II SA/Po 410/10
PostanowienieWSA w Poznaniu2010-08-12
Skład orzekający: Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie wykonała wezwania sądu do uzupełnienia oświadczenia majątkowego i przedstawienia dokumentacji, może zostać uznana za osobę, której przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym nie spowoduje uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ strona skarżąca nie wykonała wezwania do uzupełnienia oświadczenia majątkowego i przedstawienia dokumentacji, co uniemożliwiło ocenę jej możliwości płatniczych. Ponadto, sąd uznał, że posiadany przez stronę dochód i majątek pozwalają na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny, zwłaszcza że wysokość wpisu była wielokrotnie niższa od dochodu przypadającego na członka rodziny.Stan faktyczny
H. J. złożył skargę na akt Starosty Konińskiego dotyczącą zwrotu opłaty za kartę pojazdu. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł, H. J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. W uzasadnieniu podał, że żyje ze skromnej pensji, prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, posiadają nieruchomość i utrzymują się z łącznego wynagrodzenia 2.650 zł miesięcznie. Sąd wezwał go do uzupełnienia oświadczenia majątkowego, jednak H. J. nie wykonał tego wezwania, twierdząc, że nie posiada rachunków ani faktur.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2010r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi H. J. na akt Starosty Konińskiego z dnia [...] kwietnia 2010r. Nr [...] w przedmiocie w przedmiocie zwrotu opłaty za kartę pojazdu; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ S. Michalski
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi (200zł) H. J., w terminie otwartym na uiszczenie opłaty, wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (k.13).
W uzasadnieniu wniosku podał, że jest przeciętnym obywatelem, nie ma zasobów pieniężnych, żyje ze skromnej pensji, a zwrot 425zł nie jest wart tego, aby ponosić dodatkowe opłaty sądowe. Oświadczył przy tym, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Zamieszkują w budynku o pow. 100m² i posiadają nieruchomość rolną o powierzchni 10 arów. Utrzymują się z wynagrodzenia za pracę w łącznej wysokości 2.650zł miesięcznie.
Pismem z dnia 12 lipca 2010 roku Wnioskodawca został zobowiązany do uzupełnienia oświadczenia majątkowego, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, poprzez: przedłożenie wyciągów z rachunków bankowych za okres od 01 stycznia 2010 roku, przedłożenie spisu średnich miesięcznych wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego oraz udokumentowania przekazanych informacji fakturami VAT lub rachunkami, a ponadto do złożenia oświadczenia o wszystkich posiadanych pojazdach podlegających obowiązkowi rejestracji.
Skarżący nie wykonał nałożonych na niego obowiązków, a w piśmie z dnia 15 lipca 2010 roku wyjaśnił, że nie posiada żadnych rachunków, czy faktur.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.u. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Oświadczenie majątkowe strony może być podstawą przyznania prawa pomocy tylko wówczas, gdy wynika z niego, że obowiązek poniesienia kosztów postępowania spowoduje zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (porównaj postanowienie NSA z dnia 19 czerwca 2008 roku, sygn. akt II FZ 240/08, Lex nr 493753).
Oświadczenie majątkowe Skarżącego jest niewystarczające do oceny jego możliwości płatniczych; porównania przychodów z kosztami utrzymania koniecznego rodziny. Skarżący nie wykonał skierowanego do niego wezwania nawet w części. Brak możliwości udokumentowania wysokości kosztów utrzymania koniecznego w żaden sposób nie usprawiedliwia zaniechania przedłożenia oświadczenia o wysokości tych kosztów, przedłożenia wyciągu z posiadanych rachunków bankowych, czy też przedłożenia oświadczenia o posiadanych pojazdach.
Skoro strona uchyla się od przedłożenia dodatkowych oświadczeń oraz przedstawienia dokumentacji wskazanej w wezwaniu sądowym, to powinna liczyć się z tym, że sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania jej prawa pomocy (postanowienie NSA z 23 kwietnia 2009 roku, sygn. akt I FZ71/09, Lex nr 564253). Brak współpracy ze strony skarżącego skutkuje uznaniem, iż nie wykazał on zaistnienia przesłanek koniecznych dla przyznania mu prawa pomocy (orzeczenie NSA z 24 marca 2009 roku, sygn. akt II FZ 91/09, Lex nr 550327).
Niemniej podkreślić należy, że Wnioskodawca zgromadził znaczny majątek w porównaniu z wysokością kosztów sądowych (nieruchomość). Posiada także stałe źródło dochodu. Deklarowanych średni dochód w przeliczeniu na jedną osobę wynosi 1325zł miesięcznie. Tym samym ponad sześciokrotnie przewyższa wysokość wpisu od skargi w niniejszej sprawie. Stały dochód i posiadany majątek stwarzają realną możliwość wsparcia się niewielkim kredytem lub pożyczką. Tym samym aktualny ciężar finansowy, opłata w wysokości 200,00zł, może zostać sfinansowany z przyszłych dochodów, a spłacana z tego tytułu rata nie będzie odczuwalnym uszczerbkiem w miesięcznych dochodach rodziny.
Z tych względów, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 oraz art. 246 §1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
/-/ S. Michalski
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło