II SA/Po 381/12

Dnia 19 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi P. B. i M. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2012r. Nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru budowy oddala skargę Starosta decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 w zw. z art. 29 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) wniósł sprzeciw w sprawie zgłoszenia zamiaru budowy przez P. i M. B. budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 35 m2 na działce nr [...], zlokalizowanej w Ś. przy ul. W. Organ I instancji, argumentował, że planowana inwestycja nie mieści się w katalogu robót budowlanych niewymagających uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 Prawa budowlanego), toteż organ I instancji zobowiązany był do wniesienia sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego. Na skutek odwołania P. i M. B. Wojewoda decyzją z [...] marca 2012r. utrzymał zaskarżoną decyzję Starosty w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył przepis art. 30 ust. 1 i 2 Prawa budowanego, a następnie wskazał, że na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 a) Prawa budowlanego budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej tj. parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m², przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m, nie wymaga pozwolenia na budowę tylko zgłoszenia właściwemu organowi. W punkcie 4 powyższego przepisu stanowi się, że budowa altan i obiektów gospodarczych na działkach w rodzinnych ogrodach działkowych o powierzchni zabudowy do 25 m² w miastach i do 35 m² poza granicami miast oraz wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich, również nie wymaga pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia właściwemu organowi. Planowana inwestycja polega na budowie budynku gospodarczego o wym. 5,0 m x 7,0 m i wysokości 2,80 m o powierzchni zabudowy 35 m² na niezabudowanej działce nr [...] (oznaczonej symbolem RIVa/RIVb - użytki rolne), w granicy z działką nr [...]. Niniejszy teren nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a inwestor (jak wynika z przedłożonego odwołania) nie uzyskał decyzji o warunkach zabudowy. Jak wynika z § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.) ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o zabudowie zagrodowej - należy przez to rozumieć w szczególności budynki mieszkalne, budynki gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych. Tym samym organ stwierdził, powołując się na wyrok NSA z 11 grudnia 2003 r. (II SA/Lu 886/02 LEX nr 202738), że w niniejszej sprawie nie można mówić o uzupełnieniu istniejącej zabudowy zagrodowej, ponieważ na powyższej działce nr 1809 nie istnieje jakikolwiek obiekt budowlany. W związku z powyższym zastosowanie art. 29 ust. 1 pkt 1 a) lub art. 29 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, co do zgłoszenia powyższych robót budowlanych, byłoby nietrafne, gdyż jak wynika z powyższych przepisów, niniejszy obiekt nie uzupełnia zabudowy zagrodowej w ramach istniejącej działki siedliskowej, a przedmiotowa działka oznaczona symbolem RIVa/RIVb jest działką rolną niezabudowaną, toteż nie zalicza się ona do działek w rodzinnych ogrodach działkowych. Ponadto dokonując oceny niniejszej inwestycji należy stwierdzić, że jest to obiekt o dużych rozmiarach (5,00 m x 7,00 m x 2,80 m), trwale związany z gruntem, który niewątpliwie stanowić będzie zmianę zagospodarowania terenu przy ul. W. w miejscowości Ś., a co za tym idzie zgodnie z art. 59 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm.) podlegać będzie procedurze ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy, której odwołujący nie posiada. W związku z powyższym, Wojewoda podzielił stanowisko organu I instancji, że w niniejszej sytuacji wystąpiły przesłanki do wniesienia sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego, przez co zgłoszenie dotyczy budowy objętej obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, po uprzednim uzyskaniu ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli M. i P. B. nie zgadzając się z decyzją Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzją Starosty. Zarzucili nieprawidłowe oznaczenie gminy, na terenie której położony jest Ś. i wskazali, że planowali wznieść obiekt stanowiący zaczątek zabudowy siedliskowej. Nie kwestionowali, że przedmiotowa działka jest rolna i niezabudowana. Zarzucili, że Wojewoda nie dokonał rzetelnej analizy dokumentów, powielił błędną decyzję Starosty i nie wyjaśnił istoty sprawy. Podnieśli, że nie mogą swobodnie korzystać z działki i czerpać z niej zysków. Ostatecznie domagali się ponownego rozpoznania sprawy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga okazała się jest bezzasadna. Przedmiotem niniejszego postępowania jest decyzja organu II instancji utrzymująca w mocy orzeczenie organu I instancji, który wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru budowy budynku gospodarczego o szerokości 5 m, długości 7 m i wysokości 2,80 m, o powierzchni zabudowy 35 m². Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji, jak też decyzji organu pierwszej instancji jest przepis art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.). W myśl przywołanego przepisu kompetentny organ zobowiązany jest do wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia, które dotyczy robót budowlanych lub budowy objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Jedną z podstawowych zasad prawa budowlanego jest możliwość przystąpienia - do wykonywania robót budowlanych dopiero po uzyskaniu pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 Prawa budowanego). Od powyższej zasady ustawodawca przewidział jednak szereg wyjątków, enumeratywnie wyliczonych w art. 29 ustawy, wyłączających niektóre obiekty i roboty budowlane spod obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Podkreślić przy tym należy, że wyliczone w tym artykule roboty budowlane stanowią katalog zamknięty i są wyjątkiem od zasady ogólnej zawartej w art. 28 Prawa budowlanego, zatem niedopuszczalna jest jakakolwiek wykładnia rozszerzająca. Powyższa okoliczność ma podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, ponieważ kwestią sporną jest ustalenie, czy budowa zgłoszonego przez skarżących obiektu gospodarczego mieści się, w grupie obiektów zwolnionych od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a objętych tylko uproszczoną formą weryfikacji administracyjnej w postaci zgłoszenia. Skarżący wywodzili, że zgłoszony przez nich zamiar budowy obiektu gospodarczego wzniesiony w ramach zabudowy zagrodowej korzysta z omawianego zwolnienia, gdyż objęty jest on dyspozycją art. 29 ust. 1 pkt 1 lit a) Prawa budowlanego. Z przepisu tego wynika, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej parterowych budynków gospodarczych o podanych w nim parametrach. Konstrukcja cytowanego przepisu wskazuje zatem, że zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę możliwe jest jedynie w przypadku kumulatywnego spełnienia wszystkich określonych w nich warunków. Niespełnienie choćby jednego z kryteriów oznacza, że na budowę danego obiektu konieczne będzie uzyskanie pozwolenia na budowę. W rozpatrywanej sprawie nie jest to jednak budowa, która uzupełniałaby zabudowę zagrodową. Takie stanowisko oparte jest na stwierdzeniu, że na nieruchomości nie ma zabudowy zagrodowej, gdyż jest to działka niezabudowana - brak na niej budynków inwentarskich lub gospodarczych, czy choćby mieszkalnych. Kwestionując charakter zabudowy na przedmiotowej działce (jako niezagrodowy) organ odwoławczy wskazał, na podstawie § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690), że z zabudową zagrodową mielibyśmy do czynienia, jeżeli na przedmiotowej działce znajdowałby się inne budynki mieszkalne, gospodarcze lub inwentarskie składające się na rodzinne gospodarstwo rolne, hodowlane lub ogrodnicze albo gospodarstwo leśne. Oznacza to, że z zabudową zagrodową mamy do czynienia, jeżeli na działce będzie znajdował się choćby jeden z przykładowo wymienionych obiektów o ile - co istotne - będzie składał się na rodzinne gospodarstwo rolne, hodowlane lub ogrodnicze oraz leśne. Tym samym omawiane pojęcie - ze względu na brzmienie art. 29 ust. 1 ustawy Prawo budowlane - należałoby ograniczyć, wyłącznie do obiektów wchodzących w skład gospodarstw rolnych (por. wyr. WSA w Olsztynie z 25 października 2006r., sygn. akt II SA/Ol 517/06, dostępne www.cbois.gov.pl). Jak wyżej wykazano, zastosowanie przepisu art. 29 ust. 1 pkt 1 a) będzie więc możliwe jeżeli zostaną łącznie spełnione określone w nim przesłanki tj. budowany obiekt będzie związany z produkcją rolną i będzie uzupełniał zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej. Zgodnie z dokonaną wyżej wykładnią pojęcia "zabudowy zagrodowej" chodzi, wiec o uzupełnienie uprzednio istniejącej zabudowy mieszkalnej, gospodarczej lub inwentarskiej funkcjonującej jako składnik gospodarstwa rolnego (zorganizowanej całości gospodarczej). Dodać też należy, że działka siedliskowa jest również działką wchodzącą w skład gospodarstwa rolnego. Z omawianego zwolnienia nie będzie, więc mogła korzystać przykładowo budowa obiektów w innych celach niż produkcja rolna, czy też ich budowa na działce niezabudowanej wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego lub na działce zabudowanej w ogóle nie wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego (por. wyr. WSA we Wrocławiu z 7 kwietnia 2006r., sygn. akt II SA/Wr 11/05, dostępne www.cbois.gov.pl). Tymczasem w niniejszej sprawie bezspornie działka, na której ma powstać planowana inwestycja jest działką rolną, ale i niezabudowaną. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, że planowana inwestycja ma wchodzić w skład rodzinnego gospodarstwa rolnego, hodowlanego, ogrodniczego lub leśnego. Przedłożony projekt do zgłoszenia robót budowlanych oraz oświadczenia skarżących odnoszą się jedynie do określenia budynku gospodarczego jako samoistnego obiektu mającego powstać na przedmiotowej działce. Nie wskazują w żadnym miejscu na istniejące rodzinne gospodarstwo rolne, ogrodnicze, hodowlane, czy leśne, do którego w myśl powyższego przepisu, projektowany budynek miałaby wchodzić. Co więcej sami skarżący podkreślają, że planowana inwestycja ma być zaczątkiem zabudowy zagrodowej. Sprzeciw w niniejszej sprawie oznacza jedynie tyle, że w szczególnym uproszczonym trybie zgłoszenia zamiaru budowy, o jakim mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 a) Prawa budowlanego projektowanego budynku nie można wznieść. Zauważyć przy tym należy, że opisany w zgłoszeniu projektowany budynek nie spełnia wymogów art. 29 ust. 1 pkt 1a Prawa budowlanego także ze względów konstrukcyjnych. Przepis ten dotyczy bowiem parterowych budynków gospodarczych przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m, tymczasem projektowany budynek ma rozpiętość konstrukcji 5 m, co wynika z załączonego projektu budynku. Organy administracji budowlanej rozpatrzyły wniosek skarżących także w perspektywie innych możliwych przepisów dotyczących zgłoszenia budowy przedmiotowego budynku bez konieczności uzyskania pozwolenia na budowę. Zbadały okoliczności sprawy pod kątem zastosowania art. 29 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 Prawa budowlanego. W każdym z badanych przypadków zgłoszenie budowy projektowanego budynku gospodarczego nie spełniało ustawowych wymogów umożliwiających skorzystanie z powyższej szczególnej procedury zgłoszenia zamiaru budowy. Wobec powyższego, w takich okoliczności sprawy organ I, jak i II instancji były zobowiązane - zgodnie z art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego - do zgłoszenia sprzeciwu zamiaru budowy przedmiotowego budynku gospodarczego. Mając na uwadze powyższe, skargę jako bezzasadną Sąd oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270), jak orzeczono w sentencji wyroku.