II SA/Po 459/15
WyrokWSA w Poznaniu2015-09-16
Skład orzekający: Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Wiesława Batorowicz, Elwira Brychcy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na wydobyciu torfu została wydana z poszanowaniem przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, w tym w zakresie udziału społeczeństwa i oceny oddziaływania na środowisko?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zapewniono udział społeczeństwa, a raport o oddziaływaniu na środowisko został sporządzony i uzupełniony zgodnie z wymogami ustawy. Organy uwzględniły opinie i uzgodnienia wyspecjalizowanych jednostek, a zaskarżona decyzja zawierała wszystkie wymagane elementy i zabezpieczenia dla ochrony środowiska.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Klubu A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na wydobyciu torfu. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, w szczególności w zakresie udziału społeczeństwa, braku merytorycznego uzasadnienia decyzji oraz niewłaściwej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Organy administracji uznały, że postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, a raport o oddziaływaniu na środowisko jest wystarczający.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2015 r. sprawy ze skargi Klubu A w Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań; oddala skargę
Burmistrz decyzją z [...] stycznia 2015r. na podstawie art. 71 ust. 1, ust. 2 pkt 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 82 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm.), § 3 ust. 1 pkt. 40 lit. a rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397, ze zmianami) oraz art. 104 kpa ustalił środowiskowe uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko polegającego na "Wydobyciu torfu zbywalnego w stanie naturalnym dla rolnictwa i ogrodnictwa" przewidzianego do realizacji na działce o numerze ewid. [...] obręb C.
W motywach rozstrzygnięcia Burmistrz wskazał, że informację o wpłynięciu wniosku o wydanie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko oraz o wszczęciu postępowania w tym przedmiocie podał do publicznej wiadomości.
Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 40 a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U z 2010 Nr 213, poz. 1397, ze zmianami) przedmiotowa inwestycja zalicza się do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko może być wymagane. W oparciu o opinię Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska Burmistrz zdecydował o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko oraz sporządzenia raportu, wskazując jego zakres. Informację tą podano do publicznej wiadomości, jak również informację o wpłynięciu raportu.
Ostatecznie Powiatowy Inspektor Sanitarny oraz Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska uzgodnili realizację przedsięwzięcia i określili warunki jego realizacji. Strony postępowania zostały poinformowane o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dokumentów i materiałów, w wyznaczony terminie z przysługującego prawa nie skorzystano.
Dnia [...] 07.2012 r. Burmistrz wydał decyzję nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, która na skutek odwołania Klubu została decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławcze z [...] listopada 2015r. uchylona w całości i przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Wnioskodawca uzupełnił raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, co podano do publicznej wiadomości. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny oraz Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska ponownie uzgodnił realizację przedsięwzięcia i określił jej warunki. Podano do publicznej wiadomości informacje o zakończeniu postępowania w przedmiotowej sprawie.
Na skutek pisma Klubu wnoszącego o "nakazanie Inwestorowi przedłożenia spójnego, zintegrowanego raportu oddziaływania na środowisko, organ pierwszej instancji uznał, że zgodnie z obowiązującym prawem, w szczególności w przepisach ustawy, w tym w art. 66 ustawy z 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko określającym normatywną zawartość raportu, nie ma podstawy prawnej do żądania od Inwestora przedłożenia w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań ujednoliconej wersji raportu.
W raporcie Inwestor rozpatrywał dwa warianty planowanego przedsięwzięcia. W Wariancie pierwszym zakładano eksploatację złoża z wykorzystaniem odwodnienia. Sztuczne depresjonowanie wód gruntowych w obrębie złoża ułatwiłoby eksploatację i ograniczyłoby konieczność pryzmowania torfu celem odsączania wody z kopaliny. Drugi wariant zakłada wydobycie kopaliny bez konieczności osuszania terenu inwestycji. Do realizacji przedsięwzięcia przyjęto wariant drugi, który jest korzystniejszy ze względów środowiskowych.
Eksploatacja przedmiotowego przedsięwzięcia wiązała się będzie z niezorganizowaną emisją substancji zanieczyszczających do powietrza, pochodzących ze spalania paliw w silnikach pojazdów poruszających się po terenie planowanej inwestycji. Z uwagi na naturalną wilgotność torfu, emisja pyłów z procesów eksploatacji i transportu kruszywa będzie bardzo niewielka, a jej oddziaływania na środowisko pomijalnie małe. Biorąc pod uwagę małe natężenie ruchu pojazdów na terenie przedsięwzięcia nie przewiduje się by eksploatacja torfu i procesy temu towarzyszące powodowały przekroczenia dopuszczalnych poziomów substancji, a w szczególności pyłów w powietrzu.
Przedstawiona w raporcie analiza oddziaływania akustycznego inwestycji na środowisko, zakłada sytuację, w której to oddziaływanie będzie największe. Podczas realizacji przedsięwzięcia źródłem hałasu będzie koparka oraz pojazdy poruszające się po terenie inwestycji. Rzeczywisty czas pracy koparki w ciągu ośmiu najbardziej niekorzystnych godzin pory dnia wynosić będzie do 120 minut. Inwestor nie przewiduje eksploatacji źródeł hałasu w porze nocnej. Z informacji zawartych w raporcie wynika, że najbliżej położone obszary, dla których w przepisach odrębnych określono dopuszczalne poziomy hałasu w środowiska, odległe są od granicy obszaru inwestycji o ok. 270 m. W związku z powyższym planowana inwestycja nie będzie powodowała naruszenia przepisów prawa dotyczących akustycznych standardów jakości środowiska.
Z przedstawionych w raporcie oraz uzupełnieniu do raportu informacji wynika, że planowana inwestycja położona jest poza obszarami głównych zbiorników wód podziemnych. Najbliżej położonym zbiornikiem jest [...] nr [...] Pradolina Warszawa -Berlin, znajdujący się w odległości ok. 6 km na południe od planowanej inwestycji. W obrębie planowanej inwestycji nie występują eksploatowane ujęcia wód podziemnych i nie zostały ustanowione strefy ochronne. Najbliżej położonym ujęciem wód podziemnych jest gminne ujęcie w C, oddalone od terenu inwestycji o ok. 1,4 km w kierunku południowym. Teren planowanego wydobycia znajduje się w zlewni rzeki D., która przepływa w odległości ok. 240 m od terenu inwestycji. Ponadto, w odległości ok. 200 m w kierunku północnym znajduje się Jezioro. W bezpośrednim sąsiedztwie obszaru planowanego wydobycia znajduje się zbiornik wodny powstały po eksploatacji złóż "C." i "C II". Spośród większych zbiorników wodnych najbliżej terenu inwestycji znajdują się jezioro W., ok. 1,4 km w kierunku południowym oraz Jezioro W. znajdujące się w podobnej odległości w kierunku północnym. Z uwagi na niewielką głębokość wyrobiska, nieprzekraczającą 3 m oraz brak projektowanego odwodnienia i odpompowywania wód w trakcie eksploatacji nie przewiduje się powstania leja depresji i obniżenia się zwierciadła wód podziemnych i powierzchniowych w otoczeniu wyrobiska. W związku z powyższym stwierdzić należy, że inwestycja nie wpłynie negatywnie na otaczający drzewostan, rosnący na gruntach Nadleśnictwa.
Według opinii dołączonej do raportu sporządzonej przez uprawnionego geologa przedmiotowe torfowisko położone jest w obniżeniu terenowym w Dolinie, która jest bazą drenażu, do której spływają wody z otaczającego terenu. Zjawisko to jest naturalne, kształtowane m.in. grawitacją i stanowi podstawowy system zasilania torfowiska. W dokumentacji geologicznej złoża na przekrojach hydrogeologicznych wykazano, że w złożu występuje jeden poziom wody gruntowej o swobodnym zwierciadle stabilizującym się na głębokości 0,0-0,3 m p.p.t. W trakcie eksploatacji złoża nie przewiduje się odpompowywania wód, a więc zagłębienie w terenie powstałe w wyniku wybierania torfu zapełniać się będzie wodą gruntową. W związku z powyższym nie ma podstawy aby sądzić, że wody podziemne z głębszych warstw wodonośnych będą zasilały torfowisko.
Jak wynika z przedłożonych dokumentów, woda wykorzystywana będzie wyłącznie na cele socjalno - bytowe pracowników. Nie planuje się wykonywania przyłączy wodociągowych lub własnego ujęcia wód podziemnych. Woda do wykorzystania przez pracowników na wszystkich etapach przedsięwzięcia dostarczana będzie w opakowaniach. Woda nie będzie w żaden sposób wykorzystywana do prac wydobywczych. Powstające ścieki komunalne gromadzone będą w przenośnym szczelnym zbiorniku bezodpływowym (toalety przenośne), który okresowo będzie opróżniany przez uprawnione firmy przy pomocy wozów asenizacyjnych, a ich zawartość zostanie przewieziona na oczyszczalnię ścieków. Wody opadowe i roztopowe z terenu inwestycji będą odprowadzane w sposób niezorganizowany do ziemi. Na terenie planowanej inwestycji Inwestor zamierza wykonać szczelne, utwardzone powierzchnie (płyty betonowe), służące, jako miejsca garażowania pojazdów i maszyn wykorzystywanych do eksploatacji złoża. Tankowanie i wszelkie naprawy pojazdów oraz maszyn eksploatacyjnych będą odbywały się poza obszarem objętym inwestycją, w miejscach do tego celu przeznaczonych (stacje benzynowe oraz warsztaty). Zapisy dotyczące ochrony wód zawarte w raporcie, znalazły swoje odzwierciedlenie w warunkach realizacji przedsięwzięcia określonych w niniejszej decyzji. Inwestor zobowiązany został do prowadzenia stałego monitoringu sprzętu eksploatacyjnego oraz przestrzegania terminów przeglądów technicznych oraz do używania wyłącznie pojazdów i maszyn sprawnych technicznie. W przypadku wystąpienia zanieczyszczenia środowiska gruntowo - wodnego, m. in. w związku z użytkowaniem sprzętu eksploatacyjnego, zobowiązano Inwestora do podjęcia działań mających na celu ograniczenie rozprzestrzeniania się zanieczyszczenia oraz jego wyeliminowania. Zanieczyszczony grunt należy zebrać do odpowiednich pojemników i przekazać do unieszkodliwienia.
W związku z planowanym przedsięwzięciem na etapie eksploatacji będą wytwarzane odpady, zarówno niebezpieczne, jak i inne niż niebezpieczne. Część odpadów wymienionych w raporcie będzie wytwarzana przez firmy świadczące usługi w myśl definicji określonej w art. 3 ust. 1 pkt. 32 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r, poz. 21) Inwestor ma obowiązek wyposażyć zakład w sorbenty umożliwiające zebranie rozlanych substancji stwarzających zagrożenie zanieczyszczenia środowiska gruntowo - wodnego oraz zagospodarować zużyte sorbenty zgodnie z przepisami o odpadach. Przy założeniu, że Inwestor będzie realizował planowane przedsięwzięcie zgodnie z zapisami w raporcie i warunkami niniejszej decyzji inwestycja nie będzie naruszać przepisów prawa w zakresie gospodarki odpadami.
Przedsięwzięcie będzie realizowane w wariancie (II) w którym teren nie będzie odwadniany. W efekcie wyeksploatowania złoża torfu, powstanie wypełnione wodą wyrobisko o powierzchni około 0,37 ha.
Teren, na którym planuje się wydobycie torfu położony jest w granicach obszaru chronionego krajobrazu "Pojezierze Sławskie, Pradolina Obry i Rynna Zbąszyńska", dla którego nie ma aktualnie obowiązujących zakazów. Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy z dna 16 kwietna 2004 r. o ochronie przyrody, obszar chronionego krajobrazu obejmuje tereny chronione ze względu na wyróżniający się krajobraz o zróżnicowanych ekosystemach, wartościowe ze względu na możliwość zaspokajania potrzeb związanych z turystyka i wypoczynkiem lub pełnioną funkcją korytarzy ekologicznych. Biorąc pod uwagę skalę i zakres przedsięwzięcia uznano, że jego realizacja nie będzie sprzeczna z celami obszaru chronionego krajobrazu. Ponadto, w odległości około 200 m od planowanej inwestycji znajduje się dawny użytek ekologiczny pn. "Rozlewiska przy Dojcy", który został powołany w celu ochrony miejsc lęgowych płazów, gadów i ptaków wodnych na starych wyrobiskach potorfowych. Użytek ten nie został powołany na nowo po zmianie ustawy o ochronie przyrody, w związku z tym w jego obrębie nie obowiązują zakazy, jednakże stanowi on niewątpliwie obszar cenny przyrodniczo, który zasługuje na szczególną uwagę. Z analizy wpływu inwestycji, której dokonano w aneksie do raportu wynika, że eksploatacja torfu nie powinna znacząco negatywnie wpływać na ten teren, a powstałe po eksploatacji torfianki w ciągu kilkunastu lat staną się podobnie cennymi przyrodniczo ekosystemami, jak obecnie istniejące po dawnym wydobyciu torfu.
Na północ od inwestycji, w odległości około 400 m od niej, znajduje się rezerwat przyrody "Bagno Chorzemińskie". Najbliżej położonym obszarem Natura 2000 jest obszar mający znaczenie dla Wspólnoty [...] "Barłożnia Wolsztyńska", oddalony o ok. 2,7 km. Biorąc pod uwagę tę odległość oraz zakres przedsięwzięcia uznano, że obszary chronione znajdują się poza jego zasięgiem oddziaływania. Na terenie objętym planowanym wydobyciem przeprowadzono prace terenowe obejmujące swoim zakresem inwentaryzację szaty roślinnej i występujące zwierzęta. Planowana inwestycja spowoduje całkowite zniszczenie szaty roślinnej rosnącej na powierzchni eksploatowanego złoża torfu, zniszczeniu ulegną stanowiska 6 gatunków dziko występujących roślin objętych ochroną prawną, na których zniszczenie należy uzyskać stosowne - aktualne zezwolenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Chociaż w związku z eksploatacją złoża znikną cenne elementy środowiska przyrodniczego, uzasadniona wydaje się teza, że oddziaływanie przedsięwzięcia na szatę roślinną nie będzie miało charakteru znacząco negatywnego. Zniszczenie szaty roślinnej będzie miało miejsce na niewielkiej powierzchni. W przypadku roślinności dotyczyć to będzie kilku - kilkunastu płatów zagrożonych zbiorowisk roślinnych. Ich łączna (wszystkich 6 zagrożonych zespołów roślinnych) powierzchnia nie przekroczy 1500 m2, co stanowi niewielki ułamek zasobów nie tylko krajowych, ale i regionalnych.
W przypadku chronionych składników flory "zniszczenie będzie dotyczyło gatunków niezagrożonych. W związku z tym, że efektem końcowym etapu eksploatacji złoża jest całkowite, fizyczne zniszczenie szaty roślinnej, którego nie sposób uniknąć podczas realizacji tego typu przedsięwzięć, w raporcie nie zaproponowano działań minimalizujących, w odniesieniu do tej części środowiska przyrodniczego. Zgodnie z aneksem do raportu na analizowanym terenie nie odnotowano gniazdowania chronionych gatunków ptaków, stwierdzono natomiast występowanie pospolitych gatunków zwierząt, w tym bezkręgowców. W celu minimalizacji negatywnego oddziaływania realizacji przedsięwzięcia na faunę, nałożono warunek, aby jednorazowo zniszczyć pokrywę roślinną na całości powierzchni planowanego przedsięwzięcia i dopiero później rozpocząć właściwą eksploatację złoża. Zabieg ten powinien być wykonany poza okresem rozrodczym płazów, tj. w terminie od października do lutego. Ponieważ istnieje ryzyko, że płazy będą się przemieszczać z istniejących zbiorników do stopniowo powstającego, zawodnionego wyrobiska po eksploatacji torfu, nałożono warunek, aby w przypadku pojawienia się w obrębie zawodnionego złoża płazów, wstrzymano prace do czasu ich wyłapania i przeniesienia do znajdujących się w sąsiedztwie inwestycji zbiorników wodnych, na co należy uzyskać stosowne zezwolenie.
Z uwagi na zakres przedstawionego raportu oraz aneksu do raportu, nie stwierdzono konieczności ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko pod warunkiem, że we wniosku o wydanie ww. decyzji nie zostaną dokonane zmiany w stosunku do wymagań określonych w niniejszej decyzji oraz w raporcie o oddziaływaniu na środowisko.
Ze względu na lokalizację oraz zakres oddziaływania inwestycji, nie stwierdzono również konieczności przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko.
Odwołanie od powyższej decyzji Burmistrza wniósł Klub domagając się jej uchylenia oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżono także postanowienie RDOŚ uzgadniające warunki przedmiotowej inwestycji. Zarzucono, że społeczeństwo nie było informowane o uzupełnianiu przez inwestora raportu oraz o możliwości zaznajomienia się z materiałem dowodowym już po uzupełnieniu raportu, a zatem naruszono przepis art. 33 ustawy, nadto uzasadnienie decyzji nie zawiera obligatoryjnego elementu informacji o udziale społeczeństwa w postępowaniu - art. 37 pkt 2 ustawy. Odwołujący nie zgadza się z konkluzją o braku oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Chronionego Krajobrazy "Pojezierze Sławskie, Pradolina Obry i Rynna Zbąszyńska". Nie przeanalizowano skumulowanego oddziaływania przedsięwzięcia na szatę roślinną doliny Dojcy, bowiem toczy się więcej postępowań które dotyczą podobnych przedsięwzięć. Za niewystarczającą uznano analizę oddziaływania na środowisko gruntowo-wodne oraz po wyeksploatowaniu torfu - sposób rekultywacji wyrobiska w fazie likwidacji przedsięwzięcia w opinii Odwołującego winien zostać określony w decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] marca 2015r. utrzymało zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że zarówno wydana decyzja, jak i prowadzone postępowanie nie naruszają przepisów prawa mających zastosowanie w niniejszej sprawie, tj. ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Planowana inwestycja należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 40 lit a rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
W sprawie inwestor przedłożył raport o oddziaływaniu na środowisko dot. przedsięwzięcia szczegółowo opisujący oddziaływanie na środowisko poszczególnych elementów przedsięwzięcia. Raport ten po jego uzupełnieniu w opinii organu II instancji nie budzi wątpliwości i zastrzeżeń, nie zawiera nieścisłości i nieprawidłowości, wobec czego brak jest podstaw, aby odmówić temu dokumentowi wiarygodności. Wynika z niego, że planowana inwestycja nie będzie stwarzała zagrożenia dla środowiska. Przede wszystkim przedsięwzięcie nie będzie powodowało naruszenia przepisów dotyczących akustycznych standardów jakości środowiska. Inwestycja nie będzie miała negatywnego wpływu na stan wód, jak również na otaczający drzewostan. Przeanalizowano także wpływ inwestycji na środowisko roślinne i zwierzęce. W ocenie Kolegium raport stanowi dokument spójny, jasny i tworzący logiczną całość, stąd trudno odmówić dokumentowi mocy dowodowej.
Podkreślono, że wyspecjalizowane organy uzgodniły pozytywnie realizację planowanego przedsięwzięcia. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...]11.2014r. uzgodnił realizację planowanego przedsięwzięcia. Podobnie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wyraził pozytywną opinię dla warunków realizacji przedsięwzięcia pod względem wymagań sanitarno - higienicznych.
Przedstawione w odwołaniu zarzuty okazały się nieuzasadnione. W ocenie Kolegium w sposób prawidłowy zapewniono udział społeczeństwu. W związku z tym, iż raport podlegał uzupełnieniom, organ I instancji poinformował strony pismem z dnia 3 grudnia 2014r. o zakończeniu postępowania i o możliwości zapoznania się z całym zebranym materiałem dowodowym. W związku z powyższym strony miały możliwość zapoznania się z raportem w pełnym i ostatecznym jego kształcie, bowiem w skład materiału dowodowego wchodziły również złożone uzupełnienia do raportu. Jednocześnie nie sposób zgodzić się z Odwołującym, iż organ nie zawarł w uzasadnieniu decyzji kwestii udziału społeczeństwa w postępowaniu.
Nie sposób w ocenie składu orzekającego zgodzić się z zarzutami, jakoby organ I instancji nie rozważył w sposób należyty oddziaływanie inwestycji na szatę roślinną doliny Dojcy, środowisko gruntowo-wodne, czy też oddziaływanie inwestycji już po wyeksploatowaniu torfu.
Raport jest dokumentem szczegółowym, zawierającym w ocenie składu orzekającego rozważania dotyczące wpływu inwestycji na aspekty środowiska. Rozważania te są wystarczające i traktują istotne dla sprawy zagadnienia w sposób wyczerpujący.
Jednocześnie Kolegium wskazuje, iż uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia nie przesądza jeszcze o tym, iż planowana inwestycja zostanie zrealizowana. Celem niniejszego postępowania jest bowiem ustalenie takich uwarunkowań, aby inwestycja była jak najmniej uciążliwa dla środowiska.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższą decyzję organu II instancji wniósł Klub z siedzibą w Ś. Domagając się jej uchylenia w całości oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Skarżący kwestionowanej decyzji zarzucił, że
1. Decyzja SKO odniosła się w osnowie tylko do decyzji burmistrza (utrzymując ją w mocy). Tymczasem, przedmiotem odwołania była nie tylko decyzja burmistrza Wolsztyna, ale także poprzedzające ją postanowienie RDOS. Organ II instancji w ogóle nie rozpatrzył odwołania w tym zakresie.
2. Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ II instancji ograniczył się do kontroli i oceny decyzji I instancji. Tymczasem, zadaniem organu II instancji była ponowna, własna ocena zagadnienia merytorycznego na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, a nie tylko ocena, czy postępowanie I instancji zostało przeprowadzone prawidłowo. W swojej decyzji SKO w ogóle nie uzasadnił merytorycznie, dlaczego dał wiarę jednemu z dowodów - raportowi oddziaływania na środowisko — a nie podzielił argumentów przeciwnych i poszczególnych zarzutów merytorycznych do raportu, przedstawionych w odwołaniu. Skarżący nie zgodził się z konkluzją Kolegium, że raport — nie stanowiący jednolitego dokumentu, a mający charakter dokumentu z licznymi uzupełnieniami i wyjaśnieniami dodatkowymi - "stanowi dokument spójny, jasny i tworzący logiczną całość". Nawet jeśli taka forma raportu oddziaływania na środowisko jest dopuszczona prawem, to z pewnością nie ma ona cech "spójności, jasności ani tworzenia logicznej całości". Co prawda, również raport niejasny, niespójny i nie tworzący logicznej całości może - o ile tylko spełnia wymagania ustawowe — być uznany za wiarygodny i przekonujący dowód w postępowaniu, aspekt ten nie stanowi o wadliwości decyzji, ale pomocniczo naświetla podejście organu II instancji do sprawy.
3. Skarżący zarzucił, że organ II instancji myli procedurę wynikającą z art. 10 KPA (zapewnienie stronom udziału w postępowaniu w tym poinformowanie stron o zgromadzeniu materiałów) ze szczególną, procedurą udziału społeczeństwa w wydawaniu decyzji na podstawie art. 33-38 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku.
W przedmiotowej sprawie, raport oddziaływania na środowisko był wielokrotnie uzupełniany, dopiero więc wersja raportu z wszystkimi dokonanymi uzupełnieniami może być uznana za "raport oddziaływania na środowisko" stanowiący wymagany prawem załącznik do wniosku o wydanie decyzji środowiskowej.
Organ I instancji zapewnił stronom postępowania możliwość zapoznania się z ostatecznym (uzupełnionym) raportem, ale nie zapewnił takiej możliwości społeczeństwu i nie zapewnił społeczeństwu gwarantowanej ustawą możliwości wnoszenia uwag w ciągu 21 dni do kompletnego (tj. zaopatrzonego we wszystkie uzupełnienia) raportu.
Wymaganym przez ustawę załącznikiem do wniosku o wydanie decyzji środowiskowej jest raport oddziaływania na środowisko. Ustawa określa, jakie wymagania musi spełniać raport i jakie elementy musi zawierać. Jeżeli raport nie zawiera tych obligatoryjnych elementów i informacji, nie może w ogóle być traktowany jako raport i organ musi wezwać do jego poprawienia lub uzupełnienia. Z samego faktu, że organ żąda uzupełnień i wyjaśnień wynika, iż zdaniem organu raport nie był zgodny z wymogami ustawy - w przeciwnym razie bowiem organ nie miałby podstawy do wymagania uzupełnień. Dopiero należycie poprawiony i uzupełniony (tj. doprowadzony do zgodności z wymogami ustawy) raport może być uznany za zgodny z ustawą załącznik do wniosku o wydanie decyzji środowiskowej.
Oznacza to, że realizacja procedury udziału społeczeństwa, która wymaga m. in. dysponowania przez organ pełną dokumentacją sprawy i jej udostępnianiem każdemu zainteresowanemu, może nastąpić dopiero wtedy, gdy organ dysponuje należycie poprawionym i uzupełnionym, zgodnym z ustawą raportem. W przeciwnym razie, gdyby np. raport był zmieniany lub uzupełniany o dodatkowe elementy już po przeprowadzeniu udziału społeczeństwa, społeczeństwo nie dysponowałoby pełną dokumentacją sprawy umożliwiającą mu sformułowanie uwag i wniosków.
Jeżeli więc organ nie uznał potrzeby żądania od inwestora przedłożenia jednolitego, zgodnego z wymogami ustawy raportu, który byłby podstawą przeprowadzenia udziału społeczeństwa, to musiał przynajmniej zapewnić, że dokumentacja dostępna w ramach udziału społeczeństwa będzie obejmować wszystkie aneksy i uzupełnienia do raportu. Oznacza to, że - jeżeli nawet zapewnił udział społeczeństwa na wcześniejszym etapie postępowania — organ był obowiązany podawać do publicznej wiadomości informację o każdym uzupełnieniu raportu i umożliwić społeczeństwu składanie uwag i wniosków do kompletnego raportu (tj. wraz ze wszystkimi uzupełnieniami i załącznikami) w terminie 21 dni. ,
Burmistrz 3 grudnia 2015 r. podał do publicznej wiadomości informację o zakończeniu postępowania i o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy, ale nie poinformował społeczeństwa o dokonaniu uzupełnień raportu i nie poinformował o możliwości składania uwag w ciągu 21 dni. Nie zrealizował więc obowiązku z art. 33 ustawy.
Tym samym, społeczeństwo nie miało przysługującej mu obligatoryjnie możliwości odniesienia się do raportu (w wersji uzupełnionej do zgodności z wymogami ustawy, a więc w wersji jaka dopiero może być uznana za "niezbędną dokumentację sprawy" w sensie art. 33 ust. 2 ustawy) poprzez złożenie uwag i wniosków w ciągu 21 dni.
Skarżący zarzucił, że w decyzji II instancji nie znalazł żadnych merytorycznych argumentów, uzasadniających, dlaczego organ II instancji nie podzielił wątpliwości i zarzutów co do stanu faktycznego.
Nadto skarżący nie zgodził się z konkluzją o braku oddziaływania przedsięwzięcia na Obszar Chronionego Krajobrazu "Pojezierze Sławskie, Pradolina Obry i Rynna Zbąszyńska". Przedsięwzięcie przyczyni się do dalszego "usztuczniania" i przekształcania krajobrazu doliny Dojcy, ponieważ przekształci naturalny krajobraz doliny w krajobraz sztucznego zbiornika wodnego (stawu). W dodatku, oddziaływanie to będzie kumulowało się z wieloma innymi podobnymi przekształceniami mającymi miejsce w dolinie Dojcy, wpisując się wręcz w trend negatywnych zmian krajobrazu całej tej doliny. Aspekty te nie zostały uwzględnione w uzasadnieniu stanowiska obu organów.
Nieprawidłowe są ustalenia co do gatunków chronionych. Przytoczona w materiałach sprawy literatura botaniczna prezentuje wszystkie dane o rozmieszczeniu gatunków od XIX w., a nie obecny obraz ich rozmieszczenia. W szczególności, np. bobrek trójlistkowy nie jest obecnie wcale gatunkiem pospolitym w dolinie Dojcy. Nadal brak jest też analizy oddziaływań skumulowanych na szatę roślinną. Zniszczenie nawet ułamka procenta zasobów może być znaczące w powiązaniu z innymi podobnymi przedsięwzięciami, które zostały zlokalizowane w dolinie Dojcy lub o które aktualnie toczą się postępowania. Organ nie przeanalizował skumulowanego oddziaływania na szatę roślinną doliny Dojcy.
Niewystarczająca jest nadal analiza oddziaływania na środowisko gruntowo-wodne. Problemu tego nie rozwiązuje znajdująca się w materiałach postępowania opinia geologa A. K. z listopada 2013 r.
Niewystarczająca jest nadal analiza oddziaływania przedsięwzięcia po wyeksploatowaniu torfu. Podano tylko, że przewidywana jest "rekultywacja w kierunku wodnym — staw". Nie wiadomo jednak, czy miałby to być staw wykorzystywany do hodowli ryb, czy np. zbiornik wodny pozostawiony do naturalnej sukcesji. Sposób rekultywacji wyrobiska w fazie likwidacji przedsięwzięcia - np. poprzez pozostawienie stanu do naturalnego rozwoju, sukcesji — powinien być określony w decyzji środowiskowej.
Docelowy sposób zagospodarowania wyrobiska powinien zostać także przeanalizowany w związku z potencjalnym zastosowaniem art. 81 ust 3. ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku., w kontekście celu środowiskowego dla wód wynikającego z ustawy Prawo Wodne. W planie gospodarowania wodami dorzecza przyjętym przez Radę Ministrów 22 lutego 2011 r. rzeka Dojca (jednolita część wód PLRW600017187829) została uznana za silnie zmienioną część wód zagrożoną nieosiągnięciem celów środowiskowych, a termin osiągnięcia celu środowiskowego derogowano do 2021 r. W związku z tym, należało rozważyć, czy eksploatacja torfu — doprowadzająca docelowo do powstania kolejnego stawu w dolinie tej samej rzeki (którego oddziaływanie skumuluje się z oddziaływaniem stawów już istniejących) — nie przeszkodzi realizacji celu środowiskowego dla wód.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i powołało się na argumentację zawartą w uzasadnieniu swojej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, ż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji I instancji, Sąd nie dopatrzył się przy ich wydaniu naruszeń prawa skutkujących koniecznością wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Przedmiotem kontroli zgodności z prawem w przedmiotowej sprawie stała się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań inwestycji polegającej na "Wydobyciu torfu zbywalnego w stanie naturalnym dla rolnictwa i ogrodnictwa" przewidzianego do realizacji na działce o numerze ewid. [...] obręb C.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organy obu instancji przyjmując je za własne i czyniąc podstawą swych rozważań.
Materialnoprawną podstawę tej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. 2013r., poz 1235 ze zm.), dalej zwana ustawą środowiskową.
Zgodnie z art. 71 ust. 1 i 2 tej ustawy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, a jej uzyskanie jest wymagane dla planowanych:
1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz
2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Nie ulega wątpliwości Sądu, że planowana kopalnia torfu zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 40 a) tiret pierwszy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397, ze zmianami) - należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Zgodnie z art. 61 ust. 2 ustawy środowiskowej, ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, stanowiącą część postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przeprowadza organ właściwy do wydania tej decyzji. Postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia. Według art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy środowiskowej, przez ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko rozumie się postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia obejmujące w szczególności: weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.
W ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między tymi elementami, dostępność do złóż kopalin, możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wymagany zakres monitoringu (art. 62 ust. 1 ustawy środowiskowej).
Zgodnie z art. 77 ust. 1 ustawy środowiskowej, jeżeli wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach poprzedza ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji organ właściwy uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska oraz zasięga opinii właściwego organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej (właściwość organów tej Inspekcji została określona w art. 78 ust. 1 ustawy środowiskowej). Nadto, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 79 ust. 1 ustawy środowiskowej).
Jak to wynika z art. 80 ust. 1 ustawy środowiskowej, jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1, ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa oraz wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.
Ustawodawca określił precyzyjnie katalog okoliczności uzasadniających odmowę zgody na realizację przedsięwzięcia, mianowicie organ może odmówić wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jedynie w razie:
1) niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) odmowy uzgodnienia warunków realizacji bądź wydania negatywnej opinii, przez organy o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy środowiskowej,
3) braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, jeżeli z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie (art. 81 ust. 1 ustawy środowiskowej),
4) gdy z oceny oddziaływania na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a za realizacją przedsięwzięcia nie przemawiają konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym i brak jest rozwiązań alternatywnych (art. 81 ust. 2 ustawy środowiskowej),
W ocenie Sądu, w kontekście przywołanych regulacji prawnych organy orzekające w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia określonego we wniosku inwestora zasadnie uznały, iż nie zaistniały przesłanki do odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji kopalni torfu, które obowiązkowo wymagało wydania takiej decyzji ze względu na treść art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy środowiskowej i § 3 ust. 1 pkt 40 a) rozporządzenia środowiskowego.
Podkreślenia wymaga, że podstawowym elementem postępowania w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia jest ocena oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko, która obejmuje weryfikację raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, uzyskanie i uwzględnienie uzgodnień i opinii, zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu, w tym rozpatrzenie uwag i zarzutów do raportu (por. art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy środowiskowej).
Organy orzekające w niniejszej sprawie, procedując w zgodzie z art. 80 ust. 1 ustawy środowiskowej, uwzględniły w decyzjach wyniki uzgodnień oraz wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa, którego przebieg szczegółowo uzasadniono w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza (zgodnie z dyspozycją art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy środowiskowej) oraz ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i w jego uzupełnieniach.
W trybie art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej organ prowadzący postępowanie w niniejszej sprawie dwukrotnie uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska, który dokonał uzgodnień raportu i jego uzupełnień i finalnie postanowieniem z dnia 27 listopada 2014 r. uzgodnił realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, określając zarazem jej warunki.
Zgodnie z wymogiem art. 77 ust. 1 pkt 2 ustawy środowiskowej organ pozyskał również pozytywną opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2014r.
W związku z opinią RDOŚ, Burmistrz, stosownie do art. 63 i 64 ustawy środowiskowej, stwierdził konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko i określił zakres tego raportu, co potwierdza zgromadzony materiał akt administracyjnych. Raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko został sporządzony w niniejszej sprawie w lutym 2012 r. przez zespół autorski w zakresie ocen oddziaływania na środowisko oraz specjalistów z zakresu ochrony powietrza, analizy akustycznej, ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu.
Raport został także uzupełniony w lipcu 2014r., co do istniejącej fauny, występowania lub nie gatunków chronionych i wpływu przedsięwzięcia na faunę; skumulowanego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz przedsięwzięć istniejących na terenie inwestycji sąsiednich. Nadto uzupełniono raport o charakterystykę całego przedsięwzięcia i warunki użytkowania terenu w fazie budowy, eksploatacji lub użytkowania, główne cechy procesów produkcyjnych i przewidywana rodzaje i ilości zanieczyszczeń; o opis elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem oddziaływania, uzasadnienie proponowanego wariantu inwestycji ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko. Uzupełniono raport o elementy wynikające z art. 66 ust. 1 pkt 18 ustawy, ustosunkowano się do zarzutów skarżącego Stowarzyszenia w zakresie oddziaływania przedsięwzięcia na "Rozlewisko przy Dojcy", Obszar Chroniony "Pojezierze Sławskie, pradolina Obra i Rynna Zbąszyńska", skumulowanych oddziaływań na szatę roślinną i krajobraz Doliny Dojcy, oddziaływania na środowisko wodne, oraz w zakresie oddziaływania przedsięwzięcia po wyeksploatowaniu torfu.
Ostatecznie inwestor uzupełnił raport jeszcze pismem z 31 października 2014r. w zakresie gospodarki wodnej i ochrony wód, co również podlegało ocenie RDOŚ, a następnie organów I i II instancji.
Raport, stanowiący podstawę przeprowadzonej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zarówno organ I, jak i II instancji ocenił jako zgodny z zakresem wyznaczonym przez Burmistrza oraz odpowiadający w pełni wymogom art. 66 ustawy środowiskowej. Należy tu zaznaczyć, że Sąd nie może samodzielnie dokonywać oceny merytorycznej treści raportu, gdyż wymaga to wiadomości specjalnych z poszczególnych gałęzi nauki. Stąd ocena raportu dotyczy w szczególności kwestii, czy jest on wyczerpujący (kompletny) i spójny, czyli spełnia ustawowe wymagania co do jego zawartości (treści) w rozumieniu dyspozycji art. 66 ustawy środowiskowej, a więc nie może to być ocena merytoryczna. Zdaniem Sądu, przedłożony raport spełnia powyższe wymogi ustawowe, a organy administracji obu instancji dokonały prawidłowej jego weryfikacji na potrzeby tej sprawy. Raport kompleksowo określa oddziaływanie przedsięwzięcia na szatę roślinną, zwierzęcą, siedliska przyrodnicze, w tym na ludzi, krajobraz, klimat, klimat akustyczny, wody powierzchniowe i podziemne, a także oddziaływanie w zakresie emisji odpadów, na każdym etapie realizacji inwestycji. W szczególności z raportu i jego uzupełnień wynika, co jest istotne z punktu widzenia możliwości wydania zaskarżonych decyzji, że planowana kopalnia torfu będzie miała nieznaczący wpływ na stan obszarów przyrodniczych, faunę oraz florę. Teren inwestycji nie jest jednak rozległy (0,37 ha), a zniszczenie chronionych roślin ze względu na ich pospolitość występowania w Polsce zostało zaakceptowane przez organ ochrony środowiska. Obszar planowanej inwestycji zostanie po zakończeniu inwestycji stopniowo także zasiedlony przez zwierzęta w procesie naturalnej sukcesji. Podkreślić należy, że tereny poeksploatacyjne złóż kopalin dają niepowtarzalną szansę na przywrócenie w nich pierwotnych warunków środowiskowych.
Organy oceniły także skumulowane oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko oraz skumulowane oddziaływanie na środowisko planowanego przedsięwzięcia oraz przedsięwzięć istniejących inwestycji sąsiednich dotyczących poinwestycyjnych złóż C. I i II.
Planowana inwestycja znajduje się także w odległości około 2,7 km od obszaru Natura 2000, zatem nie oddziałuje niekorzystnie na teren w wyjątkowych walorach przyrodniczych. Okoliczność, że przedsięwzięcie znajduje się w obrębie obszaru chronionego została uwzględniona i oceniona przez wyspecjalizowane organy ochrony środowiska. Skoro one pozytywnie uzgodniły przedsięwzięcie, a skarżący nie wykazał by organy naruszyły normy prawa, dopuszczalna jest pod wskazanymi w decyzji warunkami, realizacja spornego przedsięwzięcia.
Zgodzić się należy z organami orzekającymi w sprawie, że kwestia dokładności, rzetelności i zgodności z uznanymi metodykami monitoringu, a także inwentaryzacji florystycznych i fauny oraz analizą powietrza, akustyki i w zakresie gospodarki wodnej, została wnikliwie i dokładnie zbadana, a następnie oceniona przez RDOŚ, który uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia, akceptując tym samym zakres przedstawionych obserwacji i analiz oraz metodykę ich przeprowadzenia.
W tym miejscu, odnosząc się do zarzutu skarżącego Klubu dotyczącego nie rozpatrzenia przez organ II instancji odwołania w zakresie zakwestionowania uzgodnieniowego postanowienia RDOŚ z [...] listopada 2014r., Sąd stwierdza, że zarzut ten nie znalazł potwierdzenia. Kolegium w uzasadnieniu decyzji odwoławczej dało wyraz rozpatrzeniu tego zarzutu, przy czym Sąd podziela stanowisko Kolegium, że opinia RDOŚ jest opinią organu wyspecjalizowanego, wydającego opinię w oparciu o wiedzę specjalną, co do oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w tym szatę roślinną, zwierzęta i walory przyrodnicze. Wobec tego w sytuacji, gdy organ ten pozytywnie uzgadnia realizację przedsięwzięcia, w pełni i w sposób kompletny wyjaśnia warunki realizacji przedsięwzięcia, to brak podstaw do kwestionowania zawartych w opinii wywodów i wniosków. Postanowienie RDOŚ z [...] listopada 2014r. zgodne jest też z wymogami formalnymi przewidzianymi dla tego rodzaju orzeczeń przez reguły kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 106 kpa. Zauważyć nadto należy, że opinia sporządzona została przez specjalistę w całości uprawnionego do wyrażenia wiążącego poglądu w przedmiocie zagrożenia dla całego środowiska.
Niezasadne są, więc zarzuty skarżącego Klubu dotyczące braków raportu czy niepełnej jego oceny przez RDOŚ, czy organy orzekające I i II instancji w przedmiotowej sprawie, zarzuty i przytoczona argumentacja skarżącego stanowią bowiem polemikę z ustaleniami i wnioskami organów w zakresie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zarzuty skarżącego nie wskazują przy tym na naruszenia prawa materialnego czy procesowego przez organy I i II instancji w zakresie skutkującym uchyleniem zaskarżonych decyzji. Wywody organu w tym zakresie są - w ocenie Sądu - wyczerpujące, jasne i prawidłowe oraz opierają się zarówno na ustaleniach raportu jak i na analizie pozostałej dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy.
Przechodząc do kolejnego elementu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należało przeanalizować przedmiotowe postępowanie pod kątem udziału w nim społeczeństwa Sąd uznał, że organ I instancji wypełnił dyspozycję art. 79 ust. 1 ustawy środowiskowej, który nakłada na organ administracji przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach obowiązek zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Działając zgodnie z przepisem art. 33 ust. 1 oraz art. 38 ustawy środowiskowe, organ administracji podawał do publicznej wiadomości informacje o wszystkich etapach postępowania, w tym o złożeniu wniosku inicjującego postępowanie, o możliwości składania pisemnych wniosków, uwag i zastrzeżeń w tej sprawie, o przystąpieniu do przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, o możliwości wnoszenia uwag i wniosków do raportu oraz jego uzupełnień i wyjaśnień pochodzących od inwestora (składanych głównie na wezwanie RDOŚ) oraz o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie oraz zgłoszonych żądań, wreszcie o wydanej decyzji i o możliwości zapoznania się z jej treścią. Zgodnie z dyspozycją art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej w zw. z art. 49 K.p.a. o powyższych czynnościach organ administracji informował strony postępowania poprzez obwieszczenia odpowiednio umieszczane na tablicach ogłoszeń Urzędu Miejskiego, sołectwa wsi C., a także na stronach internetowych urzędu.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut błędnego rozumienia art. 10 § 1 K.p.a. zarówno w formie sformułowanej w skardze, jak również generalnie. Kwestia uwzględnienia bądź nie uwag i wniosków zgłoszonych w toku procedury z udziałem społeczeństwa została omówiona wyżej, natomiast przepis art. 10 § 1 K.p.a. dotyczy innej sytuacji, która nie miała miejsca. Mianowicie organy w toku całego postępowania zapewniły społeczeństwu możliwość aktywnego działania w postępowaniu, a przed wydaniem decyzji dokonały obwieszczenia o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, zgodnie z regułami ustawy środowiskowej. Wskazać należy, że w orzecznictwie sądowym istnieje ugruntowany pogląd, iż zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się co do tego i składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa zatem ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy (tak m.in. wyrok NSA z 2 lutego 2011 r., I OSK 575/10, LEX nr 1070853, wyrok NSA z 12 października 2010 r., II OSK 1279/09, LEX nr 746442, wyrok WSA w Warszawie z 13 kwietnia 2011 r., LEX nr 996668, wyrok WSA w Rzeszowie z 25 listopada 2010 r., II SA/Rz 928/10, LEX nr 754715). Nawet gdyby doszło do naruszenia tego przepisu przed organem odwoławczym skarżący Klub nie wykazał jakiego rodzaju czynności został pozbawiony poprzez zaniechanie ze strony organu.
Prawidłowo przyjęły organy administracji, że brak jest ustawowego wymogu sporządzenia jednolitego tekstu raportu obejmującego kolejne jego aneksy i uzupełnienia. Istotne jest by społeczeństwo zostało poinformowane o ich sporządzeniu i włączeniu do materiału dowodowego w sprawie, co miało miejsce w toku niniejszego postępowania. Podkreślenia wymaga, że sam tylko sprzeciw, co do realizacji inwestycji stron lub członków społeczeństwa biorącego udział w postępowaniu, których interes faktyczny przemawia za innym sposobem zagospodarowania określonych nieruchomości, nie może być podstawą do odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, czy też umorzenia postępowania w tej sprawie.
Zdaniem Sądu, przedstawione w raporcie i jego uzupełnieniach analizy oddziaływania przedsięwzięcia na zdrowie ludzi, środowisko naturalne i jego walory, następnie przeanalizowane przez organy obu instancji, są czytelne i nie budzą wątpliwości Sądu. W sytuacji gdy weryfikacja merytoryczna raportu w tym zakresie wymaga wiedzy specjalnej, a żadna ze stron postępowania zajmująca stanowisko opozycyjne względem inwestora, w tym skarżący Klub, nie zgłosiła tego dowodu na poparcie swych twierdzeń, których przeprowadzenie służyłoby zakwestionowaniu prawidłowości raportu, rozstrzygnięć organów współdziałających w wydaniu opinii oraz organów rozstrzygających sprawę główną, to brak jest w zasadzie podstaw do kwestionowania przyjętych w raporcie metod badań, analiz i poprawności wnioskowania. Samo sformułowanie zarzutów i wątpliwości względem raportu środowiskowego i inwestycji nie mogło stanowić samodzielnej podstawy do skutecznego podważenia prawidłowości raportu oraz rozstrzygnięć podjętych przez organy rozstrzygające w sprawie środowiskowych uwarunkowań przedmiotowego przedsięwzięcia oraz organy współdziałające. W szczególności, strona skarżąca nie skorzystała z możliwości zgłoszenia tego rodzaju wniosków dowodowych, które zmierzałyby do skutecznego podważenia miarodajności raportu środowiskowego przedstawionego przez inwestora.
Zdaniem Sądu, kwestionowana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach spełnia wymogi przewidziane w art. 82 ust. 1 ustawy środowiskowej, albowiem zawiera wszystkie elementy tam określone. Załącznikiem do decyzji jest charakterystyka przedsięwzięcia, która jest odzwierciedleniem opisu inwestycji wskazanej we wniosku inwestora oraz w raporcie. W decyzji szczegółowo określono szereg zabezpieczeń służących ochronie środowiska, w szczególności zwierząt i roślin, ochronie przez nadmiernym hałasem i innymi niedogodnościami, ochronie środowiska gruntowo-wodnego, które uwzględniają zalecenia RDOŚ, ze szczególnym uwzględnieniem wykorzystania terenu po zakończeniu wydobycia torfu i przywróceniu jego walorów przyrodniczych i środowiskowych.
Mając na względzie powyższe rozważania, Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a." - zarzutami i wnioskami skargi uznał, że skarga nie jest zasadna, a decyzje organów obu instancji odpowiadają prawu. Sąd, nie dopatrzył się również żadnych innych uchybień organów w postępowaniu w tej sprawie, które skutkowałyby uchyleniem zaskarżonej decyzji. Organy nie naruszyły przepisów ustawy środowiskowej, o których mowa w skardze, ani też w żaden sposób nie naruszyły przepisów postępowania (art. 7 - 8 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a., art. 104 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a.).
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił, jak orzeczono w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło