II SA/Po 373/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Edyta Podrazik po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2016 r., Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia odmówić przywrócenia skarżącej terminu do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej z dnia [...] listopada 2016 r. /-/ E. Podrazik Wyrokiem z dnia 21 września 2016 r., sygn. akt II SA/Po 373/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę K. K. na decyzję Inspektor Sanitarny z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...], w przedmiocie choroby zawodowej. Pismem z dnia [...] listopada 2016 r. K. K. – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, będącego adwokatem – wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku z dnia [...] września 2016 r. Skarga kasacyjna miała braki formalne, a mianowicie nie zawierała wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy oraz nie dołączono do niej wymaganej ilości odpisów skargi. W wykonaniu zarządzenia z dnia [...] listopada 2016 r. pismem z dnia [...] listopada 2016 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego wezwania pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Pomimo skutecznego doręczenia wymienionego wezwania braki skargi kasacyjnej nie zostały uzupełnione w terminie do dokonania tej czynności. W konsekwencji postanowieniem z dnia 28 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 176 § 2 w zw. z art. 47 § oraz art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) odrzucił wspomnianą skargę kasacyjną. Pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. K. K. wniosła o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej z dnia [...] listopada 2016 r., wykonując zarazem wezwanie z dnia [...] listopada 2016 r. W uzasadnieniun wniosku pełnomocnik skarżącej podniósł, że uchybienie terminu do usunięcia braków formalnych wymienionej skargi kasacyjnej nastąpiło bez winy skarżącej i jej pełnomocnika. Po otrzymaniu korespondencji z Sądu pracownica sekretariatu kancelarii prawnej omyłkowo przesłała wezwanie z dnia [...] listopada 2016 r. innemu podmiotowi (S. O. – W. P. w W.), który jest stałym klientem kancelarii i w ramach świadczonej na jego rzecz obsługi prawnej kancelaria prowadzi sprawy administracyjne na terenie całego kraju. Przyczyną omyłkowego przesłania korespondencji do tego podmiotu był "administracyjny charakter sprawy", który w ocenie pracownicy kancelarii wskazywał na związek ze sprawami S. O. – W. P.. Ta ostatnia zwyczajowo uzupełnia wszelkie braki formalne we własnym zakresie, odsyłając kancelarii uzupełnioną korespondencję. W przedmiotowej sprawie S. W. nie zareagowała na omyłkowo przesłane wezwanie, co doprowadziło do nieuzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej w terminie i jej odrzucenia. Pelnomocnik skarżącej pozostawał w zaufaniu do pracownicy swojej kancelarii i nie miał powodów, aby sprawdzać jej działania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Wniosek okazał się niezasadny. Zgodnie z art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Ustawodawca łagodzi jednak sankcję związaną z nieterminowym wniesieniem środka zaskarżenia albo nieterminowym usunięciem braków formalnych tego środka w ramach instytucji przywrócenia terminu. Jak wynika z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeśli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo o odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Przywrócenie terminu nie jest przy tym dopuszczalne w myśl art. 86 § 2 p.p.s.a., jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. W świetle art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Na mocy art. 87 § 2 p.p.s.a. w piśmie tym należy także uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Z art. 87 § 4 p.p.s.a. wynika zarazem, że równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Należy przy tym wyjaśnić, że przesłanka braku winy w uchybieniu terminu polega na uprawdopodobnieniu, że określony termin został naruszony, mimo dołożenia staranności wymaganej w danych stosunkach. Osoba występująca o przywrócenie terminu nie musi zatem przeprowadzać formalnego dowodu zaistnienia powyższych okoliczności. Niemniej wnioskodawca powinien wskazać możliwie dokładnie, jakie były powody uchybienia terminowi do dokonania danej czynności procesowej oraz w jaki sposób dołożył staranności, by uniknąć tego uchybienia. Sąd nie może bowiem wyręczać strony i poszukiwać za nią okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu. Negatywne konsekwencje nieuprawdopodobnienia braku winy spoczywają wobec tego wyłącznie na wnioskodawcy, który nie będzie mógł skutecznie powołać się na art. 86 i 87 p.p.s.a. Odnosząc powyższe uwagi do specyfiki rozważanej sprawy, należy zauważyć, że we wniosku z dnia [...] stycznia 2017 r. jako przyczynę uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej wskazano błędne działanie pracownicy kancelarii prawnej pełnomocnika K. K. (k. 73-74 akt sądowych). Okoliczność ta nie pozwala jednak uznać, że uchybienie omawianego terminu nastąpiło bez winy osoby reprezentującej skarżącą. K. K. działa bowiem w niniejszym postępowaniu przez ustanowionego adwokata. Osoba ta jest profesjonalnym pełnomocnikiem, a nadto, ze względu na wykonywaną działalność zawodową, posiada również status przedsiębiorcy. W konsekwencji wzorzec staranności, jakiej należy oczekiwać od takiego fachowego pełnomocnika, jest odpowiednio podwyższony. Tym bardziej, że adwokat samodzielnie organizuje pracę swojej kancelarii prawnej i powinien czuwać nad prawidłową realizacją obowiązków przez zatrudnione przez siebie osoby. Dbałość o prowadzone sprawy obejmuje bowiem w szczególności nadzór nad pracownikami kancelarii, którym powierzono np. prowadzenie korespondencji. Nieprawidłowości, jakie powstaną w tej mierze, obciążają zatem bezpośrednio profesjonalnego pełnomocnika. Nie można zatem przyjąć, że błąd popełniony przez pracownika kancelarii prawnej pełnomocnika skarżącej jest okolicznością wskazującą na brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Takie zdarzenie stanowi bowiem o niedołożeniu wymaganej staranności przez adwokata. Konsekwentnie zatem w świetle art. 86 § 1 p.p.s.a. niespełniona została również podstawowa przesłanka przywrócenia terminu. Podobne stanowisko prezentowane jest również w orzecznictwie (zob. postanowienie NSA z dnia 17 stycznia 2017 r., sygn. akt I OZ 2130/16, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2017 r., sygn. akt I OZ 1921/16, tamże; postanowienie NSA z dnia 4 listopada 2016 r., sygn. akt I GZ 1119/16, tamże). W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 16 § 2, art. 86 § 1 i art. 87 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. /-/ E. Podrazik