II SA/Po 342/14
PostanowienieWSA w Poznaniu2014-08-27
Skład orzekający: Jolanta Szaniecka, Maria Kwiecińska, Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy gmina, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika na podstawie art. 33 § 2 PPSA, jeśli jej interes prawny wynika z sąsiedztwa nieruchomości i potencjalnego oddziaływania planowanej inwestycji?Ratio decidendi
Sąd odmówił dopuszczenia Gminy C. do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika, ponieważ postępowanie dotyczące uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z tym, przesłanki dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym określone w art. 33 § 2 PPSA, odwołujące się do postępowania administracyjnego, nie mogły zostać spełnione. Gmina C. nie mogła również być uczestnikiem na podstawie art. 33 § 1 PPSA, gdyż nie brała udziału w żadnym postępowaniu administracyjnym poprzedzającym skargę.Stan faktyczny
Gmina C. złożyła wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Miejskiej w S. z 2001 r. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Gmina argumentowała, że uchwała naruszyła jej interes prawny jako właściciela sąsiedniej nieruchomości, która znajduje się w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji. Sąd rozpatrywał wniosek na podstawie art. 33 § 2 PPSA.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił odmówić dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania Gminy C.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2014 r. wniosku o dopuszczenie do udziału Gminy C. w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi R. K., A. K. na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] października 2001 r. Nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odmówić dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania Gminy C.
Uchwałą z dnia [...] października 2001 r., Nr [...], podjętą na podstawie na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 1996 r. Nr 13, poz. 74 ze zmianami) oraz art. 26 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) Rada Miejska w S. uchwaliła zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S. w [...], rejon ul. [...] - zmianę przeznaczenia z upraw polowych na tereny aktywizacji gospodarczej.
Uchwała ta opublikowana została w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego z dnia 15 listopada 2001 r., Nr 139, poz. 2791.
Skargę na powyższą uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] października 2001 r. wnieśli w trybie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym R. K. i A. K.
Pismem z dnia 16 czerwca 2014 r. Gmina C. wniosła o dopuszczenie jej, w charakterze uczestnika postępowania, do udziału w postępowaniu sądowym w sprawie ze skargi R. K. i A. K. na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] października 2001 r., Nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W uzasadnieniu powyższego wniosku wskazano, iż w skutek wydania zaskarżonej uchwały doszło do naruszenia prawem chronionego interesu prawnego i uprawnień Gminy C. jako właściciela nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działki nr [...] o pow.[...], nr [...] o pow.[...], nr [...] o pow. [...], obręb [...], dla której Sąd Rejonowy w P. prowadzi księgę wieczystą nr [...], sąsiadującej z obszarem objętym zaskarżoną uchwałą, bowiem położonej w odległości około 600 od granicy tego obszaru i będącej jednocześnie w zasięgu oddziaływania inwestycji planowanej na działce objętej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Podniesiono, iż uchwalony zaskarżoną uchwałą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, poprzez naruszenie przepisu art. 73 ust. 1 pkt 1 oraz art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, dopuścił lokalizacją na terenie objętym tym planem, a znajdującym się w otulinie Parku Krajobrazowego [...], zakładów o zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii. Nieruchomość wnioskodawcy położna jest w zasięgu oddziaływania tego zakładu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) udział w charakterze uczestnika postępowania może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4 p.p.s.a.), w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.
W świetle tej regulacji, dopuszczenie danego podmiotu w charakterze uczestnika postępowania, może mieć miejsce wyłącznie w tym postępowaniu sądowym, które w wyniku złożenia skargi staje się niejako "następstwem" postępowania administracyjnego. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca posłużył się pojęciem "postępowanie administracyjne", które jest pojęciem prawnym i nawiązuje do regulacji zawartej w art. 1 k.p.a. Jedynie bowiem postępowania enumeratywnie wymienione w tym przepisie stanowią "postępowanie administracyjne" i do tego rozumienia odwołuje się przepis art. 33 § 2 p.p.s.a., statuujący przesłanki dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym. Interes prawny osoby, która zgłasza swój udział w postępowaniu na prawach strony musi się zatem odnosić do postępowania administracyjnego.
W okolicznościach niniejszej sprawy przedmiot sprawy sądowoadministracyjnej stanowiła uchwała w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Zaskarżona uchwała zapadła zatem w trybie uregulowanym w przepisach ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym w wyniku przeprowadzenia postępowania legislacyjnego. Zatwierdzony w drodze uchwały miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest przy tym aktem prawa miejscowego. Tryb postępowania w sprawie projektowania, uchwalenia i zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest więc określony przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz ustawą normującą materię należącą do planowania i zagospodarowania przestrzennego. Procedura planistyczna jest całkowicie odrębnie uregulowana i nie prowadzi do załatwienia sprawy administracyjnej, podczas gdy takie właśnie postępowanie określa Kodeks postępowania administracyjnego (art. 1 pkt 1 k.p.a.).
Z konstrukcji art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym wynika, iż przymiot strony w postępowaniu kwestionującym legalność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kształtowany jest na innych zasadach niż w postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami k.p.a. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia przedmiotową uchwałą rady gminy otwiera dopiero drogę do merytorycznego rozpoznania (oceny) sprawy. Ocena ta zaś dotyczy rodzaju naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia podmiotu, kwestionującego przed sądem administracyjnym legalność tego planu.
W ocenie Sądu art. 33 § 2 p.p.s.a. nie daje zatem podstaw do dopuszczenia Gminy C. jako uczestnika postępowania w przedmiotowym postępowaniu sądowym ze skargi wniesionej na akt prawa miejscowego w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym.
Podstawy takowej nie stanowi także art. 33 § 1 p.p.s.a. stanowiący, że osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony, albowiem nie toczyło się jakiekolwiek postępowanie administracyjne w rozumieniu przepisów k.p.a poprzedzające wniesienie skargi w niniejszej sprawie i co za tym idzie Gmina C. nie mogła w takowym postępowaniu brać udziału.
W tym stanie rzeczy wnioskująca o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym Gmina C., która swój interes prawny wyprowadza z faktu, iż jest właścicielem nieruchomości znajdującej się w zasięgu oddziaływania inwestycji położonej na obszarze objętym planem miejscowym zmienionym zaskarżoną uchwałą, nie może zostać zarówno na płaszczyźnie samorządowych przepisów ustrojowych (ustawy o samorządzie gminnym), jak też na gruncie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uczestnikiem postępowania w tej sprawie.
Zgodnie z powszechnie wyrażanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądem, przepis art. 101 ustawy o samorządzie gminnym nie daje podstaw do dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym innego pomiotu, niż wnoszący skargę na akt prawa miejscowego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 października 2012 sygn. II OZ 903/12 i z dnia 29 listopada 2011 r., sygn. II OZ 1131//1 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Inaczej rzecz ujmując podmiot, który nie wniósł skargi do sądu we własnym interesie, nie może skutecznie ubiegać się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym ze skargi innej osoby na uchwałę stanowiąca akt prawa miejscowego i w przypadku kwestionowania zapadłego rozstrzygnięcia pozostaje mu jedynie zwrócenie się do instytucji wskazanych w art. 8 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło