II SA/Po 3587/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski(spr) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska As. Sąd. Edyta Podrazik Protokolant sekr.sąd. Justyna Frankowska-Sarbak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2004 r. sprawy ze skargi T. D. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie : pozbawienia uprawnień kombatanckich; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. Nr [...] II. II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/E.Podrazik /-/P.Miładowski /-/A.Łaskarzewska 4 II SA/Po 3587/01 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych działając m. in. na podstawie m. in. art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych okresu powojennego (Dz. U z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zm.) pozbawił Z. D. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBoWiD w dniu [...]r. z tytułu udziału w walce o utrwalanie władzy ludowej w organach Milicji Obywatelskiej w okresie od 15.02.1945 r. do 15.07.1945 r. W ocenie organu orzekającego skoro Z. D. w okresie zaliczonym przez były ZBoWiD jako działalność kombatancka pełnił służbę w organach MO, to tym samym uzyskał dotychczasowe uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". Takie osoby zgodnie z w/w art. 25 ust. 2 pkt 2 w/w pozbawia się uprawnień kombatanckich. Zdaniem Kierownika Urzędu nie był on obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 przedmiotowej ustawy. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Z. D. podnosił, że Kierownik Urzędu pominął okres od 15.02.45 do 9.05.45 działań wojennych. Rozpoznając wniosek Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...]r. nr [...]utrzymał w mocy decyzję własną z [...]r. o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, argumentując że jakiekolwiek działanie w organach MO nie rodzi uprawnień kombatanckich. MO nie była służbą zmilitaryzowaną więc i przywołany przez Z.D. przepis art. 2 pkt 2 ustawy nie mógł prowadzić do zachowania uprawnień kombatanckich. W skardze do Sądu Administracyjnego Z. D. przywołał argumentację wskazaną we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a nadto podkreślał, że jego wojenna działalność rodzi uprawnienia kombatancie z art. 2 pkt 5 ustawy o kombatantach. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie. W dniu [...]r. skarżący zmarł. W jego miejsce wstąpiła żona T. D., popierając skargę. Skargę wniesiono pod rządami ustawy z dnia 11.5.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. W międzyczasie doszło do reformy sądownictwa administracyjnego. W myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. nr 153 poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntował się pogląd, wg. którego Kierownik Urzędu zobowiązany jest rozważyć i rozpatrzyć w toku postępowania weryfikacyjnego, czy istnieją inne niż utrwalanie władzy ludowej a zarazem ustawowe tytuły nabycia bądź zachowania uprawnień kombatanckich (por. uchwałę 7 sędziów NSA z 4.03.2002 r. OPS 13/01). Wynika to wprost z redakcji przyjętego za podstawę orzekania w tej sprawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego w ówczesnym jak i aktualnym brzmieniu. Przepis ten wyraźnie bowiem stanowi, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w "charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936 - 1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie.... Tymczasem okoliczności objęte hipotezą art. 2 pkt 5 jak i art. 5 stanowią w myśl postanowień ustawy o kombatantach... samodzielną podstawę do zachowania lub nabycia uprawnień kombatanckich. Skarżący w toku postępowania weryfikacyjnego na te okoliczności wskazywał. Mimo tego Kierownik Urzędu do twierdzeń tych z obrazą art. 127 3 kp się nie ustosunkował. Tymczasem obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ciąży na organie prowadzącym postępowanie administracyjne. Obowiązek ten nakładają pryncypialne dla tego postępowania zasady zawarte m. in. w art. 7, 77 kpa, a pośrednio także choćby z art. 8, 9 i 10 kpa (por. wyrok NSA z 31.07.2001 r. w sprawie V SA 3431/00). Zarzut osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie administracyjne o pozbawienie tych uprawnień wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w ustawie powinien być rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym. Organ orzekający nie jest bowiem zwolniony z obowiązku prowadzenia tego postępowania zgodnie z obowiązującymi standardami. Zważyć przy tym należy, że w aktach administracyjnych brak adnotacji, iż przed wydaniem zaskarżonej decyzji zawiadomiono stronę o terminie zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i jakie widzi w owym postępowaniu braki. Takie postępowania narusza normę zawartą w art. 10 kpa. Reasumując wskazane wyżej uchybienia przepisom prawa materialnego i proceduralnego skutkują z mocy art. 145 § 1 pkt 1 a i c oraz 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270) koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz orzeczenie o kosztach jak w sentencji. Sad, nie orzekł w trybie art. 152 w/w ustawy z uwagi na treść art. 26 ustawy o kombatantach. /-/E.Podrazik /-/P.Miładowski /-/A.Łaskarzewska KB/