II SA/Po 409/09

WyrokWSA w Poznaniu2009-11-25

Skład orzekający: Elwira Brychcy, Barbara Drzazga, Danuta Rzyminiak-Owczarczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy eksmisja z lokalu mieszkalnego na podstawie prawomocnego wyroku sądu cywilnego stanowi przesłankę do wymeldowania z pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych?
Ratio decidendi
Wykonanie prawomocnego wyroku orzekającego eksmisję jest aktem równoznacznym z ustaniem pobytu w lokalu w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, co uzasadnia orzeczenie o wymeldowaniu. Sąd administracyjny nie może uzależniać wymeldowania od okoliczności, które spowodowały wystąpienie z powództwem o eksmisję, a wyrok eksmisyjny wiąże inne sądy na podstawie art. 365 § 1 k.p.c.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o wymeldowaniu G. K. i jej dzieci z pobytu stałego. Organ pierwszej instancji orzekł o wymeldowaniu na podstawie ustaleń sąsiadów i Policji, że osoby te nie przebywają w lokalu, który został przerobiony na lokale użytkowe. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję, wskazując na prawomocny wyrok eksmisyjny i fakt przeprowadzenia eksmisji przez komornika. Skarżąca kwestionowała decyzję, twierdząc, że nigdy dobrowolnie nie opuściła lokalu i nie miała możliwości obrony.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2009 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymeldowania o d d a l a s k a r g ę /-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ E. Brychcy /-/ B. Drzazga Ponownie rozpoznając sprawę wymeldowania - Prezydent Miasta O. W . decyzją z dnia [...].02.2009 r. powołując się na art. 15 ust.2 ustawy z 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U nr 139 poz. 993 z 2006) i art. 104 kpa orzekł o wymeldowaniu S. K. z synem M. W. i G. K. z dziećmi O. i J.K. z pobytu stałego z mieszkania nr [...] przy ulicy [...] w O. W . W uzasadnieniu podano, że w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania administracyjnego przesłuchano w charakterze świadków sąsiadów mieszkających w kamienicy, i na ich podstawie przyjęto, że S. i G. K. nie mieszkają w spornym lokalu. Zwrócono się także do Policji celem ustalenia czy w przedmiotowym mieszkaniu mieszkają ludzie wskazując, aby czynności sprawdzające przeprowadzać w różnych porach dnia. Uzyskano odpowiedź od policji, że wskazane osoby od 2005 r. nie przebywają pod podanym adresem. Powołano się na informacje ze Straży Miejskiej, na podstawie której ustalono, że wskazane osoby nie przebywają pod określonym adresem, a mieszkanie zostało przerobione na lokale użytkowe. Wyjaśniono, że zeznaniom świadków dano wiarę, i w sposób bezsprzeczny ustalono, że mieszkanie przerobione na lokale użytkowe. W tej sytuacji odstąpiono od przeprowadzenia rozprawy administracyjnej a także z przesłuchania stron ze względu na ujawnienie nowych okoliczności związanych z przerobieniem lokalu mieszkalnego na sklepy. W rozważaniach prawnych wskazano, że przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych mają charakter porządkowy. Istotą ewidencji ludności jest to, aby rejestracja miejsca pobytu osób była zgodna ze stanem faktycznym. Temu celowi służy zarówno obowiązek meldunkowy osoby przebywającej pod określonym adresem (art. 10) bądź opuszczającej miejsce pobytu (art. 15 ust.1) na podstawie którego osoba opuszczająca dotychczasowe miejsce pobytu stałego lub czasowego ponad 3 miesiące ,jest zobowiązana do wymeldowania się z niego nie później niż w dniu jego opuszczenia. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła G. K. domagając się uchylenia wskazanej decyzji i rozpatrzenia sprawy na zasadzie rozprawy administracyjnej ponieważ nigdy dobrowolnie nie opuściła lokalu. W toku postępowania odwoławczego właściciel przedmiotowego lokalu przedłożył do akt administracyjnych postanowienie Sądu Rejonowego w O. W . z dnia 17.10.2008 r. Sygn akt [...]oddalające skargę G. K. na czynności komornika w sprawie wykonania eksmisji oraz postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 2.03.2009 r. Sygn akt [...]oddalającej zażalenie dłużniczki w tej sprawie. Wojewoda Wielkopolski w wyniku rozpoznania odwołania G. K. decyzją z dnia [...].04.2009 r. powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję . W uzasadnieniu decyzji wskazano, że o wymeldowanie wystąpił właściciel lokalu K. W. stwierdzając, że w stosunku do G. K. i jej dzieci oraz S. K. i jej dzieci została orzeczona eksmisja z mieszkania położonego w O. W. przy ulicy [...]m [...]. Wskazano na prawomocny wyrok zaopatrzony w klauzulę wykonalności Sądu Rejonowego w O. W. z dnia 3.02.1999 r. Sygn [...]nakazujący opuszczenie i opróżnienie spornego lokalu. Dalej podano ,że komornik sądowy pismem z dnia 7.01.2008 r. zawiadomił odwołującą się o wszczęciu egzekucji informując jednocześnie, że powstrzyma się z dokonaniem czynności do czasu gdy gmina lub wierzyciel wskaże tymczasowe pomieszczenie. W dniu 9 lipca wierzyciel wskazał odwołującej się lokal zastępczy mieszczący się w O. W . Przy ulicy [...]m 6. W dniu 1 sierpnia 2008 r. komornik sądowy powiadomił odwołującą o terminie przeprowadzenia eksmisji, który to termin wyznaczono na dzień 13 sierpnia 2008 r. W tym dniu przystąpiono do czynności eksmisyjnych i przeniesiono znajdujące się w spornym lokalu rzeczy do lokalu zastępczego. Skarga G. K. na czynności komornika nie została uwzględniona ponieważ Sąd Rejonowy skargę oddalił, a Sąd Okręgowy w K. w sprawie [...]oddalił zażalenie. Dokonując rozważań prawnych takiego stanu faktycznego wskazano ,że wykonanie wyroku orzekającego eksmisję jest aktem równoznacznym z ustaniem jego pobytu w tym lokalu w rozumieniu art. 15 ust2. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, które w konsekwencji uzasadnia orzeczenie o wymeldowaniu osób eksmitowanych. Powołano się na wyrok NSA z dnia 6.10.2005 r. II OSK 65/05. Organ odwoławczy uznał więc, że w opisanych okolicznościach stanu faktycznego odwołująca się wraz z dziećmi opuściła miejsce stałego pobytu w rozumieniu art. 15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zaistniały zatem podstawy do wymeldowania. Urzędowe potwierdzenie przebywania w określonym miejscu na pobyt stały lub czasowy powinno odpowiadać stanowi faktycznemu. Ewidencja ludności ma charakter rejestracyjny i ma odzwierciedlać faktyczne miejsce przebywania osoby. W niniejszej sprawie faktyczne przebywanie G. K. i jej dzieci jest inne niż miejsce zameldowania wobec czego decyzje organu pierwszej instancji uznano za prawidłową Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzje Wojewody Wielkopolskiego złożyła G. K. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i ponownego rozpoznania sprawy. Skarżąca twierdzi, że decyzja została wydana niezgodnie z prawem, a w toku postępowania nie miała żadnych szans obrony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Podstawę prawną decyzji o wymeldowaniu strony stanowi art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960). Przepis ten wymaga - dla wymeldowania określonej osoby z pobytu stałego - zaistnienie przesłanki opuszczenia przez tę osobę lokalu. Wiążę się to z faktem, iż zameldowanie pełni wyłącznie funkcje ewidencji umożliwiającą określenie, gdzie kto mieszka. W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, iż skarżąca, na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w O. W. z dnia 3 lutego 1999 r., została eksmitowana w dniu 13 sierpnia 2008 r., przez organ do tego uprawniony, tj. Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w O . Tym samym została spełniona przesłanka art. 15 ust. 2 powołanej ustawy. Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w wyroku V SA 234/00 (LEX nr 80641), zgodnie z którym Sąd Administracyjny nie może uzależniać wymeldowania od okoliczności, które spowodowały wystąpieniem z powództwem o eksmisję, a wyrok eksmitujący wiąże na podstawie art. 365 § 1 k.p.c. nie tylko sąd, który go wydał, ale także inne sądy. Niniejsza sprawa nie może zmierzać do oceny prawidłowości wydanego wyroku eksmisyjnego, lub przeprowadzonego postępowania eksmisyjnego. Rolą sądu administracyjnego jest dokonanie oceny legalności decyzji meldunkowej, a sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.). Sąd Administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a Sąd Administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że Sąd Administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia, jako p.p.s.a. uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, iż Sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie została podjęta z naruszeniem przepisów prawa. Istotne elementy stanu faktycznego nie mogą być kwestionowane, ponieważ nie ulega wątpliwości, że skarżąca z dziećmi została skutecznie wyeksmitowana ze spornego lokalu. Okoliczność ta przesądza o tym, że skarżąca nie przebywa w spornym lokalu. Trafnie wyjaśniono w zaskarżonej decyzji, że instytucja zameldowania oraz wymeldowania ma charakter ewidencyjny. Ewidencja ludności służąca rejestrowaniu pobytu ma charakter wyłącznie porządkowy, co oznacza, że zameldowanie nie jest związane z rozstrzyganiem uprawnień do lokalu, ani tym samym prawa do przebywania w nim. Nie ma racji skarżąca zarzucając organom administracji, że postępowanie w jej sprawie toczyło się z naruszeniem prawa. Skarżąca została powiadomiona o przeprowadzonych czynnościach i zebranym materiale dowodowym w trybie art. 10 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Miała możliwość wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Żądanie skarżącej o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej w niespornym stanie faktycznym nie musiało być uwzględnione. Wskazać należy, że w decyzji wyjaśniono motywy nie przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, a zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji zarówno pod względem zastosowanych i wskazanych przepisów prawa materialnego jak i przepisów prawa procesowego jest należycie skonstruowana. Dla wyjaśnienia skarżącej należy podać, że zgodnie z art. 89 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej przeprowadzi w toku postępowania rozprawę w każdym przypadku, gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania bądź osiągnięcie celu wychowawczego albo gdy wymaga tego przepis prawa a zgodnie z § 2 organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy. W niniejszej sprawie istotne elementy stanu faktycznego zostały wyjaśnione i ustalone w sposób nie budzący wątpliwości i rozprawa administracyjna w tym stanie faktycznym nie była potrzebna. Reasumując w ocenie Sądu skarga nie może zostać uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja znajduje uzasadnienie w obowiązującym prawie, wobec czego Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w wyroku. /-/ B.Drzazga /-/ E.Brychcy /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak MK

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło