II SA/Po 429/26

Dnia 3 czerwca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Paluszyńska po rozpoznaniu dnia 3 czerwca 2026 roku na posiedzeniu niejawnym skargi W. K. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 grudnia 2022 r. w sprawie o sygnaturze III SA/Po 660/22 postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi. Pismem z dnia 18 maja 2026 r. W. K. wniósł o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 grudnia 2022 r. w sprawie o sygnaturze III SA/Po 660/22. Powołując się na przesłankę z art. 273 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143; zwanej dalej: p.p.s.a.) stwierdził, że w uzasadnieniu decyzji poddanej kontroli w postępowaniu zakończonym ww. wyrokiem organ zmienił treść przepisu stanowiącego podstawę wydania decyzji o odmowie przyznana świadczenia ratowniczego. Natomiast Sąd wydając wyrok dał wiarę uzasadnieniu decyzji organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem prawnym, który może być zastosowany wyłącznie z powodów ściśle określonych w ustawie. Zgodnie z art. 270 p.p.s.a. w przypadkach przewidzianych w dziale VII tej ustawy można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Przesłanki wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem (tj. wyrokiem lub postanowieniem) wymienione są w art. 271 - 273 p.p.s.a Skarga o wznowienie postępowania powinna odpowiadać wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym (art. 46 w zw. z art. 276 p.p.s.a.), a ponadto zawierać, stosownie do art. 279 p.p.s.a., oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, wskazywać podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia. Podanie podstawy wznowienia następuje poprzez powołanie i wyraźne określenie, które z podstaw wymienionych w art. 271-273 p.p.s.a. uzasadniają wznowienie postępowania w danej sprawie (postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 21 lutego 2025 r. IV SA/Po 857/24; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stanowią one zamknięty katalog podstaw wznowienia. Wskazanie tych podstaw i ich uzasadnienie jest obowiązkiem wnoszącego skargę o wznowienie, wynikającym z treści art. 279 p.p.s.a. Natomiast uzasadnienie podstawy wznowienia powinno polegać na dokładnym określeniu zarówno okoliczności wskazujących na istnienie powołanej podstawy wznowienia, jak i (przy przyczynach restytucyjnych) wpływu na rozstrzygnięcie, jaki wywiera istnienie tych okoliczności (zob. H. Knysiak-Sudyka [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, red. T. Woś, Warszawa 2016, art. 273). Sąd w pierwszym etapie postępowania, działając na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a., jest zobowiązany zbadać na posiedzeniu niejawnym, czy skarga została wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Brak jednego z tych elementów prowadzi do odrzucenia skargi. Chodzi w tym przypadku nie o badanie, czy rzeczywiście przyczyny wznowienia istnieją, ale czy skarżący wskazał w skardze podstawę wznowienia i czy wskazana przez niego podstawa odpowiada jednej z podanych w ustawie przyczyn uzasadniających żądanie wznowienia. Dopiero spełnienie obu tych warunków zobowiązuje sąd do skierowania sprawy na rozprawę, celem jej merytorycznego rozpatrzenia w ramach drugiego etapu postępowania. W orzecznictwie przyjmuje się, że samo powołanie podstawy skargi o wznowienie postępowania w zakresie przesłanek z art. 271–273 p.p.s.a. w skardze nie oznacza, że skargę tę rzeczywiście oparto na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzucenia (por. postanowienia NSA z 25 września 2001 r., II SA/Gd 970/01; 19 kwietnia 2005 r., GSK 1242/04; 23 lutego 2011 r., II OSK 257/11, 4 września 2013 r. I FSK 1424/13; http;//orzeczenia.nsa.gov.pl). W złożonej w niniejszej sprawie skardze o wznowienie postępowania powołany został art. 273 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który przewiduje, iż można żądać wznowienia na tej podstawie, że orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym. Okoliczności podane za podstawę wznowienia nie wskazują jednak, że wyrok z dnia 21 grudnia 2022 r. został oparty na dokumencie podrobionym lub przerobionym, lecz w istocie skarżący nie zgadza się z dokonaną przez Sąd wykładnią art. 50 ust. 5 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych. W takiej też sytuacji, Sąd pod dokonaniu na posiedzeniu niejawnym wstępnej kontroli skargi o wznowienie postępowania uznał, że nie opiera się na ustawowych przesłankach wznowienia. Formalne sformułowanie podstawy wznowienia poprzez powołanie określonych okoliczności i wskazanie przepisu art. 273 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie oznacza bowiem oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Zdaniem Sądu, wynik powyższego badania wyłącza możliwość skierowania sprawy na rozprawę i poddanie skargi dalszym badaniom czy rozpoznaniu w trybie art. 281 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu Sąd orzekł w pkt 2 postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.