I FSK 849/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek, , po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi N. Spółka jawna w K. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 256/11 w sprawie ze skargi N. Spółka jawna w K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 26 maja 2010 r., Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego. Prawomocnym wyrokiem z dnia 21 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 256/11, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej jako P.p.s.a., uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Rz 549/10 oraz oddalił skargę N. Spółka jawna w K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 26 maja 2010 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. Skargą z dnia 6 czerwca 2012 r. (data stempla pocztowego 5 czerwca 2012 r.), działający przez pełnomocnika – doradcę podatkowego – skarżący podmiot wniósł o wznowienie postępowania w powyższej sprawie na podstawie art. 273 § 2 i 3 P.p.s.a. W uzasadnieniu skargi skarżący powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2011 r., sygn. akt II GSK 373/2010, publ. htp://orzeczenia.nsa.gov.pl, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 kwietnia 2010 r., sygn. akt I SA/Kr 332/2010, publ. Przegląd Orzecznictwa Podatkowego 2010/6, poz. 117, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2004 r. sygn. akt FSK 301/2004, publ. Biuletyn Prawa Karnego 2005/3 poz. 58 OSP 2005/11 poz. 126 Przegląd Orzecznictwa Podatkowego 2005/2 poz. 41 Przegląd Orzecznictwa Podatkowego 2006/1 str. 16, wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 23 marca 2006 r. w sprawie FCE Bank C-210/04, wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-23/98, uchwałę Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 26 stycznia 1996 r. III CZP 111/95 publ. LexPolonica nr 307586, które jej zdaniem dotyczą rozstrzyganej sprawy w rozumieniu art. 170 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu. Na wstępie należy wskazać, że postępowanie wznowieniowe jest postępowaniem polegającym na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy prawomocnie zakończonej bowiem dotyczy, stosownie do treści art. 270 P.p.s.a., postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem. Wznowić postępowanie można jedynie w sytuacjach, gdy zachodzą oznaczone w przepisach ustawy (od art. 271 do art. 273 P.p.s.a.) przyczyny wznowienia, a także, gdy został zachowany termin do złożenia wniosku o wznowienie określony w art. 277 P.p.s.a. Postępowanie o wznowienie składa się z dwóch etapów, co wyraźnie wynika z treści art. 280 § 1 P.p.s.a. Pierwszy etap sprowadza się do badania na posiedzeniu niejawnym, czy skarga o wznowienie wniesiona jest w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Chodzi w tym przypadku nie o badanie, czy rzeczywiście przyczyny wznowienia istnieją, ale czy skarżący wskazał w skardze podstawę wznowienia i czy wskazana przez niego podstawa odpowiada jednej z podanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) przyczyn uzasadniających żądanie wznowienia. W braku jednego ze wskazanych wymagań sąd odrzuci skargę, jeżeli zaś spełnione zostały wskazane wyżej wymogi, sąd przystępując do drugiego etapu wyznacza rozprawę. W związku z powyższym w pierwszej kolejności należy ocenić, czy skarga wniesiona w niniejszej sprawie oparta jest na ustawowej podstawie wznowienia. Skarżący jako podstawę wznowienia wskazał art. 273 § 2 i 3 P.p.s.a. powołując się na: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2011 r., sygn. akt II GSK 373/2010, publ. htp://orzeczenia.nsa.gov.pl; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 kwietnia 2010 r., sygn. akt I SA/Kr 332/2010, publ. Przegląd Orzecznictwa Podatkowego 2010/6, poz. 117; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2004 r. sygn. akt FSK 301/2004, publ. Biuletyn Prawa Karnego 2005/3 poz. 58 OSP 2005/11 poz. 126 Przegląd Orzecznictwa Podatkowego 2005/2 poz. 41 Przegląd Orzecznictwa Podatkowego 2006/1 str. 16; wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 23 marca 2006 r. w sprawie FCE Bank C-210/04; wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-23/98 oraz uchwałę Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 26 stycznia 1996 r. III CZP 111/95 publ. LexPolonica nr 307586. Wskazany wyżej jako podstawa wznowienia art. 273 § 2 P.p.s.a. stanowi, że można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. W piśmiennictwie wskazuje się, że w przepisie tym chodzi o takie okoliczności faktyczne i dowody, które istniały w czasie trwania postępowania, którego wznowienia strona się domaga, ale nie były znane stronom i z tego tylko względu nie mogły one z nich skorzystać. Środkiem dowodowym, o którym mowa w art. 273 § 2 P.p.s.a. może być każdy środek, który zgodnie z prawem służyć może wykazaniu konkretnego faktu. Okolicznością faktyczną jest zaś zdarzenie, fakt lub wydarzenie zaistniałe w sensie fizycznym lub ich niewystąpienie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2004 r., sygn. akt FSK 170/04, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Okoliczności te i dowody muszą być przy tym tego rodzaju, że ich znajomość w dacie wydania prawomocnego orzeczenia mogłaby spowodować wydanie rozstrzygnięcia odmiennej treści. Z treści skargi o wznowienie wynika, że jej autor środków dowodowych i okoliczności faktycznych z art. 273 § 2 P.p.s.a. upatruje w ocenach prawnych wyrażonych we wskazanych przez niego orzeczeniach. Podkreślić należy, że w świetle wcześniejszych uwag ocen prawnych wyrażonych w innych orzeczeniach sądów administracyjnych nie można uznać za okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, o których mowa w art. 273 § 2 P.p.s.a. Na ich podstawie nie ustala się bowiem stanu faktycznego sprawy ani też nie prowadzi się postępowania dowodowego. Zatem orzeczenia sądowe w innych sprawach, na które strona obecnie się powołuje, zawierające odmienne oceny prawne innych sądów administracyjnych odnośnie wykładni art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) nie mogą stanowić ustawowej podstawy wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego. Kolejną podstawą wznowienia, na którą powołał się skarżący jest art. 273 § 3 P.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że późniejsze wykryte orzeczenie musi dotyczyć tej samej sprawy (podkr. Sądu). Nie chodzi w tym przypadku o takie same czy podobne sprawy, lecz o orzeczenia tożsame zarówno pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym. W aspekcie podmiotowym chodzi o identyczność strony w postępowaniu, natomiast w aspekcie przedmiotowym – o stan faktyczny, podstawę prawną, treść żądania strony (uprawnienia) lub treść obowiązku (B. Adamiak, Przesłanki tożsamości sprawy sądowoadministracyjnej, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2007/1/7). Warunek ten jest spełniony w wypadku tożsamości przedmiotu i stron postępowania, a więc wówczas, gdy może i powinien być zgłoszony zarzut powagi rzeczy osądzonej. Stosownie do art. 171 P.p.s.a. wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Podstawa restytucyjna z art. 273 § 3 P.p.s.a. związana jest z istnieniem bezwzględnej negatywnej przesłanki procesowej, jaką jest powaga rzeczy osądzonej, przysługująca prawomocnym orzeczeniom (A. Kabat w pracy zbiorowej: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2009, wyd. III., s. 755). W pełni aktualne pozostaje na gruncie niniejszych rozważań postanowienie Sądu Najwyższego z 5 maja 1967 r., I PZ 20/67 (OSNC 1967, nr 11, poz. 209) przyjmujące, że podstawę skargi o wznowienie postępowania stanowić może "tylko takie wykryte później prawomocne orzeczenie dotyczące tego samego stosunku prawnego, które było już prawomocne, zanim zapadł wyrok w postępowaniu, którego wznowienia się żąda". Wymienione przez autora skargi o wznowienie postępowania wyroki nie są tożsame z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 256/11, o którego wznowienie wnosi skarżący ani pod względem podmiotowym, ani pod względem przedmiotowym. Nie dotyczą one bowiem skargi tego samego podmiotu na to samo rozstrzygnięcie organu podatkowego. Można powołane orzeczenia uznać jedynie za sprawy o podobnej tematyce, o zbliżonym zakresie omawianej i rozstrzyganej problematyki. Skarga o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie nie jest więc oparta na ustawowych podstawach, o jakich mowa w art. 273 § 3 P.p.s.a., bowiem samo sformułowanie (powołanie) podstawy skargi o wznowienie postępowania w zakresie przesłanek z art. 271 – art. 273 P.p.s.a. w skardze nie oznacza, że skargę tę rzeczywiście oparto na ustawowej podstawie wznowienia. Na marginesie należy również dodać, że brak ustawowej podstawy wznowienia skutkuje odrzuceniem skargi o wznowienie postępowania, bez potrzeby czynienia ustaleń w zakresie zachowania terminu (por. postanowienie NSA z 3 czerwca 2004 r., sygn. akt OW 87/04, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 280 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.