II SA/Po 460/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2010r. sprawy ze skargi A. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia takiego wniosku w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji o wyborze kandydata na nabywcę gruntu I. uchyla zaskarżone postanowienie w punkcie 2, II. w pozostałym zakresie skargę oddala, III. przyznaje radcy prawnemu J. H. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w kwocie (...) zł (...) w tym (...) zł (...) tytułem podatku od towarów i usług oraz kwotę (...) zł (...) tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, IV. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/ E. Podrazik /-/ W. Batorowicz /-/ A. Łaskarzewska Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r., wskazując na treść art. 17 pkt 1, art. 58 § 1-3 i art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, dalej: kpa: odmówiło A. D. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia[...] czerwca 2009 r. Nr [...] (pkt 1) i jednocześnie stwierdziło uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją własną organu z dnia [...] czerwca 2009 r. Nr [...] (pkt 2). Organ ustalił następujący stan faktyczny: Decyzją z dnia [...]czerwca 2008 r. Samorządowe Kolegium odwoławcze w K. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy B. z dnia 6 kwietnia 1978 r.; przedmiotowa decyzja została doręczona A. D. w dniu 18 czerwca 2008 r., co potwierdza zwrotne poświadczenie odbioru. W dniu 7 kwietnia 2009 r. A.D. złożył pismo zawierające wniosek o przywrócenie terminu, do którego załączył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy; w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu podniósł, iż w terminie nie złożył wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, bowiem przeszedł ciężką operację, a nadto przebywał w szpitalu. Uzasadniając rozstrzygnięcie z dnia [...] maja 2009 r. Kolegium przywołało treść art. 127 § 3 kpa i wyjaśniło, że z godnie z art. 58 § 1 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, a w myśl § 2 przywołanego artykułu prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu jednocześnie dopełnić czynności, dla której określony był termin. Kolegium wskazało, iż decyzja Kolegium z dnia [...] czerwca 2009 r. została doręczona wnioskodawcy w dniu 18 czerwca 2008 r., wobec czego 14-dniowy termin do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy upłynął w dniu 2 lipca 2008 r., a z dokumentów przedstawionych przez stronę wynika, że od dnia 16 lipca 2008 r. do dnia 31 lipca 2008 r. wnioskodawca przebywał w szpitalu, a zatem przeszkoda w możliwości złożenia wniosku powstałą dopiero po upływie przedmiotowego terminu. Kolegium podniosło również, iż wnioskodawca nie podał żadnych okoliczności, z których wynikałoby, że nie miał możliwości złożyć wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy aż do dnia 7 kwietnia 2009 r., a w szczególności, że nie mógł dopełnić tej czynności pomiędzy 2 a 15 lipca 2008 r. Stąd też, w ocenie Kolegium, wnioskodawca nie uprawdopodobnił okoliczności, o której mowa w art. 58 § 1 kpa. Ponadto organ powołując się na treść art. 134 kpa wyjaśnił, iż należało odmówić przywrócenia terminu i stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A.D. domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ administracyjny oraz ustalenia, że zachodzą przesłanki do przywrócenia skarżącemu terminu do złożenia "wniosku przedmiotowego" – w myśl art. 58 kpa, a także powołanie biegłego, "by dla celów dowodowych (...) wydał opinię potwierdzającą stan faktyczny (...) zdrowia, uniemożliwiający działanie (...) strony." Skarżący zarzucił powyższemu postanowieniu naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, 10, art. 75, art. 77 i art. 80 kpa oraz art. 58 kpa i pominięcie, że organ ma do czynienia z osobą w wieku lat 80, schorowaną, która przed i po zabiegu operacyjnym długotrwale wymagała pomocy osób trzecich tracąc sprawność niezbędną do osobistego działania w sprawie, w tym do zastosowania się do terminu zawitego. W uzasadnieniu skarżący przedstawił okoliczności dotyczące jego wieku i słabego stanu zdrowia oraz sytuacji osobistej i materialnej. Wskazał między innymi, że w lipcu 2008 r. poddany został zabiegowi operacyjnemu, po którym nie mógł wrócić do sprawności i zdany był na pomoc żony. Skarżący zwrócił uwagę na odległe zamieszkiwanie od K., jak i aktualną złą kondycję zdrowotną i sprawnościową. Zarzucił organowi, iż ten nie żądał uzupełnienia wniosku i nie dopuścił w sprawie opinii biegłego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu, jak również wskazując, że skarżący ani we wniosku o przywrócenie terminu, ani w skardze nie uprawdopodobnił okoliczności, o której mowa w art. 58 § 1 kpa, a jedynie powołał się na swój podeszły wiek i przebyte schorzenia, jednak w oderwaniu od terminów ustawowych nie może stanowić samodzielnej przesłanki do przywrócenia terminu. Ponadto organ powołał się na uzasadnienie wyroku tutejszego Sądu z dnia 5 czerwca 2008 r., wydanego w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 426/07, jak również zwrócił uwagę na długi czas, jaki minął pomiędzy zakończeniem terminu, w którym należało dokonać czynności, a datą złożenia wniosku. Na rozprawie pełnomocnik z urzędu, reprezentujący skarżącego, podtrzymał stanowisko zawarte w skardze oraz sprostował drugi zarzut skargi, a ponadto podtrzymał wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego przed organami administracji oraz złożył wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, które nie zostały opłacone nawet w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga zasługuje na częściowe uwzględnienie, ale z innych przyczyn niż w niej podniesione. W przedmiotowej sprawie kontroli Sądu poddane zostało postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy uprzednio rozstrzygniętej decyzją Kolegium z dnia [...] czerwca 2009 r., a jednocześnie stwierdzające uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej tą decyzją. Zgodnie z art. 127 § 3 kpa do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, stąd też do tego środka zaskarżenia może znaleźć zastosowanie tak art. 58 kpa, jak i art. 59 § 2 kpa, czy też art. 134 kpa. Zgodnie z ostatnim z powołanych przepisów, organ odwoławczy zobowiązany jest wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, jeżeli w wyniku czynności podejmowanych w postępowaniu wstępnym stwierdzi, że ten środek zaskarżenia wniesiony został z uchybieniem terminu. Podkreślić należy, że przesłankę wydania w trybie art. 134 kpa postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania stanowi ustalenie nie tylko faktu złożenia zażalenia po upływie okresu 7 dni od daty doręczenia stronie postanowienia organu administracji, ale również ustalenie braku prośby o przywrócenie uchybionego terminu bądź wydania postanowienia odmawiającego przywrócenia tego terminu. Z kolei w sytuacji, gdy strona wraz z wniesieniem odwołania [tu: wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy] składa wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, organ odwoławczy w pierwszej kolejności rozpatruje ten wniosek. Jeśli w wydanym postanowieniu odmówi przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, to wyłączona zostaje możliwość wydania odrębnego postanowienia na podstawie art. 134 kpa, stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji. A to z tej przyczyny, że postanowienie o odmowie przywrócenia terminu zawiera samo w sobie stwierdzenie, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu (tak NSA w wyroku z dnia 24 września 2008 r., I OSK 1490/07, ONSAiWSA 2009/3/55, LEX nr 500040). Wobec powyższego, skoro Kolegium najpierw ostatecznie (art. 59 § 2 kpa) rozstrzygnęło o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, to nie mogło zastosować w sprawie art. 134 kpa i stwierdzić wniesienia środka zaskarżenia po terminie. Przepis ten został w sprawie niezasadnie zastosowany. Naruszenie to mogło mieć, a faktycznie miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem w ogóle postanowienie w tym przedmiocie nie powinno zostać wydane. Stąd też zaskarżone postanowienie w pkt 2 musiało uleć uchyleniu. Co się tyczy rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stwierdzić należy, iż stanowisko Kolegium w tym zakresie, a wyrażone w pkt 1 zaskarżonego postanowienia, jest trafne i nie narusza prawa. Organ, rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 58 kpa zbadał czy w sprawie zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu, w szczególności czy przy wniesieniu przez skarżącego prośby o przywrócenie terminu dochowany został termin (nieprzywracalny) do wniesienia tej prośby wraz dopełnieniem uchybionej czynności oraz czy nastąpiło uprawdopodobnienie przez skarżącego braku swojej winy. Kolegium prawidłowo uznało, iż A. D. nie uprawdopodobnił, że wniesienie odwołania po terminie ustawowym nastąpiło bez jego winy. Ogólne wskazanie zawarte we wniosku skarżącego z dnia 7 kwietnia 2009 r., że nie zwrócił się do Kolegium terminowo z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w związku z chorobą i zabiegiem chirurgicznym, nie stanowiło należytego wykazania (uprawdopodobnienia), że skarżący złożył wniosek w terminie 7 dni od ustania przeszkody do dokonania czynności procesowej, jak i że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Karta leczenia informacyjnego, na którą powołuje się skarżący, dotyczy tylko okresu pomiędzy 16 a 31 lipca 2008 r., zatem odnosi się do okoliczności mających miejsce już po upływie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponadto pomiędzy hospitalizacją a złożeniem wniosku o przywrócenie terminu upłynął długi czas, a skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił we wniosku, ani też w skardze, że nie był w stanie sam, czy też za pomocą innych osób (członków rodziny, zawodowego pełnomocnika procesowego), wnieść środka zaskarżenia w terminie, jak również, że nie mógł tego uczynić aż do kwietnia 2009 r. Sam tylko fakt podeszłego wieku, jak i przebywanie w szpitalu już po upływie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie prowadzi do powstania domniemania, że uchybienie terminu powstało bez winy skarżącego. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w pkt I i IV sentencji wyroku, a na podstawie art. 151 powołanej ustawy orzekł jak w pkt II. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 i art. 205 § 2 powołanej ustawy uwzględniając przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). /-/ E. Podrazik /-/ W. Batorowicz /-/ A. Łaskarzewska br