II SA/Po 41/14

WyrokWSA w Poznaniu2014-04-11

Skład orzekający: Jolanta Szaniecka, Barbara Drzazga, Danuta Rzyminiak-Owczarczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę w drodze decyzji sprzeciwiającej się zgłoszeniu budowy budynku gospodarczego, jeśli jego lokalizacja na obszarze Natura 2000 może potencjalnie oddziaływać na środowisko, nawet jeśli inwestycja podlega zgłoszeniu?
Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej może nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę w drodze decyzji sprzeciwiającej się zgłoszeniu, jeśli realizacja inwestycji, mimo że podlega zgłoszeniu, może potencjalnie pogorszyć stan środowiska, zwłaszcza na obszarze Natura 2000. Wystarczy samo zagrożenie takiego pogorszenia, a nie jego udowodnienie. Ocena potencjalnego wpływu na środowisko powinna nastąpić przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, a sąd administracyjny nie przeprowadza postępowania dowodowego w tym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżący zgłosił zamiar budowy budynku gospodarczego. Starosta P. wniósł sprzeciw, uznając, że inwestycja wykracza poza dopuszczalny zakres zgłoszenia i wymaga pozwolenia na budowę, powołując się na potencjalne pogorszenie stanu środowiska ze względu na lokalizację na obszarze Natura 2000. Wojewoda Wielkopolski uchylił decyzję Starosty w części dotyczącej podstawy prawnej i utrzymał sprzeciw w mocy, opierając go na art. 30 ust. 7 pkt 2 Prawa budowlanego, uznając, że inwestycja może potencjalnie oddziaływać na obszar Natura 2000. Skarżący zaskarżył decyzję Wojewody, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak wykazania negatywnego wpływu na środowisko oraz błędne zastosowanie przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Protokolant St. sekretarz sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2013 r. Nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru budowy; oddala skargę Decyzją z dnia [...] 2013 r. Nr [...] . Starosta P. zgłosił sprzeciw w sprawie zgłoszenia zamiaru budowy budynku gospodarczego na działce o nr ewid. [...] w miejscowości Z., gm. M.. Organ uznał, iż przedmiotowy zakres robót wykracza poza dopuszczalny i podlega obowiązkowi uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia organ powołał art. 30 ust. 5, art. 30 ust.6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. 2013 r., poz. 267). Decyzję wydano w związku z zgłoszeniem planowanej inwestycji, dokonanym w dniu 9 września 2013 r. przez T. M.. W uzasadnieniu decyzji orzekający organ podniósł, że postanowieniem z dnia 20 września 2013 r. został nałożony na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w przedłożonej dokumentacji. Inwestor przedłożył pismo wyjaśniające, lecz nie usunął wszystkich wskazanych w postanowieniu nieprawidłowości. W szczególności inwestor nie przedłożył decyzji o warunkach zabudowy na budowę budynku, wymaganą art. 59 ust. 2 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80 poz. 717 ze zm.). Starosta wskazał następnie, ze planowana inwestycja zlokalizowana będzie na działce położonej na terenie O. (kod [...] Natura 2000). Właściwy organ może nałożyć, w drodze decyzji, o której mowa w art. 30 ust. 5, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, jeżeli ich realizacja może spowodować m.in. pogorszenie stanu środowiska. W ocenie organu w sprawie występuje przesłanka wymieniona art. 30 ust. 7 pkt 2 Prawa budowlanego bowiem projektowana inwestycja może potencjalnie pogorszyć stan środowiska. W tym zakresie odwołano się do wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 7 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Rz 975/12. T. M. wniósł w terminie odwołanie od powyższej decyzji Starosty P. W uzasadnieniu odwołania podał, iż zgłosił zamiar budowy parterowego budynku gospodarczego wykonanego w technologii tradycyjnej o powierzchni 25m2. Zamierzał wybudować dodatkowy budynek gospodarczy uzupełniający zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej. Zabudowa siedliskowa powstała na podstawie pozwolenia – decyzji Starosty P. z dnia [...] 2003 r. nr [...] na budowę siedliska rolniczego o profilu produkcyjnym – szkółka drzewek i krzewów ozdobnych wraz z budynkiem gospodarczym do zabezpieczenia tej produkcji. Pozwolenie na budowę poprzedzone było decyzją Burmistrza Gminy M. z dnia [...] 2003 r. nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Odwołujący dalej podniósł, iż w związku z doręczonym mu postanowieniem z dnia 20 września 2013 r. skontaktował się telefonicznie z pracownikami Starostwa. Z przeprowadzonych rozmów wywnioskował, że ma przedłożyć decyzję o warunkach zabudowy dla siedliska z 6 maja 2003 r., zaświadczenie Burmistrza Gminy M. o posiadanych gruntach rolnych oraz odpowiedni rysunek budynku. Dokumentację tę przedłożył. Z wydaną decyzją nie zgadza się, bowiem zgłaszając zamiar budowy parterowego budynku gospodarczego, który miał uzupełniać istniejącą zabudowę, nie zmienia zagospodarowania terenu, które wymaga odrębnego ustalenia w drodze decyzji o warunkach zabudowy. Planowaną inwestycją kontynuuje tylko zabudowę związaną z prowadzoną działalnością rolniczą. Tak nieznaczna intensyfikacja dotychczasowego sposobu użytkowania nieruchomości o powierzchni 4.9400 ha nie spowoduje również skutków określonych w art. 71 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. W związku z położeniem nieruchomości na terenie O. o kodzie obszaru [...] w ramach sieci Natura 2000 obszaru specjalnej ochrony ptaków (Dyrektywa Ptasia) strona wskazała, że zgodnie z ustawą o ochronie przyrody oraz ogólnymi zasadami gospodarowania na obszarach Natura 2000 nie jest ustanowiona lista konkretnych zakazów związanych z zagospodarowaniem tych obszarów. Zakazane jest jedynie podejmowanie działań mogących znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru, tj. pogorszyć stan siedlisk, wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których obszar został wyznaczony. Odwołujący podniósł, że krzywdząca i niezasadna jest ocena dokonana przez Starostę odnośnie pogorszenia stanu środowiska przez wybudowanie przedmiotowego budynku gospodarczego, na przechowywanie narzędzi i roślin. Odwołujący podniósł, że na terenie O. znajdują się obiekty budowlane, rolnicze i przemysłowe. Do odwołania załączono zaświadczenie PINB dla powiatu P. z dnia [...] .2005 r. z którego wynika, że inwestor zgłosił zakończenie budowy siedliska rolniczego, zgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę z 31 lipca 2003 r. Decyzją z dnia [...] 2013 r., [...] Wojewoda Wielkopolski, działając na podstawie art. 138 §1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2013 r. poz. 267, dalej kpa) uchylił decyzję Starosty P. z dnia [...] 2013 r. nr [...] w części przywołującej podstawę prawną – art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo budowlane i w to miejsce przywołał art. 30 ust. 7 pkt 2 Prawa budowlanego, w pozostałej części decyzję Starosty utrzymał w mocy. Uzasadniając decyzję Wojewoda podał, iż postanowieniem z dnia 20 września 2013 r. organ I instancji wezwał inwestora do usunięcia braków zgłoszenia oraz w dniu 27 września 2013 r. wystąpił o opinię w sprawie planowanej inwestycji do Wydziału Ochrony Środowiska i Leśnictwa w Starostwie Powiatowym w P.. Z opinii tego Wydziału z dnia 4 października 2013 r. wynika, że przedmiotowa inwestycja może potencjalnie oddziaływać na obszary Natura 2000. Powyższe, zdaniem Wojewody, uprawniało organ I instancji do nałożenia na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę z uwagi na specyficzne usytuowanie planowanej inwestycji – na obszarze Natura 2000 [...] oraz na obszarze [...]. Taka lokalizacja obiektu może powodować zagrożenie pogorszenia środowiska. Zgodnie zaś z wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 7 lutego 2013r. sygn. akt II SA/Rz 975/12, nakładając na inwestora, w trybie art. 30 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę organ nie ma obowiązku wykazania, że zamierzona inwestycja spowoduje naruszenie dóbr wymienionych w tym przepisie. Wystarczy, że takie zagrożenie może spowodować. Organ I instancji nie zamknął inwestorowi do możliwości wybudowania planowanego budynku gospodarczego, zmienił tylko tryb postępowania ze zgłoszeniowego na wymagający uzyskania pozwolenia na budowę, ze względu na ochronę środowiska przyrodniczego. Wojewoda Wielkopolski podzielił stanowisko inwestora odnośnie braku konieczności uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, zgodnie z art. 59 ust. 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zdaniem Wojewody okoliczność, że organ I instancji wywiódł konieczność uzyskania pozwolenia na budowę z faktu nie przedłożenia przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy, nie ma żadnego znaczenia. Organ I instancji prawidłowo rozstrzygnął sprawę, zgłaszając sprzeciw od planowanej inwestycji. Na decyzję Wojewody Wielkopolskiego T. M., działający w jego imieniu profesjonalny pełnomocnik, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Zarzucając naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa podniesiono, że organy zaniechały podjęcia czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, powierzchowne rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącego w szczególności poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia jakie konkretnie okoliczności oraz dlaczego miałyby przesądzać o możliwości pogorszenia stanu środowiska w związku z realizacją inwestycji. Z kolei podnosząc zarzut naruszenia art. 30 ust. 7 pkt 2 ustawy Prawo budowlane podniesiono, że organ II instancji błędnie przyjął, iż decyzją Starosty z dnia [...] nałożono na skarżącego obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę oraz poprzez błędne i bezpodstawne ustalenie jakoby realizacja planowanej inwestycji mogła spowodować pogorszenie stanu środowiska. Wniesiono o uchylenie wydanych w sprawie decyzji, przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego z dziedziny ochrony środowiska na okoliczność ustalenia, czy planowana realizacja inwestycji może spowodować pogorszenie stanu środowiska, zobowiązanie Starosty P. do udzielenia informacji o liczbie realizowanych w 2013 r. inwestycji w Gminie M. jedynie na podstawie zgłoszeń kierowanych do Starosty. W uzasadnieniu skargi powtórzono argumentację z odwołania. Dodatkowo podniesiono, że decyzją Starosty, wbrew wymogom określonym w art. 30 ust. 7 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, nie nałożono na skarżącego obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, co w przypadku stwierdzenia przesłanek wymienionych w tym przepisie jest obowiązkiem organu zgłaszającego sprzeciw. W sprzeciwie powołano błędną podstawę prawną – art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, co organ II instancji skorygował powołując art. 30 ust. 7 pkt 2 ustawy. Wojewoda również zaniechał nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, co czyni decyzję wewnętrznie sprzeczną. Zawarte w decyzji Wojewody stwierdzenie o nałożeniu takiego obowiązku jest bezpodstawne. Zamierzona inwestycja w żaden sposób nie spowoduje pogorszenia stanu środowiska, a rozpatrujące sprawę organy tego nie wykazały, a opinia, do której odwołały się w swojej ocenie, tego nie potwierdza. Opinia ta jest niewiarygodna, sporządzona została bez jakiejkolwiek analizy oraz w oderwaniu od zasad racjonalnego myślenia. Zdaniem skarżącego opinia ta sporządzona została na potrzeby wydania decyzji negatywnej. Kończąc podniesiono, że w zaistniałym stanie faktycznym nie zachodzi konieczność przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy oraz uzyskania pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga nie jest zasadna gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygniecie. Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje, postanowienia i akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżoną decyzją Wojewoda Wielkopolski uchylił decyzję Starosty P. z dnia [...] 2013 r. [...] w części przywołującej podstawę prawną – art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo budowlane i w to miejsce przywołał art. 30 ust. 7 pkt 2 Prawa budowlanego, w pozostałej części decyzję Starosty utrzymał w mocy. Decyzja Wojewody, o charakterze merytoryczno-reformacyjnym, wydana została w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji. Uznając, że wystąpiły podstawy do wniesienia sprzeciwu od zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, lecz w oparciu o inną podstawę, Wojewoda Wielkopolski prawidłowo zastosował art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylając decyzję organu I instancji w zakresie zastosowanej podstawy materialnoprawnej sprzeciwu i w tym zakresie orzekł co do istoty poprzez oparcie sprzeciwu na art. 30 ust. 7 pkt 2 Prawa budowlanego. W pozostałym zakresie decyzję organu I instancji utrzymano w mocy. Rozstrzygnięcie to w okolicznościach rozpatrywanej sprawy Sąd uznał za prawidłowe. Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności wskazać należy, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podnosi się, że w sytuacji, kiedy organ odwoławczy kwestionuje rozstrzygnięcie organu I instancji, nie wskazując na zaistniałe braki w stanie faktycznym sprawy i nie stwierdzając potrzeby przeprowadzenia postępowania w celu uzupełnienia materiału dowodowego ma on obowiązek zastosować instytucję reformacji i wydać decyzję orzekającą co do istoty sprawy (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1441/08). W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżący w dniu 9 września 2013 r. dokonał zgłoszenia budowy budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 25 m2 , na działce nr [...] w miejscowości Z., gm. M.. Stosownie do treści art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2030 r. poz. 1409) taki obiekt, co do zasady nie wymaga pozwolenia na budowę a jedynie trybu zgłoszeniowego, określonego art. 30 ust 1 pkt 1 oraz ust 5 powołanej ustawy. Z treści tych przepisów wynika, że zgłoszenie właściwemu organowi tego typu budowy, należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia. Na mocy art. 30 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, zwolnienie od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę poprzez dokonanie jedynie zgłoszenia, nie ma charakteru bezwzględnego. Stosownie do treści tego przepisu, właściwy organ może nałożyć w drodze decyzji obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia (pkt 1), pogorszenie stanu środowiska lub zachowania zabytków (pkt 2), pogorszenie warunków zdrowotno – sanitarnych (pkt 3), wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich (pkt 4). Tak sformułowane przepisy art. 30 ust. 1, ust. 5 i ust. 7 ustawy Prawo budowlane oznaczają, że organ dysponuje instrumentem umożliwiającym zastosowanie przepisu art. 28 ust 1 ustawy, poprzez zobowiązanie inwestora do procedury uzyskania pozwolenia na budowę. Dokonując zatem analizy zgłoszenia i dołączonych dokumentów, w zależności od wyników organ może albo przyjąć je milcząco uznając, że odpowiada ono prawu, lub też nałożyć obowiązek uzupełnienia tego zgłoszenia, tak jak w rozpoznawanej sprawie. Stosownie natomiast do treści przepisu art. 30 ust. 6 organ obligatoryjnie wnosi sprzeciw, jeśli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę sprzecznych z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub innymi przepisami, czy też zgłoszenie dotyczy tymczasowego obiektu budowlanego, w miejscu, w którym taki obiekt istnieje. W myśl natomiast powołanego powyżej, a mającego zastosowanie w sprawie, art. 30 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, organ w przypadku zaistnienia przesłanek wymienionych tym przepisem może nałożyć na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie przedmiotowego budynku gospodarczego objętego zgłoszeniem. Opierając sprzeciw na przesłankach określonych w art. 30 ust. 7 ustawy Prawo budowlane organ nie ma obowiązku wykazania, że zamierzona inwestycja spowoduje naruszenie, wymienionych w tym przepisie dóbr, ale jedynie, że takie zagrożenie może spowodować (por. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2010 r. II OSK 665/09, wyrok NSA dnia 18 października 2011 r. II OSK 1445/10 http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to więc, że organ oceniając złożone zgłoszenie i badając je pod kątem przesłanek określonych art. 30 ust 7 Prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia występowania jednej z nich, może zakwalifikować planowaną inwestycję do inwestycji wymagających uzyskania pozwolenia na budowę. W ramach uznania administracyjnego to organ ocenia, czy w konkretnym przypadku zasadnym jest tryb uzyskania pozwolenia na budowę. W realiach rozpoznawanej sprawy, orzekający organ ustalił, że działka na której inwestycja ma być prowadzona, usytuowana jest na obszarze Natura 2000 [...] oraz na obszarze [...]. Zgodnie z art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane pozwolenia na budowę wymagają przedsięwzięcia, które wymagają przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, oraz przedsięwzięcia wymagające przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, zgodnie z art. 59 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W celu udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy zgłoszona inwestycja wymaga pozwolenia na budowę, konieczne stało się ustalenie, czy zgłoszone przedsięwzięcie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, zgodnie z art. 59 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tj. Dz.U. 2013 r. poz. 1235). Art. 59 ust. 2 tej ustawy stanowi, że realizacja planowanego przedsięwzięcia innego niż mogące znacząco oddziaływać na środowisko wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli: 1) przedsięwzięcie to może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a nie jest bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynika z tej ochrony, 2) obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 został stwierdzony na podstawie art. 96 ust. 1. Jak podnosi się w piśmiennictwie, z postanowień art. 59 ust. 1 i 2 ustawy wynika, że przedsięwzięcia, których realizacja musi być poprzedzona przeprowadzeniem oceny oddziaływania na środowisko, mogą być usystematyzowane w dwie podstawowe grupy - takie, w których obowiązek ten wynika bezpośrednio z mocy prawa oraz takie, w stosunku do których obowiązek ten został nałożony w formie indywidualnego aktu administracyjnego. Do pierwszej z nich należy zakwalifikować planowane przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz te mogące znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a nie związane bezpośrednio z ochroną tego obszaru lub niewynikające z tej ochrony. Do drugiej grupy zaliczane są planowane przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny został stwierdzony w formie postanowienia wydanego na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy oraz te mogące oddziaływać na obszary Natura 2000, w stosunku do których obowiązek taki został nałożony przez organ upoważniony do wydania jednej z decyzji wymienionych w art. 96 ust. 2 ustawy (zob. K. Gruszecki: Komentarz do art. 59 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (wersja elektroniczna w bazie LEX). W tym miejscu wskazać należy, że przepis art. 96 ust. 2 ustawy odsyła wyłącznie do decyzji, o których mowa w art. 72 ust.1 ustawy, nie zawiera natomiast odesłania do art. 72 ust. 1a ustawy, stanowiącym inwestycjach objętych trybem zgłoszenia. Wykonanie parterowego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 25 m2 w technologii tradycyjnej nie jest przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, jednakże oddziaływania takiego z góry wykluczyć nie można, gdy się przyjmie, że zgodnie z § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r., nr 75, póz. 690) zawierającego definicję budynku gospodarczego, budynkiem takim jest budynek do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych, a zatem i środków ochrony roślin, których składowanie może mieć znaczenie dla stanu środowiska. Przedmiotowe przedsięwzięcie planowane jest w pobliżu kompleksu leśnego, w znacznym oddaleniu od zbudowanego przez skarżącego siedliska, z dala od jakichkolwiek zabudowań. Nie jest w tym stanie rzeczy istotna deklaracja skarżącego, że budynek służyć będzie wyłącznie przechowywaniu roślin i narzędzi. Zważywszy na opisaną lokalizację planowanej inwestycji i możliwy sposób jej wykorzystywania, może ona potencjalnie oddziaływać na obszar Natura 2000. Zatem obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 wymaga ustalenia na podstawie art. 96 ust. 1 cyt. ustawy. Przepis ten stanowi, że "organ właściwy do wydania decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia, innego niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jest obowiązany do rozważenia, przed wydaniem tej decyzji, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000". Regulacja ta oznacza zatem, że analiza tego ("rozważenie"), czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000,. może nastąpić przed wydaniem decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia. Decyzją taką w przypadku realizacji inwestycji budowlanej jest pozwolenie na budowę (art. 96 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 72 ust. 1 ustawy). Powyższe stanowisko reprezentowane jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego – por. wyrok z dnia 18 października 2011 r. sygn. akt II OSK 1445/10 (Lex nr 1151878). Zasadnie zatem organ odwoławczy przyjął, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy konieczne jest przeprowadzenie postępowania poprzedzającego wydanie decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę. W tym stanie rzeczy zasadne było zgłoszenie sprzeciwu. W tym stanie rzeczy nie można zarzucić organom naruszenie przepisów prawa, gdyż samo usytuowanie inwestycji w obszarze podlegającym stosownej ochronie, daje możliwość zobowiązania inwestora do przeprowadzenia trybu zmierzającego do uzyskania pozwolenia na budowę, mimo że zamierzona inwestycja podlega jedynie zgłoszeniu. Z tych przyczyn nie może zostać uwzględniony zarzut skarżącego, że obowiązkiem organu było udowodnienie, że planowana inwestycja pogorszy stan środowiska. Jak wyżej wskazano, ocena taka powinna zostać przeprowadzona w postępowaniu z wniosku o wydanie pozwolenia na budowę. Wbrew twierdzeniom skarżącego, każda inwestycja w tym obszarze, nawet będący przedmiotem postępowania budynek gospodarczy będący uzupełnieniem zabudowy istniejącego już siedliska, może nakazywać uruchomienie trybu pozwolenia na budowę. W realiach przedmiotowej sprawy organy dysponowały oceną Wydziału Ochrony Środowiska Starostwa, w której wskazano na znaczną odległość planowanego budynku gospodarczego od zabudowy siedliska, jej zlokalizowanie na granicy lasu, możliwość przechowywania środków chemicznych, służących ochronie roślin. Szczególna dbałość o obszar Natura 2000 wynika z ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2013 r. poz. 267) implementującej Dyrektywę Rady 79/409/EWG z 2.2.1979 w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (Dz. Urz. WE L 103 z 25.4.1979, s.1) oraz Dyrektywę Rady 92/43/EWG z 21.5.1992 w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory /Dz. Urz. WE L 206 z 22.7.1992, s.24/. Należy również mieć na uwadze orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich, w świetle którego polityka Wspólnoty w dziedzinie ochrony środowiska opiera się na zasadzie ostrożności. Z zasady tej wynika ciążący na wszystkich podmiotach obowiązek dołożenia należytej staranności w ocenie skutków, jakie dla środowiska może przynieść nowo podejmowana decyzja (por. ETS w wyroku z dnia 7 września 2004 r. w sprawie C-127/02 Zb. Orz 2004, s. I- 7405 , w wyroku z dnia 13 stycznia 2005 r. w sprawie C-117/03, Zb. Orz. 2005, s. I-8445, w wyroku w dnia 14 września 2006 r. w sprawie C- 244/05 Zb. Orz. 2006 s. l-8445). Z tych przyczyn, jak również mając na uwadze ograniczenia wynikające z możliwości przeprowadzenia postępowania dowodowego przez sąd administracyjny (art. 106 §3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), zawarty w skardze wniosek o przeprowadzenie na powyższą okoliczność dowodu z opinii biegłego, nie mógł zostać uwzględniony. Prawidłowo również organ II instancji ocenił, iż nie przedłożenie przez inwestora decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie miało znaczenia dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia organu I instancji. Podstawą wniesienia sprzeciwu przez Starostę nie był brak takiej decyzji, ale stwierdzenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Nie jest również trafny zarzut skargi, że wbrew wymogom określonym w art. 30 ust. 7 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, zaskarżoną decyzją nie nałożono na skarżącego obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Wskazać należy, iż taki obowiązek nałożony został decyzją organu I instancji, która w tej części została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy. Z redakcji obu decyzji jednoznacznie wynika, że orzeczono o obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a obowiązek ten ma umocowanie w zmienionej przez organ II instancji podstawie prawnej sprzeciwu. Przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził również naruszenia przez organ przepisów postępowania, które uzasadniałyby uchylenie wydanych w sprawie decyzji (zgodnie z art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W opinii Sądu również uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom określonym art. 107 § 3 k.p.a. Uznając w tych okolicznościach, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd działając na podstawie art. 151 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło