II SA/Po 407/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie: Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Robert Talaga (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 września 2024 r. w sprawie ze skargi A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie Decyzją z dnia 20 lutego 2024 roku, [...], wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta K. Kierownik Sekcji Realizacji Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. przyznał T. B. reprezentowanemu przez matkę A. M. specjalistyczne usługi opiekuńcze oraz ustalił odpłatność za te usługi. Decyzja zawierająca prawidłowe pouczenie o przysługującym od niej środku odwoławczym i jego ustawowym terminie, została prawidłowo doręczona stronie w dniu 28 lutego 2024 roku. Pismem z dnia 20 marca 2024 roku (złożonym w biurze podawczym organu I instancji w dniu 21 marca 2024 roku) A. M. wniosła odwołanie od decyzji z dnia z dnia 20 lutego 2024 roku, [...] (odwołanie wraz z prezentatą w aktach SKO). Pismem z dnia 20 marca 2024 roku (złożonym w biurze podawczym organu I instancji w dniu 21 marca 2024 roku) strona wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od opisanej wyżej decyzji. Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2024 roku, sygn. [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta K. przez Kierownika Sekcji Realizacji Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. decyzji z dnia 20 lutego 2024 roku, [...] Postanowienie dnia 17 kwietnia 2024 roku, nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta K. przez Kierownika Sekcji Realizacji Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. decyzji z dnia 20 lutego 2024 roku, [...] w przedmiocie specjalistycznych usług opiekuńczych. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że ostatecznym postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2024 roku, [...] [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 20 lutego 2024 roku, [...] Z uwagi na fakt, że w rozpoznawanym stanie faktycznym decyzja z dnia 20 lutego 2024 roku, [...], zawierająca prawidłowe pouczenie o przysługującym od niej środku odwoławczym i jego ustawowym terminie, została doręczona stronie w dniu 28 lutego 2024 roku, stwierdzić należy, że ustawowy 14-dniowy termin do jej zaskarżenia upływał z końcem dnia 13 marca 2024 roku. Odwołanie zostało tymczasem złożone w siedzibie organu I instancji w dniu 21 marca 2024 roku, a zatem osiem dni po upływie ustawowego terminu. Pismem z dnia 23 maja 2024 roku A. M., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 kwietnia 2024 r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji. Zaskarżonemu postanowieniu o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji zarzuciła naruszenie art. 134 k.p.a. w związku z art. 14 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej poprzez nieprawidłowe zastosowanie. Ponadto wniosła o: 1) przeprowadzenie dowodów z dwóch wydruków zrzutu ekranu z portalu IKP dot. recept od psychiatry K. P. i z Poradni Zdrowia Psychicznego w okresie od stycznia 2022 r. do maja 2024 r. w celu wykazania że tylko w marcu 2024 r. został jej przepisany lek na uspokojenie, a zatem jej stan psychiczny był wyjątkowo zły, 2) uchylenie zaskarżonego postanowienia, 3) przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu w celu reprezentowania mnie w postępowaniu przed sądem. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasową argumentację. Skarga podlegała uwzględnieniu. Pismem z dnia 09 września 2024 r. ustanowiona z urzędu pełnomocnik skarżącej podtrzymała stanowisko, twierdzenia i wnioski zawarte w skardze z dnia 23 maja 2024 r., wskazując, iż zaskarżone postanowienie zostało zaskarżone w całości; wniósł o przyznanie kosztów udzielonej, nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu wg norm przepisanych, które nie zostały pokryte nawet w części; dodatkowo, w uzupełnieniu skargi z dnia 23 maja 2024 r., wskazał, że skarga jest zasadna. W uzasadnieniu pełnomocnik wskazała, że w niniejszej sprawy nie można jednak rozpatrywać w oderwaniu od sprawy prowadzonej przed Sądem pod sygn. akt II SA/Po [...] w sprawie skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmówienia przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W zaskarżonej decyzji, która jest przedmiotem niniejszego postępowania, tj. postanowieniu z dnia 17 kwietnia 2024 r. o stwierdzeniu uchybienia do wniesienia odwołania organ oparł się na ww. postanowieniu o odmowie przywrócenia terminu i w konsekwencji uznał, że skoro odwołanie zostało wniesione po terminie, a organ nie przywrócił terminu do jego złożenia to należy zastosować art. 134 k.p.a. Jednakże, decyzja w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu jest w ocenie skarżącej błędna, co należy wziąć pod uwagę oceniając skargę w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.") wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja bądź postanowienie może ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie natomiast do art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. W świetle natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekając w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie wyżej wymienionych ustaw, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a., sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 kwietnia 2024 roku, nr [...], którym stwierdzono uchybienie przez skarżącą terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 20 lutego 2024 roku, [...], wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta K. przez Kierownika Sekcji Realizacji Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. w przedmiocie specjalistycznych usług opiekuńczych. Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2024 roku, nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania od wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta K. przez Kierownika Sekcji Realizacji Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. decyzji z dnia 20 lutego 2024 roku, [...] w przedmiocie specjalistycznych usług opiekuńczych. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Odwołanie wniesione przez stronę z uchybieniem powyższego terminu determinuje zatem uznanie, że czynność wniesienia tego środka prawnego jest bezskuteczna, zaś organ odwoławczy obowiązany jest - zgodnie z treścią art. 134 k.p.a. - stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że przesłankę do wydania przez organ odwoławczy postanowienia w trybie art. 134 k.p.a. - stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania - stanowi nie tylko ustalenie faktu złożenia odwołania po upływie okresu 14 dni od daty doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi decyzji administracyjnej, ale również ustalenie faktu braku prośby o przywrócenie uchybionego terminu bądź wydania postanowienia odmawiającego przywrócenia tego terminu. Przyjmuje się, że w razie wniesienia odwołania z uchybieniem terminu oraz prośby o jego przywrócenie, postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy może wydać dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu wniesionej przez stronę prośby o przywrócenie terminu. Uwzględnienie prośby o przywrócenie terminu wyłącza bowiem możliwość wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie (por. wyrok NSA z dnia 13 września 2012 r., sygn. akt II OSK 983/11, LEX nr 1971483). Z taką w istocie sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Wskazać bowiem należy, że co prawda postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2024 roku, sygn. [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmówiło skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta K. przez Kierownika Sekcji Realizacji Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. decyzji z dnia 20 lutego 2024 roku, [...], to jednak postanowienie to zostało uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 września 2024 r. (sygn. akt II SA/Po [...]). W konsekwencji w obrocie prawnym brak jest aktualnie wydanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowienia w przedmiocie rozpoznania wniosku A. M. o przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 20 lutego 2024 roku, znak [...], a zatem zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji, należy uznać za przedwczesne, gdyż wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło przed rozpoznaniem wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W odniesieniu do wniosku skarżącej o przeprowadzenie przez Sąd dowodu z dwóch wydruków zrzutu ekranu z portalu IKP dotyczących recept od psychiatry K. P. i z Poradni Zdrowia Psychicznego w okresie od stycznia 2022 r. do maja 2024 r. w celu wykazania, że tylko w marcu 2024 r. został jej przepisany lek na uspokojenie, a zatem jej stan psychiczny był wyjątkowo zły, należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 106 P.p.s.a. brak jest podstaw do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w trybie uproszczonym. Z powyższych względów, Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań, a w szczególności będą uzależnione od skutku rozpoznania przez organ wniosku A. M. o przywrócenia mu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K. w przedmiocie specjalistycznych usług opiekuńczych.