I FSK 1424/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, , , po rozpoznaniu w dniu 4 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi N. w K. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I FSK 214/12 w sprawie ze skargi kasacyjnej N. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 września 2011 r. sygn. akt I SA/Lu 436/11 w sprawie ze skargi N. w K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 31 grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I FSK 214/12, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną N. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 września 2011 r., I SA/Lu 436/11, w sprawie ze skargi N. w K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 31 grudnia 2010 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. Odpis powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem został pełnomocnikowi strony doręczony 7 czerwca 2013 r. W piśmie z 17 czerwca 2013 r. strona wniosła "Żądanie wznowienia postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2013 r. sygn. akt I FSK 214/12" wskazując, że na podstawie art. 273 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") wnosi się "o stwierdzenie niezgodności z art. 28, art. 131, art. 132 ust. 1 lit. b dyrektywy 2006/112/WE" powołanego wyroku, jak i o stwierdzenie niezgodności wyroku z dnia 30 września 2011 r., sygn. akt I SA/Lu 436/11 z art. 9 w zw. z art. 10 i art. 132 ust. 1 pkt b w zw. z art. 131 dyrektywy 2006/112/WE oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W razie niepodzielenia przez NSA stanowiska, że doszło do rażącego naruszenia art. 9 i art. 10 dyrektywy 2006/112/WE, art. 249 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską strona wniosła ewentualnie o zawieszenie postępowania i wystąpienie w trybie prejudycjalnym z pytaniem do ETS, czy art. 17 ust. 2 i 6 szóstej dyrektywy stoi na przeszkodzie, aby Rzeczypospolita Polska uchyliła całkowicie art. 9 dyrektywy 2006/112/WE w sprawie podatku od wartości dodanej, eliminując z podmiotowości prawnopodatkowej w podatku od wartości dodanej jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, tworzone zgodnie z obowiązującym prawem w RP, realizujące opiekę medyczną w rozumieniu art. 132 ust. 1 lit. b dyrektywy 2006/112/WE, dlatego że są jednostkami wewnętrznymi wyodrębnionymi ze spółki jawnej (niebędącej osobą prawną), posiadające wyodrębniony zespół środków organizacyjnych, majątkowych i osobowych, co pozwala jej na samodzielne działanie w zakresie opieki medycznej, a innymi słowy, czy zasada neutralności podatkowej nie sprzeciwia się przepisowi krajowemu, który zabrania dokonywania transakcji na podstawie stosunku zobowiązaniowego pomiędzy matką a córką. Nadto strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Ministrowi Finansów do ponownego rozpoznania, w przypadku uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, że w niniejszej sprawie zachodzą wskazane w skardze naruszenia przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na wezwanie o sprecyzowanie treści wniosku, tj. o to, czy dotyczy on skargi o wznowienie postępowania, czy też skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, strona wyjaśniła, że wydane w sprawie orzeczenia naruszają art. 9 i art. 10 dyrektywy 2006/112/WE, a w okresie od wniesienia skargi skarżąca zapoznała się z wieloma wyroki, których nie podnosiła w sprawie i tym uzasadnia wznowienie postępowania. Po przywołaniu orzeczeń różnych sądów i trybunałów oraz interpretacji indywidualnych strona skonkludowała, że "jest to również skarga częściowa o naruszenie art. 131 i art. 132 ust. 1 lit. b dyrektywy 2006/112/WE", wskazując, iż "art. 285 a § 3 P.p.s.a. jednoznacznie wskazuje, że obowiązkiem NSA orzekającego w sprawie sygn. akt I FSK 865/13 oraz wyrok NSA sygn. akt I FSK 1991/11 było badać zgodność skarżonego wyroku z art. 9, art. 28, art. 131, art. 132 ust. 1 lit. b, art. 203 dyrektywy 2006/112/WE, a tym samym NSA nie jest związany granicami skargi". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu. Należy przede wszystkim wskazać, że postępowanie wznowieniowe jest postępowaniem polegającym na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy prawomocnie zakończonej, bowiem dotyczy, stosownie do treści art. 270 P.p.s.a., postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem. Wznowić postępowanie można jedynie w sytuacjach, gdy zachodzą oznaczone w przepisach ustawy (od art. 271 do art. 273 P.p.s.a.) przyczyny wznowienia, a także, gdy został zachowany termin do złożenia wniosku o wznowienie określony w art. 277 P.p.s.a. Postępowanie wznowieniowe składa się z dwóch etapów, co wyraźnie wynika z art. 280 § 1 P.p.s.a. Pierwszy etap sprowadza się do badania na posiedzeniu niejawnym, czy skarga o wznowienie wniesiona jest w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Chodzi w tym przypadku nie o badanie, czy rzeczywiście przyczyny wznowienia istnieją, ale czy skarżący wskazał w skardze podstawę wznowienia i czy wskazana przez niego podstawa odpowiada jednej z podanych w ustawie przyczyn uzasadniających żądanie wznowienia. W braku jednego ze wskazanych wymagań sąd odrzuci skargę, jeżeli zaś spełnione zostały wskazane wyżej wymogi, sąd przystępując do drugiego etapu wyznacza rozprawę. W związku z powyższym w pierwszej kolejności należy ocenić, czy skarga wniesiona w niniejszej sprawie oparta jest na ustawowej podstawie wznowienia. Skarżący jako podstawę wznowienia wskazał art. 273 § 3 P.p.s.a., odwołując się do szeregu orzeczeń sądów administracyjnych, Trybunału Konstytucyjnego, Trybunału Sprawiedliwości oraz Sądu Najwyższego, które w ocenie strony dowodzą zasadności jej stanowiska zarówno co do jej podmiotowości prawnopodatkowej, jak i słuszności dokonanej przez nią wykładni prawa materialnego. Konfrontując powołaną w piśmie strony podstawę wznowienia z regulacjami ustawowymi w tym zakresie należy przede wszystkim stwierdzić, że zgodnie z art. 273 § 3 zd. 1 P.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. Z powołanego przepisu wynika zatem jednoznacznie, że późniejsze wykryte orzeczenie musi dotyczyć tej samej sprawy (podkr. NSA). Nie chodzi w tym przypadku o takie same czy podobne sprawy, lecz o orzeczenia tożsame zarówno pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym. W aspekcie podmiotowym chodzi o identyczność strony w postępowaniu, natomiast w aspekcie przedmiotowym – o stan faktyczny, podstawę prawną, treść żądania strony (uprawnienia) lub treść obowiązku (B. Adamiak, Przesłanki tożsamości sprawy sądowoadministracyjnej, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2007/1/7). Warunek ten jest spełniony w wypadku tożsamości przedmiotu i stron postępowania, a więc wówczas, gdy może i powinien być zgłoszony zarzut powagi rzeczy osądzonej. Stosownie do art. 171 P.p.s.a. wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Podstawa restytucyjna z art. 273 § 3 P.p.s.a. związana jest z istnieniem bezwzględnej negatywnej przesłanki procesowej, jaką jest powaga rzeczy osądzonej, przysługująca prawomocnym orzeczeniom (A. Kabat w pracy zbiorowej: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2009, wyd. III., s. 755). W pełni aktualne pozostaje na gruncie niniejszych rozważań postanowienie Sądu Najwyższego z 5 maja 1967 r., I PZ 20/67 (OSNC 1967, nr 11, poz. 209), przyjmujące, że podstawę skargi o wznowienie postępowania stanowić może "tylko takie wykryte później prawomocne orzeczenie dotyczące tego samego stosunku prawnego, które było już prawomocne, zanim zapadł wyrok w postępowaniu, którego wznowienia się żąda". Wymienione przez autora skargi o wznowienie postępowania wyroki nie są tożsame z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 kwietnia 2013 r., I FSK 214/12, o którego wznowienie wnosi skarżąca ani pod względem podmiotowym, ani pod względem przedmiotowym, nie dotyczą one bowiem skargi tego samego podmiotu na to samo rozstrzygnięcie organu podatkowego. Na taki związek nie wskazuje też strona w swych pismach. Powołanie orzeczeń, które w ocenie strony świadczą o zasadności argumentacji prezentowanej przez nią w toku prawomocnie zakończonego skarżonym wyrokiem postępowania sądowoadministracyjnego, nie może zostać uznane za wskazujące na późniejsze wykrycie prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy w rozumieniu art. 273 § 3 P.p.s.a. Ze względu na powyższe należy stwierdzić, że skarga o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie nie została oparta na ustawowej podstawie, o jakiej mowa w art. 273 § 3 P.p.s.a., bowiem samo powołanie podstawy skargi o wznowienie postępowania w zakresie przesłanek z art. 271–273 P.p.s.a. w skardze nie oznacza, że skargę tę rzeczywiście oparto na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzucenia (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z 28 października 1999 r., II UKN 174/99, OSNAP 2001, nr 4, poz. 133, wydany na tle analogicznego do art. 280 § 1 P.p.s.a. art. 410 § 1 K.p.c.; por. także np. postanowienie SN z 29 września 1968 r., I CZ 122/67, OSNCP 1968, nr 8 - 9, poz. 154, oraz postanowienia NSA z: 25 września 2001 r., II SA/Gd 970/01; 19 kwietnia 2005 r., GSK 1242/04; 23 lutego 2011 r., II OSK 257/11). Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Analogicznie uznał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 25 lipca 2012 r., I FSK 849/12, czy w postanowieniu z 19 grudnia 2012 r., I FSK 1332/12. Stanowisko zaprezentowane w tych orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę podziela w pełni. Z uwagi na stwierdzenie niedopuszczalności przedmiotowej skargi brak jest podstaw do podejmowania dalszych czynności procesowych, w tym badania kwestii konieczności występowania z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostają podnoszone przez stronę naruszenia przepisów proceduralnych i przepisów prawa materialnego, gdyż skarga o wznowienie postępowania może być oparta wyłącznie na podstawach wskazanych w dziale VII ustawy regulującej postępowanie przed sądami administracyjnymi, a na wystąpienie żadnej z nich w istocie strona nie wskazała. Wskazanie niejako mimochodem w piśmie z 11 lipca 2013 r. na to, że pismo procesowe z 17 czerwca 2013 r. jest również częściowo skargą o naruszenie art. 131 i art. 132 ust. 1 lit. b dyrektywy 2006/112/WE nie uprawnia do uznania, że mamy do czynienia równocześnie ze skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku NSA z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I FSK 214/12. Pismo z 11 lipca 2013 r., jako precyzujące intencje strony w odpowiedzi na wezwanie z 3 lipca 2013 r., musi zostać uznane za mające pierwszorzędne znaczenie w ustaleniu tych intencji, a w jego treści niewątpliwie strona wskazuje na istniejące w kontekście regulacji art. 285a § 3 P.p.s.a. obowiązki Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w sprawach I FSK 865/13 i I FSK 1991/11, tj. nie w sprawie będącej przedmiotem zaskarżenia. W związku z tym należy uznać, że pismo strony stanowiło skargę o wznowienia postępowania, a nie skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, a w konsekwencji badanie jej dopuszczalności powinno nastąpić wyłącznie na podstawie art. 280 § 1 P.p.s.a., a nie art. 285h tej ustawy. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 280 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.