II SA/Po 3838/01
WyrokWSA w Poznaniu2004-03-05
Skład orzekający: Barbara Kamieńska, Maciej Dybowski, Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, umarzając postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., prawidłowo ocenił, że odstępstwa od pozwolenia na budowę nie stanowią istotnego naruszenia lub nie powodują zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi, mienia lub środowiska?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego, umarzając postępowanie administracyjne, nie może ograniczać się jedynie do oceny istotności odstępstw od pozwolenia na budowę. Musi również zbadać, czy roboty budowlane są prowadzone w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, bądź zagrożenie środowiska. Brak takich ustaleń uniemożliwia prawidłową ocenę bezprzedmiotowości postępowania.Stan faktyczny
Skarżący E. i Z. B. wnieśli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. o umorzeniu postępowania dotyczącego budowy sklepu spożywczego, studni i zbiornika na ścieki. Organy uznały postępowanie za bezprzedmiotowe, stwierdzając, że niewielkie odstępstwa od pozwolenia na budowę (np. odległość ław fundamentowych od granicy, odległość pawilonu od wiaty przystankowej) nie są istotne. Skarżący zarzucali m.in. nieprawidłowe usytuowanie pawilonu w stosunku do granicy działki, szamba w stosunku do studni, naruszenie przepisów przeciwpożarowych oraz ograniczenie wjazdu na ich posesję.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. na rzecz skarżących zwrot kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w P w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Barbara Kamieńska /spr./ Sędzia WSA Maciej Dybowski Asesor sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant Staż. Katarzyna Bela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 marca 2004 r. sprawy ze skargi E. i Z. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] r. Nr [...] (znak:[...]) w przedmiocie umorzenia postępowania; I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z [...] r. Nr [...], II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. na rzecz skarżących kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ B.Kamieńska /-/ M.Dybowski
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. decyzją nr [...] z dnia [...]r. na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie w sprawie "budowy na działkach nr "A" i "B" położonych w N.: sklepu branży spożywczej, studni oraz zbiornika na ścieki z przyłączem na podstawie pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. (...)".
W uzasadnieniu wyjaśnił, że postępowanie wszczęto na skutek zawiadomienia właściciela sąsiedniej nieruchomości E. i Z. B. o prowadzeniu przez J.K. budowy pawilonu handlowego w N. niezgodnie z przepisami.
Postępowanie dowodowe wykazało, że roboty budowlane inwestorzy J. i Z. K. prowadzą na podstawie pozwolenia nr [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. na budowę na działkach nr ewid. "A" i nr "B" w N. Przed wydaniem pozwolenia inwestorzy uzyskali decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i stosowne uzgodnienia.
W powołaniu na oględziny terenu inwestycji przeprowadzone dnia [...] lipca 2001 r. organ orzekający ustalił, że ławy fundamentowe pawilonu o wymiarach 7,75 x 12,00 m usytuowane zostały w odległości 1,90 m od granicy sąsiedniej działki należącej do Z. i E. B., zamiast w odległości 2 m przewidzianej w projekcie. Nie zachowano także przewidzianej odległości pawilonu od wiaty przystanku – projekt przewidywał usytuowanie w odległości 1,5 m od przystanku, a inwestorzy skrócili odległość do 1 m. Poza tym na skutek nieuwidocznienia na mapie geodezyjnej studni znajdującej się na sąsiedniej działce, szambo - zaprojektowane dla pawilonu w odległości 2 m od granicy działki - po wybudowaniu znajdzie się w odległości około 10 m od studni E. i Z. B.
Stwierdzone uchybienia i odstępstwa od udzielonego pozwolenia, w ocenie organu orzekającego, nie dają podstaw do prowadzenia postępowania zmierzającego do doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem (art. 51 prawa budowlanego). Niewielkie przesunięcie fundamentów do wiaty przystankowej oraz do granicy sąsiedniej działki nie stanowi istotnego odstępstwa od pozwolenia na budowę, skutkujące nakazem rozbiórki (wyrok NSA z 2.X.2000 r., II SA/Ka 2223/98). Natomiast "nieprawidłowa odległość projektowanego szamba od istniejącej studni winna skutkować wznowieniem postępowania w sprawie wydanego pozwolenia na budowę (...)".
Przedmiotem skargi Z. i E. B. do Naczelnego Sądu Administracyjnego jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. nr [...] z dnia [...]r. utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. co do bezprzedmiotowości postępowania, a dodatkowo wyjaśnił skarżącym, że z powodu nie wzięcia bez swojej winy udziału w postępowaniu o udzielenie inwestorom pozwolenia na budowę mogą wystąpić z wnioskiem o wznowienie tego postępowania.
Skarżący ponowili zarzuty zawarte w odwołaniu - niewyjaśnienie kwestii zachowania przepisów przeciwpożarowych, sprawności i wydolności kanalizacji burzowej i jej przesunięcia o 3,60 m, zgodności budowy zbiornika na ścieki wraz z przyłączem w odległości 10 m od ujęcia wody z przepisami sanitarnymi i ochrony środowiska oraz ograniczenia swobodnego wjazdu na ich działkę.
W piśmie z dnia [...] października 2001 r. skarżący dodatkowo zarzucili, że "na kanalizie deszczowej i kratce stoi wybudowany pawilon".
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny - właściwy do rozpoznania skargi na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - zważył, co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona. W postępowaniu wszczętym przez organ nadzoru budowlanego po uzyskaniu od skarżących informacji o uchybieniach i nieprawidłowościach, jakich dopuścili się inwestorzy przy budowie pawilonu zlokalizowanego na sąsiedniej działce, organ ten miał obowiązek wyjaśnić nie tylko, czy inwestorzy prowadzący roboty budowlane posiadają wymagane pozwolenie oraz czy prowadzą je w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu bądź w przepisach, ale i sprawdzić, czy roboty wykonywane są "w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska".
Zastosowanie przepisów art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) jest bowiem dopuszczalne tylko do robót budowlanych wykonywanych w warunkach określonych w art. 50 ust. 1 ustawy.
Poprzestając na sprawdzeniu, że inwestor posiada pozwolenie na budowę i oceniając, że odstępstwa od tego pozwolenia się nieistotne - organy obu instancji przeoczyły, że istnieje jeszcze jedna samodzielna przesłanka zobowiązująca do prowadzenia postępowania w trybie art. 51 ust. 1 prawa budowlanego w związku art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy - a mianowicie prowadzenie ich w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, bądź zagrożenie środowiska.
Wyjaśnienia zarzutu skarżących, że budynek jest posadowiony "na kanalizie deszczowej i kratce", a szambo związane z inwestycją ma być zlokalizowane w odległości 10 m ich studni oraz naruszone są przepisy przeciwpożarowe nie czyni zbędnym nawet prowadzenie prac budowlanych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i w sposób nieodbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Jedyną przesłanką, w świetle art. 50 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 50 ust. 1 prawa budowlanego, jest prowadzenie robót budowlanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, bądź zagrożenie środowiska (patrz wyrok NSA z 8.III.2000 r., II SA/Gd 170/98 – ONSA 2001/3/108).
W toku postępowania administracyjnego nie poczyniono żadnych ustaleń pozwalających na wykluczenie możliwości występowania tego rodzaju zagrożeń.
Argumentacja przytoczona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zmierzająca do wykazania, że odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego i pozwolenia na budowę nie są istotne - ogranicza się do wskazania, że różnica odległości między pawilonem, a granicą działki skarżących wynosi zaledwie 10 m w porównaniu z odległością zatwierdzoną w pozwoleniu na budowę, a między pawilonem, a przystankiem PKS - pół metra.
Tymczasem jest to argumentacja niewystarczająca, bowiem nie odnosi się, ani do usytuowania obiektu budowlanego określonego przepisami wykonawczymi do prawa budowlanego, ani nie została poprzedzona ustaleniami na temat wpływu zmniejszenia odległości pawilonu od granicy działki i od przystanku PKS na wzrost zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi lub mienia.
Dodatkowo zwrócić należy uwagę na to, że według skarżących pawilon został posadowiony także zbyt blisko drogi publicznej oraz ogranicza swobodny wjazd do ich posesji.
Bez poczynienia dodatkowych ustaleń w wyżej wskazanych kierunkach nie można prawidłowo ocenić, czy prowadzenie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, było bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 kpa.
Dlatego na podstawie art. 151 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.
Odstąpienie od obowiązku rozstrzygnięcia w wyroku kwestii wykonalności (art. 152 ostatnio cytowanej ustawy) uzasadnia to, że zaskarżona decyzja o umorzeniu postępowania nie podlega wykonaniu.
/-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ B.Kamieńska /-/ M.Dybowski
MK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło