II SA/Po 326/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak po rozpoznaniu w dniu 13 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. D. i Z. D. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie tutejszego Sądu z dnia 7 lipca 2016 r. w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2016 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przejęcia gospodarstwa rolnego; postanawia 1. odmówić przywrócenia terminu do wniesienia przez J. D. zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 lipca 2016 r. o sygn. akt II SA/Po 326/16; 2. odrzucić wniosek Z. D. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie tutejszego Sądu z dnia 7 lipca 2016 r. 3. zwrócić solidarnie J. D. oraz Z. D. kwotę [...]- (słownie: sto) złotych tytułem nienależnie uiszczonej opłaty sądowej od wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak Postanowieniem z dnia 7 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Po 326/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę J. D. w sprawie skargi na wyżej opisaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2016 r. Następnie, postanowieniem z 1 września 2016 r., Sąd odrzucił zażalenie pełnomocnika skarżącego na wyżej opisane postanowienie z 7 lipca 2016 r. o odrzuceniu skargi. Podstawą odrzucenia zażalenia było jego wniesienie z uchybieniem terminu. Postanowienie to zostało doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 8 września 2016 r. Pismem oznaczonym data 13 września 2016 r., a wniesionym w dniu 15 września 2016 r. (data stempla pocztowego), pełnomocnik J. D. i Z. D. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu z dnia 7 lipca 2016 r. o odrzuceniu skargi. Uchybienie terminu do wniesienia zażalenia uzasadniono treścią nieprecyzyjnego zarządzenia z dnia 19 maja 2016 r. i wezwania z dnia 23 maja 2016 r., a także brakiem konsekwencji w przepisach i orzecznictwie, co do przedłożenia pełnomocnictwa, zakresu jego obowiązywania w postępowaniu sądowym i sądowoadministracyjnym i oceny udzielonego przez stronę pełnomocnictwa do załatwienia konkretnej sprawy administracyjnej i sądowoadministracyjnej. W konsekwencji ten brak precyzji zarządzenia i wezwania oraz pozostałe przesłanki powodowały niepewność dla strony co do odczytania treści zarządzenia i wezwania oraz zrealizowania zobowiązania przez pełnomocnika. Dalej pełnomocnik wyjaśnił, na czym polega brak precyzji wskazanego zarządzenia i wezwania do przedłożenia pełnomocnictwa i reasumując stwierdził, że przy zachowaniu należytej staranności dopełnił czynności zmierzających do załączenia pełnomocnictwa do skargi. To Sąd I instancji nietrafnie przyjął, iż nie dołączenie tego pełnomocnictwa było brakiem formalnym skargi, oraz że było brakiem istotnym, skutkującym odrzuceniem skargi. Posiadane bowiem i załączone do akt pełnomocnictwo z dnia 23 września 2009r. obejmowało prowadzenie przedmiotowej sprawy do jej zakończenia, w tym również poszczególne czynności związane z etapami postępowania w sprawie. Jeżeli natomiast Sąd uznał przedmiotowy brak i formalny ze skutkiem odrzucenia skargi, to powinnością Sądu było zredagować wyraźne zarządzenie oraz precyzyjne wezwanie strony do wykonania zobowiązania, tak jak to uczyniono w innej sprawie, o sygn. akt II SA/Po 518/10, na dowód czego załącza kserokopię skierowanego do niego przez Sąd wezwania z dnia 5 sierpnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym jest możliwe, jeżeli strona uchybiła terminowi do dokonania czynności bez własnej winy. Brak winy w rozumieniu powyższego przepisu zachodzi, gdy strona dochowała należytej staranności przy prowadzeniu swojej sprawy, a uchybienie terminu nastąpiło na skutek zdarzenia niezależnego, któremu strona nie mogła przeciwdziałać. Strona odpowiada przy tym za działania osób, którymi się posługuje przy wykonywaniu czynności jak za własne. W takiej sytuacji przywrócenie terminu jest możliwe, jeżeli osobie działającej za stronę nie można przypisać winy w uchybieniu terminowi. Zgodnie z art. 87 § 1 ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast w myśl art. 87 § 2 wymienionej ustawy, strona domagająca się przywrócenia terminu powinna uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie - jak zgodnie przyjmuje się w orzecznictwie - jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 2012 r., II FZ 145/12; z 24 listopada 2011 r., II FZ 711/11, dostępne na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd założył, iż wniosek, wniesiony w imieniu J. D., o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 7 lipca 2016 r. o odrzuceniu skargi został wniesiony w terminie uznając, iż strona o uchybieniu tego terminu dowiedziała się w dniu doręczenia postanowienia z dnia 1 września 2016 r., tj. w dniu 9 września 2016 r. Najpóźniej bowiem w tym dniu pełnomocnik strony skarżącej uzyskał wiedzę, iż jej zażalenie (zatytułowane jako skarga kasacyjna) zostało złożone po terminie. Jednocześnie, wraz ze złożeniem wniosku pełnomocnik dokonał czynności, której on dotyczył – złożył zażalenie (art. 87 § 4 powołanej ustawy). W opinii Sądu we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia skarżący nie uprawdopodobnił jednak braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia o odrzuceniu jej skargi. Zauważyć należy, iż całe wywody zawarte w uzasadnieniu wniosku dotyczą wcześniejszego etapu - nieprawidłowego zredagowania przez Sąd zarządzenia oraz wezwania o uzupełnienia braków formalnych skargi. Strona kwestionuje ponadto konieczność uzupełnienia takiego braku formalnego. Te zarzuty oraz uwagi nie odnoszą się jednak w żaden sposób do przyczyny i okoliczności uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia od postanowienia tut. Sądu z dnia 7 lipca 2016 r. o odrzuceniu skargi. Pełnomocnik strony skarżącej nie wskazał na jakąkolwiek okoliczność uprawdopodabniającą brak winy w przekroczeniu terminu do złożenia tego zażalenia. Argumenty przemawiające, zdaniem strony, za wadliwością postanowienia o odrzuceniu skargi oraz zasadności zażalenia, nie mogą stanowić okoliczności usprawiedliwiającej przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Nie tłumaczą one bowiem przyczyn niedokonania tej czynności w ustawowym terminie. Wobec powyższego wniosek J. D. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia nie mógł zostać uwzględniony i w tej sytuacji Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji postanowienia, na podstawie art. 86 § 1 i 87 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odnosząc się do wniosku złożonego w imieniu Z. D. wyjaśnić należy, iż osoba ta nie wniosła skargi w przedmiotowej sprawie, zatem nie może być uznana za stronę postępowania w rozumieniu art. 32 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jak wynika z akt sprawy administracyjnej, Z. D. reprezentowany przez adw. P. M., brał udział w postępowaniu administracyjnym zakończonym skarżoną decyzją, zatem może być uznany za uczestnika postępowania na prawach strony, o którym mowa w art. 33 § 1 powołanej ustawy. Zgodnie bowiem z art. 12 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ilekroć w tej ustawie mowa jest o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania. Sąd orzekający w niniejszej sprawie stoi jednak na stanowisku, iż dopiero skuteczne wszczęcie, zainicjowanie, postępowania sądowoadministracyjnego aktualizuje prawo osoby, która brała udział w postępowaniu administracyjnym do uczestniczenia w postępowaniu przed sądem na prawach strony. Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami uprawnienia procesowe osób, o których mowa w art. 33 § 1 (a także w § 1a, 1b i 2), uzależnione są od wniesienia skargi przez inny podmiot. Wniesienie tej skargi musi być skuteczne, bowiem dopiero taka skuteczna czynność jest warunkiem podjęcia przez sąd administracyjny kontroli działalności administracji publicznej. Zatem sytuacja procesowa osób, które same nie wniosły skargi, uzależniona jest od woli, a także skuteczności, czynności podejmowanych przez osoby, które zdecydowały się na skorzystanie z tego środka zaskarżenia. Tym samym jako niedopuszczalny uznać należy wniosek Z. D. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi J. D.. Orzeczenie to zapadło na etapie badania dopuszczalności skargi wniesionej wyłącznie przez J. D., na którym to etapie Z. D. nie posiada uprawnień procesowych. Stąd też Sąd orzekł jak w punkcie 2 sentencji postanowienia, na podstawie art. 88 § 1 w zw. z art. 33 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjny. Sąd orzekł także na podstawie art. 225 powołanej ustawy o zwrocie uiszczonej opłaty od wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia – pkt II sentencji. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi należy do wniosków, od których nie pobiera się wpisu. Wniosek ten nie wszczyna bowiem postępowania w rozumieniu art. 230 w związku z art. 63 i art. 64 § 3 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 maja 2009 r. o sygn. akt I GZ 52/09 - dostępne na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.) /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak