II SA/Po 389/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Asesor WSA Jan Szuma Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] września 2017 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2017 r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę Starosta O. ostateczną decyzją z [...] maja 2015 r., nr [...], skierował W. K. na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Decyzją z [...] lutego 2016 r., nr [...] Starosta O. cofnął W. K. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B (19-02-1996), dokument nr [...]/3016, druk [...], wydane dnia [...] maja 2016 r. przez Starostę O. . W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż w dniu [...] października 2015 r. wpłynęło orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] września 2015 r., w którym uprawniony do badań kierowców lekarz z W. Centrum Medycyny Pracy w P. stwierdził u W. K. istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Następnie w dniu [...] stycznia 2016 roku do organu wpłynęło pismo z W. Centrum Medycyny Pracy w P. wraz z orzeczeniem lekarskim nr [...] z dnia [...] stycznia 2016r wykonanym w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. , w którym to lekarz uprawniony do badań kierowców orzekł , w trybie odwoławczym, iż wobec W. K. istnieją przeciwwskazania zdrowotne do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Dalej organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 103 ust.1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami Starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W związku z powyższym organ orzekł jak w sentencji decyzji. Odwołanie od powyższej decyzji złożył W. K. wnosząc o uzupełnienie materiału dowodowego w niniejszej sprawie o szczegółową dokumentacje medyczną w oparciu, o którą nastąpiło cofnięcie uprawnienia kategorii B. Podniósł, iż oba wydane orzeczenia lekarskie nie zostały uzasadnione i nie poznał jakie to przeciwwskazania zdrowotne uniemożliwiają mu prowadzenie pojazdów. Nie zostały mu udostępnione żadne wyniki badań oraz wnioski wyciągnięte z tych badań, a które miały by przełożenie na treść wydanej decyzji. W związku z tak prowadzonym postępowaniem nie miał żadnej możliwości weryfikacji treści wydanych w sprawie zaświadczeń i orzeczeń lekarskich. W. K. podkreślił, iż jest kierowcą zawodowym i utrata prawa jazdy uniemożliwia mu wykonywanie zawodu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Na powyższą decyzję W. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 21 października 2016 r. sygn. akt II SA/Po 477/16 uchylił zaskarżoną przez W. K. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] o cofnięciu W. K. uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B. W uzasadnieniu wyroku Sąd wyjaśnił, że w niniejszej sprawie organy cofnęły skarżącemu uprawnienie do prowadzenia pojazdów kategorii B w oparciu o wydane w trybie odwoławczym w Instytucie Medycyny Pracy w [...] (dalej: IMP) orzeczenie lekarskie z dnia [...] stycznia 2016 r. stwierdzające istnienie u W. K. przeciwwskazań zdrowotnych do kierowana pojazdami mechanicznymi. Sąd podał, że zgodnie z art. 75. ust. 1 pkt 5 u.k.p. badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwanym dalej "badaniem lekarskim" podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Badanie takiej osoby przeprowadza się na podstawie skierowania (art. 75 ust. 2 pkt 2 u.k.p.). W przedmiotowej sprawie takie skierowanie zawiera wydana na podstawie art. 99 ust. 1 pkt lit. b u.k.p. ostateczna decyzja Starosty [...] z dnia [...] maja 2015 r. Sąd wyjaśnił, że tryb prowadzenia badań lekarskich, w tym tryb odwoływania się od ich treści, uregulowany został w przepisach ww. ustawy oraz w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz .U. z 2014 r. ,poz. 949 ze zm.). Z przepisów tych wynika, że uprawniony lekarz po przeprowadzeniu badania lekarskiego wydaje osobie badanej orzeczenie lekarskie (art. 79 ust. 2 u.k.p.). Osoba badana lub podmiot kierujący na badania, niezgadzający się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce określonej w przepisach powołanego rozporządzenia. Orzeczenie lekarskie wydane po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego jest ostateczne (art. 75 ust. 7 u.k.p.) i w przypadku gdy zostały w nim stwierdzone przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem, uprawniony lekarz przesyła jego kopie właściwemu staroście (art. 79 ust. 8 pkt 2 u.k.p. Sąd zważył, że orzeczenia lekarskie wobec skarżącego wydane zostały przez lekarzy zatrudnionych we właściwych jednostkach medycznych I i II stopnia i posiadają formę zgodną ze wzorem zawartym w załączniku nr 7 rozporządzenia. Wątpliwości Sądu wzbudziła treść ostatecznego orzeczenia lekarskiego z [...] stycznia 2016 r. wystawionego przez uprawnionego lekarza M. P. w IMP. Na orzeczeniu tym wskazano, iż wydano je po przeprowadzeniu badania lekarskiego na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 4 u.k.p. Zgodnie z tym przepisem badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami (dalej: "badaniem lekarskim") podlega kierujący motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Wskazana w tym orzeczeniu podstawa prawna badania lekarskiego jest zatem inna niż wskazana w decyzji Starosty [...] z [...] maja 2015 r. kierującej skarżącego na badania lekarskie oraz inna niż na orzeczeniu lekarskim z [...] września 2015 r. wydanym przez lekarza uprawnionego w Wielkopolskim Centrum Medycyny Pracy w P. (dalej: WCMP), gdzie wskazano iż badanie lekarskie przeprowadzono w związku z istnieniem uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia osoby posiadające prawo jazdy (art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p.). Sąd wskazał, że sąd i organy nie posiadają wiedzy specjalistycznej pozwalającej samodzielnie ocenić, czy zakres badań w przypadku osoby, co do której istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia oraz osoby, która kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu jest tożsamy, zamienny. Nie posiadają też dostępu do dokumentacji medycznej skarżącego sporządzonej w trakcie badań przez lekarzy jednostek medycznych I i II stopnia pozwalającej na ustalenie zakresu tych badań, a nawet posiadając taki dostęp nie są uprawnione do merytorycznej oceny stanu zdrowia skarżącego i jego wpływu na zdolność skarżącego na prowadzenie pojazdów mechanicznych. Tymczasem, jeżeli zakres tych badań różni się i jednocześnie inne są medyczne przesłanki do stwierdzenia istnienia przeciwwskazań do kierowania pojazdami mechanicznymi z uwagi na okoliczności wskazane w art. 75 ust. 1 pkt 4 oraz pkt 5 u.k.p., to przeprowadzenie wobec skarżącego przez jednostkę medyczną II stopnia innego rodzaju badań i ustalenie przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów wynikających z innej podstawy prawnej niż wskazanej w skierowaniu, prowadziłoby nie tylko do naruszenia art. 75 ust. 2 pkt 2 u.k.p. poprzez przeprowadzenie badań bez stosownego skierowania, ale także pozbawiłoby skarżącego przysługującego mu na podstawie art. 79 ust. 4 u.k.p. uprawnienia do odwołania się od orzeczenia lekarskiego wydanego na innej podstawie prawnej. Organy nie maja bowiem kompetencji do kwestionowania merytorycznej treści orzeczeń, ale są zobligowane do zbadania formalnej ich zgodności z prawem, czemu w niniejszej sprawie nie uczyniły zadość. Sąd nakazał, by SKO w P. uzupełniło postępowanie dowodowe zwracając się do IMP o wyjaśnienie przedmiotu badań lekarskich przeprowadzonych wobec skarżącego oraz treści orzeczenia lekarskiego z dnia [...] stycznia 2016 r. i nadesłanie nowego lub skorygowanego orzeczenia, w celu oceny jego zgodności z treścią skierowania na badania wynikającego z decyzji organu I instancji z [...] maja 2015 r. i wnioskiem o ponowne badanie lekarskie. Wyrok powyższy uprawomocnił się wobec niezaskarżenia go skargą kasacyjną przez którąkolwiek ze stron. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy SKO w P. decyzją z dnia [...] marca 2017 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2016 r. Uzasadniając decyzję, po powołaniu podstawy prawnej decyzji oraz wiążacej oceny prawnej i wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 października 2016 r. sygn. akt II SA/Po 477/16, Kolegium wskazało, że w wyniku przeprowadzonego badania lekarskiego w WCMP z [...] września 2015 r. na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p., stwierdzono u strony istnienie przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Następnie w wyniku złożonego wniosku o ponowne badania i wydanie orzeczenia w trybie odwoławczym orzeczeniem lekarskim z [...] stycznia 2016 r. wydanym przez IMP, na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p., również stwierdzono u strony istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Organ II intancji wyjaśnił, że ponowne badanie W. K. przeprowadzono zgodnie ze skierowaniem i w tym samym kierunku, co badania przeprowadzone w WCMP. Jak wynika z pisma IMP z [...] lutego 2017 r. w orzeczeniu z [...] stycznia 2016 r. błędnie zaznaczono podstawę prawną badania lekarskiego wskazując art. 75 ust. 1 pkt 4 u.k.p.. Wobec tego orzeczenie z [...] stycznia 2016 r. jest ostateczne. Kolegium uznało w świetle art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. i w tym stanie sprawy, że organ I instancji trafnie cofnął stronie uprawnienia kategorii B, albowiem związany jest wydanymi orzeczeniami lekarskimi. Organ dodał odnosząc się do argumentów strony, że nie mogło ich uwzględnić, ponieważ przepisy ustawy o kierujących pojazdami są bezwzględnie obowiązujące i bez znaczenia pozostaje wykonywanie przez stronę zawodu kierowcy. Wnosząc skargę do tutejszego Sądu na powyższą decyzję SKO w P. W. K. zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie art. 7 K.p.a. poprzez naruszenie słusznego interesu strony. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Podniósł, że wydane w sprawie decyzje oparły się na orzeczeniu lekarskim z [...] stycznia 2016 r. Tymczasem, zgodnie z treścią tego orzeczenia datę następnego badania wyznaczono skarżącemu na dzień [...] stycznia 2017 r. Z powyższego, zdaniem skarżącego, można wnioskować, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji tj. [...] marca 2017 r. badanie lekarskie i orzeczenie lekarskie z [...] stycznia 2016 r. straciło aktualność. Zatem wydanie decyzji za okres wsteczny stało się bezprzedmiotowe, a gdyby decyzja miała odnieść skutek na przyszłość to organ nie wykazał, aby zaistniały podstawy do cofnięcia uprawnień, gdyż skarżący nie został skierowany na żadne badania. Skarżący zaznaczył, że stan jego zdrowia powinien być sprawdzony w marcu 2017 r., by decyzja była aktualna w dacie jej wydania i rzeczowo uzasadniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skargę jako bezzasadną należało oddalić. Kluczowa dla kontroli legalności zaskarżonej decyzji jest okoliczność uprzedniego wydania w niniejszej sprawie przez tutejszy Sąd prawomocnego wyroku z dnia 21 październik 2016 r., sygn. akt II SA/Po 477/16), którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, z mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. Z 2016 r. poz. 1369 ze zm.), wiązały zarówno SKO w P. ponownie orzekające, jak również wiążą Sąd orzekający w niniejszym składzie. W związku z powyższym należy przypomnieć, że powołanym wyrokiem Sąd uchylając uprzednią decyzję SKO w P. z dnia [...] kwietnia 2016 r nakazał, by organ odwoławczy uzupełnił postępowanie dowodowe zwracając się do IMP o wyjaśnienie przedmiotu badań lekarskich przeprowadzonych wobec skarżącego oraz treści orzeczenia lekarskiego z [...] stycznia 2016 r. i nadesłanie nowego lub skorygowanego orzeczenia, w celu oceny jego zgodności z treścią skierowania na badania wynikającego z decyzji organu I instancji z [...] maja 2015 r. i wnioskiem o ponowne badanie lekarskie. Przechodząc do oceny legalności zaskarżonej decyzji SKO w P. z dnia [...] marca 2017 r. Sąd orzekający w niniejszym składzie wskazuje, że organ zastosował się do wytycznych zawartych w powołanym wyżej wyroku i orzekł zgodnie z oceną prawną w nim zawartą. Po pierwsze należy zważyć, że ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji pismem z dnia [...] lutego 2017 r. zwrócił się do IMP w [...] o wyjaśnienie, czy badania lekarskie zakończone orzeczeniem lekarskim z dnia [...] stycznia 2016 r. zostały przeprowadzone zgodnie ze skierowaniem i w tym samym kierunku, co badania przeprowadzone w WCMP (na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p.), a w konsekwencji, czy orzeczenie z [...] stycznia 2016 r. można uznać za ostateczne. W odpowiedzi z [...] lutego 2017 r. IMP w [...] przyznał, że w wydanym w dniu [...] stycznia 2016 r. nastąpiła pomyłka pisarska w postaci źle zaznaczonej podstawy prawnej badania lekarskiego. Do pisma dołączono korektę orzeczenia lekarskiego z dnia [...] stycznia 2016 r. wystawioną [...] lutego 2017 r. przez tego samego lekarza, który wydał orzeczenie – M. P., z której to wynika, jak stwierdziło Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w wyniku badania lekarskiego przeprowadzonego na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. stwierdzono u W. K. istnienie przeciwwskazań do kierowania pojazdami. W uwadze do korekty wskazano, że korektę orzeczenia lekarskiego wydano ze względu na podanie nieprawidłowej podstwy prawnej badania lekarskiego. Jak wskazano: "Było: art. 75 ust. 1 pkt 4, jest: art. 75 ust. 1 pkt 5". Zważywszy, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. w przypadku stwierdzenia przez uprawnionego lekarza w orzeczeniu lekarskim istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez stronę pojazdami silnikowymi, organ ma obowiązek wydania decyzji cofającej kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami, Kolegium po potwierdzeniu zgodności przeprowadzonego w dniu [...] stycznia 2016 r. badania zakończonego wydaniem w tej dacie orzeczenia lekarskiego ze skierowaniem, a także tożsamości podstawy prawnej orzeczeń ośrodków I i II stopnia (art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p.), związane było ich treścią stwierdzającą istnienie u W. K. przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi. W tym stanie rzeczy prawidłowo organ odwoławczy uznał, że brak jest podstaw do uchylenia decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2016 r. Podkreślić należy, iż wobec dokonania korekty orzeczenia IMP z [...] stycznia 2016 r. i wskazaniu w nim prawidłowej podstawy prawnej skierowania na badania brak jest podstaw dla kwestionowania przez organy merytorycznej treści tegoż orzeczenia, tym bardziej, iż jak wynika z dokonanej korekty zaistniały w orzeczeniu błąd miał charakter wyłącznie omyłki pisarskiej i nie wiązał się w jakikolwiek sposób z jego merytoryczną treścią. Odnosząc się do zarzutów skarżącego, jakoby orzeczenie lekarskie IMP w [...] z [...] stycznia 2016 r. utraciło swą ważność, bowiem zawierało zapis o terminie następnego badania przewidzianego na dzień [...] stycznia 2017 r., a więc przed wydaniem zaskarżonej decyzji (co nastąpiło 7 marca 2017r.), zważyć należy, że po pierwsze orzeczenie to nadal ma charakter ostateczny i wiążący organy administracji. W obowiązującym prawnym brak jest bowiem przesłanek dla uzależniania ważności orzeczenia lekarskiego tego rodzaju od upływu wskazanego w nim terminu następnego badania. Termin ten wskazuje jedynie na to kiedy osoba, której orzeczenie dotyczy może poddać się kolejnym badaniom celem weryfikacji czy nie nastąpiły zmiany w jej stanie zdrowia, a nie określa przydatności orzeczenia jako środka dowodowego w sprawie, której przedmiotem jest cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi. Podkreślić nadto trzeba, że skarżący pomimo – jak sam wskazał upływu tegoż terminu nie okazał się nowym orzeczeniem lekarskim wydanym przez lekarza uprawnionego, które podważyłoby treść dotychczasowych orzeczeń stwierdzających istnienie po stronie skarżącego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi (orzeczeń WMCP z [...].09.2015 r. i IMP z [...].01.2016 r.). W tym stanie sprawy twierdzenia skarżącego uznać należało za chybione i gołosłowne. Mając powyższe na względzie, uznawszy, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.