II SA/Po 327/17
WyrokWSA w Poznaniu2017-09-27
Skład orzekający: Danuta Rzyminiak - Owczarczak, Elwira Brychcy, Wiesława Batorowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia za niewykonanie obowiązku rozbiórki płyty obornikowej, wydane na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jest zgodne z prawem, w szczególności w zakresie wysokości grzywny i uzasadnienia jej wymiaru?Ratio decidendi
Sąd uznał, że grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym o charakterze przymuszającym, mającym na celu pośrednie doprowadzenie do wykonania obowiązku poprzez dolegliwość finansową. Wybór tego środka jako mniej uciążliwego od wykonania zastępczego jest prawidłowy. Wysokość grzywny, ustalona w ramach uznania administracyjnego, została w tym przypadku wystarczająco uzasadniona przez organ, uwzględniając rodzaj obiektu, jego wielkość oraz długotrwałe niewykonanie obowiązku rozbiórki, co czyni ją odpowiednio dolegliwą i skuteczną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. K. na postanowienie WINB, które utrzymało w mocy postanowienie PINB o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia za niewykonanie obowiązku rozbiórki płyty do składowania obornika. Skarżący kwestionował wysokość grzywny i brak jej uzasadnienia. Organy egzekucyjne wskazały na ostateczną decyzję nakazującą rozbiórkę z 2012 r. i podjęte czynności egzekucyjne, w tym nałożenie grzywny jako środka przymuszenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2017 r. sprawy ze skargi S. K. na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2017r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę
Postanowieniem z dnia [...] października 2016 r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. (dalej jako "PINB"), działając na podstawie art. 119 § 1 i art. 121 § 4, ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.) nałożył na S. K. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł. za niewykonanie obowiązku rozbiórki płyty do składowania obornika o powierzchni zabudowy 62,33 m2 położonej w [...] (działka nr [...]) nałożonego decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...], wzywając go do jej uiszczenia w terminie 7 dni.
Jak wyjaśniono w uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia powołaną powyżej decyzją nakazano S. K. obowiązek rozbiórki płyty do składowania obornika, który to obowiązek nie został do dnia wydania postanowienia wykonany. Następnie organ przytoczył treść przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wskazując, że stosownie do treści art. 121 § 2 powyższej ustawy z zastrzeżeniem § 5 każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty [...]zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty [...]zł. Z uwagi, że w przedmiotowej sprawie S. K. nie wywiązał z obowiązku rozbiórki płyty od 2012 r. za uzasadnioną uznać należało grzywnę w wysokości [...] zł Organ, odwołując się do orzeczeń sądów administracyjnych wskazał wreszcie, że w jego ocenie grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym mniej uciążliwym niż wykonanie zastępcze.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł S. K. podnosząc zarzut naruszenia art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – granic uznania administracyjnego, poprzez nałożenie grzywny w wysokości 80% stawki maksymalnej bez uzasadnienia powyższej kwoty oraz brak uwzględnienia wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu zakończenia przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie postępowań w sprawie VII SA/Wa 1028/16 oraz VII SA/Wa 1027/16, które to postępowania, w ocenie skarżącego, umożliwiłby mu zalegalizowanie przedmiotowej płyty.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "WINB"), działając na podstawie art. 18 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 oraz art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) uchylam zaskarżone postanowienie PINB z dnia [...] października 2016 r. w części dotyczącej wskazanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. terminu do uiszczenia grzywny w celu przymuszenia (tj. 7 dni) oraz w części dotyczącej wskazanego przez PINB terminu do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] maja 2016r. (tj. 14 dni od dnia otrzymania postanowienia) i orzekł, iż wzywam do uiszczenia grzywny w celu przymuszenia w terminie do dnia 19 kwietnia 2017 r. oraz wezwał S. K. do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. do dnia [...] kwietnia 2017 r., a w pozostałej części zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wyjaśniono, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja PINB z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...], nakazująca S. K. obowiązek rozbiórki płyty do składowania obornika o powierzchni zabudowy 62,33 m2 położonej w [...]. PINB w dniu [...] marca 2016 r. wysłał do zobowiązanego upomnienie, wzywające S. K. do wykonania obowiązku polegającego na wykonaniu rozbiórki płyty do składowania obornika o powierzchni zabudowy 62,33m2 położonej w [...] (dz. nr [...]). Upomnienie zostało odebrane przez żonę zobowiązanego w dniu [...].03.2016 r. Następnie PINB wystawił tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 23 maja 2016 r., a w dniu [...] października 2016 r. na podstawie art. 119 § 1, art. 121 § 4 oraz § 2, u.p.o.e., wydał postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Zażalenie w ustawowym terminie złożył pan S. K., równocześnie wnosząc o zawieszenie postępowania egzekucyjnego.
WINB w dniu 02 grudnia 2016 r. przekazał wniosek Pana S. K. o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu zakończenia postępowań przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie sygn. VII SA/Wa 1028/16 i sygn. VII SA/Wa 1027/16, do organu właściwego, tj. PINB. Następnie w związku z ww. wnioskiem PINB wydał na podstawie art. 123 § 1 i art. 56 § 1, 3, 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego w sprawie egzekucji decyzji PINB z dnia [...] sierpnia 2012 r. nakazującej rozbiórkę płyty do składowania obornika położonej w [...]. WINB postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. znak: [...], utrzymał zaskarżone postanowienie PINB w mocy.
Dalej organ wskazał, że przystępując do badania dopuszczalności egzekucji administracyjnej należy przede wszystkim stwierdzić, że egzekwowany obowiązek rozbiórki płyty do składowania obornika o powierzchni o powierzchni zabudowy 62,33 m2 położonej w [...] (dz. nr [...]), może być egzekwowany w oparciu o przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym (art. 2 § 1 pkt 10 w zw. z art. 3 § 1 tej ustawy). Odnotować bowiem należy, że decyzja, z której wynika egzekwowany obowiązek jest ostateczna (art. 16 § 1 K.p.a.) i obowiązuje ona nadal w obrocie prawnym, a nadto nie wstrzymano jej wykonania. Po drugie pisemne upomnienie zostało skutecznie doręczone zobowiązanemu (tj. odebrała żona zobowiązanego podejmując się oddania przesyłki) w dniu [...] marca 2016 r. Po trzecie również tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] maja 2016r. został przez organ prawidłowo wystawiony i doręczony osobiście zobowiązanemu w dniu [...] maja 2016 r.
W przypadku obowiązku o charakterze niepieniężnym wynikającego z przepisów prawa budowlanego organ egzekucyjny, kierując się zasadami wyrażonymi w arl. 7 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mógł zastosować grzywnę w celu przymuszenia (art. 119 powołanej powyżej ustawy) lub wykonanie zastępcze (art. 127 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Z art. 122 § 2 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że w przypadku obowiązków wynikających z prawa budowlanego ustawodawca dał organom egzekucyjnym możliwość zastosowania grzywny w celu przymuszenia przed zastosowaniem środka w postaci wykonania zastępczego. Organy egzekucyjne powinny z tej możliwości korzystać w przypadku, gdy zastosowanie wykonania zastępczego jest niecelowe.
WINB podkreślił, że stosowanie grzywny w celu przymuszenia, mimo że nie prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku, skutkuje szybkim jego wykonaniem przez zobowiązanego oraz nie powoduje dla niego dodatkowych uciążliwości wynikających z wykonania zastępczego (takich jak ściągnięcie kwoty wykonania zastępczego). Grzywna w celu przymuszenia nie jest celem samym w sobie, jest ona natomiast bodźcem dla zobowiązanego do wykonania obowiązku. Należy także mieć na uwadze treść art. 125 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu, natomiast w przypadku ich ściągnięcia mogą podlegać zwrotowi. W świetle art. 121 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w przypadku, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa. Stanowi ona jedynie zagrożenie zastosowania znacznej dolegliwości finansowej. Wykonanie zastępcze jest dla zobowiązanego bardziej uciążliwym środkiem egzekucyjnym. Zastosowanie tego środka wyklucza możliwość wpływu zobowiązanego na koszty wykonania obowiązku. Zatem zastosowanie wykonania zastępczego jako środka egzekucyjnego powinno być dopiero efektem bezskuteczności zagrożenia wynikającego z grzywny w celu przymuszenia. W związku z powyższym w niniejszej sprawie zastosował odpowiedni środek egzekucyjny - najmniej uciążliwy dla zobowiązanego.
Zdaniem organu II instancji także wysokość grzywny jest zasadna. Zgodnie z art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (z zastrzeżeniem § 5) każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty [...]zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty [...]zł. Organ wymierzając grzywnę na podstawie art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji działa w granicach uznania administracyjnego jednakże uznanie to nie oznacza dowolności, bowiem organ winien wskazać przesłanki, jakimi kierował się określając wysokość nałożonej grzywny.
W ocenie WINB wysokość grzywny została określona prawidłowo, grzywna ma bowiem stanowić uciążliwość, postawić zobowiązanego w sytuacji przymusowej aby dobrowolnie wykonał obowiązek, zatem jej wysokość nie może być zbyt niska. Biorąc pod uwagę w niniejszej sprawie rodzaj obiektu, jego wielkość, kwota określona przez PINB ([...] zł) wydaje się stanowić prawidłową wysokość grzywny w celu przymuszenia, szczególnie z uwagi na fakt iż zobowiązany od dnia wydania decyzji o rozbiórek (2012 r.) nie przystąpił do prac rozbiórkowych.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 122 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać wezwanie do uiszczenia grzywny w oznaczonym terminie oraz wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Zatem organ I instancji był zobowiązany do wskazania obu ww. terminów. Należy jednak zauważyć, że pozostały czas na wykonanie obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego nie jest wystarczający do wykonania obowiązku. W związku z powyższym, po ocenie zgromadzonego materiału dowodowego, należy uznać, że zaskarżone postanowienie zostało przez PINB wydane zgodnie z prawem. Jednakże mając na uwadze upływ czasu związany z niniejszym postępowaniem zażaleniowym, należało zmienić zaskarżone postanowienie w części dotyczącej ww. terminów (art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.). Kierując się treścią wniesionego zażalenia WINB wyznaczył termin wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. do dnia 03 kwietnia 2017 r., a po jego upływie – jeśli zobowiązany nie wykona obowiązku - termin do uiszczenia grzywny w celu przymuszenia (tj. do dnia [...] kwietnia 2017r.).
W ocenie WINB nie jest uzasadnione wyznaczanie bardziej odległego terminu wykonania obowiązku, ponieważ przy dzisiejszym stanie wiedzy i techniki, a także mając na względzie panujące warunki atmosferyczne wykonanie obowiązku jest możliwe. Jak podkreślono, decyzja nakładająca podlegający egzekucji obowiązek została wydana w dniu [...] sierpnia 2012 r. i już w tym czasie zobowiązany winien wykonać nakazane roboty. Kierując się przy tym również zasadą szybkości postępowania określono oznaczone w sentencji niniejszego postanowienia terminy.
Skargę na powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu S. K. podnosząc zarzut naruszenia art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – granic uznania administracyjnego, poprzez nałożenie grzywny w wysokości 80% stawki maksymalnej bez uzasadnienia powyższej kwoty. W ocenie skarżącego, wbrew obowiązkom wynikającym z ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organy zaniechały uzasadnienia wysokości nałożonej grzywny w celu przymuszenia.
W odpowiedzi na skargę WINB podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się bezzasadna.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Przedmiotem niniejszej skargi są rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego, w przedmiocie nałożenia na skarżącego grzywny w celu przymuszenia w wysokości [...] zł. za niewykonanie obowiązku rozbiórki płyty do składowania obornika o powierzchni zabudowy 62,33 m2 położonej w [...] (działka nr [...]).
Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie pozostaje, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja PINB z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...], nakazująca skarżącemu obowiązek rozbiórki płyty do składowania obornika o powierzchni zabudowy 62,33 m2 położonej w [...]. PINB w dniu [...] marca 2016 r. wysłał do zobowiązanego upomnienie, wzywające skarżącego do wykonania obowiązku polegającego na wykonaniu rozbiórki płyty do składowania obornika o powierzchni zabudowy 62,33m2 położonej w [...] (dz. nr [...]). Upomnienie zostało odebrane przez żonę zobowiązanego w dniu [...] marca 2016 r. Następnie PINB wystawił tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. Spełnione zostały tym samym przesłanki do prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Sąd zauważa przy tym, że działania organu egzekucyjnego na obecnym etapie postępowania mają wyłącznie charakter formalno - prawny i są jedynie konsekwencją niewykonania decyzji o charakterze merytorycznym. Zarówno organ egzekucyjny, jak i sąd administracyjny nie bada zatem decyzji merytorycznej, lecz tylko podejmuje działania przy zastosowaniu obowiązujących przepisów prawa do jej wykonania.
Stosownie do treści art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych, a takimi środkami w postępowaniu dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym są grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń, przymus bezpośredni (art. 1a pkt 12 lit. b). Z uwagi na charakter obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej w niniejszej sprawie (obowiązki wynikające z przepisów ustawy Prawo budowlane) organ egzekucyjny miał możliwość zastosowania jedynie dwóch środków egzekucyjnych spośród wymienionych wyżej: grzywny w celu przymuszenia lub wykonania zastępczego. Stosownie do art. 119 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ustawy, grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego (§ 1). Grzywnę nakłada się, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji o charakterze niepienieżnym (§ 2). Jak wynika z powyższego, omawiana grzywna jest środkiem egzekucyjnym o charakterze przymuszającym. Jej celem jest doprowadzanie do wykonania określonego obowiązku w sposób pośredni, to jest poprzez dolegliwość nałożonej na zobowiązanego grzywny. Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się w szczególności, w wypadku gdy ciążący na zobowiązanym obowiązek może być spełniony tylko osobiście przez niego lub gdy użycie innego środka egzekucyjnego jest niemożliwe albo niecelowe.
Z zasad postępowania egzekucyjnego w administracji, określonych w art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zasada racjonalnego działania) oraz w art. 7 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zasada niezbędności), wynika obowiązek organu zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości w momencie, gdy obowiązek ten zostanie spełniony.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że organy obu instancji dokonały właściwego wyboru środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, jako środka najmniej uciążliwego dla zobowiązanego. Dopiero brak skuteczności grzywny w celu przymuszenia winien być podstawą do zastosowania innego środka egzekucyjnego - wykonania zastępczego. Wyjaśnić przy tym należy, że wykonanie zastępcze jest bardziej uciążliwe, zgodnie bowiem z art. 127 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji polega na zleceniu innej osobie wykonania czynności, do której był obowiązany, na koszt i ryzyko zobowiązanego. Wykonanie zastępcze wprowadza do postępowania egzekucyjnego nowy podmiot - wykonawcę, który zgodnie z art. 132 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji decyduje czy odstąpi od dalszego prowadzenia wykonania zastępczego. Tymczasem w przypadku zastosowania grzywny, to zobowiązany pozostaje głównym podmiotem decydującym o wykonaniu obowiązku. Może on w każdym czasie wykonać obowiązek a tym samym uchronić się od konieczności zapłacenia grzywny. W myśl bowiem art. 125 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Nadto, zgodnie z art. 126 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uiszczona lub ściągnięta grzywna może być w uzasadnionych przypadkach zwrócona w części lub całości. Unormowania te wskazują, że środek egzekucyjny w postaci grzywny jest, co do zasady środkiem o charakterze łagodniejszym od wykonania zastępczego. W przypadku zastosowania tego drugiego środka, zobowiązany do dokonania rozbiórki zostaje bowiem zgodnie z art. 127 i 133 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji obciążony pełnymi kosztami wykonania zastępczego.
W niniejszej sprawie wysokość grzywny w celu przymuszenia organ ustalił zgodnie z treścią art. 121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W orzecznictwie wskazuje się, że brzmienie przepisu art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i dodatkowo zróżnicowanie uprawnień organu egzekucyjnego przy wymierzaniu grzywny pozwala przyjąć, że w przypadku grzywny, której wysokość nie wynika wprost z ustawy, organ o wysokości grzywny rozstrzyga w ramach uznania administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 43/07, Baza NSA; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2006 r., II OSK 510/2005, ONSAiWSA 2006/6 poz. 168). Organ egzekucyjny w uzasadnieniu postanowienia powinien zatem wyjaśnić, dlaczego nałożył grzywnę w takiej, a nie innej wysokości. Organ egzekucyjny, kierując się przede wszystkim efektywnością egzekucji, winien mieć więc na uwadze treść tytułu wykonawczego, a także górną granicę wymierzanej grzywny także ze względu na treść powołanego wyżej art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W ocenie Sądu określając zaś grzywnę w celu przymuszenia dla wykonania obowiązków rozbiórki określonych ostateczną decyzją, organ II instancji prawidłowo przyjął za podstawę jej nałożenia art. 121 § 2 wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wbrew twierdzeniom skarżącego organ uzasadnił wysokość wymierzonej grzywny, wskazując, że w konkretnej sprawie nałożenie grzywny w wysokości [...] zł skłoni zobowiązanego do wykonania egzekwowanego obowiązku. Jak zasadnie podkreślono w uzasadnieniu decyzji WINB, przy ustaleniu wysokości grzywny uwzględniono rodzaj obiektu, jego wielkość oraz fakt iż skarżący od dnia wydania decyzji o rozbiórek (2012 r.) nie przystąpił do prac rozbiórkowych. W ocenie Sądu dokonana przez organ ocena nie nosi cech dowolności.
Sąd zwraca uwagę, że z okoliczności sprawy nie wynika, aby brak wykonania nałożonego obowiązku był od Skarżącego niezależny. Wykonanie rozbiórki określonej w ostatecznej decyzji, nie jest też związane ze szczególnymi trudnościami, przeciwnie zależne jest tylko od woli skarżącego. Podkreślić również należy, że grzywna, aby odniosła pożądany skutek w postaci realnego przymuszenia zobowiązanego do wykonania obowiązku, powinna być nałożona przez organ egzekucyjny w odpowiedniej wysokości, tak aby jej dolegliwość zmobilizowała zobowiązanego do realizacji nakazu rozbiórki. Celem nałożenia grzywny jest między innymi uniknięcie konieczności sięgania do następnego dolegliwszego środka egzekucyjnego, jakim jest wykonanie zastępcze. Zgodnie z art. 121 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w przypadku egzekucji dotyczącej spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa. Wymierzając grzywnę organ musi zatem uwzględnić, iż środek ten, z uwagi na jednokrotność zastosowania, musi być odpowiednio dolegliwy, aby zapewnić jego skuteczność.
Końcowo zauważyć należy, że nałożona grzywna nie ma charakteru karnego, a jej jedynym celem jest przymuszenie zobowiązanego do wykonania orzeczonego nakazu. Skarżący nie musi uiszczać nałożonej grzywny, może zwolnić się z tego obowiązku poprzez wykonanie orzeczonego nakazu rozbiórki. Wówczas zastosowanie znalazłaby dyspozycja przepisu art. 125 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którą w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu na wniosek zobowiązanego. Nadto, zgodnie z art. 126 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uiszczona lub ściągnięta grzywna, na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, może być w uzasadnionych przypadkach zwrócona w 75% lub w całości. Skarżący, jeżeli wykona nakaz rozbiórki, może zatem domagać się zwrotu znacznej części lub całości uiszczonej kwoty.
Reasumując powyższe rozważania wskazać należy, że postanowienie o nałożeniu grzywny zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art. 122 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zawiera ono wezwanie do uiszczenia grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem o konsekwencjach jej niezapłacenia. Zawiera także wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z pouczeniem o dalszych konsekwencjach jego niewykonania. Organy egzekucyjne wykazały, że spełnione zostały przesłanki wymierzenia grzywny w celu przymuszenia, a jej wysokość została w sposób wystarczający uzasadniona. Tym samym organy egzekucyjne wypełniły wymóg z art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 18 ustawy egzekucyjnej.
W tym stanie rzeczy uznać należy, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło