II SA/Po 357/12
WyrokWSA w Poznaniu2012-06-26
Skład orzekający: Maria Kwiecińska, Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zobowiązująca dłużnika alimentacyjnego do zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami, wydana bez należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego, narusza przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Decyzja organu pierwszej instancji zobowiązująca dłużnika alimentacyjnego do zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 107 § 3 kpa, art. 7, art. 77 § 1 i art. 10 § 1 kpa. Brak wyczerpującego uzasadnienia faktycznego, w tym precyzyjnego wskazania dat wypłat świadczeń i sposobu naliczenia odsetek, uniemożliwił stronie skuteczną obronę jej praw. W związku z tym, organ odwoławczy zasadnie uchylił decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 2 kpa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji zobowiązującą dłużnika alimentacyjnego R. K. do zwrotu należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych jego córkom. Organ pierwszej instancji nie przedstawił w uzasadnieniu decyzji wystarczająco szczegółowo sposobu wyliczenia kwoty zwrotu i odsetek, ani dat wypłat świadczeń. Dłużnik alimentacyjny zarzucił organom, że nie umorzono należności z uwagi na jego trudną sytuację finansową i brak stałego zatrudnienia. Skarżący wniósł skargę na działania organów, kwestionując brak zastosowania art. 30 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia [...] stycznia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego; oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Pile uchyliło decyzję Kierownika Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K.[...] (działającego z upoważnienia Burmistrza K.[...]) z dnia [...] 2011 r. nr [...], którą zobowiązano dłużnika alimentacyjnego R. K. do zwrotu należności z tytułu wypłaconych M. W., E. W. i M. W. świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym.
Decyzją z dnia [...] 2010 r. nr [...] Burmistrz K.[...] (Kierownik Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K[...]), działając na podstawie art. 9 ust. 1 i 2, art. 10 ust. 1, art. 15 ust 1-4, art. 15 i 9, art. 18 ust. 1 i art. 20 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przyznał wyżej wymienionym osobom uprawnionym świadczenie z funduszu alimentacyjnego na okres od dnia 1 października 2010 r. do 30 września 2011 r.: M. W. w kwocie po 300 zł miesięcznie; M. W. i E. W. w kwocie po 500 zł miesięcznie. Następnie organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie wydania decyzji administracyjnej po zakończeniu okresu świadczeniowego w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności otrzymanych przez osoby uprawnione z funduszu alimentacyjnego, o czym zawiadomił R. K. pismem z dnia 4 października 2011 r.
Decyzją z dnia [...] 2011 r. organ I instancji na podstawie art. 27 ust. 1, ust 1a i ust. 2 oraz ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów zobowiązał R. K. do zwrotu należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych wyżej wymienionym osobom uprawnionym w okresie od dnia 1 października 2010 r. do 30 września 2011 r. w kwocie [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami w wysokości [...] zł, łącznie kwoty [...] zł. W uzasadnieniu organ przywołał brzmienie art. 27 ust. 1, ust. 1a i ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Ponadto wyjaśnił, że adresat decyzji jest dłużnikiem alimentacyjnym w rozumieniu art. 2 pkt 3 powołanej ustawy; egzekucja komornicza alimentów okazała się bezskuteczna w rozumieniu art. 2 pkt 2 tej ustawy. Wobec tego zobowiązany jest zwrócić organowi łączną kwotę otrzymaną przez wierzycieli alimentacyjnych wraz z odsetkami ustawowymi naliczonymi zgodnie z art. 27 ust. 1a wskazanej ustawy. Organ wyjaśnił również, że w okresie zasiłkowym dniem wypłaty świadczeń był każdy [...]-ty dzień miesiąca; na dzień 30 września 2011 r. kwota odsetek ustawowych wynosiła [...] zł i będzie powiększona o odsetki ustawowe do dnia zapłaty należności.
W odwołaniu od powyższej decyzji R. K. zarzucił organowi, że nie skorzystał z art. 30 ust. 2 i 3 powołanej ustawy i nie umorzył należności z uwagi na trudną sytuację finansową dłużnika. Podał, że otrzymuje wsparcie z Ośrodka Pomocy Społecznej w kwocie [...] zł miesięcznie, nie ma stałego zatrudnienia, a z prac dorywczych nieregularnie uzyskuje ok. [...] zł. Zarzucił również, że wielokrotnie prosił Burmistrza o pomoc w znalezieniu zatrudnienia, jednak bezskutecznie. Ponadto wyraził krytykę w stosunku do sposobu gospodarowania gminnymi finansami.
Uchylając zaskarżoną decyzję i przekazując organowi I instancji sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 kpa oraz art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Pile uznało, że uchylona decyzja została wydana z naruszeniem art. 107 § 3 kpa, a ponadto akta sprawy są niekompletne. Kolegium wytknęło organowi I instancji, że w uzasadnieniu nie przedstawił w wystarczającym zakresie sposobu wyliczenia kwoty, do której zwrotu zobowiązał stronę, jak również nie wskazał dokładnie kiedy i w jakiej wysokości kwoty zostały wypłacone z funduszu alimentacyjnego na rzecz osób uprawnionych. Braki te są o tyle istotne, że zgodnie z art. 27 ust. 1a powołanej ustawy odsetki, do zwrotu których zobowiązany jest dłużnik alimentacyjny, naliczane są od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty tych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty. Zdaniem organu odwoławczego - organ w tym zakresie odwołał się do wyroku tutejszego Sądu z dnia 23 czerwca 2010 r. sygn. akt II SA/Po 199/120, Lex nr 585370 - powyższe regulacje prawa materialnego jednoznacznie przesądzają o zakresie niezbędnych ustaleń jakie winien poczynić, a następnie uzewnętrznić w uzasadnieniu decyzji organ administracji, do jakich należy nie tylko globalna wysokość wypłaconych z funduszu alimentacyjnego świadczeń, lecz nadto wysokość dokonanych w okresie świadczeniowym wpłat do funduszu w rozbiciu na poszczególne wpłaty i wypłaty oraz wskazanie dat poszczególnych operacji. Dopiero poczynienie takowych ustaleń i przedstawienie ich przez organ administracji w uzasadnieniu decyzji pozwoli bowiem stronie (a także organowi odwoławczemu i sądowi administracyjnemu) na dokonanie faktycznej kontroli ich prawidłowości, jak również na zweryfikowanie prawidłowości naliczenia przez organ odsetek. Zdaniem organu, już w decyzji administracyjnej wydawanej na podstawie art. 27 ust. 2 powołanej ustawy winny zostać wyliczone odsetki należne na dzień jej wydania, wraz ze wskazaniem na podstawie jakiej stopy procentowej, w jakiej wysokości, od jakich kwot i od jakich dat odsetki te są naliczane. Ponadto Kolegium wskazało na naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 10 § 1 kpa, które to uchybienia uzasadniały uchylenie zaskarżonej decyzji. Formułując wskazania co do ponownego prowadzenia postępowania Kolegium stwierdziło, że organ powinien zgromadzić dowody potwierdzające wysokość oraz termin wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego i zapewnić stronie czynny udział w postępowaniu, jak również uzasadnić decyzję zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa, w szczególności poprzez wyjaśnienie sposobu ustalenia wysokości należności głównej oraz kwoty odsetek.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego trudnej sytuacji materialnej dłużnika alimentacyjnego, Kolegium wyjaśniło, że okoliczność ta może być rozpatrzona w odrębnym postępowaniu w sprawie umorzenia długu alimentacyjnego wszczynanym na wniosek dłużnika (art. 30 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów), dopiero po uprawomocnieniu się decyzji zobowiązującej dłużnika do zwrotu należności z funduszu alimentacyjnego.
W skardze - opisanej przez stronę jako "skarga (...) na bezczynność" organu I instancji "na podstawie art. 30 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów", R. K. wyraził niezadowolenie z działań dotychczas podjętych wobec niego przez organy obydwu instancji, w szczególności z faktu niezastosowania wobec niego "art. 30 pkt 2" wyżej powołanej ustawy.
W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja Kolegium odpowiada prawu.
Podstawę rozstrzygnięcia w analizowanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 z późn. zm.).
Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami, przy czym ust. 1a stanowi, iż odsetki naliczane są od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego do dnia spłaty. Stosownie zaś do art. 27 ust. 2 tej ustawy - organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Z przytoczonych przepisów wynika ustawowy obowiązek dłużnika alimentacyjnego zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, łącznie z ustawowymi odsetkami (art. 27 ust. 1) oraz obowiązek organu wydania stosownej decyzji o zwrocie świadczeń w sytuacji, gdy zakończy się okres wypłaty alimentów z funduszu alimentacyjnego lub zostanie uchylona decyzja przyznająca świadczenia z funduszu alimentacyjnego (art. 27 ust. 2). Analiza powyższych przepisów pozwala nadto na stwierdzenie, że decyzja wydawana w sprawie obciążenia dłużnika alimentacyjnego obowiązkiem zwrotu kwot świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego nie jest decyzją uznaniową. Organ w prowadzonym postępowaniu zobowiązany jest jedynie ustalić czy została wydana decyzja ostateczna o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego i czy zostały wypłacone świadczenia, zaś w razie poczynienia w tym zakresie pozytywnych ustaleń ma obowiązek wydać decyzję nakazującą zwrot przez dłużnika alimentacyjnego świadczeń wypłaconych na rzecz osoby uprawnione. Na etapie wydawania decyzji na podstawie art. 27 ust. 2 powołanej ustawy organ nie może badać zarówno sytuacji majątkowej zobowiązanego, jak i oceniać potencjalnej możliwości wykonania decyzji. Sąd podziela pogląd, że funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji ostatecznej przyznającej prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego jest niejako w automatyczny sposób powiązane z nakazem wydania decyzji zobowiązującej dłużnika alimentacyjnego do zwrotu należności w trybie regresu. Rzeczywistym aktem przesądzającym o obowiązku zwrotu przez dłużnika należności wypłaconej uprzednio wierzycielowi pozostaje decyzja ustalająca wierzycielowi prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 12 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Go 246/10 - Lex nr 664956).
Powyższe regulacje prawa materialnego w zakresie dotyczącym egzekwowania od dłużnika alimentacyjnego świadczeń wypłaconych w ramach pomocy osobom uprawnionym do alimentów jednoznacznie przesądzają o zakresie niezbędnych ustaleń jakie winien poczynić, a następnie uzewnętrznić w uzasadnieniu decyzji organ administracji. Do ustaleń tych należy nie tylko wysokość wypłaconych z funduszu alimentacyjnego świadczeń, lecz również data wypłaty tych świadczeń oraz dane dotyczące dokonanych przez dłużnika alimentacyjnego wpłat w okresie świadczeniowym do funduszu - wskazanie na poszczególne wpłaty i wypłaty oraz wskazanie dat poszczególnych operacji. Dopiero poczynienie takowych ustaleń i przedstawienie ich przez organ administracji w uzasadnieniu decyzji pozwoli stronie na prawidłowe obliczenie we własnym zakresie czy też skontrolowanie sposobu naliczenia przez organ administracyjny kwoty odsetek ustawowych przypadających na dzień spłaty. Brak powyższych elementów w uzasadnieniu decyzji co najmniej poważnie utrudnia stronie skuteczną ochronę swych praw oraz zrozumienie podstaw nałożonych na nią obowiązków.
Przesłanki formalne, jakie powinna spełniać każda decyzja administracyjna określa przepis art. 107 kpa. Istotnym składnikiem prawidłowo wydanej decyzji jest jej uzasadnienie. Powinno ono w sposób wyczerpujący informować stronę o motywach, którymi kierował się organ rozstrzygając sprawę. Strona może, bowiem skutecznie bronić swych interesów tylko w sytuacji, gdy znane są jej przesłanki powziętej decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 kpa uzasadnienie decyzji składa się miedzy innymi z uzasadnienia faktycznego, zawierającego w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej. Organ powinien zatem zająć stanowisko wobec całego materiału dowodowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, w szczególności, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za udowodnione. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji ustalenia okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu mogącym wywrzeć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślenia wymaga, że obowiązek sporządzenia uzasadnienia wiąże się także z wyrażoną w art. 11 kpa zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć, zwłaszcza tych, które nakładają na strony określone nakazy lub zakazy. Strony powinny znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji, bowiem w przeciwnym wypadku nie mają one możliwości obrony swoich słusznych interesów przed organem odwoławczym, jak i przed sądem administracyjnym (za: J. Zimmermann, glosa do wyroku NSA z dnia 19 czerwca 1997 r., sygn. akt V SA 1512/96, OSP 1998, z. 2, poz. 29). Obowiązek dążenia do prawdy obiektywnej i ustalenia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wynika z art. 7 oraz art. 77 § 1 kpa. Ponadto zgodnie z treścią art. 10 § 1 kpa organ jest obowiązany zapewnić stronie czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że uzasadnienie decyzji ma szczególne znaczenie nie tylko przy ocenie prawidłowości decyzji przez organ wyższego stopnia, ale także daje stronie niezadowolonej z rozstrzygnięcia zawartego w decyzji możliwość polemiki ze stanowiskiem organu i to zarówno, jeśli idzie o ustalenia faktyczne poczynione w sprawie, jak i dokonaną przez organ wykładnię przepisów prawa będących podstawą wydanego rozstrzygnięcia. Nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza uprawnienia strony i podstawowe zasady postępowania administracyjnego (art. 7 - 10 kpa), a tym samym stanowi podstawę do uchylenia takiej decyzji (por. np. wyrok NSA: 25 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 558/09 publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy zauważyć należy, że stanowisko Kolegium co do rodzaju, skali i skutków uchybień procesowych zawartych w decyzji organu I instancji z dnia [...] 2011 r. jest co do zasady trafne.
Decyzja organu I instancji w tej części, która odnosi się do obowiązku zapłaty przez skarżącego odsetek ustawowych od świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, nie spełniła przesłanki formalnej, jaką powinna spełniać decyzja administracyjna. Nie zawiera bowiem w tym zakresie uzasadnienia odpowiadającego wymogom przywołanego wyżej przepisu art. 107 § 3 kpa, a to z kolei wskazuje na braki w zakresie przeprowadzenia postępowania dowodowego mogące istotnie rzutować na wynik sprawy.
W decyzji z dnia [...] 2011 r. organ I instancji wskazał kwotę wypłaconej osobom uprawnionym należności głównej, do zwrotu której zobowiązany jest skarżący, jak również kwotę naliczonych odsetek ustawowych, co do których w uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zostały wyliczone na dzień 30 września 2011 r. Mimo wskazania zasady naliczania tych odsetek od dnia następującego po dniu wypłaty świadczenia alimentacyjnego do dnia spłaty, organ nie podał w uzasadnieniu decyzji dat wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym. Ponadto organ nie wyjaśnił, jakie ewentualnie kwoty zostały przez dłużnika alimentacyjnego uiszczone w okresie świadczeniowym, mimo że w aktach sprawy znajduje się informacja (notatka służbowa) z dnia 1 października 2011 r. wskazująca, że w okresie zasiłkowym 2010/2011 wyegzekwowano od dłużnika alimentacyjnego kwotę 90 zł na poczet funduszu alimentacyjnego, jak również bliżej nieopisane wyciągi bankowe z zaznaczeniem wpłat dokonywanych przez skarżącego na rachunek Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej (k. 10 i 9-3 akt adm. I inst.). Ponadto w aktach sprawy w ogóle brak jest dowodów wskazujących na datę, z którą nastąpiła wypłata świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osób uprawnionych. Wprawdzie na k. 32 akt adm. I inst. znajduje się szczegółowe zestawienie wypłat (dat, wysokości) oraz wyliczenie odsetek za poszczególne okresy, jak również łączna kwota odsetek na dzień 30 września 2011 r., jednakże zestawienie to (wydruk komputerowy) nie stanowi odpowiedniego potwierdzenia faktu wypłaty przedmiotowych świadczeń osobom uprawnionym (do rąk E. W.).
Kolegium w niniejszej sprawie dostrzegło uchybienia organu I instancji co do powyższych okoliczności, ponadto wskazało na fakt naruszenia art. 10 kpa. Istotnie, przed wydaniem decyzji organ I instancji nie umożliwił stronie zapoznania się z aktami postępowania i wypowiedzenia co do zebranych dowodów. Wobec braku poczynienia stosownych ustaleń w decyzji zobowiązującej skarżącego do zwrotu należności głównej i kwoty odsetek, skarżący z uzasadnienia decyzji nie mógł zrekonstruować sposobu ustalenia tych należności i zweryfikować prawidłowości ustalenia poszczególnych kwot. Powyższe uchybienia proceduralne mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy w pierwszej instancji, to jest mogły rzutować na określenie wysokości należności głównej, jaki na sposób naliczania i wysokość kwoty odsetek, którą obok kwoty należności głównej będzie obowiązany uiścić skarżący. W konsekwencji zakres stwierdzonych uchybień i braki w zakresie ustalenia stanu faktycznego stanowiły wystarczającą podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji przez Kolegium w trybie instancyjnym i wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 kpa.
Ustalenie w ponownie przeprowadzonym postępowaniu w pierwszej instancji okoliczności istotnych dla określenia wysokości i czasu wypłat dokonanych z funduszu alimentacyjnego oraz dla prawidłowego naliczenia odsetek ustawowych, umożliwi jednoznaczne określenie kwoty należnych odsetek ustawowych na dzień zapłaty należności głównej. Wspomnieć jednakże należy, że i sam organ II instancji przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie zastosował w sprawie art. 10 kpa. Niemniej jednak w tych okolicznościach, wobec zakresu uchybień decyzji organu I instancji, zaniechanie to nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy.
W tym miejscu Sąd jednakże zauważa, że nie w pełni podziela zaprezentowane przez organ II instancji stanowisko, że obliczenie kwoty odsetek ustawowych od należnej do zwrotu kwoty wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dzień wydania decyzji zobowiązującej do zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest bezwzględnym obowiązkiem organu i powinno się znaleźć w osnowie (rozstrzygnięciu) decyzji. Przepisy art. 27 ust. 1 i ust. 1a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wprost wskazują, że dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela wypłaconych należności łącznie z ustawowymi odsetkami, przy czym odsetki są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty. W konsekwencji, skoro w zasadzie data zapłaty odsetek zwykle będzie datą późniejszą od daty wydania decyzji, obliczenie takiej niepełnej kwoty odsetek i wskazanie jej w osnowie decyzji nie jest niezbędne. Nie oznacza to jednak, że organ może zaniechać naliczania należnych odsetek i w tym zakresie zdać się wyłącznie na stronę. Osnowa i uzasadnienie decyzji powinny zawierać wszystkie niezbędne ustalenia umożliwiające stronie rozeznanie się co do obowiązku odsetkowego oraz ewentualne obliczenie przez zobowiązanego kwoty należnych odsetek (w szczególności datę wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego i aktualną wysokość odsetek ustawowych), stąd też - również z uwagi na zasady zawarte w art. 8, art. 9 i art. 11 kpa - w zależności od okoliczności konkretnej sprawy (np. stopnia świadomości ekonomiczno-prawnej dłużnika alimentacyjnego) może być uzasadnione wyliczenie w uzasadnieniu decyzji aktualnej kwoty należnych odsetek (na dzień wydania decyzji lub inny oznaczony dzień) celem unaocznienia stronie rozmiaru należności odsetkowej obok należności głównej (z zastrzeżeniem, że kwota ta ulega zwiększeniu o odsetki należne do dnia faktycznej zapłaty należności głównej). Skoro organ powinien naliczać odsetki, stosownie do treści art. 27 ust. 1a powołanej ustawy, od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego do dnia spłaty, to nie ma żadnych przeszkód prawnych ani techniczno-rachunkowych do wskazania w uzasadnieniu decyzji ich aktualnej wysokości, przypadającej na konkretny dzień (tak tutejszy Sąd w wyroku z dnia 13 października 2011 r. sygn. akt II SA/Po 309/11- dostępny w centralnej bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skoro w niniejszej sprawie Kolegium zasadnie zastosowało art. 138 § 2 kpa uchylając decyzję organu I instancji, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienie skargi. W konsekwencji skarga podlegała oddaleniu.
Dodać należy, że okoliczności dotyczące sytuacji dochodowej i rodzinnej, które skarżący powoływał w odwołaniu i skardze, mogą zostać rozpatrzone przez organ właściwy wierzyciela w odrębnym postępowaniu wszczynanym na wniosek dłużnika alimentacyjnego w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami, względnie zastosowania innej formy złagodzenia obowiązku zwrotu tych świadczeń. Nie jest możliwe orzekanie o umorzeniu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, bez uprzedniego wydania decyzji (ostatecznej) w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń (tak NSA w wyroku z dnia 9 listopada 2011 r. sygn. akt I OSK 1070/11, Lex nr 1069573, dostępne w bazie orzeczeń jw.).
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło