terenu związane z tym obiektem. Konstrukcja strony przyjęta przez ustawodawcę w art. 28 ust.2 Prawo budowlane jest złożona , składa się z dwóch elementów: podmiotowego (inwestor właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości) i przedmiotowego, ograniczającego położenie nieruchomości do obszaru oddziaływania obiektu. Aby mówić, że dany podmiot jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę w rozumieniu wskazanego przepisu, wymagane jest jednoczesne spełnienie obu elementów tej konstrukcji. Przepis ten zawiera niewątpliwie zawężenie pojęcie strony w porównaniu do tego, co wynika z art. 28 kpa. W sprawie nie było sporne, że skarżący jest właścicielem działki nr ewidencyjny [...] ark.[...] bezpośrednio sąsiadującej z działką objętą inwestycją o nr ewidencyjnym [...]. Organy obu instancji przyjęły, że działka skarżącego znajduje się poza obszarem oddziaływania inwestycji. To ustalenie należało uznać za błędne. W toku postępowania organ badał czy i w jakim zakresie planowana inwestycja będzie miała wpływ na dopływ światła na nieruchomości sąsiednie. Z uwagi na bliskość zabudowy, organ badał stopień zaciemnienia również na działce skarżącego. Obowiązek przeprowadzenia badania w tym zakresie nałożony został postanowieniem Prezydenta Miasta P. z dnia [...].(k.) nałożonego na podstawie art. 35 ust.3 ustawy Prawo budowlane. W aktach administracyjnych znajduje się wynik tego badania (k.). Analiza wskazuje, że działka skarżącego znajduje się w strefie zaciemnionej przez inwestycję. Okoliczność, że wynik tego badania, w ocenie organu, nie narusza przepisów prawa tj. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie naturalnego nasłonecznienia budynków mieszkalnych, nie może powodować wyeliminowania skarżącego z tego postępowania. Osoby spełniające podmiotową przesłankę z art. 28 § 2 Prawa budowlanego w okolicznościach, w których powstaje uzasadnione podejrzenie istnienia wpływu inwestycji na ich nieruchomość mają prawo wypowiedzenia się co do wyników prowadzonego badania, które może mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Organ nie może z góry założyć, że skoro inwestycja, która w ocenie organu spełnia normy nasłonecznienia to sąsiednie nieruchomości nie znajdują się w jej obszarze oddziaływania. Osoby posiadające prawo określone w art. 28 prawa budowlanego do działki sąsiadującej z działką objętą inwestycją w postaci budynku, który poprzez swoje gabaryty może oddziaływać na nią poprzez zaciemnienie, mają prawo do tego, by w trakcie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, jako strona postępowania zapoznać się z materiałem dowodowym, w tym z wynikami analizy i ewentualnie wnieść swoje uwagi czy też zastrzeżenia. Czynności tych osoby te mogą dokonać tylko jako strona postępowania ( por. wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 173/07 opubl. Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego, rok IV nr 3118/2008. W tych warunkach uznać należało, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów art. 28 Prawa budowlanego i w konsekwencji przepisów art. 151 § 1 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 4 kpa, co dawało Sądowi podstawę do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit.a i c p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ winien wydać decyzję na podstawie art. 151 kpa, przy równoczesnym przyjęciu, że skarżący jest stroną postępowania o pozwolenie na budowę /-/ E.Podrazik /-/ B.Drzazga /-/ W.Batorowicz BR