II SA/Po 47/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2013 r. Nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia się dziecka oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 8 pkt 1 i art. 9 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm., dalej: u.ś.r.), po rozpoznaniu odwołania A. B. od decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] 2013 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka – P. P., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Decyzję tę wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia [...] 2013 r. Wójt Gminy B. odmówił A. B. przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka – P. P., z racji tej, że swym wcześniejszym rozstrzygnięciem nie przyznał wnioskodawczyni zasiłku rodzinnego na syna. Odwołanie od decyzji organu I instancji wniosła A. B. podnosząc, powołując uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 2003 r. III CZP 8/2003 (OSNC 2004/1/), iż organ mógł odstąpić od sensu językowego wykładni, mimo, że przepis jest jasny i oczywisty, gdy prowadzi to do rażąco niesprawiedliwych lub irracjonalnych konsekwencji, gdy przemawiają za tym szczególnie ważne racje prawne, społeczne, ekonomiczne lub moralne, gdy językowe znaczenie przepisu pozostaje w oczywistym konflikcie lub sprzeczności ze znaczeniem innych norm systemu, zwłaszcza, gdy te normy mają wyższą moc prawną, gdy znaczenie to prowadzi do rażąco niesprawiedliwych rozstrzygnięć lub pozostaje w oczywistej sprzeczności z powszechnie akceptowanymi normami moralnymi albo, gdy znaczenie to prowadzi do konsekwencji absurdalnych z punktu widzenia społecznego lub ekonomicznego. Zdaniem odwołującej można przyznać pierwszeństwo wykładni celowościowej i systemowej przed jego wykładnią językową i przyjąć, że zobowiązanie się ojca dzieci w formie aktu notarialnego do płacenia alimentów jest równorzędne z zasądzeniem alimentów, o którym mowa w art. 7 pkt 5 u.ś.r. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję SKO w P. wskazało, że w przepisie art. 8 u.ś.r. wymienione zostały enumeratywnie dodatki do zasiłku rodzinnego, które nie są świadczeniami samodzielnymi, ale są wypłacane łącznie z zasiłkiem rodzinnym. Prawo do dodatków uzależnione jest zatem od prawa do zasiłku rodzinnego. W sytuacji, gdy organ I instancji decyzją z dnia 19 lipca 2013 r. odmówił stronie przyznania zasiłku rodzinnego na rzecz rodzeństwa W. i P. P., nie przysługuje jej również dodatek do tego zasiłku z tytułu jego urodzenia. A. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję SKO w P., zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie art. 7 pkt 5 u.ś.r., art. 8 pkt 1 i art. 9, naruszenie przepisów postępowania poprzez przewlekłość postępowania oraz naruszenie interesu prawnego skarżącej i jej dzieci. W motywach skargi podkreśliła, że Kolegium rozpoznało sprawę ze znacznym opóźnieniem, bo po blisko roku. Ponadto wydając zaskarżoną decyzję dokonało błędnej wykładni art. 7 pkt 5 u.ś.r., uznając, że umowa notarialna w sprawie ustalenia alimentów nie jest wymieniona w wykazie dokumentów potwierdzających alimenty i dlatego brak był podstaw do przyznania zasiłku rodzinnego. Zdaniem skarżącej takie stanowisko jest niesprawiedliwe, bowiem ojciec dzieci wypełnia obowiązek alimentacyjny wynikający z art. 133 § 1 k.r.o., płacąc miesięcznie rentę alimentacyjną na dzieci w kwocie 700 zł. Zaznaczył jednak, że jeżeli wystąpi o alimenty do sądu, to on nie będzie ich płacił. W dalszej części skarżąca przedstawiła argumentację tożsamą do zaprezentowanej w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. W piśmie procesowym z dnia 29 stycznia 2014 r. skarżąca podkreśliła, że organ odwoławczy działał w sposób przewlekły, albowiem od czasu wniesienia odwołania do doręczenia decyzji upłynęło trzy, cztery miesiące. Ponadto wskazała, że jej sytuacja nie polega na zaniechaniu dochodzenia alimentów, tylko uzyskaniu ich w innej formie. Dodała, że jej możliwości materialne nie wystarczają do pełnego zaspokojenia utrzymania dzieci. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zakres kognicji sądów administracyjnych określa art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), dalej: p.u.s.a., w myśl którego sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta dokonywana jest pod względem zgodności z prawem. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającym wpływ na wynik sprawy. Sąd nie może zatem oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Dokonując kontroli stosownie do powyższych założeń Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, zaś w toku postępowania poprzedzającego jej wydanie nie doszło do takiego uchybienia przepisom proceduralnym, które w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r, poz. 270, dalej: p.p.s.a.), mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia sprawy zainicjowanej wnioskiem A. B. z dnia 29 października 2012 r. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dziecka oraz z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), dalej: u.ś.r. Podstawą rozstrzygnięć organów obu instancji o odmowie przyznania skarżącej prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka P. P. były przepisy art. 8 pkt 1 i art. 9 u.ś.r. Zgodnie z art. 8 pkt 1 u.ś.r. do zasiłku rodzinnego przysługują dodatki z tytułu m.in. urodzenia dziecka. Z przepisu tego wynika, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, że dodatki do zasiłku rodzinnego mogą być przyznane wyłącznie w sytuacji, gdy na dziecko przyznany został zasiłek rodzinny, nie mają one bowiem samodzielnego charakteru (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 lipca 2011 r., IV SA/Po 484/11, Wspólnota 2011/31/44, również wyrok WSA w Gliwicach z dni 24 czerwca 2008 r., IV SA/GL 25/08, Lex nr 509433). Innymi słowy - dodatki do zasiłku rodzinnego uwarunkowane są istnieniem prawa do zasiłku rodzinnego, a zatem w razie braku prawa do zasiłku rodzinnego nie może być mowy o prawie do dodatku. W związku z okolicznością, iż organy orzekające prawidłowo odmówiły skarżącej prawa do zasiłku rodzinnego na rzecz rodzeństwa W. i P. P. (decyzja SKO w P. z dnia [...] 2013 r. nr [...]i poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy B. z dnia [...] 2013 4r. nr [...]), o czym Sąd wypowiedział się w wyroku w sprawie o sygn. II SA/Po 46/14, należy uznać, że słusznie te same organy odmówiły skarżącej pochodnego do zasiłku rodzinnego – dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka P. P.. Odnosząc się do zarzutu przewlekłości prowadzenia postępowania przez organ odwoławczy Sąd pragnie wskazać, że nie mogła ona mieć istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Gwoli wyjaśnienia Sąd pragnie wskazać, że w tym zakresie skarżąca mogło, czego nie uczyniła, skorzystać z prawa wezwania organu odwoławczego do usunięcia naruszenia prawa (art. 37 § 1 k.p.a.), a następnie, w przypadku jego bezskuteczności, wnieść skargę na przewlekłość organu do tutejszego Sądu (art. 3 § 2 pkt 8 k.p.a.). W związku z powyższym, skargę wniesioną w niniejszej sprawie należało na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalić.