II SA/Po 400/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. i A. D.- M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] lutego 2013 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego; postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak W skardze na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r., nakazującej skarżącym dokonanie rozbiórki obiektu budowlanego o wymiarach [...] x [...] m usytuowanego na nieruchomości położonej przy [...] w Z. (działka o nr ewidencyjnym [...]), zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżące uzasadniły swój wniosek tym, że wykonanie zaskarżonej decyzji będzie skutkowało niebezpieczeństwem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił skarżącym wstrzymania wykonania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r., którą uchylono decyzję organu I instancji z dnia [...] grudnia 2012 r. i nakazano skarżącym rozbiórkę obiektu. Sąd argumentował, że nie sposób uznać, iż rozbiórka drewnianego obiektu budowlanego o wymiarach [...] x [...] m spowoduje trudny do odwrócenia skutek. Rozbiórka tego rodzaju budynku pociąga za sobą bowiem zupełnie inne konsekwencje, niż np. budynku mieszkalnego, w którym zamieszkują ludzie, budynku w którym funkcjonuje zakład pracy lub budowli użytku publicznego. Ponadto podniesiono, że skarżący nie wywiązali się z obowiązku wykazania zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "p.p.s.a."), co uniemożliwiło Sądowi uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli M. M. i A. M.-D., wnosząc o jego uchylenie i zarzucając mu błąd w ustaleniach faktycznych, mający istotny wpływ na wynik sprawy, polegający na naruszeniu prawa procesowego tj. art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Postanowieniem z dnia 24 października 2013 r., sygn. akt II OZ 910/13 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu powyższego postanowienia podniesiono, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wskazywano, że nie jest wystarczającym powołanie się na treść przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. i w tym zakresie rację ma Sąd pierwszej instancji, wskazując na konieczność uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazano ponadto, że o ile przesłanka niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody musi być każdorazowo doprecyzowana przez wnioskodawcę i w tym zakresie wniosek wymaga uzasadnienia przez jego autora, to w sytuacji, gdy wnioskiem o wstrzymanie wykonania objęta jest decyzja nakazująca dokonanie rozbiórki, niejako z jej przedmiotu wynikać będzie wystąpienie drugiej przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. "trudnych do odwrócenia skutków", niezależnie od wielkości i wartości materialnej obiektu budowlanego. Tym samym stwierdzenie Sądu pierwszej instancji o niemożności udzielenia skarżącym ochrony tymczasowej z uwagi jedynie na charakter obiektu budowlanego uznano za niewystarczające dla wydania zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Na zasadzie wynikającej z dyspozycji przepisu art. 61 § 3 powołanej ustawy, po przekazaniu skargi sądowi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, w tym aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jako przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ustawodawca wskazał niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że w przepisie tym chodzi o szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Niebezpieczeństwo wystąpienia negatywnych skutków wykonania zaskarżonego aktu występuje w sytuacji, w której zaskarżony akt zostanie wykonany, a następnie w wyniku uwzględnienia skargi zostanie uchylony. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazywano wielokrotnie, że rozbiórka obiektu budowlanego przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej ze swej istoty wiąże się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a to z tego powodu, że nakaz rozbiórki może okazać się wadliwy. W sprawach budowlanych, w których zazwyczaj chodzi o budowę lub rozbiórkę obiektu, trwałe skutki wykonania decyzji administracyjnych są w istocie nieuniknione (por. postanowienia NSA z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. akt II OZ 29/13; z dnia 5 października 2012 r., sygn. akt II OZ 863/12; z dnia 24 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 385/12 oraz z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OZ 1382/11 - orzeczenia dostępne w bazie orzeczeń jw.). W ocenie tutejszego Sądu decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego o wymiarach [...] x [...] m usytuowanego na nieruchomości skarżących (bliższy opis w zaskarżonej decyzji) w razie jej wykonania, a następnie ewentualnego uchylenia przez sąd administracyjny, jest tego rodzaju rozstrzygnięciem, które wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia inwestorom znacznej szkody (konieczność poniesienia nakładów organizacyjnych i finansowych tak na rozbiórkę, jak i na ewentualne odtworzenie obiektu) oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (niemożność korzystania z obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem i związane z tym niedogodności). Stąd też wniosek skarżących należało uznać za zasadny. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 powołanej ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak